V SA/Wa 770/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2018 r. sprawy ze skargi T.Ł. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. przez T.L. (dalej: skarżący) jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: organ) z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], dotyczącą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Skarżący złożył [...] maja 2017 r. w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017. We wniosku zadeklarował powierzchnię wynoszącą 14,08 ha i zaznaczył, iż ubiega się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, płatności do krów i do bydła, płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno oraz płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych. W decyzji z [...] stycznia 2018 r. o nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. stwierdzając, iż skarżący uczestniczy w systemie dla małych gospodarstw, przyznał wnioskowane płatności w pomniejszonej wysokości. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji. Do odwołania dołączył oświadczenie o wystąpieniu z systemu dla małych gospodarstw. Następnie, decyzją z dnia [...] marca 2018 r. organ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z [...] stycznia 2018 r. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż w 2015 r. skarżący został włączony do systemu dla małych gospodarstw gdyż łączna powierzchnia, dla której ubiegał się wówczas o płatności wynosiła 3,18 ha. Organ zaznaczył, iż zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 poz. 278, z późn. zm.) dalej – "ustawa", płatność dla małych gospodarstw przyznaje się w wysokości nie większej niż równowartość w złotych kwoty 1250 euro. Wyjaśniono, że rolnik uczestniczący w systemie dla małych gospodarstw może wystąpić z tego systemu, składając oświadczenie o wystąpieniu z tego systemu w terminie do dnia 30 września roku, w którym to wystąpienie ma nastąpić. W takim przypadku w decyzji w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich za rok, w którym zostało złożone to oświadczenie, stwierdza się, że rolnik nie uczestniczy w systemie dla małych gospodarstw. Jednocześnie zauważono, że skarżący składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2017 nie zaznaczył, iż występuje z ww. systemu. Natomiast dołączone do odwołania oświadczenie o wystąpieniu złożone zostało po terminie określonym w art. 56 ust. 6 ustawy i nie mogło zostać uwzględnione. Wobec powyższego, organ mając na uwadze treść art. 19 ust. 2 ustawy stwierdził, że zasadnym było zmniejszenie przyznanych skarżącemu płatności. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 2 punkt 1 i 2, art. 21 a, art. 23, art. 56 ustawy poprzez: - niewłaściwe zastosowanie, tj. brak pisemnego wezwania skarżącego o brakach złożonego wniosku wraz z informacją o konsekwencjach prawnych przyjęcia wniosku w złożonej formie, bądź do złożenia wyjaśnień, korekt wniosku w wyznaczonym terminie pod przewidzianym ustawą rygorem, w sytuacji wystąpienia wewnętrznej sprzeczności w treści złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 polegającego na nie zakreśleniu rubryki nr 10 (oświadczenia o wystąpieniu z systemu dla małych gospodarstw), a zadeklarowaniem większej ilości działek rolnych niż w roku 2016 r. ( 2016 r. - 3,2528 ha, 2017 r. -14,08 ha), a także licznych skreśleń w załącznikach do złożonego wniosku tj. w materiale graficznym (spośród 9 materiałów graficznych, 7 mapek zostało przedłożonych na imię, nazwisko oraz numer gospodarstwa ojca skarżącego – L.L.), a także w informacjach dotyczących działek deklarowanych do płatności (w stosunku do działek rolnych o powierzchni 10.8272 właścicielem figurującym w dokumencie na dzień złożenia wniosku był L.L., nr identyfikacyjny [...]); - niezastosowanie i nie ustalenie w jakim celu (do innej pomocy lub innego wsparcia) zostały zadeklarowane działki o łącznej powierzchni 10,8272 ha (wykaz działek w informacji dotyczącej działek deklarowanych do płatności gdzie na dzień złożenia wniosku figurował L.L.); - niezastosowanie i nie podjęcie przez organ czynności mających na celu jednoznaczne określenie stanowiska skarżącego w zakresie przyznania płatności bezpośrednich do areału większego niż deklarowanego do tej pory; II. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji/postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Oceniając zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to nie narusza prawa. Za niezasadne uznać należy zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Przede wszystkim podkreślić należy odrębności procesowe jakie zachodzą na gruncie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w stosunku do ogólnych regulacji procesowych wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Te modyfikacje ogólnych reguł ustanowione przez prawodawcę mają bowiem istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W myśl art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie zaś z ust. 2 w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: stoi na straży praworządności (pkt 1); jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2); udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (pkt 3); zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (pkt 4). Z kolei w ust. 3 postanowiono, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W stanie faktycznym sprawy zauważenia wymaga, iż z powołanych przepisów w sposób jednoznaczny wynika, że w postępowaniu dotyczącym płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego to na stronie postępowania spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnienie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań – udziela się stronom na ich żądanie, a nie poprzez działanie z urzędu. Organ z urzędu jest jedynie zobowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy , dowody zaś zobowiązana jest przedstawić strona. Na organach prowadzących postępowania dotyczące przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie ciąży obowiązek podejmowania wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ prowadzący postępowanie nie jest zatem zobowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy, bez wskazania przez stronę konkretnych środków dowodowych, na wykazanie okoliczności przez nią podnoszonych. W orzecznictwie sądów administracyjnych na gruncie modyfikacji reguł procedowania administracyjnego w zakresie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, które warto przywołać w niniejszej sprawie, prezentowane są następujące poglądy. Ustawa z 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nakłada na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązek przedstawiania dowodów oraz składania wyjaśnień co do okoliczności sprawy. Wnioskodawcę obciąża zatem obowiązek udowodnienia faktu, z którego wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W postępowaniu o przyznanie płatności to nie organ, ale wnioskodawca powinien przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (popr. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 września 2017 r., sygn. akt III SA/Po 307/17, LEX nr 2387945). W postępowaniu w sprawie płatności bezpośrednich to strona jest zobligowana do wskazywania konkretnych dowodów i współdziałania z organem przy gromadzeniu materiału dowodowego pod rygorem wywiedzenia dla niej negatywnych skutków. Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego - wyprowadzany z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. - jest ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1007/15, LEX nr 2199038). Na podstawie ustawy z 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego obowiązki dowodowe organów administracji, wynikające z k.p.a., doznają istotnych ograniczeń: organy zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę, nie ciąży na nich natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1113/15, LEX nr 2190638). W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązują odmienne zasady od zasad ogólnych stosowanych w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów k.p.a. W szczególności, obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego określony w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu i aktywnego poszukiwania dowodów. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 252/16, LEX nr 2121252). Dalej wskazać należy, że ani przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, ani też ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie przewidują automatycznego wyłączenia z systemu małych gospodarstw rolnych. W myśl art. 62 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1307/2013 w drodze odstępstwa od ust. 1 państwa członkowskie mogą zadecydować, że rolnicy, w przypadku których kwota płatności bezpośrednich na mocy tytułów III i IV jest niższa niż maksymalna kwota ustalona przez dane państwo członkowskie zgodnie z art. 63, mają zostać automatycznie włączeni do systemu dla małych gospodarstw, chyba że w terminie ustalonym przez dane państwo członkowskie zgodnie z ust. 1, lub w którymkolwiek z kolejnych lat, wyraźnie wystąpią z tego systemu. Państwa członkowskie korzystające z tej możliwości informują odnośnych rolników we właściwym czasie o ich prawie do wystąpienia z systemu. Natomiast zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności bezpośrednich za 2015 r. uznaje się za rolnika uczestniczącego w systemie dla małych gospodarstw, o którym mowa w art. 61 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanym dalej "systemem dla małych gospodarstw", jeżeli: spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatności dodatkowej, płatności związanych do powierzchni upraw lub płatności związanych do zwierząt (pkt 1) oraz łączna kwota płatności bezpośrednich określona dla tego rolnika zgodnie z art. 63 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 na podstawie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich za 2015 r. oraz wniosku, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 3, art. 27 ust. 2 lub art. 28 ust. 2, wynosi nie więcej niż równowartość w złotych kwoty 1250 euro (pkt 2). Z ust. 6 wynika natomiast, że w kolejnych latach (po roku 2015) rolnik uczestniczący w systemie dla małych gospodarstw może wystąpić z tego systemu, składając oświadczenie o wystąpieniu z tego systemu w terminie do dnia 30 września roku, w którym to wystąpienie ma nastąpić. W takim przypadku w decyzji w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich za rok, w którym zostało złożone to oświadczenie, stwierdza się, że rolnik nie uczestniczy w systemie dla małych gospodarstw. Z kolei w ust. 7 postanowiono, że oświadczenie o wystąpieniu z systemu dla małych gospodarstw składa się do kierownika biura powiatowego Agencji, o którym mowa w art. 5: składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich (pkt 1) albo na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję (pkt 2). Jak wynika z powyższego wyłączenie z systemu małych gospodarstw od 2016 r. mogło nastąpić jedynie poprzez złożenie przez rolnika stosownego oświadczenia w ramach wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich lub na odrębnym formularzu do dnia 30 września danego roku. Wniosek ten winien być poprzedzony stosownym pouczeniem o możliwości wystąpienia przez rolnika z tego systemu. W instrukcji wypełniania spersonalizowanego wniosku o przyznanie płatności i materiału graficznego na rok 2017 znajduje się informacja (pouczenie) o możliwości wystąpienia przez wnioskodawcę z systemu małych gospodarstw. Na str. 1 w części dotyczącej informacji ogólnych wskazano, że we wniosku o przyznanie płatności można także wnioskować o wystąpienie z systemu dla małych gospodarstw. Natomiast na str. 4 w ramach części odnoszącej się do systemu dla małych gospodarstw – część V wniosku podano, że pole 10 należy zaznaczyć znakiem "X" w przypadku, gdy rolnik oświadcza, że występuje z systemu dla małych gospodarstw. Ze złożonego wniosku o przyznanie płatności wynika, że skarżący w części V dotyczącej systemu dla małych gospodarstw nie zaznaczył pola 10, iż oświadcza, że występuje z systemu dla małych gospodarstw. Inaczej mówiąc skarżący nie składając tego oświadczenia pozostał w systemie dla małych gospodarstw ze wszelkimi konsekwencjami prawnymi z tym systemem związanymi. W ocenie Sądu, z instrukcji wypełniania wniosku o płatności wynika jednoznaczne pouczenie co do możliwości wystąpienia z systemu małych gospodarstw. Jednoznacznie też z instrukcji tej wynika, że nie ma możliwości automatycznego wyjścia z systemu dla małych gospodarstw. Trudno zatem zaakceptować stanowisko o błędnych pouczeniach, skoro ani z przepisów prawa unijnego, ani też z krajowych regulacji, jak również z instrukcji wypełniania wniosków o płatności, nie wynika instytucja automatycznego wyjścia z systemu małych gospodarstw. Z drugiej zaś strony, zarówno z przepisów prawa wspólnotowego i krajowego, jak i też z powołanej instrukcji wypełniania wniosku jednoznacznie wynika, że aby wystąpić z systemu dla małych gospodarstw należy złożyć jednoznaczne oświadczenie w ramach składanego wniosku o płatności lub złożyć takie oświadczenie na odrębnym formularzu do dnia 2 października 2017 r. (por. wyrok NSA z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt I GSK 618/18, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Poza tym, co już wcześniej zostało podczas rozważań podniesione, z regulacji procesowych systemu wsparcia bezpośredniego wynika, że ciężar prezentacji dowodu w postępowaniu dotyczącym płatności spoczywa na stronie. To strona winna zatem wskazać konkretne środki dowodowe na okoliczności, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne, czego w niniejszej sprawie nie uczyniła. Nie można zatem zaaprobować w okolicznościach faktycznych sprawy twierdzeń skargi, że doszło w niej do naruszenia zasady prawdy obiektywnej w wyniku niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Podkreślić należy, że w świetle reguł procesowych zmodyfikowanych ustawą o płatnościach, organ nie był zobowiązany do wyjaśniania powodu niezłożenia przez skarżącego oświadczenia o wystąpieniu z systemu małych gospodarstw. Nie było też potrzeby wzywania skarżącego przez organ do sprecyzowania wniosku, był on bowiem kompletny. Skarżący nie podważył przy tym twierdzenia organu I instancji, iż w dniu 25 września 2017 r. skontaktowano się telefonicznie z wnioskodawcą w celu poinformowania o możliwości złożenia oświadczenia o wystąpieniu z systemu dla małych gospodarstw. W zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego, stwierdzić należy, odnośnie zarzutów dotyczących naruszenia art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2, w zw. z art. 21a, w zw. z art. 23, w zw. z art. 56 ustawy, że nie są one usprawiedliwione. Jak wyżej już zauważono, ani regulacje prawa wspólnotowego, ani też przepisy krajowe, nie przewidują instytucji automatycznego wyłączenia rolnika z systemu małych gospodarstw. Trafne jest więc stanowisko organu odwoławczego, iż był on zobowiązany do rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności wyłącznie w zakresie żądania zgłoszonego przez wnioskodawcę. Niezrozumiałe jest przy tym powoływanie się na treść art. 21a ustawy, który, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 311), nie ma zastosowania do postępowań wszczętych na podstawie wniosków złożonych w 2017 r. Należy również zauważyć, iż norma zawarta w przepisie art. 21a ustawy stanowi wykonanie uprawnień państwa członkowskiego przyznanych prawem unijnym, tj. art. 72 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) 2799/98, (WE) 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 549). Zgodnie z motywem 21 preambuły rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2017/2393 z dnia 13 grudnia 2017 r., zmieniającego art. 72 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 z dniem 1 stycznia 2018 r., w celu zmniejszenia obciążenia administracyjnego dla małych gospodarstw, należy wprowadzić dalsze odstępstwo, zwalniając małe gospodarstwa z deklarowania działek, w odniesieniu do których nie jest składany wniosek o płatność. Podkreślenia wymaga w powyższym kontekście, iż przepisy ustawy w zakresie płatności w systemie małych płatności nie powinny być interpretowane w sposób, który nie da się pogodzić z brzmieniem i celem regulacji unijnej, która, jak wynika z treści art. 72 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, nie pozostawia państwom członkowskim luzu decyzyjnego w zakresie wprowadzenia regulacji umożliwiających automatyczne wyłączenie z systemu małych gospodarstw rolnych, a jedynie zwolnienie z obowiązku deklarowania działek rolnych, w odniesieniu do których wnioskodawca nie ubiega się o przyznanie płatności bezpośrednich. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz.1369, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.