V SA/Wa 840/08

PostanowienieWSA w Warszawie2011-03-03

Skład orzekający: Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnik ustanowiony z urzędu ma prawo do wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną, w tym za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, oraz na jakich zasadach następuje zasądzenie tych kosztów?
Ratio decidendi
Pełnomocnik ustanowiony z urzędu ma prawo do wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną zgodnie z przepisami o opłatach za czynności adwokatów, w tym za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, która jest traktowana jako usługa prawna. Koszty te zasądza się na podstawie oświadczenia pełnomocnika o braku zapłaty oraz zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości określającym stawki minimalne i zasady ich podwyższenia o podatek VAT.
Stan faktyczny
Skarga A. S. dotyczyła decyzji Rady do Spraw Uchodźców z lutego 2008 r. o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy. Skarga została odrzucona przez WSA w Warszawie. Na wniosek skarżącego ustanowiono pełnomocnika z urzędu, którym został adwokat P. K. Pełnomocnik odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej, informując o braku podstaw do jej wniesienia, i wystąpił o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Zasądził ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz adwokata P. K. kwotę 221,40 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym wynagrodzenie 180,00 zł oraz podatek VAT 41,40 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy p o s t a n a w i a : - zasądzić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata P. K., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden złotych i czterdzieści groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 180,00 zł (sto osiemdziesiąt złotych) oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 41,40 zł (czterdzieści jeden złotych i czterdzieści groszy). Postanowieniem z 27 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] lutego 2008 r. Na wniosek skarżącego przyznane zostało – postanowieniem z 27 października 2009 r. – prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała pismem z 12 listopada 2010 r., iż w sprawie wyznaczono adwokata w osobie P. K. Pismem z 11 lutego 2011 r. pełnomocnik poinformował, iż odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej, o czym w formie pisemnej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi zawiadomił Dziekana ORA oraz skarżącego. Jednocześnie wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oświadczając, iż koszty te nie zostały zapłacone ani w całości ani w części. Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Zgodnie z § 19 pkt 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. Stawki minimalne w postępowaniu przed sądem administracyjnym zostały określone w Rozdziale 5 rozporządzenia. W myśl § 18 ust. 1 rozporządzenia omawiane stawki są różnicowane wedle przedmiotu zaskarżenia. Wobec tego, iż w niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja o odmowie umorzenia należności pieniężnej, przyjąć należało dla wyliczenia kosztów zastępstwa procesowego stawkę minimalną określoną w punkcie "c" omawianego przepisu, tj. 240 zł. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia to, iż decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności nie rozstrzyga kwestii związanych z wysokością tych należności, lecz przesądza o braku podstaw do umorzenia określonej kwoty co do zasady. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II GZ 89/08 ponosząc, iż jakkolwiek przedmiotem żądania ubezpieczonego jest umorzenie określonej kwoty zaległej, to wysokość tej kwoty nie ma bezpośredniego znaczenia dla ustalenia całkowitej nieściągalności długu. Z kolei, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia, stawka minimalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W przedmiotowej sprawie adwokat został ustanowiony w czasie, kiedy biegł termin do wniesienia skargi kasacyjnej, celem jej sporządzenia i wniesienia, a więc nie brał on udziału w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji. Stawka minimalna w niniejszej sprawie – zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c – wynosi: 240 zł, zaś 75% tej stawki – 180 zł. Jednocześnie stosownie do treści § 20 omawianego rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub części. Zgodnie natomiast z § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty (...) sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Na marginesie już tylko przywołać należy stanowisko jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 11 października 2006 r., sygn. akt I FZ 288/06, wskazując, iż sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie stanowi wprawdzie działania w imieniu ewentualnego mocodawcy w procesie, jednakże wymaga zapoznania się ze sprawą i przedstawienia potencjalnemu mocodawcy oceny prawnej dotyczącej jego sprawy. Tym samym czynność ta jest usługą prawną na jego rzecz i jako taka mieści się w ramach nieopłaconej pomocy prawnej (art. 250 p.p.s.a.). Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy udzielonej z urzędu nie zostały opłacone, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło