V SA/Wa 718/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi S. N. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r.pr. B. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55, 20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z 25[...] stycznia 2012 r., nr [...]stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez S. N. (zwaną dalej: skarżącą) od decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] listopada 2011 r. nr [...] o odmowie umorzenia należności przypadającej agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. Wskazaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2011 r., odmówiono skarżącej umorzenia należności nienależnie pobranych płatności ustalonych trzema decyzjami Prezesa ARiMR z [...] października 2010 r. nr [...]. Decyzja Prezesa ARiMR z [...] listopada 2011 r. zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości złożenia w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, odwołania do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi za pośrednictwem Prezesa ARiMR. Decyzja ta została doręczona skarżącej w 13 grudnia 2011 r. Zatem 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upływał 27 grudnia 2011 r. Skarżąca złożyła odwołanie pismem datowanym na 27 grudnia 2011 r., a nadanym drogą pocztową 28 grudnia 2011 r. (data stempla pocztowego). W tej sytuacji, ze względu na niedotrzymanie określonego w art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) terminu do wniesienia odwołania, Minister Rolnictwa uznał, że złożone przez skarżącą odwołanie nie może być rozpatrywane. Zgodnie zatem z art. 134 k.p.a. wydał postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie organ wskazał, że skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa z [...] stycznia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca, opisując swoje problemy zdrowotne i trudną sytuację finansową. Skarżąca postawiła także ogólne zarzuty dotyczące nieprawidłowości wydawania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Do skargi załączyła dokumentację medyczną oraz dotychczasową korespondencję z organem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Pełnomocnik z urzędu skarżącej pismem procesowym z 14 listopada 2012 r. uzupełnił zarzuty skargi i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnik skarżącej zarzucił, że już w odwołaniu z 28 grudnia 2011 r. skarżąca wskazała z jakiego powodu uchybiła terminowi, powołując się na potłuczenie okularów i niemożność zakupu nowej pary w przepisanym prawem terminie, co skutkowało brakiem realnej możliwości sporządzenia odwołania. Wobec tego organ winien był – tak uzasadnione uchybienie terminu – potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i rozpoznać wniesione przez skarżącą odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Ministra Rolnictwa z [...] stycznia 2012 r. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy organ nie naruszył prawa i prawidłowo zastosowała art. 134 k.p.a. Ww. przepis. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie zaś z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin ten ma charakter zawity. Z jego istoty wynika, że nie może być on przedłużony. Zatem warunkiem skuteczności czynności procesowej – w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji Prezesa ARiMR z [...] listopada 2011 r. – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Rozpatrzenie bowiem przez organ odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi kwalifikowana wadę prawna określona w art. 156 § pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa), gdyż oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a wiec decyzji która korzysta z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 k.p.a. W sytuacji zatem stwierdzenia uchybienia terminu i braku wniosku strony o jego przywrócenie organ zobligowany jest do wydania postanowienia o treści wynikającej z art. 134 k.p.a. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie zależy bowiem od uznania organu, a samo uchybienia terminu jest okolicznością obiektywną (por. wyrok NSA z 7 stycznia 2010 r. II OSK 9/09 Lex nr 597944). Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że decyzja Prezesa ARiMR z [...] listopada 2011 r. doręczona została skutecznie skarżącej 13 grudnia 2011 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru tejże decyzji, podpisane osobiście przez skarżącą (k. 20 akt adm.). Ponadto decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym środku prawnym służącym weryfikacji rozstrzygnięcia oraz o sposobie i terminie jego wniesienia. Tymczasem skarżąca od powyższej decyzji odwołanie nadała drogą pocztową 28 grudnia 2011 r. (k. 51 akt. adm. - koperta w której nadesłano odwołanie). Z zestawienia dat: doręczenia decyzji z [...] listopada 2011 r. i wniesienia przez skarżącą odwołania wynika niezbicie, że odwołanie to złożone zostało z uchybieniem ustanowionego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu. Jednocześnie Sąd zauważa, iż prawdopodobnym powodem nadania przez skarżącą odwołania z uchybieniem terminu było to, iż skarżąca błędnie obliczyła termin upływu 14 dni, ponieważ w na stronie 4 odwołania wskazała, że otrzymała je 14 grudnia 2011 r. (k. 58 akt adm.), co jak wynika z akt administracyjnych nie jest prawdą. Powyższe dowodzi tego, że skarżąca składając odwołanie była przekonana, iż składa jej z zachowaniem terminu. W związku z tym, nie można zgodzić się z twierdzeniami pełnomocnika skarżącej, że odwołanie to zawierała w sobie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, skoro skarżąca nie miała świadomości uchybienia terminu. Co się tyczy zaś oświadczenia skarżącej (zawartego w odwołaniu) o złym stanie zdrowia i problemach z potłuczonymi okularami, to wskazać należy, że nie dotyczyły one powodów niezachowania terminu lecz trudności w czytelnym sporządzeniu odwołania, a następnie jego odczytaniu. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że Minister Rolnictwa prawidłowo ocenił zebrane w sprawie dowody, dające w pełni podstawę do dokonania weryfikacji zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowiska, w sposób nie budzący wątpliwości ustalił stan faktyczny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i zasadnie stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co zamyka stronie drogę do merytorycznego rozpatrzenia tego środka odwoławczego. Tym samym data doręczenia decyzji jest datą nie budzącą wątpliwości i prawidłowo ustaloną. Skarżąca nie podważyła skutecznie wiarygodności dokumentu urzędowego, o jakim mowa w art. 76 § 1 k.p.a., potwierdzającego datę doręczenia decyzji z [...] listopada 2011 r., jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, a w konsekwencji stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, bowiem skarżąca nie prowadziła żadnych dowodów przeciwko dokumentowi urzędowemu, które podważyłyby ustalenia organu odwoławczego. Podnoszone natomiast w uzasadnieniu skargi zarzuty, wskazujące na niewłaściwie ustalony stan faktyczny przy rozstrzyganiu jej wniosku o umorzenie, są zarzutami skierowanymi przeciwko decyzji organu pierwszej instancji i nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie mające charakter wyłącznie formalny, gdyż wykraczałoby to poza granice sprawy, w rozumieniu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.), wyznaczone treścią zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O zasądzeniu kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.).