V SA/Wa 714/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: przewodniczący – Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltanska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Powiatu K. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 postanawia: - wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżący Powiat K. zawarł w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania opisanej w komparycji decyzję Ministra Rozwoju i Finansów, utrzymującej w mocy decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2015 r., zobowiązującą Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r. w zaskarżonym zakresie tj. co do zobowiązania do zwrotu kwoty 465.144 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący Powiat podniósł, iż wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wiązać się z niemożnością prawidłowego funkcjonowania przez Powiat, co w efekcie może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Wskazał, że obecnie jest w trakcie realizacji szeregu zadań, które wymagają zapewnienia pełnej płynności finansowej. Planowany budżet na dzień 1 stycznia 2017 r. po stronie dochodów zamknął się kwotą 125 377 770 zł, a po stronie wydatków kwotą 125 423 360 zł. W budżecie Powiatu zaplanowano przychody w ogólnej kwocie 1 750 000 zł z tytułu wolnych środków, o których mowa w art. 217 ust. 2 pkt 6. ustawy, a rozchody na rok 2017 w kwocie 1 704 410 zł. Jak podkreślił skarżący z uchwały budżetowej wynika, że na dzień 1 stycznia 2017 r. deficyt wynosi 45 590 zł i na chwilę obecną rośnie. Z wieloletniej prognozy finansowej wynika z kolei, iż Powiat spłaca zaciągnięte kredyty na inwestycje. Planowana kwota długu z tytułu kredytów na koniec 2017 r. wynosi 64 999 795 zł. W świetle powyższego zdaniem skarżącego zasadne jest wstrzymanie wykonania decyzji, zwłaszcza, iż część należności wynikającej z zaskarżonej decyzji, którą Powiat uznawał za zasadną zapłacił jednorazowo na rzecz organu. Do przedmiotowego wniosku Skarżący dołączył uchwałę budżetową na 2017 r. oraz uchwałę w sprawie wieloletniej prognozę finansową Powiatu na lata 2017-2018. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Sąd wydając orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji, opiera swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, badając wystąpienie bądź też niewystąpienie przesłanek wstrzymania aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11) gmina jako jednostka samorządu terytorialnego jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa, a jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej. Powyższe zasady dotyczą również innych jednostek samorządu terytorialnego, w tym powiatów. Wskazać należy, iż z nadesłanej uchwały budżetowej powiatu na rok 2017 wynika, że deficyt w budżecie ma wynieść 45.590 zł oraz, że zostanie pokryty z wolnych środków, które stanowią nadwyżkę środków pieniężnych na rachunku bieżącym budżetu powiatu wynikających z rozliczeń kredytów i pożyczek z lat ubiegłych, co w całości wyczerpie zasoby wolnych środków jakimi dysponuje Powiat. Nie stanowią bowiem takich środków przewidziane w uchwale budżetowej rezerwa ogólna w kwocie 660 000 zł oraz rezerwa celowa w kwocie 230 000 zł, przeznaczona na zadania z zakresu zarządzania kryzysowego. Utworzenie rezerwy ogólnej jest bowiem obligatoryjne w świetle art. 222 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1870) i może być ona przeznaczona wyłącznie na realizację zadań własnych i zleconych jednostki samorządu terytorialnego (por. postanowienie NSA z dnia 1 stycznia 2013 r., II GZ 505/12), z kolei zaś rezerwa celowa może zostać przeznaczona wyłącznie na cel dla jakiego została utworzona. Zgodnie natomiast z wieloletnią prognozą finansową skarżący wdraża strategię ograniczania nadmiernego deficytu, która w latach 2018-2028, ma przełożyć się na uzyskanie dodatniego wyniku budżetu. W tej sytuacji należało uznać, że obowiązek natychmiastowego uregulowania środków wynikających z zaskarżonej decyzji, tj. kwoty 465.144 zł będzie miało wpływ na aktualną sytuację finansową Powiatu, konieczność wprowadzenia zmian do uchwalonego już budżetu i dokonywania w tym zakresie przesunięć środków, których powiat nie planował. Powyższe mogłoby spowodować konieczność zmniejszenia środków m.in. na realizację zadań publicznych, a w perspektywie ograniczenie wykonywania niezbędnych zadań należących do kompetencji powiatu i destabilizację jego sytuacji finansowej. W ostatecznym rozrachunku to mieszkańcy Powiatu zostaliby zatem dotknięci w znacznej mierze koniecznością zmniejszenia środków na realizację zadań publicznych, bądź odstąpieniem od realizacji tych zadań przez jednostkę samorządu terytorialnego. Wobec powyższego należało uznać, iż w przedmiotowym przypadku realne jest niebezpieczeństwo zarówno wyrządzenia znacznej szkody, jak i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.