V SA/Wa 800/18

WyrokWSA w Warszawie2018-11-23

Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Irena Jakubiec-Kudiura, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wierzyciel może zostać obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego, jeśli egzekucja okazała się bezskuteczna, a także czy sposób naliczania tych kosztów jest zgodny z Konstytucją RP, uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 31/14?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy egzekucyjne, co do zasady, mają prawo obciążyć wierzyciela kosztami egzekucyjnymi i opłatą manipulacyjną, gdy postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu jego bezskuteczności. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uzależniają możliwości naliczenia opłaty od faktycznego wyegzekwowania wierzytelności. Niemniej jednak, organy powinny uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 31/14, który zakwestionował przepisy dotyczące maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i manipulacyjnych, nakazując ich stosowanie z uwzględnieniem wskazówek TK oraz rzeczywistych wydatków i nakładu pracy organu.
Stan faktyczny
Wierzyciel (PFRON) zainicjował postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika (A. S.A.) na podstawie tytułu wykonawczego. Egzekucja z rachunku bankowego okazała się bezskuteczna z powodu braku środków. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. Naczelnik Urzędu Skarbowego obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami, jednak z inną kwotą. Wierzyciel zaskarżył postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego W. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2018 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi; 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2018 r., 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] marca 2016 r. wystawionego przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Wierzyciel", "PFRON") Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] (dalej: "Naczelnik US") prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku A. S.A. (dalej: "Dłużnik", "Spółka"). W toku postępowania egzekucyjnego zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B. S.A. - zawiadomienie z [...] kwietnia 2016 r. W odpowiedzi na ww. zawiadomienie B. S.A. poinformował o zaistniałym zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do wierzytelności z ww. rachunku. Następnie pismem z [...] września 2016 r. B. S.A. powiadomił o wygaśnięciu umowy o prowadzeniu rachunku na rzecz Dłużnika. Z egzekucji z rachunków zobowiązanej Spółki nie uzyskano żadnych kwot. Tytuł wykonawczy był zwracany z raportem o niemożności ich dokonania. Prowadzone wobec Dłużnika postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do zrealizowania obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym. Zobowiązana Spółka nie posiada majątku, do którego można by skierować skuteczną egzekucję. Powyższe spowodowało, iż Naczelnik US postanowieniem nr [...] z [...] sierpnia 2017 r. umorzył prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne. Zawiadomieniem nr [...] z [...] sierpnia 2017 r. Naczelnik US zawiadomił Wierzyciela o obciążeniu kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] marca 2016 r. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie, pismem nr [...] z [...] września 2017 r. Wierzyciel zwrócił się z prośbą o wydanie postanowienia o obciążeniu kosztami egzekucyjnymi. [...] września 2017 r. Naczelnik US wydał postanowienie nr [...] obciążające Wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w wysokości 2.132,03 zł. Strona, nie godząc się z treścią rozstrzygnięcia, pismem z 3 października 2017 r. złożyła zażalenie. Postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor IAS") uchylił w całości postanowienie Naczelnika US i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podał ogólne zasady naliczania kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego, nie wskazał natomiast sposobu wyliczenia tej kwoty ani nie określił wysokości poszczególnych elementów składających się na te koszty, nie podał też daty powstania obowiązku uiszczenia poszczególnych opłat. Dyrektor IAS zwrócił ponadto uwagę na konieczność zaokrąglenia kosztów egzekucyjnych do pełnych dziesiątek groszy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelnik US wydał postanowienie z [...] stycznia 2018 r. nr [...], o obciążeniu Wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w wysokości 2.132 zł. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż kwestię kosztów egzekucyjnych, powstałych w związku z prowadzeniem egzekucji administracyjnej, regulują przepisy rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.". I tak, zgodnie z art. 64 § 1 organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty. W rozpatrywanej sprawie dokonano czynności egzekucyjnych, na które składają się: opłata manipulacyjna oraz opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. W myśl art. 64 § 6 organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. Zasadą jest pobieranie powyższej opłaty niezależnie od tego, czy kwota została wyegzekwowana, czy też nie. Opłata wynosi bowiem 1% kwoty "egzekwowanych należności", a nie "wyegzekwowanych należności". Przepis art. 64 § 1 pkt 4 stanowi, iż organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty w następującej wysokości - za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Opłaty te, zgodnie z brzmieniem art. 64c § 1 stanowią koszty egzekucyjne, które z zastrzeżeniem § 2-4 obciążają zobowiązanego. Koszty egzekucyjne powstałe za pierwsze skuteczne zajęcie egzekucyjne nalicza się uwzględniając należność główną wraz z odsetkami na dzień wygenerowania dokumentu o zajęciu prawa majątkowego, natomiast koszty egzekucyjne za każde kolejne skuteczne zajecie egzekucyjne nalicza się od narosłych odsetek. Naczelnik US wyjaśnił również, iż od tej generalnej zasady wyrażonej w normie prawnej art. 64c § 1 ustawodawca wprowadził jednak pewne odstępstwa. I tak, w § 4 ww. przepisu wskazano, iż wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, ponieważ postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do zobowiązanej Spółki zostało umorzone z uwagi na bezskuteczność tegoż postępowania, co uniemożliwia pobranie kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek wniesionego zażalenia Dyrektor IAS postanowieniem z [...] marca 2018 r. nr [...] uchylił postanowienie Naczelnika US z [...] stycznia 2018 r. w całości i orzekł o obciążeniu Wierzyciela kosztami egzekucyjnymi powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w kwocie 2.100 zł. W uzasadnieniu wskazał, iż podziela stanowisko organu egzekucyjnego I instancji, że w niniejszej sprawie brak było możliwości obciążenia kosztami egzekucyjnymi zobowiązanej Spółki oraz, że zaistniała konieczność obciążenia nimi Wierzyciela. Niemniej organ odwoławczy postanowił uchylić zaskarżone postanowienie w całości i orzec co do istoty sprawy, z uwagi na fakt, iż Naczelnik US w postanowieniu z [...] stycznia 2018 r. dokonując wyliczenia wysokości opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a. oraz opłaty za dokonaną czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. błędnie wskazał wysokość odsetek z tytułu niezapłacenia w terminie należności objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym, a w konsekwencji obciążył Wierzyciela kwotą kosztów egzekucyjnych w zawyżonej wysokości. Ponadto dokonując w zaskarżonym postanowieniu obliczenia wysokości opłaty za dokonaną czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., nie uwzględnił zasady wyrażonej w art. 64 § 7 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 8 września 2016 r.), zgodnie z którą jeżeli wysokość opłaty egzekucyjnej jest określona stosunkowo do egzekwowanej lub pobranej należności pieniężnej, w podstawie obliczenia ww. opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, przypadające w dniu powstania obowiązku uiszczenia opłaty, a więc zgodnie z art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a., który mówi, iż obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w § 1 i 6 ww. przepisu, powstaje za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności - z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, co w przedmiotowej sprawie nastąpiło 20 kwietnia 2016 r., a nie jak wskazał organ egzekucyjny 14 kwietnia 2016 r. Równocześnie organ egzekucyjny dokonując w zaskarżonym postanowieniu obliczenia wysokości opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a. nie uwzględnił zasady wyrażonej w art. 64 § 10 u.p.e.a., zgodnie z którą jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, a wobec powyższego obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstał równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie, a więc zgodnie z art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a. z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, tj. 20 kwietnia 2016 r., a nie jak wskazał organ egzekucyjny w dniu doręczenia tytułu wykonawczego, tj. 5 maja 2016 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wierzyciel wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US z [...] stycznia 2018 r., zarzucając naruszenie: 1) art. 190 § 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., które to przepisy Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14), uznał za niekonstytucyjne oraz poprzez oparcie skarżonego postanowienia na ww. przepisach bez analizy wskazanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie; 2) naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie w wyniku uznania przez organ, że w niniejszej sprawie doszło do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego pomimo braku środków na tym rachunku, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych; 3) błędną ocenę stanu faktycznego polegającą na uznaniu, że doszło w niniejszej sprawie do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym, podczas gdy prawidłowa ocena prowadzi do wniosku, że do zajęcia wierzytelności nie doszło wobec faktu, że nie było na rachunku żadnych środków pieniężnych, czego konsekwencją jest brak podstaw do pobrania opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w niniejszej sprawie. Powyższe zarzuty Skarżący rozwinął w motywach skargi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przedmiotem sporu jest prawidłowość ustalenia kosztów egzekucyjnych wynikających z prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko A. S.A. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela będącego Skarżącym w sprawie. W ocenie Sądu stanowisko organu zajęte w wydanym postanowieniu nie jest prawidłowe. Skargę należało uwzględnić. Na wstępie należy wskazać, że Skarżący, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. SK 31/14, kwestionuje możliwość obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w sytuacji, gdy przeprowadzone czynności egzekucyjne, tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej, na którym nie było środków, nie pozwalało na skuteczne ich wyegzekwowanie. Odnosząc się do tego stanowiska Sąd uznaje, że organy w związku z umorzeniem postępowania przeciwko zobowiązanej miały prawo, co do zasady obciążyć wierzyciela powstałymi opłatami egzekucyjnymi, jak również opłatą manipulacyjną, które składają się na koszty egzekucyjne. Sąd nie uznaje za trafny poglądu, że naliczanie opłat egzekucyjnych jest możliwe tylko wówczas, gdy z zajętego rachunku bankowego organ przeprowadzi skutecznie egzekucję i podziela w tym zakresie stanowisko zajęte w tej kwestii przez: WSA w Gliwicach w wyroku z 21 maja 2018 r. I Sa/Gl 221/18, WSA w Opolu w wyroku z 21 marca 2018 r. I SA/Op 33/18. Zdaniem Sądu stanowisko Skarżącego, nie znajduje potwierdzenia w treści przepisów u.p.e.a., które nie uzależniają możliwości naliczenia opłaty od efektywności przeprowadzonej czynności egzekucyjnej. Stosownie bowiem do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Natomiast § 9 pkt 2 ww. przepisu stanowi, że obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Zgodnie z art. 80 § 1 zd. pierwsze u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Zgodnie zaś z art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Odnosząc się do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., zdaniem Sądu, użycie określenia "egzekwowanej", a nie "wyegzekwowanej" należności wskazuje, że ustawodawca nie uzależnił możliwości naliczenia opłaty egzekucyjnej od faktycznego wyegzekwowania wierzytelności. Tym niemniej Sąd podziela stanowisko Skarżącego co do tego, że wydając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji powinien uwzględnić w nim ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a wyrażoną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. SK 31/14 i skutek jaki wyrok ten wywiera w odniesieniu do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych w myśl tych przepisów. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Jak wynika z § 4 tego przepisu, wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. W odniesieniu do art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., jak również art. 64 § 6 u.p.e.a., Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 orzekł m.in., że: 1. "Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji." TK w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji." Dodać także należy, że wyrok TK zapadł w sprawie, w której doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na uregulowanie należności przez zobowiązanego poza postępowaniem egzekucyjnym. W sprawie tej określono koszty egzekucyjne na kwotę 34 860 238,10 zł. Należy wskazać, że w wyroku SK 31/14, nie była kwestionowana sama możliwość pobierania opłaty egzekucyjnej, czy manipulacyjnej w razie bezskuteczności egzekucji ani też możliwość obciążania nią wierzyciela - w sytuacji, gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego, a jedynie brak określenia górnej granicy tych opłat. Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru wyroku TK SK 31/14 i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych przepisów u.p.e.a., wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca 2018 r. sygn. II FSK 2206/17. NSA wskazał, że: "Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest bowiem wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten – w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją – nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet – musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału". Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował art. 64 § 1 pkt 4 i 64 § 6 u.p.e.a. Przepisy te, jak wynika z powyższego wyroku TK, zostały uznane za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. W rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a jak również opłaty manipulacyjnej o jakiej mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a. Dopóki jednak ustawodawca nie wprowadzi stosownych zmian, organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować powstałe w sprawie koszty egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron postępowania zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego i w taki sposób, aby nie można było zarzucić im naruszenia zasad określonych w tym wyroku. Tak więc ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, które mają obciążyć wierzyciela, organy egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich pracochłonności i czasochłonności, mając na względzie, aby ustalone koszty nie pozostawały w oderwaniu od nakładów pracy organu. Zdaniem Sądu, dokonując oceny, czy koszty egzekucyjne są właściwe w danej sprawie, należy brać pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione wydatki, ale uwzględnić również fakt, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego wymaga nakładu pracy i czasu. Odnosząc wspomniane uwagi do zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia organu I instancji należy stwierdzić, że nie dokonano w nich takiej oceny, co skutkuje uznaniem naruszenia treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a i § 6 tego przepisu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie zatem takie wyliczenie kosztów egzekucyjnych w zakresie opłat egzekucyjnych, jak i opłaty manipulacyjnej, aby okazały się one adekwatne do poniesionych wydatków jak również nakładu pracy organu egzekucyjnego mając na uwadze standardy wynikające z wyroku SK 31/14. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło