V SA/Wa 836/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura po rozpoznaniu w dniu 17 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 836/17 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia ... lutego 2017 r. nr ... w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 postanawia: zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 836/17 i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] ustalająca Powiatowi [...] (dalej jako: "skarżący" "strona" lub "powiat") do zwrotu kwotę nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r. w wysokości 2.143.234 zł. Uzasadniając ww. postanowienie Sąd wskazał., iż wniosek skarżącego nie zawierał uzasadnienia, a ponadto powiat nie przedłożył wraz z wnioskiem żadnych dokumentów, które mogłyby uprawdopodobnić wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z [...] września 2017 r. powiat wniósł o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego, natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować nie tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lecz także spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wskazano, że powyższe okoliczności wynikają przede wszystkim z trudnej sytuacji finansowej powiatu. Skarżący podkreślił, że nie posiada możliwości zwiększenia wydatków bieżących o realizację zobowiązania wynikającego z ww. decyzji. Zaplanowane wydatki dotyczą zaś zadań przypisanych do realizacji ustawami i nie ma możliwości ograniczenia tych wydatków (pomoc społeczna, dotacje wynikające z ustaw, obsługa długu i realizacja zaciągniętych już zobowiązań). Wskazano dalej, że natychmiastowe uiszczenie należności stwierdzonej zaskarżoną decyzją spowoduje pozbawienie powiatu możliwości realizacji także innych zadań, do wykonywania których zobligowany jest ustawą o samorządzie powiatowym, a także terminowego zaspokajania innych zaciągniętych już - także w poprzednich latach - zobowiązań. Powiat zwrócił również uwagę na wysokość osiąganych dochodów, które ze względu na położenie geograficzne, uwarunkowania społeczne i gospodarcze, jak również obowiązujące przepisy, są dużo niższe od dochodów osiąganych przez inne powiaty. Powiat zwrócił również uwagę na fakt, iż w chwili obecnej, na podstawie przyjętej Wieloletniej Prognozy Finansowej, możliwa spłata zadłużenia w roku 2020 wynosi 2.600.000,00 zł, natomiast zobowiązania wynikające z podpisanych umów kredytowych sięgają kwoty 4.400.000,00 zł. W ocenie skarżącego, wprowadzenie dodatkowych wydatków bieżących w latach 2018-2019 spowoduje zatem obniżenie wartości wskaźnika z art. 243 ustawy o finansach publicznych w roku 2020 i jednoznacznie spowoduje powstanie zobowiązali wymagalnych. Dodano, iż każda kwota z tytułu zwrotu subwencji znacząco wpłynie na możliwość realizacji zadań. Natomiast natychmiastowe uiszczenie należności wynikającej z zaskarżonej decyzji jest niemożliwe do wykonania bowiem powiat nie będzie mógł realizować prawidłowo swoich zadań. Reasumując skarżący podkreślił, że natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowuje nie tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lecz także spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci przede wszystkim konieczności likwidacji Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w P., albowiem powiat nie będzie posiadał środków na utrzymanie tej placówki. Do wniosku skarżący załączył uchwałę budżetową powiatu na 2017 r. oraz uchwałę w sprawie uchwalenia zmiany wieloletniej prognozy finansowej powiatu na lata 2017-20125 wraz z załącznikami oraz uchwałami zmieniającymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Skarżący są uprawnieni do złożenia ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lub wniosku o zmianę już wydanego w tej kwestii postanowienia. Postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania aktu ma bowiem charakter wpadkowy i nie kończy postępowania w sprawie, zatem nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W ocenie Sądu wniosek powiatu jest zasadny. Treść nadesłanej dokumentacji, w powiązaniu ze szczegółowymi wyjaśnieniami strony w zakresie jej sytuacji finansowej, pozwalały na dokonanie oceny, czy w sprawie niniejszej istnieją podstawy do zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W rozpoznawanej sprawie skarżący argumentował, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci likwidacji Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w P., a także miałoby wpływ na realizację innych zadań powiatu. Wynika to z trudnej sytuacji finansowej strony spowodowanej m.in. niskim poziomem dochodów (w tym osiąganych z subwencji oświatowej), znacznymi nakładami m.in. na pomoc społeczną i infrastrukturę, a także obowiązkiem regularnej spłaty przez powiat zaciągniętych wcześniej zobowiązań. Sąd podkreśla, iż co do zasady świadczenie pieniężne jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki zapłaty wskazanej należności, tj. 2.143.234 zł należało mieć na uwadze, że jest to kwota znaczna i trudna do zebrania, zwłaszcza dla jednostki samorządu terytorialnego. Kwota ta przekracza ponad dwukrotnie przewidzianą w budżecie na 2017 r. kwotę rezerwy ogólnej wraz z rezerwami celowymi. Należy przy tym mieć na uwadze, że skarżący zobowiązany jest również do spłaty zaciągniętych wcześniej kredytów i pożyczek, których wysokość w 2017 roku równa jest wysokości zaplanowanych w budżecie na 2017 rok przychodów powiatu. Sąd miał również na względzie, że skarżący jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, a zatem jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13). Wobec ww. specyfiki skarżącego, oraz oświadczenia, iż poniesienie kolejnych nieprzewidzianych kosztów spowodowałoby zagrożenie w zakresie prawidłowej realizacji zadań powiatu, Sąd uznał, że obowiązek natychmiastowego uregulowania tej kwoty spowodowałby zakłócenie w finansach skarżącego, a w konsekwencji zachwianie jego płynności finansowej. Wykonanie decyzji Ministra Rozwoju i Finansów może doprowadzić zatem do powstania trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty możliwości realizacji zadań publicznoprawnych nałożonych na skarżącego, który jest jednostką samorządu terytorialnego. Podsumowując Sąd uznał, że skarżący uprawdopodobnił, że wykonanie skarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. W związku z powyższym, w oparciu art. 61 § 4 i 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.