V SA/Wa 709/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-28
Skład orzekający: Michał Sowiński, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Arkadiusz Tomczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej zasadnie odmówił umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za lata 2004 i 2005, pomimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej wnioskodawcy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej zasadnie odmówił umorzenia nienależnie pobranych płatności, ponieważ kwota należności przekraczała równowartość 100 euro, co stanowiło podstawę do odmowy umorzenia zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów. Ponadto, nie stwierdzono całkowitej nieściągalności należności, gdyż wnioskodawca posiadał majątek o wartości znacznie przewyższającej zadłużenie, co wykluczało spełnienie przesłanki umorzenia z powodu nieuzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji.Stan faktyczny
Skarżący W. S. złożył wniosek o umorzenie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za lata 2004 i 2005, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Organy administracji (Prezes ARiMR, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi) odmówiły umorzenia, wskazując, że kwota należności przekraczała 100 euro i nie stwierdzono całkowitej nieściągalności, gdyż skarżący posiadał majątek o znacznej wartości. Skarżący kwestionował również sam fakt powstania nienależnie pobranych płatności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant - st. spec. Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności; oddala skargę.
Zaskarżoną przez W. S.(dalej jako: Skarżący, Strona) decyzją z dnia (...) lutego 2017 r., nr (...) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: ARiMR, Agencja) z dnia (...) listopada 2016 r. nr (...) o odmowie umorzenia kwoty należności ustalonej decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr (...) z dnia (...) lipca 2010 r. o ustaleniu nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za 2004 i 2005 rok.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
W dniu (...) lipca 2010 r. Prezes ARiMR wydał decyzję administracyjną Nr (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), w której ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 31 147,01 zł, powiększone o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczane od dnia doręczenia powyższej decyzji tj. od dnia (...) lipca 2010 r. do dnia zwrotu nienależnie pobranych środków finansowych.
Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w wyniku którego w dniu (...) stycznia 2011 r. Prezes ARiMR wydał decyzję Nr (...) o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Nr (...) z dnia (...) lipca 2010 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Na powyższą decyzję W. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą WSA oddalił w wyroku z dnia 28 maja 2012 r.
W dniu 5 lutego 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 539/11, w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) stycznia 2011 r. Nr (...), wyrokiem sygn. akt II GSK 1700/12 oddalił skargę kasacyjną Skarżącego.
Wobec braku zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW, Prezes ARiMR działając na podstawie art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Ż. tytuł wykonawczy z dnia (...) lutego 2014 r. Nr (...) wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej przeciwko dłużnikowi Prezesa ARiMR – W. S.
W dniu (...) października 2015 r. do Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek W. S. o rozłożenie na raty kwartalne kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW. Powyższą prośbę zobowiązany uzasadnił spłatą licznych zobowiązań. Poza tym strona wskazała, że prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 9,33 ha. Skarżący podał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną (mającą 60 lat) oraz synem
W dniu (...) października 2015 r. Prezes ARiMR wydał decyzję Nr (...) o rozłożeniu na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Zgodnie z tą decyzją spłata pozostałego zadłużenia została rozłożona na 29 rat miesięcznych po 2 000,00 zł i 30 rata (ostatnia) w wysokości 409,89 zł, płatnych na 15-go dnia każdego miesiąca. Termin płatności ostatniej raty został ustalony na dzień 15.04.2023 r.
Postanowieniem z dnia (...) listopada 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia (...) lutego 2014 r. Nr (...).
Skarżący nie wykonywał spłat według decyzji o rozłożeniu na raty należności.
W dniu (...) września 2016 r. W. S. złożył w Oddziale Regionalnym ARIMR w T. pismo w sprawie umorzenia należności głównej oraz odsetek kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w związku z trudną sytuacją materialną oraz pogarszającym się stanem zdrowia. Zobowiązany wskazał, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 9 ha z produkcją roślinną. Gospodarstwo prowadzone jest wspólnie z żoną oraz synem i stanowi jedyne źródło dochodu.
W dniu (...) listopada 2016 r. Prezes ARiMR wydał decyzję nr (...), w której umorzył w części kwotę należności ustaloną decyzją Prezesa ARiMR Nr (...) z dnia (...) lipca 2010 r. z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za 2006 r. oraz odmówił umorzenia kwoty należności ustalonej decyzją Prezesa ARiMR (...) z dnia (...) lipca 2010 r. z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za 2004 r. i 2005 r.
Pismem z dnia (...) listopada 2016 r. W. S. wniósł, za pośrednictwem Prezesa ARiMR, odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi od decyzji w zakresie, w jakim Prezes ARiMR odmówił umorzenia należności.
Po rozpoznaniu odwołania Strony Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną przed tut. Sądem decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał stanowisko Prezesa ARiMR, wskazując jednocześnie, iż problematykę umarzania należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. Nr 258, poz. 1747 oraz z 2015 r. poz. 1625).
Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa umarza z urzędu należności o ile należność w odniesieniu do płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu ustalonego zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz. Urz. UE L 255 z 28.08.2014, str. 18, z późn. zm.).
Wskazano też, że w dniu (...) lipca 2010 r. Prezes ARiMR wydał decyzję Nr (...) ustalając W. S. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w łącznej wysokości 31 147,01 zł, w tym:
za rok 2004 w wysokości 15 021,80 zł,
za rok 2005 w wysokości 15 942,63 zł.
Wskazano, że wymienione kwoty bezsprzecznie przekraczają wartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote wg kursu ustalonego zgodnie z przepisami. Z przepisu art. 40 w zw. z art. 36 lit. g rozporządzenia delegowanego (WE) nr 907/2014 wynika, że kurs wymiany, który ma być zastosowany, to ostatni kurs wyznaczony przez Europejski Bank Centralny (EBC) przed pierwszym dniem miesiąca, w którym została wydana decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności. Należy zatem zastosować kurs wymiany walut opublikowany przez Europejski Bank Centralny na dzień 30 czerwca 2010 r., który wyniósł 4,1470 zł, tak więc kwota stanowiąca równowartość 100 euro wynosiła 414,70 zł.
W tak przedstawionym stanie faktycznym i prawnym Minister stwierdził, że w omawianej sprawie nie wystąpiła przesłanka umożliwiająca umorzenie kwoty nienależnie pobranych płatności z uwagi na kwotę należności nieprzekraczającą równowartości 100 euro.
Wskazano również, że rozporządzenie w § 3 ust. 1 pkt 5 stanowi, iż Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa może z urzędu umarzać w całości lub części należności z tytułu wypłaconych środków pochodzących z EFOiGR "Sekcja Gwarancji", EFRG lub EFRROW oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności.
Organ odwoławczy wskazał, że W. S. ubiega się o umorzenie ze względu na trudną sytuację materialną oraz zdrowotną. Z akt sprawy wynika, że Skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości o powierzchni 9,7 ha, dla której Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą nr (...). Sąd Rejonowy w S. w dniu (...) lutego 2015 r. dokonał w ww. księdze wieczystej wpisu hipoteki przymusowej w kwocie 71 669,67 zł na udziale we współwłasności nieruchomości. Wpis został dokonany na podstawie administracyjnego tytułu wykonawczego nr (...) z dnia (...) lutego 2014 r. wydanego przez Prezesa ARiMR.
Organ wskazał, że zgodnie ze średnią ceną gruntów rolnych w obrocie prywatnym w woj. K.w II kwartale 2016 r., wg GUS, wartość nieruchomości Skarżącego bez naniesień wynosi 498 852,00 zł (tj. 9 ha x 55 428,00 zł = 498 852,00 zł). W ocenie organu Skarżący posiada zatem majątek podlegający egzekucji i to o wartości, która wielokrotnie przekracza wysokość zadłużenia oraz potencjalnych kosztów egzekucji tej należności wobec ARiMR.
Biorąc pod uwagę przedstawione informacje na temat stanu majątkowego Skarżącego organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. (tj. w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności). Koszty postępowania egzekucyjnego w administracji w stosunku do kwoty dochodzonej należności określone zostały w formie procentowej (tj. opłata manipulacyjna w wysokości 1% oraz opłata za czynności egzekucyjne pobierana w wysokości od 4% do 8% w zależności od rodzaju dokonanego zajęcia) w stosunku do egzekwowanej należności, z zastrzeżeniem minimalnej kwoty w odniesieniu do każdej czynności podjętej przez egzekutora.
Wobec powyższego w opinii Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Prezes ARiMR zasadnie odmówił W. S. decyzją z dnia (...) listopada 2016 r. Nr (...) umorzenia kwoty należności ustalonej decyzją Prezesa ARiMR (...) z dnia (...) lipca 2010 r. z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za 2004 r. i 2005 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, powtarzając argumenty zawarte we wcześniejszych pismach, odnoszące się do stanu majątkowego, rodzinnego i zdrowotnego Skarżącego. Podniesiono również zarzuty odnośnie samego faktu powstania nienależnie pobranych płatności.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z p. zm. - dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - przedstawiony w części historycznej uzasadnienia - uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji.
Problematykę umarzania na wniosek dłużnika należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Zgodnie z art. 54 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) Nr 352/78, (WE) 165/94, (WE) Nr 2799/98, (WE) Nr 814/2000, (WE) Nr 1290/2005 i (WE) Nr 485/ 2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12. 2013r, str. 549, ze zm.), w należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą zadecydować o zaprzestaniu odzyskiwania. Taka decyzja może zostać podjęta jedynie w następujących przypadkach:
a) w przypadku gdy łączna kwota już dokonanych oraz przewidywanych kosztów odzyskiwania przewyższa kwotę do odzyskania; warunek ten uznaje się za spełniony
i) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie przekracza 100 EUR, nie licząc odsetek; lub
ii) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia wynosi między 100 a 150 EUR, nie licząc odsetek, a dane państwo członkowskie stosuje próg równy lub wyższy niż kwota, która ma zostać odzyskana zgodnie z jego prawem krajowym w odniesieniu do niedochodzenia należności krajowych;
b) w przypadku gdy odzyskanie okazuje się niemożliwe z uwagi na niewypłacalność dłużnika lub osób odpowiedzialnych prawnie za nieprawidłowości, stwierdzoną i uznaną zgodnie z prawem krajowym.
Zatem z treści powołanych przepisów wynika, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia przedmiotowych należności jest jej uznaniowy charakter. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, organy są związane określonymi w tych przepisach przesłankami podejmowania decyzji w tej materii. Katalog przesłanek pozwalających na umorzenie należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej został precyzyjnie określony i wyznacza granice swobodnego uznania organu. Przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. Tak przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl.).
W świetle orzecznictwa sądowego decyzje uznaniowe podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli podlega to, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
Należy zatem stwierdzić, że decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd w przypadku stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia przedmiotowych należności pojęć, niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa.
Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał, że jest ona niezasadna. Organ ustalił i zbadał wszystkie okoliczności istotne dla oceny wystąpienia przesłanek umorzenia wnioskowanej należności. Zgodnie z treścią powołanych wyżej przepisów sam fakt znajdowania się dłużnika w trudnej sytuacji materialnej, nie może stanowić przesłanki umorzenia przedmiotowych należności.
W rozpoznawanej sprawie należność w ramach jednego programu pomocy jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) Nr 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz. Urz. UE L 255 z 287 sierpnia 2014 r., str. 18 ze zm.). Jak wynika z materiału dowodowego, wymagalna kwota wynosi 31 147,01 zł, nie licząc należnych odsetek. Ww. kwota przekracza zatem wartość kwoty 100 euro, bowiem kurs wymiany walut opublikowany przez Europejski Bank Centralny na dzień 30 czerwca 2010 r., wyniósł 4,1470 zł, tak więc kwota stanowiąca równowartość 100 euro wynosiła 414,70 zł.
Nie można zgodzić się z zarzutem braku prawidłowego ustalenia sytuacji majątkowej Skarżącego. Z akt sprawy wynika, że sytuacja materialna Skarżącego jest trudna, jednakże - jak to wskazał organ - Strona skarżąca posiada gospodarstwo rolne, którego szacunkową wartość organ ustalił na ponad 490 tys. zł.
Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przy ocenie działania organów w tej sprawie należy mieć na względzie brzmienie § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, który stanowi, że Prezes ARiMR może z urzędu umarzać należności, jeżeli postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Jak wskazuje organ, w sprawie wszczęto postępowanie egzekucyjne (następnie zawieszone po wydaniu decyzji o rozłożeniu na raty), nie został zatem potwierdzony fakt nieściągalności należności. Pomimo trudnej sytuacji w jakiej się znajduje Skarżący zasadnie organ uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, tj. nie stwierdzono, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. Organ w zaskarżonej decyzji dokonał analizy dotyczącej możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwoty wyższej, niż koszty dochodzenia należności, uzasadnienie decyzji organu odwoławczego zawiera rozważania i ustalenia odnoszące się do tej przesłanki.
Wskazywane przez Stronę skarżącą okoliczności dotyczące jej sytuacji majątkowej, zdrowotnej i rodzinnej, w świetle przepisów rozporządzenia, nie mają znaczenia dla objęcia ulgą w postaci umorzenia należności. Okoliczności te mogłyby mieć istotne znaczenie tyko w przypadku skorzystania przez Skarżącego z możliwości złożenia wniosku o rozłożenie na raty kwoty nienależnie pobranych płatności (§ 7 rozporządzenia). Skarżący zresztą otrzymał decyzję o rozłożeniu na raty należności związanych z nienależnie pobranymi płatnościami, której jednakże nie realizował.
Tym samym w ocenie Sądu organy w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie naruszyły przepisów prawa materialnego.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, organ działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Organ w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi, zdaniem Sądu, działanie organu nie stanowi w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa.
Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to – zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a., jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż jak to chciałaby Strona skarżąca, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.).
Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11; dostępny tamże).
Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji byłoby lub mogłoby być inne.
Należy też podkreślić, iż Sąd - rozpoznając niniejszą sprawę - rozpoznawał jedynie zasadność wydania decyzji o odmowie umorzenia Skarżącemu kwoty nienależnie pobranych należności. Kwestie związane z powstaniem i ustaleniem kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zostały rozstrzygnięte ostateczną decyzją Prezesa ARiMR z dnia (...) stycznia 2011 r. Nr (...) o utrzymaniu w mocy decyzji Nr (...) z dnia (...) lipca 2010 r. Prawidłowość działań Prezesa ARiMR potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, który w dniu 5 lutego 2014 r., po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 539/11, w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) stycznia 2011 r. Nr (...), oddalił skargę kasacyjną Skarżącego (sygn. akt II GSK 1700/12).
Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło