V SA/Wa 752/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Asesor WSA - Joanna Gierak, Protokolant - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2008 r. sprawę ze skargi K C na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. uchyla zaskarżone postanowienie W dniu [...] lipca 2007 r. K C złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami, które przeniesione zostały na niego jako na odpowiedzialną osobę trzecią. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (określany dalej jako "Zakład") odmówił skarżącemu umorzenia zaległych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, oraz stwierdził brak podstaw prawnych do umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w tym na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych oraz Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych. Decyzja organu I instancji, zawierająca pouczenie o możliwości jej zaskarżenia w terminie 14 dni, doręczona została wnioskodawcy w dniu [...] października 2007 r. K C w dniu [...] listopada 2007 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie jego sprawy zainicjowanej wnioskiem o umorzenie zaległych składek. W uzasadnieniu pisma powołał się na okoliczności uzasadniające w jego ocenie umorzenie obciążających go zaległych składek. Pismem z dnia [...] listopada 2007 r. Zakład ustosunkowując się do złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazał, iż wniosek ten złożono po terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji organu I instancji i w związku z tym wezwał K C do uprawdopodobnienia, że do uchybienia terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, doszło bez winy wnioskodawcy. Pismem z dnia [...] listopada 2007 r. K C wniósł o przywrócenie terminu w przedmiotowej sprawie oraz wyjaśnił, że w dniach od [...] listopada 2007 r. przebywał samochodem służbowym poza granicami województwa p. i w tym dniu jego pojazd uległ awarii. Ze względu na trwający tzw. długi weekend usuwanie awarii w pojeździe mogło się rozpocząć dopiero [...] listopada i trwało do [...] listopada do godzin wieczornych. Natychmiast po dojechaniu do G w dniu [...] listopada Wnioskodawca złożył przedmiotowy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Prezes Zakładu") postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. znak sprawy [...] odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazał, iż w jego ocenie nie przedstawiono dostatecznych podstaw, pozwalających na przywrócenie terminu. Organ II instancji podkreślił, iż powoływany fakt podróży służbowej nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu, bowiem przedmiotowy wniosek mógł zostać nadany za pośrednictwem poczty z dowolnego miejsca pobytu z zachowaniem ustawowego terminu. Podniesiono także, iż przy zachowaniu należytej ostrożności należało złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przed rozpoczęciem wskazanej podróży służbowej. W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K C wniósł o jego uchylenie. Skarżący zarzucił, iż stanowisko organu II instancji jest całkowicie bezpodstawne, nielogiczne i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Tym samym w ocenie skarżącego zaskarżone orzeczenie w sposób rażący narusza normy określone w art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) (dalej: "k.p.a."). W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Jednoznaczne stanowiska piśmiennictwa i orzecznictwa wskazują, iż na gruncie art. 58 § 1 kpa wymagane jest uprawdopodobnienia okoliczności, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. W doktrynie wskazuje się na różnice między udowodnieniem a uprawdopodobnieniem faktu (okoliczności). Udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie - tylko prawdopodobnym i jest to czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu (E. Iserzon, Komentarz IV, 1970, s. 135). Strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 listopada 2006 r., sygn.II OSK 1397, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie budzi żadnych wątpliwości, iż ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku. A zatem (wyrok NSA z dnia 6 października 2006., sygn. I OSK 1330/05) obowiązkiem organu było podjęcie wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywatela, było dokładne wyjaśnienie okoliczności konkretnej sprawy. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej skarga jest zasadna bowiem organ, wbrew obowiązkowi z art. 77 § 1 kpa, nie wyjaśnił dostatecznie sprawy. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zaprzeczając wiarygodności Skarżącego nie wskazał konkretnych zarzutów do przedstawionej przez niego wersji wydarzeń a także nie ustosunkował się do czasu, w którym zdarzenia te miały mieć miejsce, tzn. trwającego od [...] listopada kilku dniowego okresu obchodzenia w Polsce święta Wszystkich Świętych i Zaduszek, to jest okresu, w którym w Polsce praktycznie ustaje działalność usługowa. Nie można zgodzić się także ze stanowiskiem organu, iż Strona zobowiązana była do złożenia wniosku do dnia [...] listopada, tzn. przed planowaną podróżą. Przyjęcie tego stanowiska za trafne prowadziłoby do skrócenia przewidzianego prawem terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, co rażąco naruszałoby prawo. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien, w razie wątpliwości, uzupełnić postępowanie o informacje związane z rodzajem usterki samochodu, konkretnym miejscem przymusowego postoju oraz zakresem naprawy niezbędnej do dojechania do domu. Na tej podstawie dopiero można ocenić wiarygodność twierdzeń Skarżącego mając na uwadze, iż musi on uwiarygodnić nie zaś udowodnić przyczynę uchybienia terminu, o którego przywrócenie wnosi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.