V SA/Wa 770/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Mydłowska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Powiatu O. na decyzję Ministra Finansów z dnia (...) lutego 2016 r. nr (...) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 rok p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji W skardze na decyzję opisaną w komparycji niniejszego postanowienia Powiat ..., dalej: "Skarżący" albo "Powiat", wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek Powiat stwierdził, że na koniec 2015 r. jego zadłużenie wyniosło ... zł, tj. 45,59 % wykonanych w 2015 r. dochodów. Podniósł, że w 2012 r. przekształcił ZP ZOZ w spółkę prawa handlowego i w związku z tym przekształceniem przejął długi szpitala w kwocie ... zł oraz dokonał konwersji zadłużenia szpitala (zadłużenia powstałego w wyniku spłaty wcześniej poręczonych przez Powiat kredytów) na udziały w spółce w kwocie ... zł. Obecnie szpital znów znalazł się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i Powiat zmuszony był go dokapitalizować oraz poręczyć emisję obligacji na kwotę ... zł wraz z kosztami wykupu wynoszącymi ... zł i terminem wykupu do końca 2023 r. W 2016 r. na spłatę rat kapitałowych Powiat musiał zabezpieczyć w budżecie kwotę ... zł, na spłatę odsetek od kredytów kwotę ... zł oraz ... zł z tytułu poręczeń obligacji. Łączna kwota obsługi długu i poręczeń wynosi ... zł. Jak wskazał Powiat, w uchwale budżetowej na 2016 r. nie zaplanowano środków na spłatę subwencji oświatowej za rok 2011 w części zakwestionowanej przez Powiat, dlatego też Powiat zmuszony jest do maksymalnego ograniczenia niezbędnych wydatków, które i tak nie zabezpieczają potrzeb mieszkańców Powiatu. Ponieważ nadwyżka operacyjna nie pozwala pokryć zobowiązań wynikających ze spłaty długów, w 2016 r. Powiat planuje zaciągnąć kredyt w wysokości ... zł. W budżecie na 2016 r. zaplanowane zostało rozpoczęcie koniecznej i oczekiwanej inwestycji, polegającej na budowie nowej przeprawy mostowej wraz z wybudowaniem nowych odcinków dróg dojazdowych (dokumentacja projektowa została wykonana na kilka lat wstecz). Koszt tej inwestycji wynosi ponad ..., zł, a jej realizacja została przewidziana na cztery lata. Skarżący dodał, że każde dodatkowe obciążenie finansowe pogorszy trudną sytuację finansową i uniemożliwi realizację planowanych zadań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677). Wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawca uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. w przypadku wyegzekwowania przez organ kwoty przypadającej do zwrotu. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego celem zwrotu przez Powiat do budżetu państwa należności w wysokości ... zł może spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci utraty możliwości realizacji zadań publicznoprawnych nałożonych na stronę skarżącą, która jest jednostką samorządu terytorialnego. Sąd miał na uwadze, że utrata możliwości realizacji zadań może wystąpić zwłaszcza z uwagi na fakt, że z jednej strony Powiat przejął długi szpitala, a z drugiej w budżecie na 2016 r. zaplanował rozpoczęcie bez wątpienia koniecznej inwestycji, polegającej na budowie nowej przeprawy mostowej. Sąd miał także na względzie, że Powiat jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, a zatem jego swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.