V SA/Wa 783/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-01-21
Skład orzekający: sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym może zostać uwzględniony bez wykazania istotnej zmiany okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Sąd odmówił wzruszenia prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał istotnej zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby zmianę lub uchylenie postanowienia. Wskazano, że pomoc prawna udzielona przez inny podmiot (R.) w sprawie stanowi gwarancję ochrony procesowej, co wyklucza przyznanie pomocy z urzędu w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Stan faktyczny
Skarżący M. C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), ale odmówił ustanowienia radcy prawnego, wskazując na pomoc prawną udzieloną przez inny podmiot w sprawie. Po oddaleniu skarg przez WSA i wniesieniu skargi kasacyjnej przez R., M. C. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, motywując to chęcią wniesienia skargi kasacyjnej i trudną sytuacją materialną. Sąd rozpoznał wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wzruszenia prawomocnego postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2013 r. sygnatura akt V SA/Wa 783/13.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skarg R.i M. C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego; p o s t a n a w i a: - odmówić wzruszenia prawomocnego postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2013 r. sygnatura akt V SA/Wa 783/13
W dniu 10 kwietnia 2013 r. (data nadania pocztowego) M. C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 27 maja 2013 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie poprzez ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie częściowym. Referendarz sądowy wskazał, że biorąc pod uwagę złożone przez skarżącego oświadczenia przyjąć należało, iż w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść wydatku na koszty sądowe. Wnioskodawca utrzymuje się z niewielkiej renty, z której opłaca świadczenie alimentacyjne na rzecz syna, nie posiada majątku ruchomego o znacznej wartości, zaś analiza załączonego wyciągu z rachunku bankowego wskazuje, iż na dzień 30 kwietnia 2013 r. pozostawała mu kwota [...] zł. Okoliczności te zdaniem Referendarza sądowego przemawiały za uznaniem wnioskodawcy za osobę, dla której poniesienie kosztów sądowych mogłoby spowodować uszczerbek w niezbędnym utrzymaniu.
W pozostałym zakresie wniosek został uznany za niezasadny. Wskazano, że strona ma prawo uzyskać profesjonalną pomoc prawną z urzędu, jednakże negatywną przesłanką dla jej udzielenia będzie sytuacja, gdy korzysta już z takich usług z wyboru, bądź też w sprawie udzielona jej jest pomoc prawna, która gwarantuje pełną realizację omawianych wyżej zasad. Z sytuacja taką mamy do czynienie w niniejszej sprawie. Referendarz sądowy wskazał, iż oprócz skargi sporządzonej przez wnioskodawcę, złożona została również skarga sporządzona przez R. Udział tego organu w sprawie, wspomaganego przez profesjonalnie przygotowane osoby, zatrudnione w B., stanowi gwarancję ochrony procesowej wnioskodawcy, niezależnie od tego, że sąd rozstrzyga sprawę nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Wyrokiem z dnia 10 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi R.i M. C..
20 grudnia 2013 r. R. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października sygn. akt V SA/wa 783/13.
Pismem z dnia 4 stycznia 2014 r. M. C. wniósł kolejny wniosek o prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Motywując swój wniosek wskazał, że chce wnieść skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października sygn. akt V SA/Wa 783/13. Skarżący wskazał, że jego sytuacja materialna nie pozwala mu na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Skarżący wskazał, że jego dochód z tytułu renty wynosi [...] zł miesięcznie, nie posiada lokat, oszczędności ani majątku ruchomego.
.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Należy zauważyć, że sprawa z wniosku skarżącego o udzielenie prawa pomocy została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2013 r. Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne – art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 -j.t.) - dalej powoływanej jako p.p.s.a.
W orzecznictwie jak i doktrynie funkcjonuje pogląd, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy, wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 499). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, zmiany powyższych okoliczności musiałyby być na tyle widoczne, aby możliwa była zmiana dotychczasowego stanowiska a zatem musiałyby to być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy (tak również NSA w post. z dnia 7 listopada 2007 r. Sygn. akt I GZ 220/07 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle uzasadnienia nowego wniosku o prawo pomocy, nie ulega żadnej wątpliwości, iż skarżący nie wykazał okoliczności, które mogłyby uzasadniać wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 27 maja 2013 r.
Zdaniem Sądu wniosek o prawo pomocy w przedmiotowym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Ocena sprawy podjęta przez Referendarza sądowego w poprzednim postępowaniu w kontekście powoływanych przez skarżącego okoliczności jest z całą pewnością prawidłowa. Jak słusznie wskazał Referendarz sądowy w postanowieniu z dnia 27 maja 2013 r. strona ma prawo uzyskać profesjonalną pomoc prawną z urzędu, jednakże negatywną przesłanką dla jej udzielenia będzie sytuacja, gdy korzysta już z takich usług z wyboru, bądź też w sprawie udzielona jej jest pomoc prawna, która gwarantuje pełną realizację omawianych wyżej zasad. Z sytuacja taką mamy do czynienie w niniejszej sprawie. Wskazać bowiem należy, iż oprócz skargi sporządzonej przez wnioskodawcę, złożona została również skarga sporządzona przez R. Udział tego organu w sprawie, wspomaganego przez profesjonalnie przygotowane osoby, zatrudnione w B., stanowi gwarancję ochrony procesowej wnioskodawcy. Wskazać należy, że 20 grudnia 2013 r. R. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października sygn. akt V SA/wa 783/13.
W związku z powyższym na podstawie art. 165 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło