V SA/Wa 801/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-25
Skład orzekający: Konrad Łukaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja pożytku publicznego, działająca w swojej sprawie, jest zwolniona z opłat sądowych na mocy art. 239 § 2 PPSA, co czyni rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zbędnym?Ratio decidendi
Organizacja pożytku publicznego, działająca we własnej sprawie, korzysta z ustawowego zwolnienia od opłat sądowych na mocy art. 239 § 2 PPSA. W związku z tym rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych staje się zbędne, a postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone. Prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) może być przyznane, jeśli osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania, co w niniejszej sprawie zostało udowodnione przez Stowarzyszenie.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "P." wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie dotyczącej niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy postanowienia WSA. Stowarzyszenie wykazało, że posiada status organizacji pożytku publicznego, nie posiada majątku ani znaczących środków finansowych, a wobec niego toczy się postępowanie egzekucyjne. Wcześniejsza skarga Stowarzyszenia została odrzucona postanowieniem z dnia 5 lipca 2016 r.Rozstrzygnięcie
1. umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. w W. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 1314/13 oraz wniosku o ukaranie organu grzywną postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie.
Stowarzyszenie [...]"P." w W. wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż Stowarzyszenie nie posiada majątku ani środków trwałych, zaś w ostatnim roku obrotowym osiągnęło zysk w wysokości 224 zł. Stowarzyszenie posiada dwa rachunki bankowe, na jednym z nich zgromadzono kwotę 1.224 zł. W uzasadnieniu podniesiono, iż Stowarzyszenie jest organizacją społeczną, utrzymuje się z dotacji publicznych, nie posiada majątku celem spieniężenia. Wskazano również, że wobec Stowarzyszenia toczy się postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem z dnia 5 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Stowarzyszenia.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Wniosek Stowarzyszenia jest bezprzedmiotowy w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 239 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1118, 1138 i 1146) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Jak wynika ze złożonej do akt sprawy informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego, skarżące Stowarzyszenie posiada status organizacji pożytku publicznego (k. 16 akt sądowych).
Wobec tego, iż przedłożona informacja jest aktualna na dzień 22 marca 2016 r., dokonano również sprawdzenia statusu Stowarzyszenia w "Wykazie organizacji pożytku publicznego uprawnionych do otrzymania 1% podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2015, sporządzony zgodnie z art. 27a ust. 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2016 r., poz. 239 z późn zm.)" – udostępnionym przez Departament Pożytku Publicznego Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej za pośrednictwem strony internetowej www.pozytek.gov.pl. W wykazie tym, zaktualizowanym na dzień 16 sierpnia 2016 r., skarżące Stowarzyszenie znajduje się pod pozycją 1463.
Wobec powyższego stwierdzić należało, iż Stowarzyszenie jako organizacja pożytku publicznego korzysta w niniejszej sprawie z ustawowego zwolnienia od opłat sądowych, z mocy wskazanego art. 239 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że Stowarzyszenie nie ma obowiązku ponoszenia żadnych opłat sądowych, w tym również występując ze skargą kasacyjną, co z kolei powoduje, że rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych staje się zbędne.
Stosownie do przepisu art. 249a p.p.s.a., jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 1 w zw. art. 249a p.p.a.s.a. orzeczono, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
Rozpoznając natomiast wniosek Stowarzyszenia w zakresie ustanowienia adwokata, stwierdzić należało, że zasługuje on na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie referendarza sądowego Stowarzyszenie wykazało, że nie posiada środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W tym zakresie zauważyć należało, iż nie prowadzi ono działalności zarobkowej, nie posiada żadnego majątku, ani zasobów pieniężnych. Należało mieć również na uwadze określone w statucie cele działania Stowarzyszenia, jak również to, że jego sytuacja majątkowa była już wielokrotnie przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 11 października 2013 r. o sygn. akt II GZ 563/13 uznał, że Stowarzyszenie zasługuje na przyznanie prawa pomocy.
Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło