V SA/Wa 717/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Siwek, Asesor WSA - Dorota Brzozowska, Protokolant referent - Maja Ciepielewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 8 lutego 2023 r. nr 7/2023 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zmianę założeń biznesplanu oddala skargę. Przedmiotem skargi K. P. (dalej: skarżąca) jest na decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) z 8 lutego 2023 r. nr DDP-W0.69010.7.2023.AB utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: Dyrektor ARiMR) z 30 maja 2022 r. nr ORll69010-OR0202110/14 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zmianę biznesplanu. Stan sprawy przedstawia się następująco. Dyrektor ARiMR decyzją z 18 sierpnia 2014 r. 00094/14 przyznał skarżącej pomoc finansową z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości 100.000,00 zł z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. Skarżąca zobowiązana była m.in. do: zrealizowania założeń biznesplanu w terminie nie dłuższym niż 5 lat od dnia wypłaty pomocy, a w szczególności prowadzenia gospodarstwa zgodnie z określoną strukturą produkcji rolnej, wydatkowania 70% pomocy na inwestycje określone w biznesplanie w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy; osiągnięcia nadwyżki bezpośredniej z działalności rolniczej prowadzonej w gospodarstwie równej co najmniej 4 ESU i nie mniejszej od wartości tej nadwyżki w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Zgodnie z zaakceptowanym planem rozwoju gospodarstwa skarżącej wielkość ekonomiczna w roku wyjściowym wynosiła 8,67 ESU. Skarżąca 27 października 2014 r. złożyła wniosek o płatność, którego wypłata nastąpiła 4 grudnia 2014 r i przekazana na konto skarżącej. W dniu 29 styczeń 2018 r. skarżąca wystąpiła o zmianę założeń w biznesplanie, które miałby polegać na zmianie struktury i skali zasiewów. Zgodnie z przedstawionymi zmianami w roku docelowym wielkość ekonomiczna spadłaby do wartości 4,96 ESU. Dyrektora ARiMR decyzją z 30 maja 2022 r. odmówił skarżącej wyrażenia zgody na zmianę biznesplanu. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1159; dalej: rozporządzenie wykonawcze) – pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem, zwana dalej "pomocą", jest przyznawana osobie fizycznej: jeżeli plan rozwoju gospodarstwa, zwany dalej "biznesplanem", o którym mowa w art. 13 rozporządzenia nr 1974/2006: a) określa strukturę produkcji rolnej uwzględniającą powierzchnię i rodzaj użytków rolnych oraz jakość gleb w gospodarstwie, znajdujące się w gospodarstwie budynki i budowle wykorzystywane do produkcji rolnej oraz maszyny, urządzenia i wyposażenie do produkcji rolnej, b) zapewnia osiągnięcie nadwyżki bezpośredniej z działalności rolniczej prowadzonej w gospodarstwie równej co najmniej 4 ESU (Europejska Jednostka Wielkości Ekonomicznej) i nie mniejszej niż wartość nadwyżki bezpośredniej w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy, c) przewiduje inwestycje na kwotę co najmniej 70% pomocy, z zastrzeżeniem § 18 ust. 3. W myśl § 21 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego – beneficjent może wystąpić do dyrektora oddziału regionalnego Agencji z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu, w tym wydłużenie okresu jego realizacji, jeżeli spełni warunki określone w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. b i c. Stosowanie do § 21 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego – wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu w zakresie powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie rolnym następuje w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1. Mając na uwadze powyższe, Dyrektor ARiMR wskazał, że z danych wynikających z zaakceptowanego planu rozwoju gospodarstwa skarżącej wielkość ekonomiczna w roku wyjściowym wynosiła 8,67 ESU, a zgodnie z przedstawionymi zmianami z 29 stycznia 2018 r. wynikającymi ze zmiany struktury i skali zasiewów w roku docelowym wielkość ekonomiczna spadnie do wartości 4,96 ESU. Jest to sprzeczne z przepisami rozporządzenia i dlatego niemożliwe do zaakceptowania. W wyniku rozpoznania odwołania skarżącej, Prezes ARiMR decyzją z 8 lutego 2023 r. – wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: kpa) w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2157; dalej: ustawa o ARiMR) – utrzymał w mocy decyzję Dyrektora ARiMR z 30 maja 2022 r. W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR w całości podzielił argumentację prawną zawartą w decyzji pierwszej instancji. Wskazał także, że skarżąca składając 24 stycznia 2018 r. wniosek o zmianę realizacji założeń biznesplanu powinna była – oczekując na decyzję organu – podejmować działania mające na celu realizację założeń biznesplanu. Ponadto stwierdził, że bez znaczenia dla rozpatrzenia odwołania pozostaje okres rozpatrywania wniosku skarżącego z 24 stycznia 2018 r. o zmianę założeń biznesplanu. Skarżąca decyzję Prezesa ARiMR zaskarżyła w całości, zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w szczególności art. 35 § 1 i § 2 , art. 7, art. art. 8, art. 9 kpa; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności § 21 rozporządzenia wykonawczego, poprzez ich niezastosowanie i niewydanie w ustawowym terminie decyzji dotyczącej zmiany biznesplanu. Z uwagi na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że bierność organu w załatwieniu sprawy, jego czteroletnie milczenie, można było uznać za milczące przyzwolenie na zmianę biznesplanu zgodnie ze złożonym wnioskiem, niż zapowiedź wydania decyzji negatywnej. Z winy organu kwestia ewentualnej zmiany biznesplanu była przez ponad cztery lata nierozstrzygnięta a skarżąca pozostawała w niepewności co do swoich zobowiązań przez ten okres. Nie sposób zatem obciążać jej ewentualnymi konsekwencjami prawnymi wynikającymi z tego stanu rzeczy. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: ppsa) – sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie może tak orzec, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik spraw Sąd w rozpoznawanej sprawie nie stwierdził naruszeń mających istotny wpływ na wynik sprawy, a więc takich, który mogłyby spowodować, że po ewentualnym uchyleniu zaskarżonej decyzji, byłaby wydana decyzja pozytywna dla skarżącej. Nie ulega jednak wątpliwości, że sprawie doszło do rażącego naruszenia czasu rozpoznania wniosku skarżącej o zmianę biznesplanu, który został wniesiony 29 styczeń 2018 r. a został załatwiony decyzją z 30 maja 2022 r. (po ponad 4 latach). Czas rozpoznania tego wniosku narusza zarówno przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 35 kpa) jak też przepisy rozporządzenia wykonawczego (§ 21). Niemniej jednak naruszenie to nie miało istotnego wpływu na sam wynik sprawy. Sąd wskazuje, że istota sprawy polega na tym, czy organ zasadnie odmówił skarżącej wyrażenia zgody na zmianę biznesplanu. Zmiana ta miała polegać na zmianie struktury i skali zasiewów, w wyniku której w roku docelowym wielkość ekonomiczna gospodarstwa osiągnęłaby wartość 4,96 ESU. W sytuacji, gdy zgodnie z zaakceptowanym planem rozwoju gospodarstwa skarżącej wielkość ekonomiczna w roku wyjściowym wynosiła 8,67 ESU. Sąd wskazuje, że w świetle § 21 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego, taka zmiana nie jest dopuszczalna. Wynika to z tego, że zgodnie § 21 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego – beneficjent może wystąpić do dyrektora oddziału regionalnego Agencji z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu, w tym wydłużenie okresu jego realizacji, jeżeli spełni warunki określone w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. b i c. Warunek określony w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. b dotyczy zapewnienia osiągnięcia nadwyżki bezpośredniej z działalności rolniczej prowadzonej w gospodarstwie równej co najmniej 4 ESU (Europejska Jednostka Wielkości Ekonomicznej) i nie mniejszej niż wartość nadwyżki bezpośredniej w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Oznacza to, że samo przekroczenie 4 ESU nie wystarcza do wypełnienia warunków pomocy, konieczna jest osiągnięcie nadwyżki pierwotnie wyliczonej w zaakceptowanym planie rozwoju gospodarstwa (w niniejszej sprawie 8,67 ESU). Tak więc od początku wniosek skarżącej o zmianę biznesplanu nie mógł zostać zaakceptowany. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę