V SA/Wa 847/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: przewodniczący – Sędzia WSA – Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi P.M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2012 r. wydane w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 847/12 w ten sposób, iż postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia dla skarżącego radcy prawnego z urzędu. Postanowieniem z dnia 13 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) przyznał skarżącemu P.M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na ww. postanowienie WSA wskazując, iż zasadne były podjęte przez WSA ustalenia dotyczące sytuacji majątkowej wnioskującego. Wskazano, iż skarżący wraz z pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym małżonką uzyskuje świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 1.686,17 zł a na jego rachunku bankowym znajdują się oszczędności w wysokości 4.891 zł. Wyrokiem z dnia 5 marca 2013 r. tut. Sąd oddalił skargę na zaskarżoną w sprawie decyzję administracyjną. Następnie w terminie zakreślonym do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzupełniając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący wyjaśnił, m.in., iż na jego koncie widnieje kwota 100 zł natomiast nadwyżkę środków jakie wcześniej posiadał przeznaczył na ogrzewanie domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprawa z wniosku skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym została już rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2012 r. Postanowienie to wobec oddalenia zażalenia skarżącego przez Naczelny Sąd Administracyjny stało się prawomocne. Sąd badał wówczas czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym dochodząc do wniosku, iż złożony wniosek zasługiwał na uwzględnienie jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych . Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy jednak do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 p.p.s.a.). W orzecznictwie jak i doktrynie funkcjonuje pogląd, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 499). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, zmiany powyższych okoliczności musiałyby być na tyle widoczne, aby możliwa była zmiana dotychczasowego stanowiska, a zatem musiałyby to być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy (tak również NSA w post. z dnia 7 listopada 2007 r. Sygn. akt I GZ 220/07 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z oświadczenia skarżącego oraz wyciągu z rachunku bankowego dołączonego do obecnie badanego wniosku o prawo pomocy, skarżący nie posiada już tak jak uprzednio, oszczędności na posiadanym rachunku bankowym oraz poza emeryturą nie posiada żadnych innych źródeł dochodu. Ponadto na obecnym etapie postępowania (zapowiedź skargi kasacyjnej) wymagane jest aby skarżący reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego. W ocenie Sądu z uwagi na to, iż skarżący uzyskiwane świadczenia emerytalne nadal w całości przeznacza na podstawowe potrzeby a nie posiada już obecnie jakichkolwiek oszczędności i innych źródeł dochodu, stwierdzić należy, że pozbawiony jest aktualnie możliwości wygospodarowanie kwoty niezbędnej do ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Intencją skarżącego jest wywiedzenie skargi kasacyjnej od zapadłego w sprawie wyroku, a z uwagi na treść art. 175 § 1 p.p.s.a. nie może skutecznie samodzielnie dokonać tej czynności. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że zmieniły się okoliczności faktyczne sprawy uzasadniające zmianę postanowienia z dnia 13 września 2012 r. dlatego też na podstawie art. 165 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postawienia.