V SA/Wa 821/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant - Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za prawidłowe I. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] września 2003 r. nr [...]. II. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz H. J.100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...].09.2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. - stosownie do art. 207, art. 165 § 1 i 3, art. 13 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa [Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.], art. 65 § 4 pkt 1 i art. 262 ustawy z dnia 9.01.1997 r. Kodeks celny [Dz.U. Nr 23,poz.117 ze zm.] oraz art. 11 ust. 2, art. 11c ust. 2 - ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym [Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.] - postanowił uznać zgłoszenie celne zawarte w JDA SAD z dnia [...].06.2002 r. za prawidłowe (nr [...]). W uzasadnieniu - przedstawiając kolejne etapy postępowania - wskazano, iż Pan H. J. w dniu [...].07.2003 r. wystąpił do Urzędu Skarbowego o zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, wszczynając postępowanie podatkowe. Żądanie to oparte zostało na treści wyroku NSA z dnia 17.04.2003 r., sygn. V SA 2286/02 i decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...].08.2003 r., którą ostatecznie uznano wartość celną sprowadzonego pojazdu jako wartość transakcyjną, zgodnie z wnioskiem skarżącego i tę kwotę uznano za podstawę do wyliczenia należności celno-podatkowych. Uwzględniając różnicę kwot podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług wskazanych w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...].07.2002 r., a także w JDA SAD uznano, iż ta pierwsza stanowiła kwotę 5.510,70 zł, zaś druga 3.077,60 zł. W wyniku wniesionego odwołania przez H.J. Dyrektor Izby Celnej w W.decyzją z dnia [...].03.2004 r. - stosownie do treści art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, 11 ust. 2 i art. 11c ust. 4 powołanej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Organ ten wskazał, w jaki sposób wyliczono kwoty należnych odsetek związanych z podatkiem akcyzowym. Ustalono, że te należą się od [...].07.2002 r. do [...].10.2003 r. w kwocie 1.139,90 zł. Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zgodnie z art. 207 Kodeksu celnego od kwoty zwracanego zabezpieczenia nie płaci się odsetek, co oznacza, iż w sytuacji przerachowania na poczet należności wynikających ze zgłoszenia celnego lub decyzji, pozostała kwota jest zwracana bez odsetek. Kwestia zaś zwrotu podatku od towarów i usług wraz z należnymi odsetkami należy do właściwości innego Organu. W skardze zarzucono rażącą obrazę art. 60 § 1 pkt 1, 72 § 1 pkt 1, 73 § 1 pkt 1 i § 2 pkt 2, art. 77 § 1 pkt 1 lit. "a", 77 b § 1 pkt 2 i § 2 pkt 1, art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 i § 4, art. 233 § 1 pkt 1, art. 247 i art. 248 § 1 i § 2 powołanej Ordynacji podatkowej, a także art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Skarżący w związku z tym wniósł: a) o uchylenie zaskarżonej decyzji, b) zasądzenie kosztów postępowania, a także merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, c) zobowiązanie Dyrektora Izby Celnej do poinformowania Urzędu Skarbowego W., że nadpłata podatku od towarów i usług, związana ze sprowadzonym samochodem, powstała [...] czerwca 2002 r. W motywach obszernie uzasadniono podstawę formułowanych żądań. W odpowiedzi na skargę nie ustosunkowano się do zarzutów podniesionych we wniesionym środku zaskarżenia wskazując jedynie, że "podtrzymuje w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie zauważyć należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako Pr. o p.p.s.a.). Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa. W powyższym kontekście - oceniając wniesiony środek zaskarżenia - wskazać trzeba, iż w toku postępowania dopuszczono się rażącego naruszenia procedury, a mianowicie: I. Skarżący we wniosku z dnia 1.07.2003 r. - po przedstawieniu dotychczasowego biegu postępowania - prosił o: "niezwłoczne dokonanie zwrotu kwoty nadpłaty z odsetkami naliczonym od dnia [...].06.2002 r. do dnia przekazania nadpłaty wnioskodawcy". Wyżej wskazał, że jej wysokość stanowi 8.588,30 zł, a także stwierdził, że "nadpłatę od [...] i [...]. 06. 2002 r. bezpodstawnie, wbrew woli wnioskodawcy i bezprawnie, wykorzystuje Skarb Państwa, co powoduje, iż z tego tytułu przysługują wnioskodawcy odsetki". Wobec takiego żądania za rażące naruszenie prawa należy uznać wydanie decyzji w dniu [...].09.2003 r. o uznaniu zgłoszenia celnego zawartego w JDA SAD z dnia [...].06.2002 r. za nieprawidłowe, co w żaden sposób nie łączy się z wnioskiem. II. Za rażące naruszenie prawa należy uznać także utrzymanie tej wadliwej decyzji w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...].03.2004 r., a także podjęta próbę - w uzasadnieniu - wyliczenia należnych skarżącemu odsetek. III. Powyższe decyzje w zakresie uznania zgłoszenia celnego zawartego w JDA SAD z dnia [...].06.2002 r. za prawidłowe pozostają w łączności z treścią rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...].08.2003 r., w której uchylając zaskarżony akt administracyjny i umarzając postępowanie w sprawie zwrócono uwagę (w motywach), że "wartość celna sprowadzonego towaru stanowi cena transakcyjna przedmiotowego towaru, zgodnie z wnioskiem strony, 1450 EURO i kwota ta stanowi podstawę do wyliczenia należności celno - podatkowych". Tym samym stwierdzić należy, że decyzje wskazane w punktach I i II naruszają zakaz ne bis in idem, jako że kwestia prawidłowości zgłoszenia celnego została już na wcześniejszym etapie przesądzona. Była też ona na tyle oczywista, że skarżący też tego się we wniosku nie domagał. IV. Dostrzec też trzeba, że wydane w sprawie postanowienie przez Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...].09.2003 r. nie dotyczyło podjęcia postępowania w zakresie objętym rozstrzygnięciami w decyzjach opisanych w punkcie I i II lecz w kwestii "zwrotu nadpłaconego podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług". Łączyło się zatem przedmiotowo z żądaniem sformułowanych przez stronę. V. Wadliwie też sporządzono odpowiedz na skargę nie ustosunkowując się do argumentacji podniesionej we wniesionym środku zaskarżenia. Uwzględniając powyższe uchybienie wskazać trzeba, że w dalszym postępowaniu Organy winny należycie odczytać żądanie zawarte we wniosku skarżącego o wszczęcie postępowania /k. 23-24 a. adm./ i odnieść się do tego w prawem przewidzianej formie. Mając powyższe na względzie uznać należało, że - stosownie do treści art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej - decyzje Organów obu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, co - biorąc pod uwagę brzmienie art. 145 § 2, 200 powołanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - nakazuje orzec jak w sentencji nie odnosząc się do treści skargi (i nie będąc związanym jej granicami).