V SA/Wa 822/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata G. K., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. T. (zwanego dalej: skarżącym) decyzją z [...] stycznia 2011 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w RP wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym. A. T. obywatel [...] deklarujący narodowość [...], w dniu [...] marca 2010 r. złożył kolejny, drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Po przeprowadzeniu przewidzianej prawem procedury decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił umorzyć postępowanie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Od powyższej decyzji Cudzoziemiec złożył odwołanie. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w RP wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. W uzasadnieniu ww. decyzji Rada podniosła, że podziela pogląd organu I instancji, że A. T. złożył kolejny wniosek oparty na tych samych podstawach. Organ podkreślił, że składając wniosek, aktualnie analizowany, A. T. uzasadniał go stwierdzając: ‘’Wyjechałem z kraju pochodzenia, ponieważ bo byłem tam prześladowany. Już mi doskwierał pobyt w ojczyźnie. Niedawno dzwoniłem do domu i powiedziano mi, że przyszło do mnie wezwanie, nie wiem dokładnie od kogo" oraz, że był prześladowany, brał udział w działaniach wojennych, był poddany przemocy psychicznej i fizycznej oraz był zatrzymywany wielokrotnie na 2-3 dni. Ponadto A. T. oświadczył, że nie było prowadzone przeciwko niemu żadne postępowanie sądowe ani administracyjne, nie był nigdy skazany wyrokiem sądu ani nie należał do żadnych organizacji politycznych, religijnych, kulturalnych, społecznych czy etnicznych. Rada do Spraw Uchodźców zauważyła, że w obrocie prawnym znajduje się ostateczna w administracyjnym toku instancji decyzja Rady do Spraw Uchodźców [...] z dnia [...] lutego 2010 r., utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., która rozstrzygała sprawę z wcześniejszego wniosku A. T.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 30 czerwca 2010 r. postanowieniem w sprawie Sygn. akt V SA/Wa 1104/10 odrzucił skargę na decyzję Rady. W złożonym wówczas wniosku o nadanie statusu uchodźcy Wnioskodawca podał przyczynę opuszczenia kraju pochodzenia: "Przyjechałam do Polski ze swoją rodziną ponieważ chciałem spać spokojnie, żeby się nie martwić o swoją rodzinę, żeby moje dzieci uczyły się, a nie byli bandytami, żeby w nich nie strzelali i nie bombardowali tak jak mnie" oraz, że był prześladowany, nie brał udziału w działaniach wojennych, był poddany przemocy ("byłem bity przez żołnierzy [...]",) oraz nie był nigdy zatrzymywany ani aresztowany. Ponadto A. T.oświadczył, że nie było prowadzone przeciwko niemu żadne postępowanie sądowe ani administracyjne, nie był nigdy skazany wyrokiem sądu ani nie należał do żadnych organizacji politycznych, religijnych, kulturalnych, społecznych czy etnicznych. W trakcie przesłuchania statusowego A. T. potwierdził zeznania złożone we wniosku statusowym uzupełniając je szczegółowym opisem jego sytuacji w kraju pochodzenia oraz opisem wcześniejszych starań wyjazdu z terytorium [...]. Zdaniem organu analiza przedmiotowego wniosku prowadzi do konkluzji, że jest on oparty na tych samych podstawach co poprzedni, a zatem niedopuszczalny, gdyż jako ich podstawę wskazano analogiczne elementy. Zachodzi zatem tożsamość spraw, zarówno podmiotowa, gdyż oba wnioski złożył A. T., jak i przedmiotowa, co wykazano wyżej. W takiej sytuacji postępowanie należy umorzyć na podstawie przepisu art. 40 ust. 1. co słusznie zrobił organ I instancji. Rada do Spraw Uchodźców podkreśliła, że zgodnie z art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WF z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest uzasadnione w sytuacji, gdy po wstępnym rozpatrzeniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie A. T. przedstawił wprawdzie nowe okoliczności sprawy, jednakże są one całkowicie niewiarygodne gdyż przeczą zeznaniom wcześniejszym oraz zasadom logiki życiowej. W pierwszym wniosku Cudzoziemiec oświadczył (co potwierdził w trakcie przesłuchania statusowego), że nie brał udziału w działaniach wojennych oraz nie był nigdy zatrzymany ani aresztowany, a w drugim sam sobie zaprzeczył stwierdzając, że brał udział w działaniach wojennych oraz był wielokrotnie zatrzymywany i aresztowany. Dowodzi to w opinii Rady, że A. T. dowolnie kształtuje swoje zeznania, tak by zwiększyć swoje szanse na uzyskanie statusu uchodźcy, a nie zeznaje prawdę, gdyż nie ma żadnych logicznych przyczyn, dla których, gdyby faktycznie takie wydarzenia miały miejsce, A. T. nie miał ich przedstawić w czasie pierwszego postępowania o nadanie statusu uchodźcy. Ponadto Rada do Spraw Uchodźców zgodziła się z organem pierwszej instancji, że o istnieniu nowych podstaw wniosku nie stanowi przedstawione wezwanie na przesłuchanie, gdyż po pierwsze ewentualna chęć przesłuchania nie świadczy o prześladowaniu Cudzoziemca, a jedynie o chęci uzyskania od Wnioskodawcy pewnych informacji i to w legalnym trybie, opisanym przepisami proceduralnymi [...], a po drugie przedstawione wezwanie jest całkowicie niewiarygodne, gdyż z odcinka wezwania, który powinien być zwrócony wynika, iż wezwanie na przesłuchanie dla T. A-B. A. na dzień 23 marca 2010 r. na godzinę 10.30 odebrał w tym samym dniu o tej samej godzinie T. A-B. A., potwierdzając to własnoręcznym podpisem, przez co wezwanie miało zostać odebrane w tej samej chwili, w której miało odbyć się przesłuchanie. Zostało również odebrane przez osobę Wnioskodawcy, który w tym czasie przebywał w Polsce. Ponadto odcinek, który powinien zostać zwrócony był dołączony do wezwanie oraz nie było podpisu osoby wystawiającej dokument, co się raczej nie zdarza, o czym świadczą analogiczne dokumenty dołączone do akt organu I instancji. Zdaniem organu powyższe również świadczy, o tym, że A. T. dowolnie kształtuje swoją historię posługując się nieprawdziwymi dokumentami. Dlatego, zdaniem Rady do Spraw Uchodźców, A. T. nie wykazał we wniosku żadnych okoliczności dających podstawę do rozważania nowych podstaw wniosku, a zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 2 wniosek jest niedopuszczalny, gdy wnioskodawca po otrzymaniu decyzji ostatecznej złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. Wówczas nie prowadzi się postępowania, ale je umarza na mocy art. 40 ust. 1. Rada do Spraw Uchodźców zauważyła, że złożony przez Wnioskodawcę wniosek o przesłuchanie dwóch osób nie ma znaczenia w sprawie, gdyż nie wskazuje on, że osoby te mogłyby w swoich zeznaniach dowodzić istnienia nowych podstaw wniosku, skoro nawet sam Wnioskodawca ich nie przedstawia. Przesłuchanie miałoby na celu dowodzenie też rozpatrzonych już w czasie pierwszego postępowania o nadanie statusu uchodźcy, przez co nie tylko nie mogłoby wnieść nic do sprawy, ale skutkowałoby jedynie przedłużeniem postępowania. Podobnie liczne zaświadczenia dołączone na etapie postępowania przed Radą do Spraw Uchodźców pozostają bez znaczenia w sprawie, gdyż dokumentacja medyczna, kopie dyplomów i opinii nie wskazują na istnienie nowych podstaw wniosku. Organ dodał, że w sytuacji ponownego wniosku opartego na tej samej podstawie - postępowanie umarza się zgodnie z literalnym brzmieniem 40 ust. 1 ustawy o ochronie. Nie prowadzi się zatem postępowania w zakresie dowodzenia stawianych we wniosku też ani nie przeprowadza przesłuchania statusowego, gdyż byłyby to czynności naruszające powagę rzeczy osądzonej. Organy administracji publicznej prowadzą jedynie postępowanie w zakresie stwierdzenia, czy rzeczywiście wniosek oparty jest na tych samych podstawach, a w przypadku potwierdzenia tej tezy, co ma miejsce w niniejszej sprawie, postępowanie podlega umorzeniu. Rada do Spraw Uchodćów również zauważyła, że od czasu rozpatrzenia pierwszego wniosku A. T. sytuacja w [...] nie zmieniła się w taki sposób, aby uzasadniała obawę Wnioskodawcy przed prześladowaniem. W skardze A. T. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie: — prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisu art. 40 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, — przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy: 1. art. 7, art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem słusznego interesu strony oraz niewyczerpujące zebranie dowodów umożliwiających podjęcie decyzji w sprawie; 2. art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego, poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego przez organ; 3. art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując oceny przeprowadzonego przez organy administracyjne postępowania zauważyć należy, że przy rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu ustalić, czy sprawa nie była już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Stosownie do przepisu art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Zgodnie natomiast zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. W myśl art. 40 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony wniosek jest niedopuszczalny, gdy: 1) wnioskodawca uzyskał status uchodźcy w innym państwie członkowskim; 2) po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach; 3) małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu, złożył odrębny wniosek, podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek. W niniejszej sprawie miała miejsce sytuacja przewidziana w art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Z akt sprawy wynika, iż wniosek skarżącego z dnia 26 marca 2010 r. o nadanie statusu uchodźcy w RP jest drugim wnioskiem złożonym przez niego. Sprawa pierwszego wniosku została zakończona decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] która to utrzymano w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw z dnia [...] listopada 2009 r., Cudzoziemców nr [...] która rozstrzygała sprawę z wcześniejszego wniosku skarżącego. Ww. decyzja została zaskarżona do sądu administracyjnego, jednakże postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1104/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. Tym samy w obrocie prawnym istnieje prawomocna decyzja rozstrzygająca zasadność wniosku skarżącego. Zdaniem składu orzekającego w sprawie organ słusznie zauważył, iż przedmiotowy wniosek jest on oparty na tych samych podstawach co poprzedni. Skarżący podnosił w pierwszym wniosku, iż przyczyną opuszczenia kraju pochodzenia była obawa o swoje życie i jego rodziny. Wskazał że chce spać spokojnie nie martwiąc się o los swojej rodziny, w szczególności o dzieci, które powinny się uczyć a nie wyrastać na bandytów. Podniósł również, że był prześladowany, nie brał udziału w działaniach wojennych, był poddany przemocy (pobicie przez żołnierzy rosyjskich) oraz nie był nigdy zatrzymywany ani aresztowany. Odnosząc się do nowych okoliczności przedstawionych w przedmiotowym wniosku (drugim) należy się zgodzić z ustaleniami organu II instancji, że są one całkowicie niewiarygodne gdyż przeczą zeznaniom wcześniejszym oraz zasadom logiki życiowej. W nowym wniosku skarżący wskazał, że brał udział w działaniach wojennych oraz był wielokrotnie zatrzymywany i aresztowany. Te twierdzenia stoją w sprzeczności z twierdzeniami zawartymi w pierwszym wniosku. Skład orzekający w sprawie zgadza się ze zdaniem organu odwoławczego, że skarżący dowolnie kształtuje swoje zeznania, tak by zwiększyć swoje szanse na uzyskanie statusu uchodźcy, a nie zeznaje prawdę, gdyż nie ma żadnych logicznych przyczyn, dla których, gdyby faktycznie takie wydarzenia miały miejsce nie miał ich przedstawić w czasie pierwszego postępowania o nadanie statusu uchodźcy. Odnosząc się do kwestii dotyczących dzieci skarżącego i dołączonej do przedmiotowego wniosku dokumentacji związanych z nimi (zaświadczenia wydanego przez dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...], opinię J. M. z [...] Centrum Wschodnich Sztuk Walki, opinię wychowawcy klasy dotyczącą I. T., opinię wychowawcy klasy dotyczącą K. T., kopie dyplomów I. I K. (19), dokumentację medyczną dotyczącą K. T.) należy stwierdzić nie mają znaczenia w sprawie i nie mogą być rozpatrywane w aspekcie art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ani w aspekcie art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich. Organy słusznie zauważyły, że dopóki w obrocie prawnym istnieje decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] która to utrzymano w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw z dnia [...] listopada 2009 r., Cudzoziemców nr [...], która rozstrzygała sprawę z wcześniejszego wniosku skarżącego, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe nawet wtedy, gdy forma wydanego orzeczenia kończącego sprawę jest wadliwa. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłoby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2247/98; LEX nr 44391). W związku z powyższym organy nie miał obowiązku brać pod uwagę ww. dokumentów. Mając zatem na uwadze, iż kolejny wniosek skarżącego nie został oparty na jakiejkolwiek podstawie wskazującej na możliwość wystąpienia obawy przed prześladowaniem z powodów wskazanych w Konwencji Genewskiej uznać należy, iż słusznie organ zastosował się do regulacji określonej treścią przepisu art. 40 ust. 1 ustawy, tj. wydał decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu i rozstrzygnięciach organów administracji, które mogłyby doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji i z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2003r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.