V SA/Wa 803/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o żądaniu zwrotu nienależnie pobranego zasiłku macierzyńskiego; odrzuca skargę Przedmiotem skargi z 16 stycznia 2012 r. wniesionej przez M.R. jest decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] grudnia 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję z [...] marca 2012 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2011r. w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku macierzyńskiego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Decyzjami wydanymi przez organ rentowy – PT KRUS w S. z [...] marca 2011r. i [...] lipca 2011r. M.R. wyłączony został z ubezpieczenia wypadkowego chorobowego i macierzyńskiego rolników od dnia 2 lipca 2009r. W następstwie powyższego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r. organ rentowy ustalił M.R. nadpłatę zasiłku macierzyńskiego w kwocie 2700, 40 zł., uprzednio przyznanego i wypłaconego na podstawie decyzji Prezesa KRUS z [...] stycznia 2010r., uznając, że powyższe świadczenie z tytułu urodzenia się dziecka w dniu 8 grudnia 2009r. mu nie przysługiwało, gdyż w tym dniu nie podlegał ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu. Jednocześnie organ zobowiązał stronę do zwrotu wypłaconego świadczenia. Decyzja ta wobec nie wniesienia odwołania do Sądu Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. stała się ostateczna. Pismem z [...] grudnia 2011r. M.R. złożył wniosek o stwierdzenie, na podstawie art. 156 §1 pkt 2 kpa nieważności decyzji prezesa KRUS z dnia 29 sierpnia 2011r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa - art. 84 ust 1 i 2 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 52 ust 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. W uzasadnieniu swego stanowiska wnioskodawca zakwestionował prawidłowość uznania przez organ jakoby nie był uprawniony do powyższego świadczenia. Decyzją z dnia [...] marca 2012r. Prezes KRUS odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2011r., a w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. podtrzymał swoje uprzednie rozstrzygnięcie. Relacjonując przebieg postępowania i analizując mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników organ rentowy uznał brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie Prezes KRUS powołując się na przepis art. 36 ust 3 ustawy z dnia... grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników pouczył stronę, iż od podjętej decyzji nie przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, a strona może wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Pismem z dnia 16 stycznia 2012r. M.R. działając za pośrednictwem organu rentowego złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję Prezesa KRUS z [...] grudnia 2012r. W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż sąd administracyjny przystępując do rozpoznania skargi obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać czy sprawa należy do jego właściwości. Stosownie bowiem do przepisu art. 58 §1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) dalej p.ps.a sąd odrzuca skargę, jeśli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa KRUS o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, należąca do spraw wymienionych w art. 36 ust 1 pkt 1-9 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 z późn. zm.) "W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (...)". Ze względu na brak uregulowania w powołanej ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników trybu odwoławczego od decyzji organu rentowego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, odpowiednie stosowanie, rozumiane jako stosowanie wprost, bez żadnych zmian i modyfikacji, znaleźć powinien przepis art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.). Skoro w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji stosuje się odpowiednio przepisy powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, to stosowanie wprost (wobec braku podobnych uregulowań na gruncie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników) obejmuje także wynik wykładni tych przepisów, bez zmian lub modyfikacji (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 1316/12). Wobec powyższego wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie ze stanowiskiem przyjętym przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt I UZP 3/10, "Od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organu rentowego) wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych (...)". Z tych wszystkich względów uznać należy, że przedmiotowa sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych rolników, dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń ( art. 36 ust 1 pkt 6 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników), nie dotycząca zaś przyznania lub odmowy świadczenia w drodze wyjątku czy też umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, nie mieści się w katalogu spraw, o którym mowa w art. 83 ust. 4 powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dlatego też nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Zatem kontrola rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności takiej decyzji, należy do właściwości sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. W tym miejscu wyjaśnić wypada, że błędne pouczenie o przysługującym prawie do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawarte w zaskarżonej decyzji, nie stwarza podstaw do rozpoznania skargi w sprawie nienależącej do właściwości sądu administracyjnego. Natomiast ta okoliczność może zostać podniesiona w odwołaniu do sądu powszechnego jako uzasadnienie przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, iż nie jest właściwy do rozpoznania skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy p.p.s.a. skargę odrzucił.