V SA/Wa 783/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-05

Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Michał Sowiński, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, nawet jeśli pierwotna decyzja przyznająca płatność została później wyeliminowana z obrotu prawnego w wyniku wznowienia postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji ma obowiązek ustalić kwotę nienależnie pobranych płatności, jeśli pierwotna decyzja przyznająca te płatności została ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Fakt, że pierwotna decyzja została uchylona lub stwierdzono jej nieważność, stanowi samoistną przesłankę do dochodzenia zwrotu wcześniej wypłaconych środków. Kwestie merytoryczne dotyczące zasadności odmowy przyznania płatności mogły być badane wyłącznie w postępowaniu zakończonym decyzją odmawiającą przyznania płatności, a nie w postępowaniu o ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2012. Rolnikowi przyznano płatności decyzją z listopada 2012 r., które następnie wypłacono. Później, w wyniku wznowienia postępowania, decyzja ta została uchylona, a płatności odmówiono. Organ ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności, uznając, że przekroczyła ona limit 100 euro i nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od ustalenia zwrotu. Rolnik zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak podstaw do ustalenia nienależności płatności oraz wadliwość postępowań.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2019 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę. W dniu [...] lutego 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. z/s w G. wydał decyzję nr [...]o ustaleniu R.K. kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 4 633, 94 zł. W następstwie rozpoznania odwołania od powyższej decyzji (złożonego przez R.K. ) Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ II instancji przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne: Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i 1/1: Modernizacji Rolnictwa (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 2137) Kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji administracyjnej, ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2012, przyznane R.K. decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z/s w G. Nr [...]z dnia [...] listopada 2012 r. w wysokości 4 633,94 zł, zostały w dniu 28 stycznia 2013 r. przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę. Jednakże w wyniku wznowienia z urzędu postępowania w sprawie przyznania stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2012, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. z/s w G. wydał w dniu [...] października 2017 r. decyzję Nr [...] o uchyleniu w całości decyzji Nr [...]z dnia [...] listopada 2012 r. oraz odmowie przyznania R.K. przedmiotowych płatności. Powyższe oznacza, iż kwota przekazana na rachunek strony w dniu 28 stycznia 2013 r. na mocy decyzji Nr [...]z dnia [...] listopada 2012 stanowi płatności pobrane nienależnie. Odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, Organ podnosi, iż zgodnie z art. 49 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r., poz. 278), Kierownik Biura Powiatowego Agencji odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w przypadku określonym w art. 54 ust. 3 lit. a pkt i rozporządzenia nr 1306/2013. Zatem w sytuacji stwierdzenia, iż kwota każdej z ww. płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki (...). W rozpatrywanej sprawie kwota nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2012 w wysokości 4 633,94 zł z tytułu Jednolitej płatności obszarowej przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro. Organ wskazuje, iż przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależytego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR, przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Przepis ten nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje więc swoim zakresem pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy rolnika, uznanych następnie za pobrane nienależnie. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków finansowych występuje niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego – co bezsprzecznie miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Zaznaczyć przy tym należy, iż w takim przypadku zdaniem Dyrektora ARiMR nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną) - vide wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2015 r,. sygn. akt II GSK 1955/13, wyrok NSA z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 1132/12. Sprawa przyznania płatności stanowiła przedmiot odrębnego postępowania zakończonego wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z/s w G. decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2017 r. Powyższa decyzja jest rozstrzygnięciem ostatecznym w sprawie. R.K. korzystając z przysługującego mu prawa wniósł odwołanie od ww. rozstrzygnięcia, w wyniku rozpatrzenia którego organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (decyzja Nr [...] ). Na powyższe strona nie wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ostateczna decyzja wiąże natomiast organ jak również strony co do prawa, jak i stwierdzonych w niej faktów. A zatem skoro strona w toku postępowania zakończonego decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2017 r. nie podważyła ustaleń organu, to w postępowaniu w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zakończonym zaskarżoną decyzją organ zobowiązany był uwzględnić ustalony w sprawie przyznania płatności stan faktyczny i na jego podstawie wydać decyzję, o której mowa w art. 29 ustawy o Agencji. Organ odwoławczy wyjaśnia, iż wznowienie postępowania w sprawie przyznania R.K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2012 zostało dokonane w oparciu o Protokół z czynności kontrolnych Nr [...] przeprowadzonych w gospodarstwie strony w dniach 18 sierpnia 2014 r. - 11 września 2014 r. Na podstawie ww. protokołu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. z/s w G. stwierdził, iż na działce rolnej A o powierzchni deklarowanej 2,62 ha również w roku 2012 nie była prowadzona działalność rolnicza. Organ podnosi dodatkowo, iż przedłożone przez stronę oświadczenia świadków wskazujących m.in., iż "w czerwcu 2014 r. na pewno na działce tej były drzewa owocowe i prowadziliśmy na niej zbiór owoców " stoją w sprzeczności z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2016 r. (sygn. akt V SA 2351/16), w którym Sąd jednoznacznie stwierdził, iż z analizy zdjęć wykonanych w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie strony w dniach 18 sierpnia 2014 r.- 11 września 2014 r. wynika bezsprzecznie, iż działka rolna A na dzień kontroli nie była użytkowa rolniczo i stanowiła "zachwaszczony, zakrzewiony i zadrzewiony teren, który być może kiedyś był sadem owocowym, ale od kilku lat nie jest prowadzony zgodnie z wymogami uprawy sadowniczej". Organ podnosi również, iż po stronie wnioskodawcy leżał obowiązek wskazania rzeczywistej powierzchni spełniającej warunki przyznania płatności określone w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 z późn. zm.). R.K. nie wywiązał się ponadto z obowiązku niezwłocznego informowania ARiMR na piśmie o okolicznościach mogących wpłynąć na nienależne przyznanie płatności, nie skorzystał również z prawa do złożenia zmiany do wniosku czy też wycofania działek z wniosku (art. 14 i art. 25 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009). Co do kwestii przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności to należy ją oceniać w oparciu o przepis art. 3 ust. 1, w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23.12.1995 r. z późn. zm.), który stanowi, że okres przedawnienia do ustalenia obowiązku zwrotu dla płatności pobranych nienależnie finansowanych w całości lub części ze środków unijnych wynosi 4 lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, najpóźniej 8 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, w przypadku przerwania okresu przedawnienia, a w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu. Zdaniem Organu w niniejszej sprawie za datę dopuszczenia się nieprawidłowości przez beneficjenta należy uznać datę złożenia wniosku o przyznanie płatności zawierającego nieprawidłowe deklaracje, tj. 15 maja 2012 r. Natomiast przerwanie biegu terminu przedawnienia, po którym okres przedawnienia biegnie na nowo jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu, w którym zawiadamia się wnioskodawcę o postępowaniu w sprawie nieprawidłowości. W przedmiotowej sprawie właściwym aktem było doręczenie stronie Postanowienia Nr [...] z dnia [...] r. o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Nr [...]z dnia [...] listopada 2012 r. A zatem do dnia doręczenia decyzji Nr [...]z dnia [...] lutego 2017 r. (tj. 23 lutego 2017 r.) nie upłynął termin przedawnienia możliwości ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za rok 2012. Decyzję organu odwoławczego zaskarżył R.K. zarzucając jej naruszenie: a) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 105 k.p.a., art. 138 5 1 pkt 2 k.p.a. – poprzez niesłuszne zawieszenie postępowania w sprawie do czasu zakończenia postępowania dotyczącego przyznania Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2012, w sytuacji gdy z momentem stwierdzenia przez Prezesa ARiMR decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nieważności decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z/s w G. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nie toczyło się jakiekolwiek postępowanie o przyznanie płatności, do czasu którego ukończenia mogłaby być zawieszona niniejsza sprawa, a w konsekwencji organ nie mógł zawiesić postępowania, lecz powinien był umorzyć je jako bezprzedmiotowe, co miało wpływ na wynik sprawy w zakresie w jakim ewentualne kolejne sprawy musiałyby zostać wszczęte przed terminem przedawnienia żądania zwrotu; b) art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR w zw. z art. 3 ust. 4 z dnia 5 lutego 2015 r. ustawy (› płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 155 k.p.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR w niniejszej sprawie, w której toku doszło do wzruszenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z/s w G. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., co uzasadniało natychmiastowe umorzenie postępowania z uwagi na brak skutecznego (dokonanego w nadzwyczajnym trybie) uchylenia prawomocnej decyzji przyznającej Skarżącemu płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz brak możliwości rozstrzygania tej kwestii w ramach niniejszego postępowania, z uwagi na powagę rzeczy osądzonej; c) art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., art. 16 § 1 zd. 1 kpa., art. 155 k.p.a. – poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy decyzja ta obarczona była wadą nieważności bowiem rozstrzygała kwestie nienależności płatności bezpośredniej, której należność wynikała z niewzruszonej decyzji o przyznaniu płatności z tytułu wsparcia bezpośredniego Nr [...]z dnia [...] listopada 2012 r., co do której organ I instancji nie mógł orzec odmiennie w postępowaniu zwyczajnym prowadzonego w trybie art, 29 ustawy o ARiMR; ewentualnie na wypadek uznania, że wyżej wskazane zarzuty są zbyt daleko idące, zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: d) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 5 1 pkt 8 k.p.a. i art. 15 k.p.a. – poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, w sytuacji gdy decyzja Nr [...]z dnia [...] lutego 2017 r. oparta została w całości na decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z/s. w G. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., które to decyzje wyeliminowane zostały z obrotu prawnego decyzją Prezesa ARiMR nr [...] o stwierdzeniu ich nieważności — a w konsekwencji naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania w zakresie w jakim ustalenia organu I instancji pozbawione zostały przyjętej podstawy faktycznej, zaś dopiero organ II instancji merytorycznie rozpatrzył sprawę. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; oraz o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, gdyż rozstrzygała ona kwestie nienależności płatności bezpośredniej, której należność wynikała z niewzruszonej i funkcjonującej w obrocie decyzji o przyznaniu płatności z tytułu wsparcia bezpośredniego Nr [...]z dnia [...] listopada 2012 r., co do której organ I instancji nie mógł orzec odmiennie w postępowaniu zwyczajnym prowadzonym w trybie art. 29 ustawy o ARiMR, ewentualnie na podstawie art. 135 p.p.sa w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. – o uchylenie w całości tej decyzji z tego względu, że podstawą jej wydania była decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z/s. w G. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., które to decyzje wyeliminowane zostały z obrotu prawnego decyzją Prezesa ARiMR nr [...] o stwierdzeniu ich nieważności; a nadto o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja, utrzymująca w mocy decyzję, ustalającą skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2012. Tryb i warunki ustalania oraz odzyskiwania kwot nienależnie pobranych płatności rolnych reguluje ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1512 ze zm.), dalej ustawa o ARiMR. Zgodnie z art. 29 ust. 1 tej ustawy, ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Przepis ust. 1 stosuje się również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne, o których mowa w ust. 1 (ust. 1a). Właściwy w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. Celem postępowania prowadzonego na podstawie powyższego przepisu jest zatem zbadanie: 1) czy doszło do ustalenia i wypłaty rolnikowi środków pochodzących z wymienionych funduszy unijnych lub krajowych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, 2) czy istnieje obowiązek jej zwrotu, a także 3) czy nie wystąpiły przesłanki wykluczające taki zwrot. W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że skarżącemu na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]wypłacono tytułem płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2012 r. kwotę 4.633,94 zł (jednolita płatność obszarowa), jak również co do tego, że powyższa decyzja została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego ostateczną decyzją Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] odmawiającą przyznania płatności za rok 2012 i nakładającą jednocześnie sankcję wieloletnią w kwocie 2175,39 zł Skarżący nie skorzystał z prawa wniesienia na powyższą decyzję skargi do tut. Sądu. Skutkiem tego, że decyzja odmawiająca płatności ma walor ostateczności jest to że strona nie ma obecnie możliwości kwestionowania wynikających z tej decyzji ustaleń w ramach skargi na decyzję wydaną w trybie art. 29 ustawy o ARiMR. Kwestie merytoryczne, takie jak zasadność i podstawy prawne odmowy przyznania stronie płatności, mogły być badane wyłącznie w tamtym postępowaniu. W konsekwencji Sąd nie mógł w ramach obecnie prowadzonego postępowania uwzględnić podniesionych w skardze zarzutów odnoszących się do nieprawidłowych ustaleń odnoszących się do utrzymywaniem gruntów rolnych w należytej kulturze rolnej. Są to bowiem zagadnienia istotne dla rozstrzygnięcia kwestii zasadności odmowy przyznania płatności, które to były już objęte wspomnianą decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Biorąc zatem pod uwagę, że skarżący faktycznie otrzymał tytułem płatności za 2012 r. kwotę 4.633,94 zł wynikającą z decyzji z dnia [...] listopada 2012 r., która została potem wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją odmawiającą mu przyznania płatności, a jak wyjaśniono powyżej brak jest obecnie możliwości podważenia podstaw odmowy przyznania płatności, to stwierdzić trzeba, że skarżącemu wypłacono ze źródeł wskazanych w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR środki nienależne. Stwierdzenie, że dokonano płatności nienależnie lub w nadmiernej wysokości co do zasady skutkuje obowiązkiem jej zwrotu. Zostało to wyartykułowane wprost w art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, zgodnie z którym w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Odsetki naliczane są w sposób wskazany w ust. 2 art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Organ w zaskarżonej decyzji przeanalizował sformułowane w art. 49 ustawy o płatnościach przesłanki odstąpienia od ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, o których mowa w art. 29 ustawy o ARiMR. W myśl tego przepisu Kierownik BP ARiMR odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności obszarowych, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), w przypadku gdy kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1306/2013. Stosując wynikające z tych przepisów zasady przeliczenia, organ wyliczył równowartość 100 euro jako 410,38 zł,. Tym samym słusznie przyjęto w zaskarżonej decyzji, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły podstawy do odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie pobranej płatności obszarowej. Dalsze przesłanki wyłączające zwrot płatności pobranej nadmiernie zostały zawarte w art. 80 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1122/2009. Zgodnie z treścią tej regulacji, obowiązek zwrotu nienależnej płatności, o jakiej mowa w ust. 1 tego artykułu, nie ma zastosowania jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczeniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnych płatności nie występuje wtedy, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności. W sprawie niniejszej taka sytuacja nie zachodziła, gdyż organ nie posiadał przed dniem kontroli w dniu 18.08.2014 r. informacji o nieużytkowaniu rolniczym zgłoszonych do płatności gruntów. Do zakwestionowania prawa strony do otrzymania płatności w stosunku do powierzchni działki A doszło bowiem na skutek stwierdzenia (w wyniku kontroli na miejscu), że przestały one być użytkowane rolniczo, przy czym stan ten musiał istnieć już w 2012 r., skoro na działce stwierdzono występowanie chwastów wieloletnich oraz siewek drzew - a więc były to okoliczności wywołane działaniem/zaniechaniem samego skarżącego. To skarżący ponosi zatem również odpowiedzialność za nienależną wypłatę świadczeń, jako że zostały mu one przyznane i przekazane na podstawie danych podanych przez niego we wniosku o przyznanie płatności. Rolnik składając wniosek i deklarując określone dane odpowiada za ich zgodność ze stanem faktycznym. Składając wniosek oświadcza ponadto, że znane mu są zasady i warunki przyznawania płatności oraz ich zwrotu, wobec czego brak jest podstaw do powoływania się obecnie przez skarżącego na brak świadomości, że dopuścił się naruszenia prawa oraz na działanie w zaufaniu do organu. Zasadnie zatem w rozpoznawanej sprawie organy uznały, że nie zachodziły przesłanki wyłączające zwrot nienależnie otrzymanej płatności, o jakich mowa w art. 80 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1122/2009. Sąd nie stwierdził także innego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.) czy też zasady informowania stron postępowania (art. 9 k.p.a.). Zaskarżona decyzja spełnia wymogi przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a., gdyż zawiera wyczerpujące uzasadnienia faktycznego i prawne podjętego rozstrzygnięcia. Argumentacja przedstawiona przez organ jest spójna, logiczna i nie zawiera sprzeczności. Organ wydający zaskarżoną decyzję działał na podstawie i w granicach obowiązującego prawa zgodnie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności. Zdaniem Sądu niej jest trafny zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa albowiem stwierdzenie przez Prezesa ARiMR decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nieważności decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z/s w G. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. skutkowało koniecznością ponownego ustalenia wysokości należnych R.K. płatności na rok 2012. Stanowiło to zatem "zagadnienie wstępne" uzasadniające zastosowanie przez organ odwoławczy, w ramach postepowania wszczętego odwołaniem strony z dnia 6 marca 2017 r. od decyzji Nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r., art. 97 5 1 pkt 4 Kpa. Postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ma bowiem charakter odmienny od postępowań w sprawie przyznania płatności. Wycofanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej płatność, zastąpionej ostateczną decyzją, płatności tej odmawiającą, stanowi samoistną przesłankę do dochodzenia zwrotu pomocy wypłaconej uprzednio. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdza, iż zarzuty skargi nie mogły być uznane za mogące mieć jakikolwiek wpływ na podjęte w obu instancjach rozstrzygnięcia. Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło