V SA/Wa 84/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-26
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Izabella Janson, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zobowiązał beneficjenta do zwrotu środków unijnych, uznając je za nierozliczoną część zaliczki, pomimo zgłaszanych przez beneficjenta problemów z realizacją projektu i wniosków o aneks do umowy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że beneficjent nie wykazał, aby prawidłowo rozliczył otrzymaną zaliczkę lub zwrócił jej niewykorzystaną część. Nawet jeśli beneficjent napotykał trudności w realizacji projektu, nie zwalniało go to z obowiązku zwrotu środków lub wykazania ich kwalifikowalności zgodnie z umową. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie ze środków unijnych, na podstawie którego zawarto umowę. W trakcie realizacji projektu beneficjent napotkał trudności, m.in. z wykonawcą robót budowlanych i koniecznością zmian technologicznych. Władza Wdrażająca Programy Europejskie (WWPE) wezwała spółkę do zwrotu nierozliczonej części zaliczki. Po utrzymaniu w mocy decyzji WWPE przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju, spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych przez oba organy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2014 r. sprawy ze skargi [...]Sp. z o.o. w [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych oddala skargę.
1. W czerwcu 2010 r. spółka [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej "Skarżąca") złożyła Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu pn. "[...]" (dalej "Projekt") w ramach działania 8.4. "Zapewnienie dostępu do Internetu na etapie »ostatniej mili«" osi priorytetowej 8. "Społeczeństwo Informacyjne – zwiększanie innowacyjności gospodarki" Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 (dalej "Wniosek o dofinansowanie"). Na jego podstawie dnia 30 grudnia 2012 r. Władza Wdrażająca Programy Europejskie (dalej "WWPE") zawarła ze Skarżącą Umowę o dofinansowanie nr [...] (dalej "Umowa").
Następnie, dnia 30 marca 2012 r. podpisany został Aneks nr 1 do Umowy (dalej "Aneks 1"), na mocy którego wydłużono okres kwalifikowalności wydatków - z dnia 30 marca 2012 r. do dnia 30 marca 2013 r. oraz zmieniono pkt 13 (pt. "Skwantyfikowane wskaźniki realizacji celów projektu") i 17 (pt. "Harmonogram realizacji projektu") Wniosku o dofinansowanie, będącego załącznikiem nr 2 do Umowy. Ponadto, zmianie uległy harmonogram rzeczowo-finansowy (załącznik nr 3 do Umowy) i harmonogram płatności (załącznik nr 4 do Umowy).
Ze względu na zmianę przepisów wykonawczych do ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (dalej "u.z.p.p.r."), w szczególności w zakresie kosztów kwalifikowanych, niezbędna okazała się kolejna zmiana Umowy. Dnia 24 sierpnia 2012 r. podpisano Aneks nr 2 do Umowy (dalej "Aneks 2"). W wyniku tego zwiększono wkład własny Skarżącej (do 441 165,15 PLN), obniżono kwotę dofinansowania (do 945 710,51 PLN), zaktualizowano pkt. 18 (pt. "Wybór metodologii wyliczenia intensywności dofinansowania"), 19 (pt. "Całkowite wydatki na realizację projektu"), 20 (pt. "Źródła finansowania projektu") i 21 (pt. "Planowane wydatki w ramach projektu") Wniosku o dofinansowanie oraz zmieniono harmonogram rzeczowo-finansowy (część 3a, 3c) i harmonogram płatności (część 3b).
W toku realizacji Umowy pojawiły się liczne problemy, o których była informowana WWPE. Związane one były m.in. z przetargiem na używanie określonych kanałów radiowych, organizowanym przez Urząd Komunikacji Elektronicznej. Dodatkowo, wystąpiły trudności w uzyskaniu niezbędnej zgody i podpisaniu umowy z Lasami Państwowymi, co było konieczne do rozpoczęcia prac budowlanych w ramach
wykonywania Umowy. Konieczne dla osiągnięcia celów Projektu okazały się również zmiany technologiczne, które były wnioskowane przez Skarżącą.
Dnia 11 września 2012 r. nastąpiła wypłata zaliczki w kwocie 800 000,00 PLN na rachunek bankowy Skarżącej.
Kluczowym elementem Projektu było wykonanie robót budowlanych w celu
stworzenia infrastruktury sieci. Wymagało to podpisania umowy o roboty budowlane z Firmą Handlowo Usługową L. L., której koszt został uwzględniony w ostatecznej treści pkt. 21 Wniosku o dofinansowanie (zmienionego na mocy postanowień Aneksu 2). Sumaryczny koszt związany z wykonaniem robót budowlanych umieszczony jest w pozycjach "Robocizna do budowy sieci (usługa obca)", na które wydatki ogółem wynoszą 544 097,00 PLN (suma kwot 509 097,00 PLN, 23 333,34 PLN i 11 666,66 PLN), z czego 448 900,00 PLN (suma kwot 413 900,00 PLN, 23 333,34 PLN i 11 666,66 PLN) zostało uznane za wydatki kwalifikowalne.
Po podpisaniu umowy o roboty budowlane wystąpiły problemy w spełnieniu świadczenia przez wykonawcę, o czym Skarżąca poinformowała WWPE. Wykonawca robót budowlanych popadł w kłopoty finansowe i nie był w stanie kontynuować prac. Skarżąca odebrała około 10% robót i wypłaciła proporcjonalną część wynagrodzenia, by umożliwić kontynuowanie realizacji robót budowlanych. Sytuacja ta doprowadziła do niewykonania robót budowlanych i konieczności rozwiązania stosunku prawnego łączącego Skarżącą z L. L.. Przez eksperta został sporządzony raport z przeglądu kanalizacji technicznej, który wykazał wiele nieprawidłowości po stronie wykonawcy. Mimo przekazania dokumentacji L. L. nie naprawił usterek, a po otrzymaniu kolejnego ponaglenia od Skarżącej, w dniu 21 lutego 2013 r. zawiesił działalność gospodarczą.
Skutkiem powyższych problemów było wnioskowanie przez Skarżącą o podpisanie kolejnego aneksu do Umowy. Rozmowy z WWPE dotyczące tej kwestii toczyły się jeszcze w 2012 r., czego jednoznacznym potwierdzeniem są uwagi Skarżącej umieszczone w treści pkt. 14 sprawozdawczego wniosku o płatność z dnia 31 grudnia 2012 r. Zostały one jednak zignorowane przez WWPE.
Dnia 31 października 2012 r. do WWPE wpłynęło pismo, w którym Skarżąca przedstawiła zaktualizowany harmonogram rzeczowo-finansowy dla Projektu. Przewidziano w nim tymczasowe przesunięcie rozliczenia zaliczki na listopad 2012 r. Prośba Skarżącej została uwzględniona przez WWPE, o czym organ poinformował w
piśmie z dnia 23 listopada 2012 r. Możliwa do rozliczenia część zaliczki została wykazana we Wniosku o płatność z 30 listopada 2012 r. (dalej "WoP").
W treści WoP Skarżąca poinformowała WWPE o licznych, niezależnych od Beneficjenta, problemach związanych z realizacją Projektu i zmianach, które muszą zostać uwzględnione w aneksie do Umowy.
Organ nie zareagował na uwagi umieszczone zarówno we WoP, jak i we Wniosku o płatność z dnia 31 grudnia 2012 r.
W dniach 17 i 18 stycznia 2013 r. odbyła się kontrola przeprowadzona przez członków zespołu kontrolującego, co dało podstawę do dalszych działań.
W wyniku realizacji zaleceń pokontrolnych w dniach 15 lutego 2013 r. i 19 marca 2013 r. Skarżąca zwróciła się z ponowną prośbą o sporządzenie aneksu do Umowy.
Dnia 6 marca 2013 r. Skarżąca otrzymała wezwanie do zwrotu środków w wysokości 359 261,65 PLN, które uznano za nierozliczone. W treści pisma wskazano numery rachunków bankowych, na które powinna zostać zwrócona powyższa kwota oraz poinformowano Beneficjenta o wysokości i okresie naliczanych od niej odsetek. Umieszczono tam także pouczenie o nieprzysługiwaniu odwołania i możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie dyspozycji art. 207 u.f.p.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie dnia 13 marca 2013 r. Skarżąca zwróciła się z pisemną prośbą o przedłużenie terminu złożenia wniosku o płatność do otrzymania odpowiedzi na złożony wcześniej wniosek o aneks. Wskazano również na szereg trudności w komunikacji Skarżącej z WWPE (pracownicy WWPE zajmujący się tą sprawą byli na zwolnieniu, a nie była wyznaczona osoba zastępująca; nikt nie odbierał telefonów). Wniosek wraz z dodatkową argumentacją przesłano ponownie dnia 14 marca 2013 r. Negatywną odpowiedź organ przesłał dnia 28 marca 2013 r.
W wezwaniu do zwrotu środków wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 9 maja 2013 r. WWPE wezwała Skarżącą do zwrotu kwoty 359 261,65 PLN wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków (od 11 września 2012 r.) w terminie 14 dni od doręczenie pisma. Jako podstawę prawną wezwania do zwrotu wskazano art. 207 ust. 1 i ust. 8 pkt 1 u.f.p. Jednocześnie zawiadomiono o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji opisanej w art. 207 ust. 9 u.f.p.
Dnia 28 maja 2013 r. WWPE poinformowała Skarżącą, że nie wyraża zgody na zmiany rzeczowe w Projekcie, które zostały zaproponowane m.in. w piśmie z dnia 19 marca
2013 r. Odmowę uzasadniono tym, że Projekt "miałby zasadniczo inną formę, która w sposób istotny odbiega od pierwotnych założeń przyjętych w projekcie".
2. Na podstawie dyspozycji art. 207 ust. 1 pkt 3, ust. 9 i ust. 11 u.f.p. i art. 104 k.p.a., [...] czerwca 2013 r. WWPE wydał decyzję administracyjną zobowiązującą Skarżącą do zwrotu środków nierozliczonej części zaliczki w kwocie 359 261,65 PLN wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowej, liczonymi od dnia 11 września 2012 r. do dnia zwrotu środków.
3. Pismem z dnia 27 czerwca 2013 r. Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji (dalej "Odwołanie") do Ministra Rozwoju Regionalnego (dalej "MRR") za pośrednictwem WWPE. Odwołanie wpłynęło do WWPE dnia 2 lipca 2013 r., a dnia 8 lipca 2013 r., wraz z negatywnym stanowiskiem organu I instancji, zostało przekazane MRR.
W złożonym odwołaniu Skarżąca zarzuciła Organowi I instancji wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania oraz z naruszeniem przepisów u.f.p. Zdaniem Skarżącej, w trakcie realizacji projektu, nie doszło do naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p., na który w podstawie prawnej powołał się Organ I instancji, bowiem otrzymane środki zostały wykorzystane na sfinansowanie wydatków związanych z projektem. Jednocześnie, Skarżąca podniosła kwestię przedłużającej się wypłaty zaliczki, która w opinii Beneficjenta, zachwiała jego płynnością finansową, co wpłynęło na wykorzystanie przez Beneficjenta środków z naruszeniem procedur określonych w umowie o dofinansowanie. Zdaniem Skarżącej, powyższe zarzuty wskazywały na naruszenie przez Organ I instancji przepisów art. 107 k.p.a., określającego wymagania dotyczące elementów decyzji, bowiem nie zaszły okoliczności wskazane w przepisie powołanym w podstawie prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej. Ponadto, Skarżąca podniosła naruszenie art. 207 ust. 9 u.f.p. w związku z art. 207 ust. 2 i 8 pkt 2 u.f.p. poprzez nieuwzględnienie przez Organ I instancji możliwości odzyskania środków przez pomniejszenie kolejnego wniosku o płatność i niewezwanie Beneficjenta do wyrażenia zgody na dokonanie powyższej czynności. Dodatkowo, Skarżąca wskazała, na okoliczności przedstawione w piśmie Beneficjenta z dnia 27 czerwca 2013 r. znak: [...], które w opinii Beneficjenta, mają wpływ na realizację projektu, tj. mogą uniemożliwić osiągnięcie celów projektu, zagrażając przy tym gospodarce i interesom przedsiębiorcy.
Zanim doręczono Odwołanie, WWPE sporządziła pismo z dnia 2 lipca 2013 r., w którym zażądała od Beneficjenta decyzji czy wobec braku zgody na zmiany technologiczne
(stanowisko WWPE z dnia 28 maja 2013 r.) zamierza on kontynuować realizację Projektu. Pismem z dnia 10 lipca 2013 r. Skarżąca przypomniała WWPE, że uzyskała zgodę tego organu na wydłużenie okresu kwalifikowalności wydatków. Podkreślono, że ze względu na konieczną zmianę technologii wykonania Projektu, na prośbę organu nie został podpisany aneks do Umowy.
Dnia 12 lipca 2013 r. MMR zwrócił się z prośbą o przekazanie cytowanego w Odwołaniu stanowiska Instytucji Zarządzającej z dnia 13 marca 2011 r., zgodnie z którym w pierwszej kolejności Beneficjent powinien mieć możliwość wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnej płatności. W dniu 24 lipca 2013 r. Skarżąca udzieliła odpowiedzi na pytania organu II instancji.
Dnia 17 lipca 2013 r., podczas toczącego się postępowania odwoławczego, WWPE, wbrew wcześniejszej odmowy uwzględnienia wniosku o zmiany technologiczne (stanowisko WWPE z dnia 28 maja 2013 r.), zażądała od Beneficjenta przesłania dodatkowych wyjaśnień w zakresie zmian technologicznych Projektu, zawnioskowanych w dniu 19 marca 2013 r. Skarżąca przedstawiła niezbędne informacje w piśmie z dnia 26 lipca 2013 r. W jego treści powtórzono m.in. argumentację z wcześniejszej korespondencji. Zmiany technologiczne zostały ostatecznie zaakceptowane przez WWPE, o czym Beneficjent został poinformowany pismem z dnia 2 września 2013 r.
Dnia 3 września 2013 r. organ II instancji zażądał od WWPE przedstawienia dodatkowych wyjaśnień dotyczących prowadzonego postępowania. Informacje dotyczyły: dotychczasowego przebiegu rozliczeń finansowych Projektu, wypłaty zaliczki (wraz z żądaniem przedstawienia pisma, w którym WWPE informuje Skarżącą o braku środków na rachunku bankowym) oraz powodów braku odpowiedzi WWPE na pismo Skarżącej z dnia 27 czerwca 2013 r.
Po doręczeniu zawiadomienia MRR z dnia 16 października 2013 r. Skarżąca w piśmie z dnia 31 października 2013 r. przedstawiła dodatkowe wyjaśnienia w sprawie postępowania odwoławczego.
4. Dnia 8 listopada 2013 r. Skarżącej została doręczona decyzja Ministra Rozwoju Regionalnego z [...] listopada 2013 r. nr [...] (dalej "Decyzja MRR") utrzymująca w mocy decyzję Władzy Wdrażającej Programy Europejskie z 6 czerwca 2013 r.
5. We wniesionej skardze Skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie dyspozycji art. 207 ust. 8 u.f.p., poprzez niewłaściwą jego wykładnię i zastosowanie wobec podmiotu, któremu przysługuje uprawnienie do wyboru metody zwrotu środków oraz obowiązków organu wobec Skarżącej;
2. naruszenie dyspozycji art. 8, 11 i 77 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie istotnych dowodów i okoliczności faktycznych oraz zignorowanie ważnych twierdzeń Skarżącej;
3. naruszenie dyspozycji art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym.
Ponadto, decyzji organu I instancji zarzucono dodatkowo:
1. naruszenie dyspozycji art. 207 ust. 9 u.f.p., poprzez jego błędne zastosowanie, w szczególności w zakresie ustalenia kwoty zobowiązania pieniężnego;
2. naruszenie dyspozycji art. 207 ust. 8 u.f.p., poprzez niewłaściwą jego wykładnię i zastosowanie w zakresie obowiązków organu wobec Beneficjenta;
3. naruszenie dyspozycji art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z treścią art. 107 k.p.a., poprzez pominięcie istotnych elementów stanu faktycznego oraz brak oceny dowodów;
4. naruszenie dyspozycji art. 8 i 11 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą zaufania jego uczestników do władzy publicznej;
5. naruszenie dyspozycji art. 9 k.p.a., poprzez nieudzielanie wyjaśnień i nieinformowanie Skarżącej o przysługujących jej prawach na etapie postępowania administracyjnego i wykonywania Umowy;
6. naruszenie dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i niepoinformowanie Skarżącej po zakończeniu postępowania dowodowego o prawie składania wyjaśnień;
7. naruszenie dyspozycji art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym.
W związku z tym Skarżąca:
1. na podstawie dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, wniosła o uchylenie decyzji w całości;
2. na podstawie treści art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 135 P.p.s.a., ze względu na naruszenie przez organ I instancji przepisów prawa materialnego oraz naruszenie przezeń przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości;
3. na podstawie przepisu art. 200 P.p.s.a., wniosła o zwrot kosztów postępowania.
W motywach Skarżąca wskazała – uzasadniając poszczególne zarzuty – co następuje:
a) Zarzut naruszenia dyspozycji art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z treścią art. 107 § 3 k.p.a. przez organ I instancji
Uzasadnienie decyzji administracyjnej powinno czynić zadość wymogom wskazanym w treści art. 107 § 3 k.p.a., tj. organ musi wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym powinien wyjaśnić podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jest to wyraz zasady ogólnej postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 7 k.p.a. Uzasadnienie powinno być również wyrazem tego, że organ dokonał kompleksowej analizy i rozstrzygnął sprawę co do istoty, zgodnie z wymogiem umieszczonym w art. 77 k.p.a.
WWPE w swojej decyzji umieściła niepełny opis stanu faktycznego sprawy. Pominięto istotne dla rozstrzygnięcia pisma i przedstawione dowody (m.in. uwagi przedstawione we WoP i wnioskach sprawozdawczych, argumenty powoływane w pismach Skarżącej z dnia 31 października 2013 r., 13 marca 2013 r., brak odpowiedzi WWPE na pismo z 27 czerwca 2013 r.). Brak przy tym uzasadnienia pominięcia pozostałych okoliczności sprawy, które zostały podniesione w toku realizacji Projektu. Organ nie odniósł się m.in. do uwag Skarżącej, umieszczonych w treści pkt. 16 WoP oraz kolejnych sprawozdawczych wnioskach o płatność (m.in. z grudnia 2012 r.). W szczególności należy wskazać, że w uzasadnieniu faktycznym decyzji w żaden sposób nie poruszono kwestii problemów z wykonaniem umowy o roboty budowlane i, zgłaszanej już w 2012 r., potrzeby podpisania kolejnego aneksu do Umowy. Organ I instancji bezzasadnie pominął także zarzuty Beneficjenta dotyczące problemów w komunikacji z WWPE, które były zgłaszane m.in. w piśmie z dnia 13 marca 2013 r.
W decyzji WWPE brak jest oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. W uzasadnieniu decyzji uwzględniono fakty, jednak nie wskazano na jakich dowodach oparto rozstrzygnięcie, jakie okoliczności zostały przez organ uznane za nieudowodnione, czy też jakim twierdzeniom organ nie dał wiary.
Należy podkreślić, że lista okoliczności, które organ I instancji wziął pod uwagę przy wydawaniu decyzji nie może zastąpić wyjaśnienia, jakie konkretnie okoliczności i na jakiej podstawie organ ustalił oraz jaki mają one wpływ na rozstrzygnięcie.
b) Zarzut naruszenia dyspozycji art. 8 i 11 k.p.a. przez organ I instancji
Zgodnie z treścią art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Ponadto, należy zauważyć, że jedną z funkcji Umowy jest realizacja celu ważnego z punktu widzenia społeczności lokalnej. Oznacza to, że WWPE - zarówno jako organ administracji publicznej, jak i jako strona Umowy - ma obowiązek działać zgodnie z zasadami dobrej wiary i lojalności kontraktowej. Niezwykle istotna rola organu w pełni uzasadnia zastosowanie podwyższonego standardu należytej staranności, który powinna zachować WWPE przy wykonywaniu obowiązków publiczno i prywatnoprawnych. Natomiast w toku realizacji Projektu WWPE wykazała brak zainteresowania i chęci niesienia pomocy Beneficjentowi.
Organ zignorował zgłaszane już w listopadzie 2012 r. uwagi o niezawinionych problemach w realizacji Projektu. Tym samym nie tylko nie dochował obowiązku współpracy z drugą stroną Umowy, lecz, pełniąc podwójną rolę, naruszył zasadę zaufania do władzy publicznej i, wynikający z treści art. 7 k.p.a., nakaz działania z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Wszak organ, otrzymując kolejne sygnały od Skarżącej, mógł chociażby zasugerować możliwość przesunięcia terminu spłaty zaliczki i przypomnieć Beneficjentowi o możliwości złożenia nowego harmonogramu.
Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, "organ administracji, który w ogóle nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a." (Wyrok NSA z 6 sierpnia 1984 r" sygn. II SA 742/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 67).
Ponadto, co podkreśla Skarżąca, często występowały problemy z kontaktem z WWPE (pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim, nikt nie odbierał telefonów). Kłopoty sprawiała również komunikacja drogą elektroniczną - przykładowo, w toku realizacji Projektu organ wysyłał wiadomości e-mail na adresy, które nie były wskazane we WoP.
Ib
Niekonsekwentne działania WWPE są widoczne również przy analizie procesu akceptacji wnioskowanych zmian technologicznych w Projekcie. Na początku, w piśmie z dnia 28 maja 2013 r., organ I instancji nie wyraził zgody na wprowadzenie zmian i odmówił podpisania aneksu do Umowy. Z informacji Skarżącej wynika, że decyzję taką podjęto pomimo konsultacji zakresu zmian z powołanym biegłym. Stanowcze stanowisko WWPE potwierdza pismo z dnia 2 lipca 2013 r. Wbrew wcześniejszym decyzjom, dnia [...] lipca 2013 r. WWPE zażądała przedstawienia dodatkowych wyjaśnień dotyczących wnioskowanych zmian. Skarżąca udzieliła odpowiedzi m.in. powtarzając argumentację z poprzedniej korespondencji. Dnia 2 września 2013 r. organ wyraził ostatecznie zgodę na proponowane od prawie roku zmiany. Dowodzi to braku konsekwencji w działaniu organu i dokonywaniu wątpliwej jakości analiz otrzymywanych materiałów. Należy zauważyć, że odmowa została udzielona po konsultacjach z biegłym, który powinien dogłębnie zbadać okoliczności sprawy, a w razie wątpliwości organ winien niezwłocznie zażądać dodatkowych wyjaśnień i pouczyć stronę. Trudno dać wiarę temu, by przeformułowane wyjaśnienia Skarżącej zupełnie zmieniły punkt widzenia WWPE na kwestię konieczności zmian.
Nie sposób uznać, by instytucja, mająca za zadanie wspierać realizację projektów finansowanych ze środków europejskich, powinna działać posługując się wyłącznie aparatem przymusu i wykonywać swoje obowiązki tylko w minimalnym zakresie. Postępowanie takie narusza podstawową zasadę działania administracji publicznej, którą jest pogłębianie zaufania obywatela do władzy.
c) Zarzut naruszenia dyspozycji art. 9 k.p.a. przez organ I instancji
Zgodnie z dyspozycją art. 9 k.p.a. organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na treść orzeczenia Sądu Najwyższego, który stwierdził, że "obowiązek informowania i wyjaśnienia stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (...) powinien być rozumiany tak szeroko, jak to jest tylko możliwe" (Wyrok SN z 23 lipca 1992 r" sygn. III ARN 40/92, PiP 1993, z. 3, s. 110).
W przedmiotowej sprawie, realizacja tego niezwykle ważnego obowiązku rozciąga się na wszystkie czynności organu, które stały się przyczyną wydania decyzji WWPE. Ma to szczególne znaczenie, gdy weźmie się pod uwagę podwójną rolę WWPE, o czym była mowa w poprzednim punkcie uzasadnienia. Trzeba ponownie podkreślić, że organ był zobowiązany do udzielania informacji Skarżącej w trakcie całego procesu realizacji Projektu, a nie tylko w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do wydania decyzji o zwrocie środków. To niedochowanie tych obowiązków m.in. na etapie rozliczania zaliczki w znacznym stopniu przyczyniło się do późniejszej, niekorzystnej sytuacji Skarżącej.
d) Zarzut naruszenia dyspozycji art. 207 ust. 9 i 207 ust. 8 u.f.p. przez organ I instancji poprzez jego niezastosowanie oraz zarzut naruszenia normy wynikającej z art. 8 i 9 k.p.a.
Na podstawie treści art. 207 ust. 9 u.f.p., po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2. Na mocy art. 207 ust. 2 u.f.p., zwrot środków może zostać dokonany przez pomniejszenie kolejnej płatności na rzecz beneficjenta o kwotę podlegającą zwrotowi. Na wstępie należy stwierdzić, że WWPE niesłusznie uznała środki otrzymane przez Skarżącą w formie zaliczki za pobrane w nadmiernej wysokości. Było to spowodowane przede wszystkim pominięciem uwag Skarżącej, które zostały zgłoszone we WoP. Skutki bierności, nierealizowania obowiązków i błędów WWPE nie mogą w żadnym wypadku obciążać Skarżącej.
Zgodnie z dyspozycją art. 207 ust. 8 u.f.p. w przypadku pobrania środków w nadmiernej wysokości, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności. Przedstawiciele doktryny twierdzą, że "do wyrażenia zgody na takie pomniejszenie wzywa beneficjenta instytucja, która podpisała umowę. Beneficjent ma 14 dni na podjęcie decyzji odnośnie do formy zwrotu środków. Wybór formy dokonania zwrotu należy do beneficjenta" (L. Lipiec-Warzecha, Komentarz do art. 207 ustawy o finansach publicznych (w:) Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, Warszawa 2011). Oznacza to, że organ zobowiązany jest do wezwania Beneficjenta do skorzystania z jednej z dwóch możliwości - albo zwrotu środków, albo wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności. Dopiero wówczas Beneficjent ma rzeczywistą możliwość podjęcia właściwej decyzji. Wszak to właśnie po stronie WWPE, działającej jako organ administracji publicznej, spoczywa obowiązek informowania strony o przysługujących jej prawach. Znajduje to uzasadnienie w treści art. 9 in fine k.p.a.
Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, norma wynikająca z art. 9 k.p.a. ma szczególne znaczenie "w sprawach, których okoliczności dają podstawę do wniosku, że strona pierwszy raz zetknęła się z takimi problemami faktycznymi i prawnymi, nie mając przygotowania pozwalającego na ich rozeznanie" (Wyrok NSA w Warszawie z 7 grudnia 1984 r., sygn. III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117). Niewątpliwie, okoliczności sprawy dają podstawę do takiego właśnie traktowania Skarżącej przez WWPE. Z powodu braku właściwych informacji Skarżąca nie mogła skorzystać z przysługującego jej prawa, wynikającego wprost z dyspozycji art. 207 ust. 8 pkt 2 u.f.p.
Ponadto, organ nie zastosował się do dyrektyw interpretacyjnych publikowanych przez Instytucję Zarządzającą na stronach internetowych Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (POIG). Dostępne na stronie internetowej POIG i powoływane m.in. w piśmie z 24 lipca 2013 r., znak [...], dokumenty są oficjalnym źródłem informacji, umieszczanym na stronach internetowych administracji publicznej. Zgodnie z ich treścią odzyskiwanie środków powinno następować według następującej sekwencji:
– możliwość zwrotu środków lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnej płatności,
– wydanie decyzji administracyjnej w trybie art. 207 ust. 9 u.f.p.,
– potrącenie środków z zabezpieczenia wykonania umowy,
– egzekucja administracyjna.
Pominięcie umożliwienia wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnej płatności stanowi naruszenie powyższej procedury, podczas gdy Skarżąca mogła racjonalnie oczekiwać, że WWPE (Instytucja Wdrażająca) będzie stosowała procedury publikowane przez Instytucję Zarządzającą. Jest to kolejne naruszenie zasady zaufania, wynikającej z art. 8 k.p.a.
e) Zarzut naruszenia dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a. przez organ I instancji
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, umieszczone w treści art. 10 § 1 k.p.a. sformułowanie "przed wydaniem decyzji" wskazuje, że "chodzi tu o ten moment postępowania, w którym organ administracji publicznej, po zakończeniu postępowania dowodowego, przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia. Dotyczy to zarówno postępowania przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji. Możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji jest więc dla strony niejako ostatnią szansą na przedstawienie i uzasadnienie swojego stanowiska (...). To, czy strona skorzysta z przysługującego jej prawa, pozostawiono wyłącznie jej uznaniu" (wyrok WSA w Warszawie z 13 grudnia 2007 r" sygn. V SA/Wa 1991/07, LEX nr 484910).
W świetle przedstawionego orzecznictwa nie sposób uznać, by wystarczające do spełnienia obowiązku wynikającego z treści art. 10 § 1 k.p.a. było umieszczenie w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego informacji o prawie do czynnego udziału w postępowaniu, zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów. Samo wszczęcie postępowania administracyjnego jest pierwszą czynnością podejmowaną w sprawie. Wówczas dopiero rozpoczyna się postępowanie dowodowe, którego zakończenie musi nastąpić w chwili późniejszej. Z pewnością nie jest możliwy zbieg terminów rozpoczęcia i zakończenia postępowania dowodowego. Prowadziłoby to do uzasadnionych obaw o rzetelność jego przeprowadzenia i stanowiłoby solidną podstawę do wnioskowania o jego fikcyjności.
Po zakończeniu postępowania dowodowego, a przed wydaniem decyzji WWPE organ nie pouczył zatem Skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Fakt ten jednoznacznie wskazuje na naruszenie dyspozycji art. 10 § 1 in fine k.p.a.
f) Zarzut naruszenia dyspozycji art. 8,11, 77 § 1 k.p.a. przez organ II instancji
Z normy umieszczonej w art. 77 § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu II instancji do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Powinien on w szczególności odnieść się do wszystkich twierdzeń i wniosków zgłaszanych przez stronę. Zgodnie z treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego "zaniechanie przez organ administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji" (wyrok NSA w Warszawie z 19 marca 1981 r., sygn. SA 234/81, ONSA1981, nr 1, poz. 23).
W uzasadnieniu Decyzji MRR nie odniesiono się do wszystkich, podnoszonych przez Skarżącą argumentów. W szczególności należy wskazać pkt 2 pisma z 31 października 2013 r., znak [...]. Skarżąca podniosła, że twierdzenia WWPE dotyczące daty wnioskowania o zmiany w projekcie są nieprawdziwe. Organ I instancji podkreślił, że wniosek o trzeci aneks został złożony dopiero w lutym 2013 r. W powyższym piśmie wskazano jednak, iż informacje o konieczności wprowadzenia zmian technologicznych zostały zgłoszone już w 2012 r. Znajduje to potwierdzenie w treści wniosków sprawozdawczych i uwagach umieszczonych we WoP. W związku z powyższym, ignorując te argumenty Skarżącej, MRR naruszył dyspozycję art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych dowodów. Dopuścił się również obrazy normy ogólnej, wynikającej z treści art. 8 i 11 k.p.a. - nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji MRR do ważnych twierdzeń Skarżącej.
g) Zarzut naruszenia dyspozycji art. 207 ust. 8 u.f.p. poprzez błędną jego wykładnie i zastosowanie przez organ I instancji
W treści uzasadnienia decyzji MRR stwierdzono, że "beneficjentowi przyznano możliwość zwrócenia na wezwanie środków lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnej płatności". W świetle okoliczności powołanych w pkt. 6 uzasadnienia Skargi nie sposób uznać, że ustalenia te są zgodne z rzeczywistością.
Należy zauważyć, że MRR powyższy wniosek wyciąga wprost z treści przepisu art. 207 ust. 8 u.f.p. Posługuje się przy tym sformułowaniem "z powyższych uregulowań wynika, że beneficjentowi przyznano możliwość...". Wątpliwości budzi już sama metodologia wnioskowania z abstrakcyjnej normy prawnej, na fakty w konkretnym postępowaniu administracyjnym. Nawet jednak pomijając ten argument, organ nie wskazał w jaki sposób, według niego, Skarżąca otrzymała możliwość skorzystania z tego prawa. W szczególności, nie można uznać, że wezwanie do zwrotu, bez poinformowania Beneficjenta o prawie wyboru przyznanego w treści art. 207 ust. 8 pkt 2 u.f.p. jest równoznaczne z umożliwieniem Skarżącej wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnej płatności.
h) Zarzut naruszenia dyspozycji art. 80 k.p.a. przez organy I i II instancji
Zgodnie z dyspozycją art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Treść przepisu wyraża zasadę swobodnej oceny dowodów.
Należy zwrócić uwagę, że "jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.)". Niezwykle ważne jest aby organ administracji publicznej ocenił "nie tylko każdy dowód z osobna, ale wszystkie dowody w łączności" (E. Iserzon, Komentarz, Warszawa 1970, s. 156). Aby to uczynić musi jednak wcześniej zebrać i wziąć pod uwagę wszystkie dowody. Zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji pominęły istotne dla wyjaśnienia sprawy okoliczności (tj. informowanie przez Skarżącą o problemach w realizacji Umowy i konieczności wprowadzenia zmian dla osiągnięcia celów Projektu, problemy w kontakcie z WWPE, pominięcie m.in. argumentów z pisma z dnia 27 czerwca 2013 r. i z dnia 31 października 2013 r.). Nie mogły one zatem dokonać całościowej oceny materiału dowodowego. Łączne rozpatrzenie wszystkich okoliczności faktycznych jest natomiast niezbędne do wydania wolnej od wad decyzji administracyjnej.
Ponadto, "organ administracji publicznej może wysnuwać z zebranego materiału dowodowego tylko wnioski logicznie uzasadnione" (A. Wróbel, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2013). Koniunkcyjne ujęcie wszystkich dowodów stanowi przesłankę prawidłowej oceny materiału dowodowego, będącego podstawą wydania decyzji. Co za tym idzie, niemożliwość przypisania wartości logicznej prawdy lub fałszu do jednego dowodu, uniemożliwia poprawną kwalifikację wszystkich okoliczności łącznie. Wówczas nie można być pewnym czy samo rozstrzygnięcie jest prawidłowe i zgodne z prawdą. Oznacza to, że pominięcie niektórych faktów przez organ prowadzi do dowolności oceny materiału dowodowego i w związku z tym czyni wadliwą całą decyzję administracyjną.
W treści uzasadnienia decyzji MRR organ II instancji wskazał, że "skoro Beneficjent złożył wnioski sprawozdawcze, w których nie było wydatków kwalifikowanych, to nie byłoby możliwości pomniejszenia kolejnej płatności na rzecz Beneficjenta o wydatki objęte decyzją WWPE". MRR nie wziął jednak pod uwagę, że Skarżąca wielokrotnie informowała WWPE o konieczności podpisania kolejnego aneksu do Umowy. Wykonanie Umowy w dotychczasowym kształcie nie było możliwe, więc bezzasadne byłoby składanie następnych wniosków o płatność. Wydatkowanie środków zgodnie z nieaktualizowanym Projektem stałoby w sprzeczności z osiągnięciem celów Umowy, a koszty związane z nową koncepcją zostałyby uznane za niekwalifikowalne. Zignorowanie przez WWPE uwag i wniosków Skarżącej wyrażonych m.in. we WoP oraz brak odniesienia przez MRR do argumentów zgłaszanych w piśmie z 31 października 2013 r. oraz błędna ocena okoliczności sprawy dowodzi naruszenia dyspozycji art. 80 k.p.a. w obu instancjach.
6. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podzielono argumenty z motywami zaskarżonych decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne- podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy – zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tegoż aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obowiązującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.
Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwieniem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny bowiem dokonuje – w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych – kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może zatem – co do zasady – zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.
II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publiczne, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.).
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.
Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparaty administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa.
III. W powyższym kontekście – stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. – należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażące, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływ na wynik sprawy.
IV. W zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia przez Organ odwoławczy dyspozycji art. 207 ust. 8 u.f.p. należy wskazać, że w wydanej decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2013 Organ wyraźnie podkreślił okoliczności, które uzasadniały dochodzenie przez WWPE należnych środków wraz z odsetkami poprzez wezwanie Beneficjenta do zwrotu, a nie do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności. W niniejszym przypadku mamy bowiem do czynienia z sytuacją, w której po otrzymaniu zaliczki wypłaconej na podstawie wniosku o płatność nr [...] , we wniosku o płatność nr WNP - [...] Beneficjent przedstawił wydatki, które rozliczały otrzymaną zaliczkę jedynie w części. Jednocześnie, Beneficjent nie dokonał zwrotu niewykorzystanych środków. Zdaniem Sądu – skoro w okresie pomiędzy złożeniem ostatniego wniosku o płatność przez Beneficjenta, co miało miejsce dnia 30 listopada 2012 r., a dniem wezwania do zwrotu (pierwsze wezwanie do dobrowolnego zwrotu środków, znak: [...], zostało wysłane w dniu 6 marca 2013 r., zaś kolejne, [...] - w dniu 9 maja 2013 r.), Beneficjent nie złożył żadnego wniosku o płatność, to zasadne było zastosowanie wobec Beneficjenta wezwania do zwrotu środków. Zasadność zastosowania wezwania do zwrotu środków potwierdzają również późniejsze wyjaśnienia WWPE, wynikające z pisma z dnia 12 września 2013 r. znak: [...]. Zgodnie z przedmiotowymi wyjaśnieniami, Beneficjent do dnia złożenia wyjaśnień nie przekazał wniosków o płatność, rozliczających pozostałą kwotę zaliczki, ani też nie dokonał zwrotu tych środków. Jednocześnie, WWPE poinformowała, iż w odpowiedzi na pismo z dnia 2 lipca 2013 r. znak: [...], Beneficjent przedłożył trzy wnioski o płatność, które były wnioskami sprawozdawczymi i nie obejmowały wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem. Tym samym, skoro Beneficjent złożył wnioski sprawozdawcze, w których nie było wydatków kwalifikowanych, to nie było możliwości pomniejszenia kolejnej płatności na rzecz Beneficjanta o wydatki objęte decyzją WWPE. Zaakceptować zatem należy stanowisko wyrażone w decyzji z dnia 6 listopada 2013 r., uznając, iż zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia art. 207 ust. 8 u.f.p. nie zasługuje na uwzględnienie.
V. W kwestii zarzutu dotyczącego naruszenia przez Organ II instancji dyspozycji art. 8, 11 i 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych dowodów i okoliczności faktycznych oraz zignorowanie ważnych twierdzeń Skarżącej należy wskazać, iż zarzut poczyniony przez Skarżącą dotyczący nieodniesienia się przez Organ II instancji do wszystkich podnoszonych przez Skarżącą argumentów, w tym w szczególności do argumentacji wyrażonej przez Skarżącą w pkt 2 pisma z dnia 31 października 2013 r. znak: [...], jest bezzasadny. Organ odwoławczy w wydanej decyzji odniósł się do argumentacji podnoszonej przez Skarżącą m.in. w odwołaniu oraz w pismach z dnia 27 czerwca 2013 r. oraz z dnia 31 października 2013 r., jednakże faktu tego Skarżąca zupełnie nie zauważa. Przykładowo, do kwestii poruszonej przez Skarżącą w pkt 2 pisma z dnia 31 października 2013 r. Organ odwoławczy odniósł się na str. 9 wydanej decyzji i w tym zakresie, jak i w pozostałych kwestiach. W związku z tym, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie Organ odwoławczy nie naruszył dyspozycji art. 8, 11 i 77 § 1 k.p.a., bowiem w sprawie rozpoznanej zaskarżaną decyzją Organ II instancji zebrał dowody istotne dla należytego rozstrzygnięcia tej sprawy, rozważył wszystkie aspekty faktyczne i prawne stanu sprawy, w tym rozważył wszystkie okoliczności wskazywane przez Beneficjenta i na tej podstawie wydał decyzję, w której uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie. Takie działanie Organu nakazuje m.in. zasada merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w postępowaniu odwoławczym, zaś przepis art. 136 k.p.a., zastosowany przez Organ odwoławczy w niniejszej sprawie, umożliwia jej prawidłową realizację.
VI. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Organ odwoławczy dyspozycji art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym, należy stwierdzić, że powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca zarzuca Organowi odwoławczemu pominięcie istotnych dla wyjaśnienia sprawy okoliczności (tj. informowanie przez Skarżącą o problemach w realizacji Umowy i konieczności osiągnięcia celów Projektu, problemy w kontaktach z WWPE, pominięcie m.in. argumentów z pisma Beneficjenta z dnia 27 czerwca 2013 r. oraz z pisma z dnia 31 października 2013 r.), jednocześnie pomijając fakt, iż w zaskarżonej decyzji Organ II instancji wielokrotnie odnosił się do wskazanych przez Skarżącą ww. okoliczności, przedstawiając swoje stanowisko w tym zakresie. Zdaniem Sądu fakt, iż Organ II instancji nie podzielił argumentacji Beneficjenta i wydał ostatecznie decyzję utrzymującą w mocy decyzję Organu I instancji, nie może świadczyć o dokonaniu przez Organ II instancji oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny. W toku postępowania odwoławczego Organ II instancji uzupełnił i przeanalizował cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a wyniki dokonanej analizy znalazły swoje odzwierciedlenie w wydanej decyzji.
Wskazując na naruszenie przez Organ II instancji dyspozycji art. 80 k.p.a. Skarżąca podniosła, iż Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że "skoro Beneficjent złożył wnioski sprawozdawcze, w których nie było wydatków kwalifikowanych, to nie byłoby możliwości pomniejszenia kolejnej płatności na rzecz Beneficjenta o wydatki objęte decyzją WWPE". Jednocześnie, Skarżąca wskazała, iż Organ odwoławczy "nie wziął (...) pod uwagę, że Skarżąca wielokrotnie informowała WWPE o konieczności podpisania kolejnego aneksu do Umowy. Wykonanie Umowy w dotychczasowym kształcie nie było możliwe, więc bezzasadne byłoby składanie następnych wniosków o płatność. Wydatkowanie środków zgodnie z nieuaktualnionym Projektem stałoby w sprzeczności z osiągnięciem celów Umowy, a koszty związane z nową koncepcją zostałyby uznane za niekwalifikowalne".
W związku z powyższym, uznać należy, że umowa o dofinansowanie została zawarta w celu realizacji konkretnego projektu, i na ten cel zostało przekazane Beneficjentowi dofinansowanie w formie zaliczki. Przedmiotowa zaliczka została przekazana Beneficjentowi na rachunek bankowy, o którym jest mowa w § 4 ust. 8 umowy o dofinansowanie. Jednocześnie, wskazany § 4 ust. 8 umowy o dofinansowanie stanowi, iż "(...) Wypłaty z wyodrębnionego rachunku mogą być dokonywane wyłącznie na wydatki kwalifikowalne w ramach Projektu (...)". Tym samym, finansowanie ze środków udzielonej zaliczki innych, niż realizacja projektu, działań Beneficjenta jest niedopuszczalne. Wobec powyższego, nasuwają się następujące wnioski:
- po pierwsze, jeżeli Beneficjent nie wykorzystał zaliczki w pełnej wysokości (wniosek taki można wyciągnąć na podstawie faktu, iż we wniosku o płatność nr [...] rozliczył jedynie część środków z otrzymanej zaliczki, zaś kolejne wnioski były wnioskami sprawozdawczymi, w których nie wykazał wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem), to powinien posiadać pozostałą, nierozliczoną kwotę zaliczki na rachunku, o którym jest mowa w § 4 ust. 8 umowy o dofinansowanie i nie powinien mieć problemu ze zwrotem tych środków. Świadczy o tym także twierdzenie Skarżącej wynikające ze skargi:,,(...) Wydatkowanie środków zgodnie z nieuaktualnionym Projektem stałoby w sprzeczności z osiągnięciem celów Umowy, a koszty związane z nową koncepcją zostałyby uznane za niekwalifikowalne". Skoro Skarżąca miała świadomość, iż projekt powinien być realizowany zgodnie postanowieniami umowy o dofinansowanie, zaś znaczne jego modyfikacje bez zgody Instytucji Wdrażającej mogłyby doprowadzić do uznania wydatków, poniesionych w związku ze zmianą koncepcji, za niekwalifikowalne, to należy uznać, iż wydatków takich nie ponosiła, a zatem nierozliczoną część udzielonej zaliczki powinna posiadać nadal na rachunku wskazanym w § 4 ust. 8 umowy o dofinansowanie. Powyższe dodatkowo dowodzi, iż zasadne było w tej sytuacji wezwanie Beneficjenta do zwrotu środków, a nie do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności. Skoro początkowo WWPE nie wyrażała zgody na proponowane przez Beneficjenta zmiany w projekcie, zaś realizacja przedmiotowego projektu w pierwotnym kształcie nie była możliwa, to oczywistym jest fakt, iż nie byłoby również możliwe złożenie przez Beneficjenta wniosku o płatność, obejmującego wydatki poniesione w związku z realizacją tego projektu w dotychczasowym kształcie, w ramach którego rozliczane wydatki mogłyby zostać pomniejszone o kwotę nierozliczonej zaliczki wraz z odsetkami. Uzasadnione zatem było wezwanie Beneficjenta do zwrotu środków. Ponadto, jeśli Beneficjent nie miał możliwości realizowania projektu w dotychczasowym kształcie i dlatego wystąpił do WWPE o umożliwienie wprowadzenia zmian w projekcie i podpisanie kolejnego aneksu do umowy o dofinansowanie, to powyższe czynności, zdaniem Sądu, nie miały wpływu na możliwość dokonania przez Beneficjenta zwrotu pozostałej, nierozliczonej wnioskiem o płatność części zaliczki, na rachunek instytucji. W tej sytuacji, tj. z powodu braku możliwości dalszej realizacji projektu w dotychczasowym kształcie, Beneficjent powinien zwrócić nierozliczoną kwotę zaliczki, a następnie po podpisaniu kolejnego aneksu do umowy o dofinansowanie w związku z proponowanymi zmianami w projekcie, powinien ponownie zawnioskować o udzielenie kolejnej transzy zaliczki, umożliwiającej realizację projektu w kształcie wynikającym z nowo podpisanego aneksu do porozumienia i wprowadzonych nim zmian;
po drugie, wyrażenie zgody przez WWPE na wprowadzenia w projekcie proponowanych przez Beneficjenta zmian oraz na podpisanie kolejnego aneksu do umowy o dofinansowanie w związku z tymi zmianami, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie Organu II instancji i nie zmienia faktu, iż Beneficjent był zobowiązany w terminie do końca listopada 2012 r. rozliczyć otrzymaną kwotę zaliczki w pełnej wysokości poprzez wykazanie we wnioskach o płatność wydatków poniesionych z udzielonej zaliczki, bądź poprzez zwrot pozostałej, nierozliczonej część zaliczki na rachunek bankowy instytucji. Tymczasem, Beneficjent ani nie złożył wniosku o płatność rozliczającego pozostałą kwotę zaliczki, ani też nie dokonał zwrotu nierozliczonych środków. W związku z tym, jeżeli nie wydatkował pozostałej, nierozliczonej części zaliczki, powinien posiadać ją na rachunku, o którym jest mowa w § 4 ust. 8 umowy o dofinansowanie. Natomiast, jeżeli wydatkował te środki, powinien rozliczyć wydatki związane z projektem we wniosku o płatność. Jeżeli jednakże Beneficjent wydatkował pozostałą kwotę zaliczki na inne zadania, które nie były związane z projektem, i w efekcie nie posiada tych środków na rachunku, to działanie takie jest niedopuszczalne i niezgodne z postanowieniami umowy o dofinansowanie.
Wobec powyższego zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia art. 80 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie.
VII. Odnośnie naruszenia przez Organ I instancji dyspozycji art. 207 ust. 9 u.f.p., poprzez jego błędne zastosowanie, w szczególności w zakresie ustalenia kwoty zobowiązania pieniężnego oraz dyspozycji art. 207 ust. 8 u.f.p., poprzez niewłaściwą jego wykładnię i zastosowanie w zakresie obowiązków organu wobec Beneficjenta, wskazać należy co następuje:
po pierwsze, w kwestii naruszenia przez Organ I instancji dyspozycji art. 207 ust. 9 u.f.p., poprzez jego błędne zastosowanie, w szczególności w zakresie ustalenia kwoty zobowiązania pieniężnego, należy zwrócić uwagę na fakt, iż w zaskarżonej decyzji Organ II instancji odniósł się do informacji o zakwestionowaniu przez WWPE we wniosku o płatność nr [...] wydatków na łączną kwotę 41.530,40 zł oraz o zatwierdzeniu w dniu 4 września 2013 r. ww. wniosku o płatność, w ramach którego WWPE uznała rozliczenie zaliczki w wysokości 412.418,77 zł. W toku prowadzonego postępowania Organ odwoławczy zauważył, że zmianie uległa kwota rozliczenia zaliczki w porównaniu do stanu faktycznego, wynikającego z postępowania przed Organem I instancji, zaś uwzględnienie powyższej zmiany na etapie postępowania odwoławczego spowodowałoby zwiększenie kwoty należnej do zwrotu do poziomu 387.581.23 zł. Tymczasem, art. 139 k.p.a. stanowi, iż "Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny". W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki, o których jest mowa w art. 139 k.p.a., jak również brak było podstaw do zastosowania w sprawie art. 138 § 2 k.p.a. i wydania przez Organ II instancji decyzji kasacyjnej z powodu uznania przez WWPE części wydatków ujętych w ww. wniosku o płatność za niekwalifikowalne po zakończeniu postępowania pierwszoinstancyjnego. Jednocześnie, Organ odwoławczy trafnie uznał, iż WWPE może dochodzić przedmiotowej kwoty, wynikającej z wydatków uznanych za niekwalifikowalne po wydaniu przez Organ I instancji decyzji z dnia 6 czerwca 2013 r., znak: [...], oraz niezależnie od rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym. W związku z tym, powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie;
po drugie, w toku prowadzonego postępowania odwoławczego Organ II instancji stwierdził, iż WWPE w sposób prawidłowy ustaliła, iż w niniejszej sprawie doszło do sytuacji, w której nastąpiło pobranie środków w nadmiernej wysokości i wydała decyzję na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. Szczegółowe wyjaśnienie w tym zakresie Organ odwoławczy przedstawił na str. 3-5 zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wyjaśnił również kwestię zasadności zastosowania wobec Skarżącej formy odzyskania należnych środków wraz z odsetkami poprzez wezwanie Beneficjenta do ich zwrotu, a nie do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności o ww. środki, jak również odniósł się w wszystkich podnoszonych przez Skarżącą kwestii. Powyższe wyjaśnienia Skarżąca jednak pominęła w swojej skardze.
po trzecie, błędne jest stanowisko Skarżącej, iż "(...) organ nie zastosował się do dyrektyw interpretacyjnych publikowanych przez Instytucję Zarządzającą na stronach internetowych Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (...). Dostępne na stronie internetowej POIG i powoływane m.in. w piśmie z dnia 24 lipca 2013 r., (...), dokumenty są oficjalnym źródłem informacji, umieszczonym na stronach internetowych administracji publicznej". Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, iż niniejsza sprawa dotyczy dochodzenia zwrotu niewykorzystanych środków zaliczki udzielonej Beneficjentowi zgodnie z umową o dofinansowanie zawartą w ramach działania 8.4 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, a nie Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, bowiem przedmiotowa interpretacja, na którą powołuje się Skarżąca, dotyczy Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.
VIII. W kwestii naruszenia przez WWPE dyspozycji art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z treścią art. 107 k.p.a., poprzez pominięcie istotnych elementów stanu faktycznego oraz brak oceny dowodów należy zwrócić uwagę na fakt, iż w wydanej decyzji Organ II instancji wskazał, iż decyzja Organu I instancji zawiera wszystkie elementy, wynikające z art. 107 § 1 k.p.a., chociaż – zdaniem Sądu – uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji Organu I instancji powinno być bardziej wyczerpujące, aby mogło świadczyć o dochowaniu przez Organ I instancji należytej staranności w wypełnianiu obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a. Z drugiej strony, przekazane przez Organ I instancji akta sprawy, jak również treść uzasadnienia wydanej decyzji, nie pozostawiały wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, dawały ogólny obraz stanu faktycznego ustalonego przez WWPE, zawierały odniesienia do podstawy prawnej oraz potwierdzały zasadność podjętego przez Organ I instancji rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, uchybienie dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego pozostawało, w ocenie Sądu, bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Prawidłowo Organ Odwoławczy uznał, iż można je usunąć w toku postępowania odwoławczego. Jednocześnie, Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, iż Organ I instancji w sposób prawidłowy powołał podstawę prawną wydanej decyzji, a zatem nie doszło do naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie mamy bowiem do czynienia z sytuacją pobrania środków w nadmiernej wysokości. Tym samym, zasadne było powołanie przez Organ I instancji w podstawie prawnej art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. W związku z powyższym, w toku postępowania odwoławczego Organ II instancji uznał zarzut naruszenia art. 107 k.p.a., z powodu powołania przez Organ I instancji w podstawie prawnej przepisu, którego treść odnosiła się do okoliczności, które zdaniem Beneficjenta nie miały miejsca, za niezasadny i niezasługujący na uwzględnienie.
IX. Z kolei zarzut naruszenia art. 7 i 77 w zw. z art. 107 k.p.a., w ocenie Sądu, również nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca podniosła w skardze, iż WWPE pominęła "istotne dla rozstrzygnięcia pisma i przedstawione dowody (...)". Należy zwrócić uwagę na fakt, iż WWPE nie miała możliwości odniesienia się do treści pisma z dnia 27 czerwca 2013 r. w toku prowadzonego postępowania pierwszoinstancyjnego, bowiem przedmiotowe pismo Skarżącej wpłynęło do WWPE w dniu 8 lipca 2013 r., a zatem po wydaniu przez Organ I instancji decyzji z dnia 6 czerwca 2013 r. Tym bardziej WWPE nie mogła, odnieść się do kwestii poruszonych przez Skarżącą w piśmie z dnia 31 października 2013 r., bowiem nie tylko zostało ono wysłane po zakończeniu postępowania przed Organem I instancji, ale także WWPE nie była jego adresatem. Przedmiotowe pismo stanowiło bowiem stanowisko Skarżącej przedstawione Organowi odwoławczemu po zapoznaniu się w dniu 28 października 2013 r. z aktami sprawy przed wydaniem decyzji przez Organ II instancji. W ocenie Sądu niezasadny jest także zarzut dotyczący pominięcia przez WWPE informacji zawartych w pkt.16 wniosku o płatność oraz wnioskach sprawozdawczych (m.in. z grudnia 2012 r.). Wskazując, iż w aktach sprawy znajduje się pismo WWPE z dnia 2 lipca 2013 r. znak: [...], w którym WWPE wskazała, iż od dnia 31 listopada 2012 r. Beneficjent nie złożył żadnych wniosków o płatność, w tym sprawozdawczych. Tym samym, Sąd nie znajduje żadnego uzasadnienia, dla którego Skarżąca podnosi w skardze, iż rzekomo składała w grudniu 2012 r. wnioski sprawozdawcze, do których treści nie odniosła się WWPE. Przedmiotowe wnioski sprawozdawcze zostały złożone przez Skarżącą dopiero w dniu 12 lipca 2013 r., pismem z dnia 10 lipca 2013 r. znak: [...], jednakże z powodu konieczności ich poprawienia WWPE odesłała je do Beneficjenta. Ponownie Beneficjent przekazał ww. wnioski sprawozdawcze we wrześniu 2013 r. Jednocześnie, należy zwrócić uwagę na fakt, iż załączony przez Skarżącą wydruk próbny wniosku o płatność za okres do 31 grudnia 2012 r. (zał. nr 8) nie świadczy o tym, że przedmiotowy wniosek faktycznie został złożony do WWPE przez Beneficjenta w grudniu 2012 r. (na wniosku brak jest numeru wniosku, daty wpływu do instytucji, pieczęci Instytucji Wdrażającej, pod oświadczeniem Beneficjenta brak jest podpisu, które to informacje - dla porównania - znajdują się na wniosku o płatność nr [...], zatwierdzonym przez WWPE). Natomiast w kwestii argumentacji Skarżącej wynikającej z pisma z dnia 13 marca 2013 r. dotyczącej konieczności podpisania kolejnego aneksu do umowy o dofinansowanie w związku z problemami dotyczącymi realizacji projektu w dotychczasowym kształcie oraz problemów z komunikowaniem się z WWPE, należy przyjąć, iż WWPE wyraziła zgodę na proponowane przez Beneficjenta zmiany w projekcie i wydłużenie terminu kwalifikowalności wydatków oraz zwróciła się do Beneficjenta z prośbą o przekazanie dokumentów niezbędnych do podpisania kolejnego aneksu do umowy o dofinansowanie. Natomiast kwestia utrudnionego kontaktu z WWPE, zdaniem Sądu, nie wpływa na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w przedmiocie zwrotu nierozliczonych środków z zaliczki wraz z odsetkami.
X. Odnośnie naruszenia przez Organ I instancji dyspozycji art. 8 i 11 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą zaufania jego uczestników do władzy publicznej, Sąd pragnie wskazać, co następuje:
- po pierwsze, wobec zarzutu braku zainteresowania i chęci niesienia pomocy Beneficjentowi, jak również zarzutu, iż WWPE zaniechała zasugerowania Beneficjentowi możliwości przesunięcia terminu spłaty zaliczki i nie przypomniała Beneficjentowi o możliwości złożenia nowego harmonogramu, które to zarzuty doprowadziły – zdaniem Skarżącej – do naruszenia zasad wynikających z ww. przepisów k.p.a., należy zauważyć, iż zawarta ze Skarżąca umowa o dofinansowanie nie stanowi o konieczności każdorazowego przypominania Beneficjentowi o wynikających z niej obowiązkach. Zdaniem Sądu, Skarżąca wiedziała o możliwości aktualizacji harmonogramu rzeczowo-finansowego, o czym świadczą nie tylko zmiany ww. harmonogramu wynikające z podpisanych ze Skarżącą aneksów do umowy o dofinansowanie, ale także pismo Skarżącej z dnia 29 października 2012 r., którym Skarżąca przekazała do WWPE zaktualizowany harmonogram rzeczowo-finansowy dla projektu. W związku z tym, w ocenie Sądu, powyższe zarzuty są bezzasadne;
- po drugie, Skarżąca zarzuca Organowi I instancji niekonsekwentne działanie uwidocznione – zdaniem Skarżącej – w procesie akceptacji zmian w projekcie, wnioskowanych przez Beneficjenta. Zauważyć należy, iż kwestie dotyczące ewentualnych zmian w projekcie zostały uregulowane w § 8 umowy o dofinansowanie. W powyższym zakresie, umowa o dofinansowanie stanowi m.in. o możliwości żądania od Beneficjenta wyjaśnień i uzupełnień złożonego wniosku, jak również o możliwości zlecenia niezależnemu ekspertowi zaopiniowania przedmiotowego wniosku. Umowa o dofinansowanie stanowi również o terminach rozpatrywania przez Instytucję Wdrażającą złożonego przez Beneficjenta wniosku o wprowadzenie zmian w projekcie oraz reguluje kwestie działania Instytucji Wdrażającej w sytuacji zarówno pozytywnego, jak i negatywnego rozpatrzenia takiego wniosku. Jednakże, zdaniem Sądu w postępowaniu o zwrot nierozliczonych przez Skarżącą środków z zaliczki wraz z odsetkami, bezzasadne jest badanie okoliczności, które doprowadziły do wyrażenia przez Instytucję Wdrażającą zgody na proponowane przez Beneficjenta zmiany i podpisanie kolejnego aneksu do umowy o dofinansowanie, chociaż wcześniej nie wyrażała takiej zgody, bowiem kwestie te nie mieszczą się w zakresie przedmiotu niniejszego postępowania. Ostatecznie WWPE wyraziła zgodę na proponowane przez Beneficjenta zmiany. Wobec powyższego, zarzut Skarżącej dotyczący niekonsekwentnego działania WWPE w zakresie zmian w projekcie proponowanych przez Beneficjenta i w konsekwencji uchybienia zasadom prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania oraz przekonywania, wynikającym z art. 7, 8 i 11 k.p.a., nie zasługuje na uwzględnienie.
XI. W kwestii naruszenia przez WWPE dyspozycji art. 9 k.p.a., poprzez nieudzielenie wyjaśnień i nieinformowanie Skarżącej o przysługujących jej prawach na etapie postępowania administracyjnego i wykonywania Umowy, należy zwrócić uwagę na fakt, iż zgodnie z orzecznictwem sądowym, granice czasowe realizacji przez organ administracji obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a. wyznaczone są zasadniczo granicami postępowania administracyjnego. Jednocześnie, w orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż "jakkolwiek art. 9 k.p.a. obliguje organy administracji publicznej do wyczerpującego informowania stron, pamiętać należy, że jest pewna granica realizacji tego obowiązku" (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 kwietnia 1998 r. sygn. akt: I SA 1697/97, LEX nr 44497). Skarżąca zarzuciła WWPE, iż nie mogła skorzystać z przysługującego jej prawa wynikającego z art. 207 ust. 8 pkt 2 u.f.p. z powodu braku właściwej informacji. Jednakże, w ocenie Sądu powyższy zarzut jest niezasadny, o czym była mowa wyżej. Natomiast w kwestii zarzutu Skarżącej dotyczącego zaniedbania obowiązku udzielania informacji Skarżącej w trakcie całego procesu realizacji projektu, m.in. na etapie rozliczania zaliczki, co w znacznym stopniu – zdaniem Skarżącej – przyczyniło się do późniejszej, niekorzystnej sytuacji Skarżącej, Sąd wskazuje, iż umowa o dofinansowanie w § 6 ust. 3 stanowi o obowiązku przedkładania do Instytucji Wdrażającej wniosków o płatność. Ponadto stanowi, iż brak wydatków nie zwalnia Beneficjenta z obowiązku przedkładania wniosków o płatność z wypełnioną częścią sprawozdawczą. Jednocześnie, w § 6 ust. 5, umowa o dofinansowanie reguluje, iż "rozliczenie zaliczki polega na wykazaniu przez Beneficjenta wydatków kwalifikowanych we wnioskach o płatność złożonych do Instytucji Wdrażającej w terminach i na warunkach określonych w umowie lub na zwrocie zaliczki". Wobec powyższego, w opinii Sądu, bezzasadny jest zarzut Skarżącej dotyczący nieinformowania Beneficjenta przez WWPE o obowiązku składania wniosków o płatność i rozliczania zaliczki, bowiem kwestie te wynikają wprost z umowy o dofinansowanie zawartej ze Skarżącą. Na marginesie należy zwrócić uwagę na fakt, iż wobec zaniechania składania przez Skarżącą wniosków o płatność, zgodnie z § 6 ust. 3 umowy o dofinansowanie, WWPE wezwała Beneficjenta, pismem z dnia 2 lipca 2013 r. znak: [...], do wywiązania się z ww. obowiązku i złożenia zaległych wniosków o płatność.
XII. W zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia przez Organ I instancji dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i niepoinformowanie Skarżącej po zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie składania wyjaśnień, Sąd wskazuje, że powyższe naruszenie nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i nie uzasadniało uchylenia decyzji Organu I instancji.
W niniejszym przypadku Skarżąca zarzuca Organowi I instancji naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., które to naruszenie nie dawało jednak Organowi II instancji podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, bowiem nie każde naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej, a tylko takie, które realnie mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy (szerzej na ten temat Sąd odniesie się w komentarzu do zarzutu dotyczącego naruszenie przez WWPE dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a.).
W toku prowadzonego postępowania Organ odwoławczy – co wynika z odpowiedzi na skargę – nie miał możliwości stwierdzenia, czy Skarżąca skorzystałaby z przysługującego uprawnienia wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a i czy złożyłaby "końcowe oświadczenie" po zapoznaniu się z dowodami i materiałami zgromadzonymi w sprawie przez Organ I instancji, gdyby Organ I instancji w sposób prawidłowy wypełnił obowiązek wynikający z art. 10 § 1 k.p.a. Organ II instancji nie miał także możliwości dokonania oceny, czy potencjalne naruszenie przez Organ I instancji zasady czynnego udziału Strony w postępowaniu administracyjnym poprzez uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez Organ I instancji i w efekcie stanowiło naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a., bowiem Strona w złożonym odwołaniu w ogóle nie podniosła kwestii naruszenia przez Organ I instancji art. 10 § 1 k.p.a., jak również w żaden sposób nie wskazała, jakie czynności procesowe chciała przeprowadzić oraz jakie wnioski dowodowe chciała złożyć oraz nie wykazała, że powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt: I SA/Wa 1233/10, LEX nr 863631). Tym samym, Organ odwoławczy nie miał możliwości ustalenia, czy przedmiotowe naruszenie przepisów prawa procesowego miało istotny wpływ na wynik sprawy w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
Sąd wskazuje ponadto, iż w toku postępowania odwoławczego, na wniosek Skarżącej, udostępniono Beneficjentowi akta sprawy. Skarżąca zapoznała się z aktami sprawy oraz otrzymała od Organu II instancji ich kopie, co zostało odnotowane w protokole z czynności udostępnienia akt. Następnie Skarżąca przedłożyła pisemne stanowisko w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, do którego Organ odwoławczy odniósł się w wydanej decyzji. Tym samym, Skarżąca miała możliwość nie tylko zapoznania się z dowodami zgromadzonymi w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, ale także z dokumentami uzupełnionymi przez Organ II instancji w postępowaniu odwoławczym.
Biorąc pod uwagę powyższe, jak również wobec faktu, iż zgodnie z orzecznictwem sądowym nie każde naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej, a tylko takie, które realnie mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), Sąd wskazuje, iż zarzut w zakresie niezapewnienia Skarżącej przez Organ I instancji, przed wydaniem decyzji, prawa do zapoznania się z całością zebranych akt sprawy nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Skarżąca nie tylko w odwołaniu, ale także w skardze na decyzję wydaną przez Organ II instancji, nie wykazała, że powyższe naruszenie uniemożliwiło Skarżącej dokonanie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym konkretnej czynności procesowej, jak również nie wykazała istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy w postępowaniu przed Organem I instancji. Jednocześnie, przed wydaniem decyzji przez Organ II instancji Skarżąca miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy, zgromadzonymi przez Organ I instancji, a następnie uzupełnionymi w toku postępowania odwoławczego i odniesienia się do zgromadzonych w sprawie dowodów poprzez wyrażenie pisemnego stanowiska. Tym samym, w ocenie Sądu powyższy zarzut jest bezzasadny i nie wpływa na rozstrzygnięcia sprawy dokonane w obu instancjach.
XIII. W kwestii naruszenia przez Organ I instancji dyspozycji art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym i pominięcie istotnych - zdaniem Skarżącej - dla wyjaśnienia sprawy okoliczności m.in. dotyczących informowania przez Skarżącą o problemach w realizacji umowy o dofinansowanie i konieczności wprowadzenia zmian dla osiągnięcia celów Projektu, problemów w kontaktach z WWPE, pominięcia argumentacji z pism Skarżącej z dnia 27 czerwca 2013 r. oraz z dnia 31 października 2013 r., Sąd podtrzymuje przedstawione wyżej stanowisko w powyższych kwestiach. Jednocześnie podkreślić trzeba, iż poczynione w toku postępowania przed Organem I instancji ustalenia, znalazły swoje potwierdzenie także w postępowaniu odwoławczym, zaś uchybienia, na które zwróciła uwagę Skarżąca, były możliwe do usunięcia w postępowaniu przed Organem II instancji i pozostawały bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, co zostało wykazane zarówno w decyzji Organu II instancji, jak i w odpowiedzi na skargę.
XIV. Mając na uwadze treść art. 151 P.p.s.a należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło