V SA/Wa 733/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z ... grudnia 2017 r. nr .... w sprawie ze skargi P.G. na decyzję Ministra Finansów z dnia ... marca 2018 r. nr ... w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z ... grudnia 2017 r. nr ... W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję Ministra Finansów, Powiat G. (dalej: "Skarżący" lub "Powiat") zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z [...] grudnia 2017 r. nr [...]. Uzasadniając wniosek wskazano, że w przypadku uregulowania należności objętych zaskarżoną decyzją istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia Powiatowi znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący podkreślił, iż uiszczenie żądanej kwoty spowodowałoby znaczne kłopoty finansowe Powiatu zmuszając go do zewnętrznego finansowania dodatkowych nakładów finansowych. Do wniosku załączono informację Skarbnika Powiatu G. z 26 marca 2018 r., w której przedstawiono wysokość zobowiązań finansowych ciążących na Powiecie i plan wydatków majątkowych. [...] Nie jest możliwe pokrycie tak znacznej kwoty z innych wydatków bieżących, lub poprzez zmniejszenie wydatków majątkowych, ponieważ to z kolei skutkowałoby naliczeniem przez wykonawców robót inwestycyjnych kar umownych przewidzianych w podpisanych umowach. Takie działanie może spowodować wstrzymanie wypłat wynagrodzeń osobowych dla pracowników jednostek organizacyjnych oświaty i wychowania na jeden miesiąc, a to może rodzić inne skutki prawne. Ponadto wskazano, iż Powiat w roku 2018 na realizację zadań z zakresu oświaty i wychowania przeznaczył kwotę około [...]zł, wyższą niż przyznane dochody z części oświatowej subwencji ogólnej. Według stanu na dzień 26 marca 2018 r. plan wydatków majątkowych Powiatu G. na rok 2018 wynosi [...] zł. Największymi zadaniami inwestycyjnymi są: "Budowa budynku administracyjnego Starostwa Powiatowego i powiatowych jednostek organizacyjnych" (zadanie wieloletnie), z planem wydatków na rok 2018 - [...] zł oraz zadania z zakresu modernizacji dróg powiatowych z planem wydatków w wysokości [...] zł. Zaplanowane kwoty na realizację tych inwestycji wynikają z zawartych umów z wykonawcami po przeprowadzonych postępowaniach przetargowych. Nie ma możliwości odstąpienia od ich realizacji bez poniesienia kar przewidzianych w umowach i kosztów zrealizowanych dotychczasowych prac. Podkreślono również, iż plan dochodów majątkowych Powiatu G. według stanu na dzień 26 marca 2018 r. wynosi [...]zł, w tym ze źródeł zewnętrznych (dotacje z budżetu państwa, środki Unii Europejskiej, dotacje od innych jednostek samorządu terytorialnego) [...]zł, z dochodów własnych ze sprzedaży mienia i składników majątkowych [...] zł. W związku z sytuacją na rynku nieruchomości zachodzi jednak obawa, czy Powiat G. zrealizuje z tego źródła dochody. Może zatem wystąpić konieczność zwiększenia deficytu budżetowego wynoszącego obecnie [...]zł, o kwotę niezrealizowanych dochodów z mienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższej regulacji wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o której można mówić, jeżeli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważone z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie – w tym przypadku decyzji. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich, realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy bowiem aktów zobowiązujących; ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania; aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Sąd rozpoznając ww. wniosek obowiązany jest zbadać trzy kwestie: po pierwsze czy wskazany we wniosku akt administracji – decyzja, jest aktem podlegającym wykonaniu – czy nadaje się do wykonania. Po drugie, jeżeli decyzja nadaje się do wykonania, Sąd musi ocenić czy strona skarżąca w sposób przekonujący wykazała przesłanki – okoliczności, przemawiające za koniecznością wstrzymania wykonania decyzji. Po trzecie czy owe przesłanki istnieją i czy dają one podstawę do zastosowania tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Dokonując oceny wniosku Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Powiat G. w sposób pełny i rzetelny uprawdopodobnił, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd podkreśla, iż co do zasady świadczenie pieniężne jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki zapłaty wskazanej należności, tj. [...] zł należało mieć na uwadze, że jest to kwota znaczna i trudna do zebrania, zwłaszcza dla jednostki samorządu terytorialnego. Kwota [...] zł przy deficycie [...] zł jest kwotą, która stanowić może o braku realizacji części zadań publicznych. Sąd miał na względzie, że Skarżący jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, a zatem jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, z 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13). A zatem wobec specyfiki Skarżącego oraz oświadczenia, iż poniesienie nieprzewidzianych kosztów spowodowałoby zagrożenie w zakresie prawidłowej realizacji zadań Powiatu Sąd uznał, że obowiązek natychmiastowego uregulowania tej kwoty spowodowałby zakłócenie w finansach jednostki, a w konsekwencji zachwianie płynności finansowej wobec braku możliwości realizacji planowanych w roku 2018 zadań oczekiwanych przez mieszkańców wspólnoty samorządowej. Nie ulega wątpliwości, że potencjalna egzekucja należności w sytuacji Powiatu, związanego przecież dyscypliną budżetową, mogłaby pozbawić go środków na wykonywanie ustawowych zadań oraz doprowadzić do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z tych względów zasadne było wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd, który na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.