V SA/Wa 851/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2013 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. w S. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności ze środków unijnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. z [...] października 2012 r.; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. Sp. z o.o. w S. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] lipca 2010 r. G. Sp. z o.o. w S. (zwana dalej: skarżącą) została wpisana do rejestru grup producentów rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa [...]. Wnioskiem z 29 sierpnia 2012 r. (data stempla pocztowego) skarżąca wystąpiła do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie płatności w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału ARiMR postanowieniem z [...] października 2012 r. odmówił skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie przyznania wnioskowanych płatności w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Organ wyjaśnił, iż zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, z późn. zm.) pomoc wypłacana w formie rocznych płatności obejmuje okresy 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru. Zgodnie natomiast z § 6 ust. 2 rozporządzenia wniosek o płatność składa się do oddziału regionalnego Agencji właściwego ze względu na siedzibę grupy w terminie 30 dni od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 1, który dla skarżącej upłynął w dniu 28 sierpnia 2012 r. Mając na uwadze, iż określony w rozporządzeniu termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności jest terminem prawa materialnego, skutkujący wygaśnięciem praw lub obowiązków o charakterze materialnym, organ administracji przyjął, iż skarżąca składając wniosek o przyznanie płatności w dniu 29 sierpnia 2012 r. złożyła go po terminie określonym w § 6 ust. 2 rozporządzenia, co z kolei w oparciu o art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." skutkowało odmową wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o płatność. Postanowieniem z [...] grudnia 2012 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału ARiMR z [...] października 2012 r. W jego uzasadnieniu wyjaśnił, iż dokonanie wpisu skarżącej do rejestru grup producentów rolnych nastąpiło na mocy decyzji Marszałka Województwa [...] w dniu [...] lipca 2010 r., zaś złożenie wniosku o płatność nastąpiło 29 sierpnia 2012 r. tj. po upływie terminu określonego w § 6 ust. 2 rozporządzenia będącego warunkiem realizacji istniejącego uprawnienia grup producentów rolnych. W stosunku do wskazanego w § 6 ust. 2 rozporządzenia terminu materialnego organ odwoławczy wyjaśnił nadto, iż do terminu tego nie mają zastosowania zasady liczenia terminu określone w Kodeksie postępowania cywilnego o czym dodatkowo świadczy fakt, iż w przypadku gdy prawodawca uznałby, iż termin ten należałoby liczyć zgodnie ze sposobem wskazanym w art. 57 § 3 k.p.a. to w takim wypadku nie różnicowałby wysokości pomocy w kolejnych latach, co dodatkowo mogłoby prowadzić do sytuacji, iż te same koszty ze wspólnego dla dwóch cyklów pomocy dnia, będą mogły być refundowane w różnych wysokościach. W konsekwencji Prezes ARiMR mając na uwadze złożenie przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności po upływie terminu na jego złożenie, przewidzianego w rozporządzeniu stwierdził, iż skarżąca utraciła uprawnienie do ubiegania się o płatność za drugi rok działalności. W skardze na postanowienie z [...] grudnia 2012 r. skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości, jak również o uchylenie w całości poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: - § 6 ust. 2 w zw. z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 poprzez błędną ich wykładnię, polegająca na niewłaściwym uznaniu, że okres kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez skarżącą upłynął w dniu 29 lipca 2012 r., co doprowadziło do błędnego stanowiska organu, że wniosek o płatność złożony przez skarżącą w dniu 29 sierpnia 2012 r. został złożony po terminie; - art. 35 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym uznaniu przez organ, że wsparcia dla grup producentów rolnych udziela się przez okres pierwszych 5 lat liczonych od dnia uznania grupy producentów rolnych, gdy tymczasem w świetle powyższego przepisu wsparcia udziela się przez okres pierwszych 5 lat przypadających po dacie, w której grupa producentów rolnych została uznana, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia przez organ, iż poszczególne okresy pomocowe dla skarżącej kończą się 29 lipca danego roku; 2. naruszenie przepisów postępowania poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 57 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w prawie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania przez organ, ze okres kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez skarżącą jako grupa producentów rolnych, liczony dla celów ustalenia terminu do złożenia wniosku o płatność, o którym mowa w § 6 ust. 2 w zw. z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. upłynął wcześniej niż z upływem tego dnia w ostatnim (dwunastym) miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu; - art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, polegające na dokonaniu przez organ interpretacji § 6 ust. 2 w zw. z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sposób pomijający interes społeczny i słuszny interes strony poprzez uznanie, ze okres kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez skarżącą jako grupa producentów rolnych, liczony dla celów ustalenia terminu do złożenia wniosku o płatność upłynął w dniu 29 lipca 2012 r.; - art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i rozstrzygnięcie wątpliwości co do sposobu obliczania okresu kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez skarżącą jako grupa producentów rolnych, liczonego dla celów ustalenia terminu do złożenia wniosku o płatność, o którym mowa w § 6 ust. 2 w zw. z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r., na niekorzyść skarżącej, w postaci błędnego uznania, że okres ten upłynął w dniu 29 lipca 2012 r.; - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, w postaci nieumożliwienia skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem przez organ zaskarżonego postanowienia; - art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie wskutek niewłaściwego uznania przez organ, że zachodziły uzasadnione przyczyny, dla których postępowanie nie może być wszczęte, gdy tymczasem z uwagi na opisane wyżej zarzuty przyczyny takie w rzeczywistości nie zachodziły, ponieważ wniosek o płatność został złożony w terminie; - art. 20 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.) oraz w zw. z § 6 ust. 1, § 6 ust. 3 pkt 1 oraz § 8 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, polegające na nieprzyznaniu skarżącej pomocy za drugi rok działalności jako grupy producentów rolnych, mimo że w świetle obowiązujących przepisów pomoc taka powinna zostać skarżącej przyznana. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę jest zasadna. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Spór sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy do obliczania terminu, o którym mowa § 6 ust. 2 w związku z ust. 1 § 6 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. stosuje się przepisy art. 57 § 3 k.p.a. Odpowiadając na powyższe Sąd stoi na stanowisku, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych aby przy obliczaniu terminów wskazanych w rozporządzeniu z 20 kwietnia 2007 r. zostały wyłączone przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy zauważyć, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zostało wydane w oparciu o delegację ustawową czyli w oparciu o treść art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i delegacji tej nie przekroczyło. W treści rozporządzenia określono m.in. treść wniosku o pomoc, treść wniosku o płatność oraz termin składania wniosku o płatność – ten ostatni w § 6 ust. 2 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. Zgodnie § 6 ust. 1 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. pomoc wypłacana w formie rocznych płatności obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru. W myśl natomiast § 6 ust. 2 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. wniosek o płatność składa się do oddziału regionalnego Agencji właściwego ze względu na siedzibę grupy w terminie 30 dni od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 1. Mając powyższe na względzie termin złożenia wniosku o płatność powiązany jest z kolejnymi 12 miesięcznymi okresami prowadzenia działalności przez grupę wpisaną do rejestru i powiązany z datą wpisania grupy do rejestru, która to data jakkolwiek inna dla każdego wpisanego podmiotu jest datą pewną, wynikającą z dokumentu, jakim jest decyzja o wpisie doręczana stronie. Jest to data sprawdzalna i niepodważalna. Ustawodawca miał prawo powiązać termin składania wniosku z tego rodzaju datą i brak jest podstaw do twierdzenia, że przy obliczaniu terminów nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treści art. 57 § 3 k.p.a., który ma zastosowanie w sprawie, terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Decyzja o wpisie Spółki do rejestru została wydana została 30 lipca 2010 r. zatem termin 12 miesięcy, w którym skarżąca prowadziła działalność upłynął 30 lipca następnego roku, bo to ten dzień odpowiadał początkowemu dniowi terminu. W tym stanie rzeczy termin 30 dni liczony po upływie terminu kolejnych 12 miesięcy, w którym należało złożyć wniosek o płatność upłynął 29 sierpnia 2012 r. Należy również zauważyć, że interpretacja § 6 ust. 1 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. zaprezentowana przez Prezesa ARiMR nie została oparta na żadnym przepisie obowiązującego prawa. Powołane orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 listopada 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1376/11, na poparcie tezy o nie stosowaniu przepisów k.p.a., nie mogło przyczynić się do odmiennego stanowiska niż zaprezentowane w przedmiotowym wyroku. Należy przede wszystkim zauważyć, że ww. wyrok odnosi się do indywidualnej sprawy i co najważniejsze zapadł na gruncie odmiennego stanu prawnego, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 października 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 238, poz. 2391, z późn. zm.). W związku z tym Sąd stoi na stanowisku, że do obliczania terminów, o których mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. należy zastosować przepisy k.p.a. Powyższe jest również zgodne ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku 15 października 2012 r., sygn. akt II GSK 184/11 (orzeczenia.nsa.gov.pl). W powyższym wyroku wskazano, że termin określony w § 6 ust. 1 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. został określony w miesiącach. Zarówno omawiane rozporządzenie, jak i ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, a także powoływane przez Prezesa ARiMR rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 nie zawierają uregulowania dotyczącego sposobu obliczania terminu określonego w miesiącach. Jednocześnie w tym zakresie przepisy krajowe nie wyłączają art. 57 k.p.a. Wobec powyższego wynikający z § 6 ust. 1 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. okres 12 miesięcy, czyli przestrzeni czasowej obejmującej 12 miesięcy, winien być rozpatrywany w rozumieniu przepisów k.p.a. Argument podniesiony przez Prezesa ARiMR w odpowiedzi na skargę, że przyjęcie stanowiska skarżącej odnośnie sposobu liczenia terminów określonych w miesiącach spowoduje, że następujące po sobie okresy nie będą "kolejnymi", jest argumentem niezrozumiałym. Powoływany przez organ art. 35 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 stanowi, że wsparcia udziela się w postaci zryczałtowanej pomocy w formie rocznych rat przez okres pierwszych 5 lat przypadających po dacie, w której grupa producentów została uznana. Oblicza się je na podstawie rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek do pułapu określonego w załączniku I. W powołanym przepisie nie wskazano sposobu obliczania terminu, nie wyłączono przy tym możliwości stosowania do obliczania terminów krajowych przepisów. W § 6 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. uregulowano natomiast kwestię terminu do złożenia wniosku o płatności, a ściślej daty jego upływu. W myśl art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Rozpoznając sprawę ponownie Dyrektor [...] Oddziału ARiMR winien wziąć pod uwagę ocenę prawną zawartą w wyroku i rozpoznać merytorycznie wniosek skarżącej. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.