V SA/Wa 773/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, , Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2014 r. sprawy ze skargi K. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania za niezasadny zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym; 1. Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z [...] stycznia 2014 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] września 2013 r. nr [...]. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz K. F. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. F. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia (...) stycznia 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...], mocą którego Naczelnik uznał, że zarzut dotyczący braku wymagalności obowiązku jest niezasadny. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko K. F. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 2 listopada 2012 r. od nr [...] do [...] wystawionych przez Pocztę Polską S.A. obejmujących należność z tytułu opłaty abonamentowej za lata 2008-2011 oraz za okres od stycznia do października 2012 r. w łącznej wysokości 1003,40 zł. W związku z doręczeniem zobowiązanej odpisów tytułów wykonawczych w dniu 11 lutego 2013 r. wniosła ona do Dyrektora Izby Skarbowej w [...] za pośrednictwem organu egzekucyjnego pismo z dnia 15 lutego 2013 r. (data nadania 17 lutego 2013 r.) zatytułowane "odwołanie od wszczęcia postępowania egzekucyjnego nr [...] doręczonego dnia 11.02.2013 r.". W piśmie tym zobowiązana wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości, ponieważ brak jest jakiegokolwiek tytułu prawnego, na podstawie którego wystawione zostały doręczone jej tytuły wykonawcze, nadto nie spełniają one wymogów przepisu art. 27 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto strona wskazała, że nie jest odbiorcą usług świadczonych przez TVP S.A. a wobec niewykonywania umowy od ponad 10 lat uległa ona wygaśnięciu z mocy prawa, co powoduje brak wymagalności obowiązku. Jako podstawę swojego stanowiska strona wskazała art. 33 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Naczelnik Urzędu w [...] zakwalifikował pismo jako zarzuty do postępowania i zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutów i podanie, czy objęte tytułami wykonawczymi kwoty są wymagalne. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Poczta Polska S.A. uznała zarzuty za nieuzasadnione. Strona złożyła od powyższego postanowienia zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. wierzyciel – Poczta Polska utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel wskazał, że rejestracja odbiornika telewizyjnego oraz radiofonicznego została dopełniona a Poczta nie dysponuje dokumentem świadczącym o ich wyrejestrowaniu. Na postanowienie to strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W związku z uzyskaniem ostatecznego stanowiska wierzyciela Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z dnia (...) września 2013 r. nr [...] uznał za nieuzasadniony zarzut braku wymagalności obowiązku. Od postanowienia tego strona złożyła zażalenie, w którym podniosła, że nie zostało zakończone postępowanie związane z wniesieniem przez nią odwołania z 15 lutego 2013 r. oraz skargi wniesionej do WSA na postanowienie wierzyciela z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]. Wskazała, że postanowienie wierzyciela w związku z jego zaskarżeniem nie jest prawomocne, co powoduje jego bezprawność, a nadto wierzyciel nie dysponował tytułem prawnym uprawniającym go do wystawienia tytułów wykonawczych. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa oraz z art. 18 i art. 34 § 4 i § 5 w zw. z art. 33 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika. W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że podmiotowi przeciwko któremu została wszczęta egzekucja administracyjna przysługuje środek zaskarżenia w postaci zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu są okoliczności wymienione w art. 33 u.p.e.a., który został przez Dyrektora przytoczony. Wskazał, że organ rozpoznając zarzuty ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, które będzie przebiegało odmiennie w zależności od tego czy wszczęto je z urzędu, czy na wniosek wierzyciela. W sytuacji wniesienia zarzutów konieczne jest uzyskanie stanowiska wierzyciela co do ich zasadności, przy czym organ rozpatruje zarzuty w myśl treści art. 34 ust. 1 u.p.e.a. będąc związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów wymienionych w treści art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a. W tym zakresie rozpatrzenie w.w. zarzutów jest dokonywane przez organ egzekucyjny w sposób czysto formalny i nie jest on uprawniony do podważania tego stanowiska, nawet jeżeli wierzyciel nie ustosunkował się do wszystkich zgłoszonych zarzutów, ponieważ stanowisko wierzyciela można zwalczać wnosząc od jego postanowienia zażalenie jak również skargę do Sądu. Z akt sprawy wynika, że strona skorzystała z takiej możliwości. Organ wyjaśnił ponadto odwołując się w tej mierze do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że pismo z 15 lutego 2013 r. nazwane przez stronę odwołaniem, zostało potraktowane jako zarzuty do prowadzonego postępowania i jest przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, zatem argument strony dotyczący jego nierozpoznania jest niezasadny. Odnosząc się do kwestii braku prawomocności postanowienia wierzyciela – Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] maja 2013 r., na które wniesiona została skarga do WSA Dyrektor podkreślił, że przepis art. 34 ust. 4 u.p.e.a. uzależnia wydanie postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów przez organ egzekucyjny w związku z uzyskaniem ostatecznego a nie prawomocnego stanowiska wierzyciela. Od postanowienia tego K. F. złożyła skargę. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając mu: pominięcie "zaistniałego stanu faktycznego oraz dokonywanie egzekucji wobec rzekomego zadłużenia, które jeśli by istniało to uległo przedawnieniu w zakresie należności za rok 2008, 2009 i 2010 a nadto wystawienie tytułów wykonawczych mimo braku jakiejkolwiek podstawy prawnej. W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, że fakt zamieszkiwania przez nią w Polsce nie jest równoznaczny z obowiązkiem wnoszenia opłaty abonenckiej, której wnoszenie jest wynikiem posiadania i zarejestrowania odbiornika telewizyjnego. Skarżąca podniosła, że złożyła w sprawie oświadczenie, że nie posiada zarejestrowanego odbiornika telewizyjnego. Wskazała, że uważa tak również sam wierzyciel, co ujawnił organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na str. 2 powołując się na stanowisko wierzyciela, który stwierdził obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej przez posiadacza zarejestrowanego odbiornika. Skarżąca podkreśliła, że wierzyciel nie posiada dowodu, który stanowiłby potwierdzenie zarejestrowania przez nią odbiornika telewizyjnego, co dowodzi bezspornie braku wymagalności ponoszenia przez nią kosztów opłaty abonamentowej i dowodzi, że rzekoma zaległość z tego tytułu nie istnieje. Jako dowód na słuszność prezentowanego przez siebie stanowiska skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Ponowiła także zarzut braku spełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych treścią art. 27 § 1, 2 i 3 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Pismem z dnia 23 kwietnia 2014 r. skarżąca odniosła się do odpowiedzi na skargę, przy piśmie z dnia 30 kwietnia 2014 r. złożyła odpis wyroku WSA w Gliwicach z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 1080/13, zaś w piśmie z dnia 27 czerwca 2014 r. wniosła o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skargę należało uwzględnić. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w związku z zarzutami zgłoszonymi przez zobowiązaną K. F. w piśmie z 15 lutego 2013 r. do postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] na podstawie tytułów wykonawczych od nr. [...] do [...] wystawionych przez wierzyciela Pocztę Polską S.A. obejmujących zadłużenie z tytułu opłaty abonamentowej za lata 2008- 2011 i za okres od stycznia do października 2012 r. Zarzuty zgłoszone przez zobowiązaną dotyczyły tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...]. Zobowiązana zarzuciła wskazanym tytułom wykonawczym niespełnienie wymogów określonych treścią art. 27 § 1 pkt 1 u.p.e.a. a nadto brak istnienia tytułu prawnego stanowiącego podstawę wystawienia tytułów wykonawczych a zarazem wskazywała na brak wymagalności obowiązku w związku z tym, że w jej ocenie umowa o świadczenie usług wygasła, wobec tego, że nie była wykonywana przez 10 lat. W związku ze zgłoszeniem zarzutów wierzyciel zgodnie z treścią art. 34 § 1 u.p.e.a. miał obowiązek zająć stanowisko. W myśl bowiem art. 34 ust. 1- zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zgodnie zaś z § 4 tego przepisu organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w [...] przed wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. dysponował ostatecznym postanowieniem wierzyciela z dnia [...] maja 2013 r. wydanym po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie tegoż wierzyciela z dnia [...] kwietnia 2013 r. Zatem w świetle treści art. 34 § 4 u.p.e.a. nie było przeszkód do wydania przez organ egzekucyjny zaskarżonego postanowienia, w związku z czym stanowisko Dyrektora w tej mierze (co do możliwości wydania postanowienia) - wbrew wywodom skargi jest trafne. Zasadne jest również stanowisko Dyrektora co do faktu, że skoro wierzyciel wypowiedział się co do zarzutu dotyczącego braku wymagalności obowiązku (mimo, że nie odniósł się do całości zarzutów), a więc zarzutu opartego o treść art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., był on związany stanowiskiem wierzyciela. Tym niemniej należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. I SA/Gl 1083/13 uchylił postanowienie wierzyciela Poczty Polskiej S.A z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] zawierające ostateczne stanowisko tego wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych przez K. F.. WSA wskazał w tym wyroku m.in., że wierzyciel nie ustalił zakresu przedmiotowego sprawy, ponieważ między sentencją a uzasadnieniem istnieje w tym zakresie rozbieżność. Wierzyciel odnosi się bowiem zarówno do nieistnienia obowiązku jak i braku jego wymagalności, które nie są tożsame. Sąd wskazał również, że wierzyciel nie odniósł się do zarzutu dotyczącego naruszenia treści art. 27 u.p.e.a. oraz, że rozstrzygał w zakresie zarzutów w odniesieniu do tytułów wykonawczych nie zgłoszonych przez stronę. W tym stanie rzeczy przestało istnieć w obrocie prawnym ostateczne postanowienie wierzyciela w sprawie zarzutów, co powoduje, że nie może obowiązywać postanowienie organu egzekucyjnego w tym przedmiocie, które jest od niego zależne. Tak więc mimo, że na datę [...] stycznia 2014 r. istniała podstawa do wydania postanowienia Dyrektora Urzędu Skarbowego, na skutek wyroku WSA w Gliwicach podstawa jego wydania wynikająca z treści art. 34 § 4 u.p.e.a odpadła. Mając powyższe na względzie jak również zakres wskazań Sądu w powyższym wyroku konieczne stało się uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.sa. zarówno zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia go poprzedzającego. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.