V SA/Wa 818/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-22
Skład orzekający: Marek Krawczak, Tomasz Zawiślak, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo uznały wydatki poniesione na realizację projektu dofinansowanego ze środków europejskich za niekwalifikowalne, w sytuacji gdy beneficjent nie przedstawił wystarczających dowodów na faktyczne poniesienie tych wydatków i zrealizowanie usług, których dotyczyły?Ratio decidendi
Organy administracji prawidłowo uznały wydatki za niekwalifikowalne, ponieważ beneficjent nie wykazał, że zostały one faktycznie poniesione i udokumentowane zgodnie z wymogami Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Brak wystarczających dowodów na realizację usług, takich jak kursy prawa jazdy, uzasadnia zwrot środków.Stan faktyczny
Beneficjentka otrzymała dofinansowanie na projekt szkoleniowy. Organy administracji uznały część wydatków za niekwalifikowalne, wskazując na brak dowodów faktycznego poniesienia kosztów i realizacji usług (np. kursów prawa jazdy, wynagrodzenia koordynatora). Po utrzymaniu decyzji przez organ odwoławczy, beneficjentka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i bezzasadną odmowę mocy dowodowej przedstawionym dokumentom.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. B. (dalej: "Beneficjent", "Skarżąca" lub "Strona") jest decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju (dalej: "Organ odwoławczy" lub "Minister") z [...] marca 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] (dalej: "Organ I instancji" lub "Marszałek") z [...] maja 2017 r. nr [...] określającą przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania w łącznej wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżąca prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą J.B. [...] zobowiązana była realizować w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r. projekt pt.: "[...]" na podstawie umowy o dofinansowanie projektu nr [...] zawartej w dniu [...] grudnia 2014 r. Zgodnie z treścią wniosku o dofinansowanie projektu stanowiącego załącznik do umowy o dofinansowanie, celem głównym projektu było podniesienie i dostosowanie do potrzeb 30 firm, kompetencji 78 ich pracowników poprzez zdobycie przez nich uprawnień na kategorie B, C, D, C+E kwalifikacji wstępnej. We wniosku o dofinansowanie projektu określono również cele szczegółowe. Beneficjent zaplanował do realizacji następujące zadania: kurs na prawo jazdy kat. B, kurs na prawo jazdy kat. C, kurs na prawo jazdy kat. D, kurs na prawo jazdy kat. C+E, kurs kwalifikacji wstępnej przyspieszonej. Na realizację założeń przyznano Stronie dofinansowanie w kwocie nieprzekraczającej [...] zł, natomiast przekazano środki dofinansowania w łącznej kwocie [...] zł (I transza dofinansowania przekazana w dniu [...] stycznia 2015 r.).
W dniu [...] grudnia 2015 r. Urząd Marszałkowski Województwa [...] (dalej: "Instytucja Pośrednicząca") przesłał Skarżącej "Informację o wynikach weryfikacji wniosku o płatność", w której uznał za niekwalifikowalne wydatki w kwocie [...] zł oraz wezwał do ich zwrotu. W uzasadnieniu wskazał, iż Strona przedkładała różne wersje tych samych dokumentów finansowych, rachunków do umów zleceń i faktur, na których dokonano nieuprawnionych korekt niezgodnie m.in. z ustawą o podatku od towarów i usług. Ponieważ Strona we wniosku o płatność nie wykazała wydatków kwalifikowanych rozliczających co najmniej 70% łącznej kwoty wcześniej otrzymanej pierwszej transzy dofinansowania, nie wypłacona jej została druga transza dofinansowania.
Marszałek w dniu [...] lutego 2016 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu kwoty dofinansowania. Zakończyło się ono [...] czerwca 2016 r. wydaniem decyzji zobowiązującej Skarżącą do zwrotu wymienionych w decyzji wydatków niekwalifikowalnych. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Minister Rozwoju i Finansów decyzją z [...] października 2016 r. uchylił decyzję Marszałka z [...] czerwca 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż przy ponownym analizowaniu sprawy organ I instancji powinien wskazać, jaki przepis i w jakim zakresie naruszyła Strona względem zarzucanych jej nieprawidłowości.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Marszałek w dniu [...] maja 2017 r. wydał decyzję, w której ponownie zobowiązał Skarżącą do zwrotu wydatków niekwalifikowalnych w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na następujące nieprawidłowości skutkujące naruszeniem Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (dalej: "Wytyczne") i orzeczeniem z tego tytułu wydatków niekwalifikowalnych: rozliczenia wydatków za usługi niewykonane, rozliczenia wydatków za usługi, które zostały wykonane, ale za które Strona nie zapłaciła, rozliczenia wydatków nie mających związku z celem projektu.
Pismem z 23 maja 2017 r. Strona odwołała się od tej decyzji do Ministra Inwestycji i Rozwoju. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy oraz zasądzenie od Marszałka kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Decyzją z [...] marca 2018 r. Minister utrzymał w mocy decyzję Marszałka z [...] maja 2017 r. i podzielił stanowisko organu I instancji zgodnie z którym Strona naruszyła Wytyczne, skutkujące wystąpieniem wydatków niekwalifikowalnych w zakresach:
1. Przeprowadzenie szkolenia w ramach kursu prawa jazdy kat. C (wydatki niekwalifikowalne – [...] zł).
2. Przeprowadzenie szkolenia w ramach kursu prawa jazdy kat. D dla 12 osób (wydatki niekwalifikowalne – [...] zł).
3. Wynagrodzenie trenera S. J. za marzec 2015 r. (wydatki niekwalifikowalne – [...] zł).
4. Koszty wynajmu placu manewrowego w ramach kursu na prawo jazdy kat. C+E (wydatki niekwalifikowalne – [...] zł).
5. Koszty zakupu paliwa na zajęcia praktyczne w ramach kursu na prawo jazdy kat. C+E (wydatki niekwalifikowalne – [...] zł).
6. Badania lekarskie uczestników kursu na prawo jazdy kat. C+E (wydatki niekwalifikowalne – [...] zł).
7. Wynajem sali wykładowej w ramach kursu na prawo jazdy kat. C+E (wydatki niekwalifikowalne - [...] zł).
8. Wynagrodzenie trenera T. W. za marzec 2015 r. za przeprowadzenie zajęć teoretycznych w zakresie szkolenia na kwalifikację wstępną przyspieszoną (wydatki niekwalifikowalne – [...] zł).
9. Wynajem sali wykładowej w ramach szkolenia kwalifikacji wstępnej przyspieszonej (wydatki niekwalifikowalne - [...] zł).
10. Przeprowadzenie kursu kwalifikacji wstępnej przyspieszonej (wydatki niekwalifikowalne – [...] zł).
11. Wynagrodzenie koordynatora projektu Pani A. B. za styczeń-marzec 2015 r. (wydatki niekwalifikowalne – [...] zł).
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji słusznie wskazał, że bezwzględnym warunkiem kwalifikowalności wydatku zgodnie z "Wytycznymi", jest faktyczne poniesienie wydatku. Tylko wydatki faktycznie poniesione, tj. zapłacone faktury i rachunki potwierdzone stosownymi dokumentami, mogą być rozliczone w projekcie. Podzielił również ustalenia organu I instancji zgodnie z którymi uregulowania Wytycznych jednoznacznie określają, iż warunkiem bezwzględnym do kwalifikowania wydatku jest zrealizowanie usługi, której wydatek dotyczy. Zgodnie z Wytycznymi Skarżąca zobowiązana była do właściwego udokumentowania faktu przeprowadzenia działań wskazanych w projekcie (np. przeprowadzenia szkoleń w zakresie prawa jazdy). Organ odwoławczy podzielił orzeczenie organu I instancji co do braku zasadności ponoszenia w projekcie kosztów zakupu paliwa w ramach kursu na prawo jazdy kat. C+E, w sytuacji gdy Strona nie przedstawiła wiarygodnych dowodów potwierdzających fakt przeprowadzenia usługi szkoleniowej, zarówno w części teoretycznej, jak i praktycznej. Wydatek na zakup paliwa należało uznać za niezwiązany z celem projektu, naruszający kryteria kwalifikowalności wskazane w Wytycznych co do bezpośredniego związku z celem projektu.
Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Decyzji zarzuciła:
1. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.:
polegające na zaniechaniu przez organ lI instancji przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśniający, a nadto na niekompletnym rozpatrzeniu materiału dowodowego i nieodniesieniu się do części zgromadzonych dowodów;
polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy kurs prawa jazdy kat. C+E faktycznie się odbył, w sytuacji gdy jedynym dowodem w sprawie są zeznania jednego świadka, który wyjaśnił jedynie, iż to nie on prowadził zajęcia z zakresu prawa jazdy kat. C+E, nie negował natomiast samego faktu, iż taki kurs się odbył;
polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, to jest zaniechaniu zwrócenia się do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...], celem ustalenia, czy zostały przeprowadzone egzaminy kursantów na prawo jazdy kat. C+E w ramach realizacji projektu pt.: "[...]" oraz czy została uiszczona opłata za przeprowadzenie powyższych egzaminów;
poprzez bezzasadną odmowę mocy dowodowej przedstawionym przez Stronę dokumentom poświadczającym zrealizowanie usługi kursu na prawo jazdy kat. C+E, tj. wydatkom związanym z wynajmem placu manewrowego, zakupem paliwa na zajęcia praktyczne, badaniami lekarskimi uczestników kursu oraz wynajmem sali wykładowej;
polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy kurs w zakresie kwalifikacji wstępnej przyśpieszonej faktycznie się odbył, a co za tym idzie bezzasadną odmowę mocy dowodowej przedstawionym dokumentom poświadczającym realizację usługi w zakresie kwalifikacji wstępnej przyspieszonej;
poprzez zaniechanie ustalenia i przesłuchania osób, które nadzorowały realizacje projektu, w szczególności opiekuna projektu, który odpowiedzialny był za obieg dokumentów związanych z realizacją projektu, bezpośrednio przyjmował dokumenty dostarczane przez Beneficjenta do Instytucji Pośredniczącej;
przez bezpodstawne uznanie za niekwalifikowalne wydatków związanych z wynagrodzeniem koordynatora projektu A. B., w sytuacji gdy od wynagrodzenia tego pracownika odprowadzane były składki ZUS;
naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji I instancji w mocy, w sytuacji gdy decyzja ta oparta została na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym i jako taka pozostawała wadliwa w stopniu przesądzającym jej uchylenie;
naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przyznane Skarżącej środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich w kwocie [...] zł zostały przez Skarżącą wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, podczas gdy przepis ten nie powinien mieć zastosowania w sprawie, gdyż ustalone procedury obowiązujące Stronę nie zostały przez nią naruszone, ponadto organ określając kwotę do zwrotu powinien brać pod uwagę przesłanki związane z realizacją celów projektu, które zostały w całości przez Skarżącą wykonane i w toku postępowania, w szczególności podczas kontroli projektu w dniach [...]-[...] lipca 2015 roku oraz w zaleceniach pokontrolnych po przeprowadzonej kontroli nie były przez organ kwestionowane.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wskazać należy, że Sąd uznaje stan faktyczny ustalony przez organy administracji za prawidłowy i czyni go przedmiotem własnych ustaleń.
Przypomnieć należy, że Skarżąca otrzymała dofinansowanie projektu "[...]" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (dalej: "PO KL") współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Dofinansowanie otrzymała w ramach i na warunkach zawartej umowy cywilnoprawnej z dnia [...] grudnia 2014 r. Zawarcie umowy odbyło się m.in. w oparciu o odpowiednie przepisy prawa Unii Europejskiej, regulacje prawne z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z dnia 6 grudnia 2006 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1307 ze zm.) oraz w oparciu o przepisy wewnętrzne wydane na podstawie tej ustawy przez podmioty tam wskazane, w tym Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie reguluje zasad i trybu postępowania w sprawie zwrotu uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania, wskazując jedynie w art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a, że do zadań instytucji zarządzającej należy m.in. odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych. Zgodnie natomiast z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077) - dalej: "u.f.p.", w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (art. 207 ust. 8 u.f.p.). Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2 (art. 207 ust. 9 u.f.p.).
Treść Wytycznych oraz treść umowy cywilnoprawnej stanowi regulację określającą jak otrzymane środki mają być wydatkowane, zatem zapisy te stanowiąc o sposobie wydatkowania pieniędzy są rodzajem procedury wiążącej strony umowy dotyczącej wykorzystania środków. Bez wątpienia powyższe regulacje są tymi "innymi procedurami obowiązującymi przy wykorzystaniu środków" finansowych, o których jest mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p.
Przenosząc treść powyższych przepisów na grunt rozpoznawanej sprawie wskazać należy, że bezspornym między stronami jest to, że na podstawie umowy o dofinansowanie Skarżąca (§ 3 ust. 1) zobowiązała się do realizacji projektu na podstawie wniosku, a także zobowiązała się przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu do stosowania aktualnych Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (§ 3 ust. 4). Zaznaczyć należy, iż zgodnie z przepisem Rozdziału 3, Podrozdziału 1 pkt 1 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach PO KL z dnia 2 kwietnia 2014 r. do stosowania których Beneficjent był zobowiązany na podstawie przepisu § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu, wszystkie wydatki w ramach PO KL są kwalifikowalne, o ile łącznie spełniają m. in. następujące warunki:
są niezbędne dla realizacji projektu, a więc mają bezpośredni związek z celami projektu,
są racjonalne i efektywne, tj. nie są zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych oraz spełniają wymogi efektywnego zarządzania finansami (relacja nakład/rezultat),
zostały faktycznie poniesione,
g) są udokumentowane, z zastrzeżeniem podrozdziału 4.2 i 4.4 pkt 3a.
Z kolei przepisy Rozdziału 3, Podrozdziału 1, Sekcji 1 Wytycznych określają definicję wydatku faktycznie poniesionego, zgodnie z którą przez wydatek poniesiony w znaczeniu kasowym należy rozumieć rozchód środków pieniężnych z kasy lub rachunku bankowego, powodujący faktyczny przepływ środków pieniężnych od Beneficjenta lub partnera do innego podmiotu. Dowodem poniesienia wydatku jest opłacona faktura lub inny dokument księgowy o równoważnej wartości dowodowej wraz z dowodami zapłaty. W przypadku płatności gotówkowej, wystarczającym dowodem jest faktura lub inny dokument księgowy o równoważnej wartości dowodowej ze wskazaniem, że zapłacono gotówką.
Mając na uwadze powyższe podkreślić należy, że organy administracji w uzasadnieniach decyzji wydanych zarówno w I, jak i w II instancji wskazały konkretne procedury, które zostały naruszone przy wykorzystaniu przez Skarżącą środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, a które zostały określone w powołanych już Wytycznych z zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w podrozdziale 3.1.1 - Podstawowe zasady kwalifikowania wydatków - lit. a, c, d, g.
W ocenie Sądu, organy administracji słusznie orzekły, że wydatki w wysokości [...] zł poniesione na przeprowadzenie szkolenia w ramach kursu prawa jazdy kat. C oraz wydatki w wysokości [...] zł poniesione na szkolenia w ramach kursu prawa jazdy kat D dla 12 osób są niekwalifikowalne, ponieważ nie spełniają wymogu "Wytycznych" dotyczącego faktycznego poniesienia wydatku (rozdz. 3.1 pkt 1 lit. c). W ocenie Sądu organy administracji bezsprzecznie ustaliły, że rachunek nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. przedstawiony do rozliczenia w pozycji 1 wniosku o płatność oraz rachunek nr [...] z dnia [...] marca 2015 nie zostały uregulowane w całości. Powtórzyć jedynie należy za organami administracji, że bezwzględnym warunkiem kwalifikowalności wydatku zgodnie z "Wytycznymi", jest aby wydatek był faktycznie poniesiony. Tylko wydatki faktycznie poniesione, tj. zapłacone faktury i rachunki, mogą być rozliczone w projekcie. Strona, pomimo kierowanych do niej wezwań, dokumentów potwierdzających faktyczne poniesienie opisanych wydatków nie przedstawiła.
W ocenie Sądu organy administracji prawidłowo uznały jako niekwalifikowalne wydatki w wysokości [...] zł stanowiące wynagrodzenie trenera S. J.. Przedstawione faktury i rachunki dokumentować miały przeprowadzenie w ramach realizacji projektu zajęć z zakresu prawa jazdy kat. C+E. Organy administracji po wysłuchaniu S. J. ustaliły, że nie był on autorem przedstawionych rachunków, co więcej nie miał uprawnień, nie mógł ich prowadzić oraz nie prowadził ich w zaskarżonym projekcie. Równocześnie Skarżąca nie uprawdopodobniła, że w ramach realizacji projektu został przeprowadzony kurs na prawo jazdy kat. C+E. Organy administracji słusznie zwróciły uwagę, że w myśl zapisów umowy o dofinansowanie zaskarżonego projektu (§19 ust. 1) Strona zobowiązała się do przedstawienia na pisemne wezwanie Instytucji Pośredniczącej wszelkich informacji i wyjaśnień związanych z realizacją projektu. Pomimo wezwań do uzupełnienia dokumentacji skierowanych do Skarżącej pismami z dnia [...] grudnia 2016 r., z [...] stycznia 2017 r., z [...] listopada 2017 r., a więc zarówno na etapie postępowania prowadzonego przez organ I instancji jak i postępowania odwoławczego Strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających przeprowadzenie kursu prawa jazdy kat. C+E, nie przedstawiła umowy z instruktorem z uprawnieniami kat. C+E oraz rachunków/faktur do umowy, jak również nie przedstawiła listy uczestników kursu C+E, które ponad wszelką wątpliwość dowodziłyby faktycznego zrealizowania kursu. W konsekwencji organy administracji zasadnie zakwestionowały kwalifikowalność opisywanego wydatku, ponieważ poniesiony został z naruszeniem warunków kwalifikowalności określonych w "Wytycznych" (rozdz. 3.1 pkt 1 lit. d, g). Powołane przez organy administracji uregulowania jednoznacznie określają, iż warunkiem bezwzględnym do uznania wydatku za kwalifikowalny jest zrealizowanie usługi, której wydatek dotyczy.
W konsekwencji powyższych ustaleń, również koszt wynajmu placu manewrowego w ramach kursu na prawo jazdy kat. C+E w wysokości [...] zł, koszt zakupu paliwa na zajęcia praktyczne w ramach kursu na prawo jazdy kat. C+E w kwocie [...] zł, koszt badań lekarskich uczestników kursu na prawo jazdy kat C+E w wysokości [...] zł oraz koszt wynajmu sali wykładowej w kwocie [...] zł słusznie uznane zostały jako niekwalifikowalne.
Sąd w pełni podziela orzeczenie organów administracji co do braku zasadności ponoszenia w projekcie wydatku na wynajem placu manewrowego oraz wydatku na zakup paliwa na zajęcia praktyczne w ramach kursu na prawo jazdy kat. C+E, w sytuacji gdy Skarżąca nie przedstawiła wiarygodnych dowodów potwierdzających fakt przeprowadzenia samej usługi szkoleniowej, zarówno w aspekcie teoretycznym, jak i praktycznym. Z tego względu opisane wydatki należy uznać za niezwiązane z celem projektu, naruszające tym samym wymóg "Wytycznych" (rozdz. 3.1 pkt 1 lit. a) dotyczący bezpośredniego związku z celem projektu.
W świetle ustalonego stanu faktycznego i przeprowadzonego postępowania dowodowego słusznie organy administracji uznały, że wynagrodzenie trenera T. W. za marzec 2015 r. za przeprowadzenie zajęć teoretycznych w zakresie szkolenia na kwalifikację wstępną przyspieszoną w kwocie [...] zł oraz koszt wynajmu sali wykładowej w ramach szkolenia kwalifikacji wstępnej przyspieszonej w kwocie [...] zł są wydatkami niekwalifikowanymi jako niespełniającymi kryteriów kwalifikowalności w zakresie zobowiązującym do udokumentowania oraz zgodności wydatku z celami projektu "Wytyczne" (rozdz. 3.1 pkt 1 lit. a, g). Zwrócić uwagę należy, że T. W. w toku postępowania dowodowego wyjaśnił, że w ramach zaskarżonego projektu prowadził tylko zajęcia praktycznej nauki jazdy z kursantem. Dlatego przedstawiona przez Stronę w toku postępowania administracyjnego umowa z T. W. oraz rachunek ją rozliczający, co do prawdziwości którego sam zainteresowany wykonawca zgłosił zastrzeżenia oświadczając, iż prowadził tylko zajęcia praktycznej nauki jazdy, nie udokumentują faktu przeprowadzenia szkolenia na kwalifikację wstępną przyspieszoną. Zasadnie organy administracji powołały w analizowanym zakresie sprawy zapisy "Wytycznych" wskazujące bezwzględny warunek do kwalifikowania wydatku w projekcie jakim jest zrealizowanie usługi, której wydatek dotyczy. Wobec braku wiarygodnych dowodów co do faktycznego zrealizowania usługi szkolenia teoretycznego kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, w ocenie Sądu brak jest podstaw do kwalifikowania tegoż wydatku w zaskarżonym projekcie (wydatek nieudokumentowany).
Organy administracji bezsprzecznie ustaliły również, że Strona nie uregulowała rachunku nr [...] z [...] marca 2015 r. wystawionego przez G. S. z tytułu przeprowadzenie kursu kwalifikacji wstępnej przyspieszonej w kwocie [...] zł. Tym samym zasadne było uznanie, że jest to wydatek niekwalifikowalny jako niespełniający wymogu "Wytycznych" dotyczącego faktycznego poniesienia wydatku (rozdz. 3.1 pkt 1 lit. c).
Sąd podziela ustalenia organów administracji w zakresie uznania za niekwalifikowalne wydatków w kwocie [...] zł na wynagrodzenie koordynatora projektu A. B.. Mając na względzie nieprzedstawienie przez Stronę dowodów potwierdzających zatrudnienie A. B. na stanowisku koordynatora projektu, tj. umowy angażującej do projektu, rachunków w związku z realizowaną umową, jak również nieprzedstawienie dowodów potwierdzających otrzymanie wynagrodzenia, wydatki w kwocie [...] zł zasadnie zostały uznane za niekwalifikowalne, gdyż nie zostały udokumentowane oraz faktycznie poniesione, co naruszało "Wytyczne" (rozdz. 3.1 pkt 1 lit c, g). Wobec braku wiarygodnych dowodów co do faktycznego poniesienia wydatku przez Stronę tytułem wynagrodzenia koordynatorki projektu - brak jest podstaw do kwalifikowania tegoż wydatku w zaskarżonym projekcie.
Podkreślić należy, że Skarżąca podpisując umowę o dofinansowanie zobowiązała się do realizacji projektu na podstawie aktualnego wniosku o dofinansowanie, stanowiącego załącznik do umowy oraz do stosowania aktualnie obowiązującej treści Wytycznych. Analiza stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy doprowadziła organy do właściwego wniosku, że Skarżąca podczas realizacji projektu naruszyła art. 184 u.f.p. Stwierdzenie naruszenia takich procedur stanowiło podstawę do wydania przez organ I instancji, w oparciu o art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. decyzji zobowiązującej Skarżącą do zwrotu środków uznanych za niekwalifikowalne. Tym samym w ocenie Sądu rozpoznającego sprawę w niniejszym składzie bezpodstawny jest zarzut naruszenia przez organy administracji prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
Za bezzasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom Skarżącej organ lI instancji prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, która została oparta na wszechstronnie zebranym i rozpatrzonym materiale dowodowym sprawy. Wbrew twierdzeniom Skarżącej organy obu instancji przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób rzetelny i wszechstronny, ustaliły stan faktyczny sprawy, a następnie w sposób prawidłowy dokonały subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawnej.
W ocenie Sądu nie zasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przez organy administracji art. 7, 77 i 80 k.p.a. W toku prowadzonego postępowania podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy. Organy administracji rozważyły wszystkie okoliczności sprawy, poddały je wnikliwej ocenie i na tej podstawie wydały decyzje zgodne ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami. Nie ma racji Skarżąca, że organy wydały decyzje z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz nie dokonały wszechstronnej analizy materiału dowodowego. Obowiązkiem organu jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, pozwalający na wydanie merytorycznej decyzji, natomiast jego ocena dokonana jest z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. W toku postępowania organy zgromadziły i poddały wnikliwej analizie wszystkie dowody, które zmierzały do poczynienia istotnych dla sprawy ustaleń. W sprawie został zebrany cały materiał potrzebny do wydania rozstrzygnięcia, a przeprowadzona przez organy ocena dowodów została dokonana w sposób prawidłowy, co przesądza o tym, że organy działały w toku postępowania w sposób zgodny z przepisami art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Okoliczność, że ocena zgromadzonych w sprawie dowodów doprowadziła organ do wniosków odmiennych od tych, które prezentuje w swym stanowisku Skarżąca nie oznacza jeszcze, że organ uchybił przepisom procedury administracyjnej, a oznacza jedynie tyle, że strona jest niezadowolona z treści decyzji wydanej w jej sprawie.
W tym miejscu należy zauważyć, iż organ administracji umożliwił stronie czynny udział w postępowaniu, w tym możliwość zadawania pytania przesłuchanym w toku postępowania administracyjnego świadkom. Pełnomocnik Skarżącej uczestnicząc w przesłuchaniu świadka S.J. nie zadał świadkowi żadnych pytań na okoliczność jego współpracy ze stroną skarżącą przy realizacji projektu. Natomiast w przypadku wezwanej jako świadek A. B., świadek ten i pełnomocnik Skarżącej nie stawili się na przesłuchanie.
Sąd zauważa, iż Skarżąca z jednej strony podnosi zarzut uznania za niekwalifikowalne wydatków związanych z wynagrodzeniem koordynatora projektu A. B., a z drugiej strony nie przedstawia żadnych dowodów z wyjaśnień i zeznań tejże A. B. na okoliczność jej pracy jako koordynatora projektu, chociaż osoba ta i sama Strona powinny być najbardziej zainteresowane przedstawieniem dowodów potwierdzających zasadność uznania tych wydatków związanych z wynagrodzeniem koordynatora projektu za kwalifikowane. To, że od wynagrodzenia tego pracownika mogły być odprowadzane składki ZUS bynajmniej nie świadczy, iż Skarżąca przedstawiła organowi niezbędne dokumenty potwierdzające zatrudnienie A. B..
Należy również wyraźnie podkreślić, że w myśl zapisów umowy o dofinansowanie zaskarżonego projektu (§ 19 ust. 1) Skarżąca zobowiązała się do przedstawiania na pisemne wezwanie Instytucji Pośredniczącej wszelkich informacji i wyjaśnień związanych z realizacją projektu, w terminie określonym w wezwaniu. Pomimo wezwania Skarżącej pismami z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz [...] stycznia 2017 r. do uzupełnienia dokumentacji Skarżąca nie przekazała nowych dowodów w sprawie, w szczególności umów ze zleceniobiorcami potwierdzających przeprowadzenie w zaskarżonym projekcie kursu prawa jazdy kategorii C+E wraz z rachunkami potwierdzającymi dokonane rozliczenia finansowe w projekcie z tego tytułu. Skarżąca wyjaśniając, że przekazywała żądaną dokumentację organowi, nie potrafiła wskazać, jaka dokumentacja i przy którym piśmie została przekazana. Również organ II instancji pismem z dnia [...] listopada 2017 r. wezwał Skarżącą do przekazania dokumentów potwierdzających, iż w zaskarżonym projekcie realizowany był kurs prawa jazdy kat. C+E. Przedmiotowych dokumentów Strona nie przedstawiła i wskazała, że dokumentacja projektu została zabezpieczona przez policję. Zwrócić uwagę należy, że organ administracji w celu ustalenia stanu faktycznego zwrócił się najpierw do policji, a następnie do Prokuratury Okręgowej w [...], prowadzącej postępowanie przygotowawcze w sprawie [...] o udostępnienie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zabezpieczonej dokumentacji związanej z zaskarżonym projektem. W przekazanym przez prokuraturę materiale dowodowym również brak było dokumentów potwierdzających przeprowadzenie kursu prawa jazdy kat. C+E.
Zauważyć należy, że zgodnie z § 17 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu Skarżąca zobowiązała się do przechowywania dokumentacji związanej z realizacją projektu do dnia [...] grudnia 2020 r. w sposób zapewniający dostępność poufność i bezpieczeństwo, a dokumentów dotyczących pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorcom przez 10 lat, licząc od dnia przyznania pomocy oraz do informowania Instytucji Pośredniczącej o miejscu przechowywania dokumentów związanych z realizowanym projektem. Skoro zatem w dokumentacji zabezpieczonej przez policję brak jest dokumentów potwierdzających realizację kursu prawa jazdy C+E, w szczególności umowy z wykonawcą kursu, rachunków rozliczających umowę, list obecności uczestników na kursie, należy domniemywać, że dokumentacja taka nie została wytworzona w realizowanym projekcie.
W tym kontekście bezzasadny jest zarzut Skarżącej dotyczący braku przesłuchania w toku postępowania opiekuna projektu lub niewezwania WORD w [...] do przedstawienia listy osób egzaminowanych w zakresie kategorii C+E, bo to na Skarżącej spoczywał obowiązek udokumentowania realizacji zadań przewidzianych w projekcie i ponoszonych w związku z tym wydatków. Skarżąca w toku całego postępowania w sposób ogólnikowy twierdziła, że dokumenty potwierdzające realizację zadań i ponoszonych wydatków istniały i zostały przekazane organowi, natomiast na wezwania organów, ponownie ich nie przedstawiała. Skoro zatem Skarżąca zrealizowała zadania i w związku z powyższym poniosła zakwestionowane wydatki winna była przedstawić dokumenty jednoznacznie ten fakt potwierdzające.
Bez znaczenia pozostaje twierdzenie Skarżącej, że według niej zrealizowała cele projektu. Brak dowodów potwierdzających zatrudnienie wykładowcy/trenera kursu na prawo jazdy kat. C+E, nieprzedstawienie listy uczestników kursu przeczy faktowi przeprowadzenia tych zajęć. Natomiast przeszkolenie uczestników projektu w tym zakresie było jednym z jego celów, któremu zadedykowano odrębne zadanie. Zatem nietrafnie podnosi Skarżąca, iż zrealizowała wszystkie cele projektu. Przy tym - co należy podkreślić - na żadnym z etapów procedury administracyjnej, tj. zarówno na etapie postępowania pierwszo instancyjnego, jak i postępowania odwoławczego Skarżąca nie przedstawiła dowodów potwierdzających przedstawiony przez nią stan faktyczny.
Reasumując powyższe rozważania, Sąd stwierdza, iż organy bezspornie ustaliły, że Strona naruszyła Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. W konsekwencji złamania obowiązujących przy wydatkowaniu środków projektowych procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. organy zobowiązane były wydać decyzję administracyjną na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
Mając na uwadze wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło