V SA/Wa 850/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia ... stycznia 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym; 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz D. M. kwotę ... (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez D. M. jest postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr ... z ... stycznia 2012r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. nr ... z ... grudnia 2011 r., odmawiające uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz odmawiające wstrzymania czynności egzekucyjnych. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Upomnieniem z ... listopada 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. (zwany dalej Dyrektorem WAM) wezwał D. M. (zwanego dalej Skarżącym) do uregulowania należności w łącznej kwocie ... zł. W związku z niedokonaniem przez Skarżącego zapłaty kwoty wskazanej w upomnieniu, Dyrektor WAM - działając jako wierzyciel wystawił w stosunku do Skarżącego tytuł wykonawczy nr ... z ... listopada 2011r. oraz dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę Skarżącego w Jednostce Wojskowej. Odpis tytułu wykonawczego wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą został doręczony Skarżącemu w dniu 6 grudnia 2011 r. Pismem z 12 grudnia 2011 r. (data nadania) Skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z ... listopada 2011 r. Skarżący podniósł zarzuty nieistnienia obowiązku zapłaty kwoty określonej w tytule wykonawczym oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, powołując się na treść art. 33 pkt 1, 4 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a. Jednocześnie wniósł m.in. o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów. Postanowieniem z ... grudnia 2011 r. Dyrektor WAM odmówił uwzględnienia zarzutów wniesionych wobec prowadzonej egzekucji administracyjnej obowiązku pieniężnego oraz odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (zwany dalej Prezesem WAM), w wyniku rozpoznania zażalenia, zaskarżonym postanowieniem z ... stycznia 2012r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora WAM z ... grudnia 2011r. W uzasadnieniu wskazał, że podstawą do wystawienia, w stosunku do Skarżącego, tytułu wykonawczego z 30 listopada 2011 r. był art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010r., Nr 206, poz. 1367 ze zm.), zwanej dalej ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że Skarżący mimo niezamieszkiwania w przydzielonym lokalu nie przekazał mieszkania do dyspozycji Agencji, a w lokalu tym nadal zamieszkuje jego była żona. Prezes WAM nie zgodził się ze stanowiskiem Skarżącego, że utracił on prawo do zajmowania lokalu mieszkalnego i w tym zakresie odwołał się do treści art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, który stanowi, iż w przypadku przeniesienia żołnierza zawodowego do rezerwy kadrowej, dyspozycji lub wyznaczenia na stanowisko służbowe w innej miejscowości żołnierz ma prawo nadal zajmować kwaterę albo inny lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, nie dłużej jednak niż do dnia: 1) w którym kolejna decyzja o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego stała się ostateczna albo odmowy przyjęcia przydzielonej kolejnej kwatery albo innego lokalu mieszkalnego; 2) ostatniego w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym następuje wypłata świadczenia mieszkaniowego; 3) zwolnienia z czynnej służby wojskowej. Zdaniem organu II instancji z powyższego wynika, że Skarżący nadal jest uprawniony do zajmowania lokalu mieszkalnego, tj. "ma prawo zajmować kwaterę", a decyzja podjęta przez niego o opuszczeniu wskazanego wyżej lokalu nie wynikała z faktu objęcia nowego stanowiska służbowego, lecz z powodów rodzinnych. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 czerwca 2005 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz. U., Nr 116, poz. 975 ze zm.) zwolnienie lokalu mieszkalnego, kwatery funkcyjnej i kwatery zastępczej następuje protokołem przyjęcia/zdania. Ponadto z ust. 8 § 18 wynika, że za datę zwolnienia lokalu mieszkalnego, kwatery funkcyjnej, kwatery zastępczej, kwatery internatowej i miejsca w internacie przyjmuje się dzień sporządzenia protokołu. Organ odwoławczy wskazał także, że podobnie zgodnie z obowiązującym od 1 lipca 2010 r. § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 czerwca 2010 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz. U. z 2010 r., Nr 116, poz. 777 ze zm.) zwolnienie kwatery lub innego lokalu mieszkalnego następuje protokołem, sporządzonym przez przedstawiciela Agencji spełniającego warunki, o których mowa w § 8 ust. 2, w obecności osoby uprawnionej. Zdaniem Prezesa WAM powyższe stanowisko jest słuszne również w kontekście art. 32 ust. 3 ustawy zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, który stanowi, że przekazanie i przyjęcie lokalu mieszkalnego następuje protokołem sporządzonym przez przedstawiciela Agencji i osobę uprawnioną, w którym określa się stan techniczny lokalu mieszkalnego oraz znajdujących się w nim urządzeń technicznych. Protokół ten jest podstawą rozliczeń dokonywanych przy opróżnieniu lokalu mieszkalnego . Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że jednym z podstawowych obowiązków osoby uprawnionej do zajmowania lokalu mieszkalnego, w celu ostatecznego jego rozliczenia i zdania, jest jego zwolnienie i przekazanie do dyspozycji właściciela lub innego podmiotu uprawnionego obligacyjnie, tak aby mógł on nim swobodnie dysponować. Do czasu protokolarnego przekazania lokalu mieszkalnego w stanie wolnym do dyspozycji WAM Agencja nie ma możliwości swobodnego dysponowania lokalem, bowiem osoba (nawet nie posiadająca tytułu prawnego do lokalu w nim niezamieszkująca), która nie przekazała lokalu mieszkalnego do zasobu mieszkaniowego Agencji może nim nadal swobodnie dysponować. Wobec powyższego jest ona obowiązana wnosić opłaty związane z tym lokalem. D. M. złożył na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora WAM z ... grudnia 2011r., a także zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych. Postanowieniu zarzucono: - obrazę przepisów prawa materialnego, przez ich błędną wykładnię art. 37 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych poprzez uznanie, iż osoba nie zajmująca lokalu i niezamieszkująca w nim w rozumieniu przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych jest osobą zobowiązaną do uiszczenia opłat za jego użytkowanie, a tym samym osobą zobowiązaną w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i dopuszczalne jest prowadzenie przeciwko niej egzekucji administracyjnej. - obrazę przepisów prawa materialnego - art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, nadanym przez art. 1 pkt 25 ustawy z dnia 22 stycznia 2010r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektóry innych ustaw (Dz.U. Nr 28, poz. 143 ) w związku z art. 20 ustawy zmieniającej, poprzez jego zastosowanie, pomimo: 1. wygaśnięcia decyzji Dyrektora WAM nr ..., stanowiącej tytuł skarżącego do spornego lokalu, a tym samym – utraty przez Skarżącego uprawniania do lokalu przed dniem wejścia w życie art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w brzmieniu nadanym ustawa zmieniającą; 2) niezaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych; - obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez naruszenie przepisu art. 33 pkt 1 u.p.e.a., polegające na przyjęciu, iż "istnienie obowiązku", o którym mowa w tym przepisie, oznacza wyłącznie istnienie zobowiązania pieniężnego, nie zaistnienie obowiązku w odniesieniu do konkretnego zobowiązanego; - obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez naruszenie przepisu art. 33 pkt 6 u.p.e.a., polegające na przyjęciu, iż egzekucja administracyjna może być prowadzona wówczas, gdy dotyczy ona obowiązku ogólnie mieszczącego się w kompetencji organu, nawet gdy w konkretnej sytuacji przedmiotem egzekucji są należności o charakterze odmiennym; W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie. Pismem procesowym z 28 czerwca 2012r. Skarżący podtrzymał skargę oraz załączył odpis nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 maja 2012r., sygn. akt V SA/Wa 162/12 wydanego w analogicznej sprawie. Przybyły na rozprawę pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi oraz złożył wniosek o zawieszenie toczącego się postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie sprawy ze skargi D. M. z ... czerwca 2012 r., na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr ... z ... maja 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. z ... marca 2012 r. nr ... przyznającą prawo zamieszkiwania D. M. w lokalu mieszkalnym nr ... położonym przy ul. ... w miejscowości ... Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowi twierdzenie organów obydwu instancji, że D. M. nadal przysługuje tytuł prawny do lokalu mieszkalnego. Lokal ten został mu przydzielony na czas trwania służby na stanowisku ... w Jednostce Wojskowej Nr ... w B.. D.M. pełnił wówczas służbę terminową na podstawie kontraktu zawartego do dnia ... sierpnia 2007 r. Od dnia ... sierpnia 2007r. zainteresowany został ponownie powołany do pełnienia zawodowej służby wojskowej w związku z zawarciem umowy na pełnienie służby terminowej do dnia ... sierpnia 2010 r. na stanowisku ... Organ wydając zaskarżone postanowienie powołał się na treść art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych i stwierdził, że Skarżący nadal jest uprawniony do zajmowania lokalu mieszkalnego (karty 41-45 akt administracyjnych). Jednocześnie w aktach administracyjnych znajduje się decyzji Prezesa WAM z ... grudnia 2011 r. (karty 14-19 akt administracyjnych), w której organ ten wyraził stanowczy pogląd, iż D. M. od dnia ... sierpnia 2007 r. nie ma tytułu prawnego do zajmowania ww. lokalu (karta 15 akt administracyjnych). Prezes WAM taki pogląd argumentował treścią art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 ze zm.), zgodnie z którym żołnierza zawodowego zwalnia się z zajmowanego stanowiska służbowego gdy upłynął termin kadencji określony w decyzji o wyznaczeniu na stanowisko służbowe. Tym samym organ wskazał, iż decyzja Nr ... z ... sierpnia 2006r., o przyznaniu prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym wygasła z mocy prawa. Należy dalej zauważyć, że posiadanie tytułu prawnego przez D. M. statuuje prawo Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do egzekwowania opłat za lokal w trybie egzekucji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych opłaty i opłaty pośrednie za używanie lokalu mieszkalnego zajmowanego przez żołnierza zawodowego, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają, wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę, przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.). Jednocześnie art. 1a ust. 1 pkt 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych zawiera definicję użytego w powyższym przepisie pojęcia "zajmowanie lokalu" - należy przez to rozumieć posiadanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego ustanowionego w drodze decyzji administracyjnej albo umowy najmu albo umowy użyczenia. Skoro zatem sam organ w decyzji z ... grudnia 2011r. przesądza, że skarżący nie ma tytułu prawnego do lokalu, to art. 37 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych nie może być podstawą do dochodzenia opłat za używanie lokalu w drodze egzekucji administracyjnej. Taką podstawą nie może być także art. 37 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, zgodnie z którym za uiszczanie opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego odpowiadają solidarnie pełnoletnie osoby stale zamieszkujące w tym lokalu. W art. 1a ust. 1 pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych zdefiniowano zamieszkiwanie jako przebywanie i korzystanie z lokalu mieszkalnego, a między stronami bezsporne jest, że skarżący nie przebywa i nie korzysta z lokalu. Zdaniem Sądu wobec treści decyzji z ... grudnia 2011 r. wydanej w sprawie ustalenia prawa skarżącego do zamieszkiwania w lokalu nr ... przy ul. ... w ... przedmiotowe postanowienie nie może się ostać i nie ma znaczenia czy Sąd podziela pogląd prawny wyrażony w tej decyzji czy też uznaje za słuszny pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 438/09, na który powołuje się organ w sprawie niniejszej. Nie do pogodzenia z zasadą zaufania wyrażoną w art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. jest bowiem taka sytuacja w której ten sam organ w sprawie jednego stanu faktycznego i tożsamości stron wydaje dwa całkowicie odmienne rozstrzygnięcia. Dlatego też zarzut określony w art. 33 pkt 1 i 6 u.p.e.a. należy uznać za uzasadniony, bowiem brak jest podstaw prawnych do prowadzenia wobec Skarżącego egzekucji administracyjnej dotyczącej opłat za lokal, do którego nie ma tytułu prawnego ani też w którym nie zamieszkuje. Odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania, Sąd uznał wniosek za niezasadny i go oddalił. Profesjonalny pełnomocnik organu w żaden sposób nie udokumentował faktu toczącego się postępowania w przedmiocie prawa do zamieszkiwania w spornym lokalu. Również z akt sprawy, na podstawie których Sąd orzeka nie wynika, aby takie postępowanie się toczyło. Co więcej z ostatecznej decyzji Prezesa WAM z ... grudnia 2011r. wynika, że organ stoi na stanowisku, iż Skarżącemu prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym wygasło z mocy prawa. Dlatego też Sąd uznał wniosek o zawieszenie postępowania za niezasadny. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.