V SA/Wa 720/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym p o s t a n a w i a: odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 czerwca 2015r. orzekającego o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych Postanowieniem z 3 czerwca 2015r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy oparł się na treści złożonego formularza urzędowego "PPF" oraz podkreślił, że skarżący nie wykonał należycie zarządzenia z 1 kwietnia 2015r., zgodnie z którym został zobowiązany do podania informacji oraz złożenia dokumentów mających na celu lepszą ocenę sytuacji majątkowej skarżącego. Zasadność przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy winna zostać rozpatrzona w dwóch aspektach, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie zmuszony ponieść zobowiązany w postępowaniu, z drugiej strony realne możliwości majątkowe i finansowe takiej osoby. W przedmiotowej sprawie taka ocena była niemożliwa, gdyż zabrakło rzetelnej i wyczerpującej odpowiedzi skarżącego na konkretne pytania dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej. Wobec niewniesienia przez stronę skarżącą sprzeciwu na ww. postanowienie, orzeczenie to stało się prawomocne, a skarżący uiścił żądany wpis sądowy od skargi. W treści skargi kasacyjnej pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek o zwolnienie z kosztów postępowania sądowego, z uwagi na trudną sytuację skarżącego uniemożliwiającą mu zaspokajanie potrzeb rodziny bez uszczerbku. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 31 grudnia 2015r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do wskazania zmiany okoliczności sprawy w zakresie dotyczącym przyznania prawa pomocy skarżącemu poprzez wykazanie, że jego sytuacja majątkowa lub rodzinna uległa zmianie w sposób uzasadniający zmianę postanowienia z 3 czerwca 2015r. o odmowie przyznania prawa pomocy. W wezwaniu tym wyznaczono termin 7 dni na dokonanie powyższej czynności, pod rygorem oddalenia wniosku. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 13 stycznia 2016r., a termin na wykonanie zarządzenia upłynął z dniem 20 stycznia 2016r. Do dnia dzisiejszego pełnomocnik strony skarżącej nie nadesłał dodatkowych informacji dotyczących zmiany możliwości majątkowych strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest pierwszym złożonym w tej sprawie. Jak wynika bowiem z akt sprawy, postanowieniem z 3 czerwca 2015r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych. Kolejny wniosek strony składany w przedmiocie prawa pomocy, należy traktować, jako żądanie zmiany powołanego postanowienia z 3 czerwca 2015r., na podstawie art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęte jest, że przez pojęcie ,,zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 p.p.s.a., należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Podkreśla się także, że wniosek o zmianę postanowienia musi wprowadzać element nowości do sprawy, tj. wskazywać na nowe okoliczności faktyczne i prawne, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (vide postanowienie NSA z 7 grudnia 2010r., sygn. akt I OZ 1067/10, opubl. w LEX nr 743589). Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek zmiany w sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej wnioskodawcy, ale o wskazanie okoliczności o istotnym znaczeniu dla rozpatrywanej kwestii (vide postanowienie NSA z 18 lutego 2011r., sygn. akt I FZ 33/11, opubl. w LEX nr 783627). Mogłoby się to stać tylko w przypadku zmiany polegającej na pogorszeniu się sytuacji materialnej strony, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych został złożony w treści skargi kasacyjnej, bez podania argumentów uzasadniających zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Na wezwanie Sądu w tej kwestii pełnomocnik strony skarżącej nie udzielił odpowiedzi. Zabrakło powołania nieznanych dotychczas Sądowi informacji, a także dołączenia do wniosku takich dokumentów, z których wynikałoby, że zaistniały nowe okoliczności faktyczne lub prawne, stanowiące podstawę do zmiany wydanego w sprawie postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. W tej sytuacji Sąd nie ma możliwości przyjąć, że sytuacja A. O. uległa pogorszeniu w sposób, uzasadniający przekonanie o niemożności uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 1.000 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Z uwagi na powyższe, nie znajdując podstaw do zmiany, bądź uchylenia postanowienia z 3 czerwca 2015r., polegającego na przyznaniu prawa pomocy w części, obejmującej zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, na podstawie art. 245 §1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 p.p.s.a., należało orzec, jak na wstępie.