V SA/Wa 832/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi A. J. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: 1) odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi; 2) zwrócić A. J. kwotę 200 zł (dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, wpisaną do rejestru opłat sądowych w dniu 26 stycznia 2021 r. pod poz. 3011. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. J. z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi. Wnioskiem z dnia 26 stycznia 2021 r. (nadanym w dniu 27 stycznia 2021 r.) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, dokonując jednocześnie jego wpłaty w wysokości 200 zł. W uzasadnieniu wniosku powołał się na sytuację epidemiologiczną (COVID-19), jaka dotknęła jego rodzinę. Wskazał w szczególności na objawy grypopochodne (wysoka gorączka, bóle głowy i pleców, ogólne osłabienie), a także na telefoniczny kontakt z lekarzem pierwszego kontaktu oraz stosowanie się do jego zaleceń. Nadto wyjaśnił, że córka przywoziła mu leki, artykuły spożywcze i pierwszej potrzeby. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: W świetle regulacji zawartych w art. 86 i 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; 5) uchybienie terminowi powoduje powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a). Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa, brak winy wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie bowiem gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji, brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się w szczególności, że dopuszczalne jest przywrócenie terminu, którego uchybienie nastąpiło z powodu choroby, jednakże strona musi wykazać, że w związku z chorobą zaistniały przeszkody, których nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tylko choroba, która uniemożliwia dokonanie czynności procesowej, przy braku możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób, usprawiedliwia niedochowanie terminu do dokonania tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2017 r. o sygn. akt II OSK 1822/15). Oceniając, czy choroba stanowi okoliczność uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu, organ, uwzględniając zasady logiki i doświadczenia życiowego, ocenia, czy rodzaj i charakter choroby uniemożliwiał podjęcie działań w stosownym do tego momencie przez osobę składającą wniosek o przywrócenie terminu (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 listopada 2017 r. o sygn. akt I SA/Gl 916/17). W niniejszej sprawie zasadniczą kwestią jest dokonanie oceny, czy w związku z okolicznościami, na które powołuje się skarżący, tj. choroba SARS-CoV-2 oraz spowodowane przez nią powikłania zachodziła podstawa do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W ocenie Sądu, przedstawione przez skarżącego okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Skarżący wskazał wprawdzie na objawy grypopochodne oraz telefoniczny kontakt z lekarzem, jednakże nie przedstawił żadnych potwierdzających powyższe okoliczności zaświadczeń. Nie wiadomo nawet, czy w istocie udzielono mu teleporady oraz czy na przykład zalecono izolację domową uniemożliwiającą uiszczenie wpisu od skargi w zakreślonym terminie. Nie sposób zatem dokonać oceny tego, jaki wpływ stan zdrowia skarżącego miał na możliwość dbania przez niego o swoje sprawy, co obejmuje również możliwość poszukiwania pomocy osób trzecich. Powoływanie się na chorobę musi zostać powiązane z rzeczywistym brakiem możliwości działania, przez co należy również rozumieć bark możliwości posłużenia się środkami elektronicznymi (przelew w bankowości internetowej), czy też innymi osobami, a tym samym brak możliwości kontaktu z tymi osobami przy użyciu środków komunikacji (telefon, internet), czego skarżący nie uprawdopodobnił. Wręcz przeciwnie, jak wynika z treści wniosku skarżącym opiekowała się córka, która "przywoziła leki i artykuły spożywcze i pierwszej potrzeby", zatem mógł on skorzystać z jej pomocy także w zakresie uiszczenia wpisu od skargi. Raz jeszcze wyjaśnić trzeba, że należyta dbałość o własne interesy wymagała od skarżącego nie tylko zabezpieczenia się w dotrzymaniu terminu wszelkimi możliwymi sposobami, ale również przedstawienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego jego stan zdrowia i wskazującego na niemożność wykonywania czynności procesowej w terminie. Istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania sądu o prawdopodobieństwie obiektywnych faktów, na które powołuje się strona wnosząca o przywrócenie terminu. Choroba może wprawdzie stanowić przesłankę przywrócenia terminu, ale tylko wówczas, gdy stanowi jednocześnie przeszkodę w podjęciu czynności procesowej, której przy dołożeniu należytej staranności nie dało się usunąć. Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia strony (lub pełnomocnika) na niemożność działania ( postanowienie NSA z 12 grudnia 2019 r., sygn. I OZ 1266/19).W rozpoznawanej sprawie takie wymagane uprawdopodobnienie nie nastąpiło. Wszystko to sprawia, że uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu nie poddaje się weryfikacji i może być potraktowane jako sporządzone wyłącznie na potrzeby wniosku o przywrócenie terminu. Podsumowując, argumentacja przedstawiona przez skarżącego nie pozwalała na uwzględnienie wniosku i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Stosując przepis art. 232 § 1 pkt 1) p.p.s.a., Sąd zwrócił stronie skarżącej cały uiszczony wpis, o czym orzekł w punkcie 2 sentencji postanowienia.