V SA/Wa 860/13

WyrokWSA w Warszawie2013-09-19

Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uchylił ostateczną decyzję o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 i odmówił ich przyznania, a także nałożył sankcje, w sytuacji gdy ustalono, że skarżący nie był faktycznym użytkownikiem części zadeklarowanych gruntów rolnych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo uchyliły ostateczną decyzję o przyznaniu płatności. Kluczowym kryterium przyznania płatności jest faktyczne użytkowanie gruntów rolnych, a nie tylko posiadanie tytułu prawnego. Ustalenia organów, oparte na szerokim materiale dowodowym, wykazały, że skarżący nie był faktycznym użytkownikiem części spornych działek, a inne działki nie spełniały wymogów utrzymania zgodnie z normami, co uzasadniało odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. zaskarżył decyzję Dyrektora ARiMR uchylającą ostateczną decyzję o przyznaniu mu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 i odmawiającą ich przyznania oraz nakładającą sankcje. Organy ustaliły, że skarżący nie był faktycznym użytkownikiem części spornych działek, a inne działki nie były utrzymywane zgodnie z normami. Skarżący zarzucał nieprawdziwość zeznań świadków, brak możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego oraz nieprawidłowe wyniki kontroli.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant st. spec. - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2013 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008. oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez J. G. (zwanego dalej skarżącym) jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwanego dalej Dyrektorem Oddziału) z [...] lutego 2013r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwanego dalej: Kierownikiem Biura) z [...] sierpnia 2012r., nr [...] o uchyleniu decyzji ostatecznej w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 oraz odmowie przyznania tych płatności i nałożeniu sankcji. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z [...] lutego 2009r. Kierownik Biura przyznał skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do gruntów rolnych za 2008 r. na łączną kwotę 33.367,06 zł. Przyznając płatności, o których mowa powyżej, organ uwzględnił w całości powierzchnię zadeklarowaną we wniosku skarżącego. Ten sam organ – postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r. – wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej wydaniem ww. decyzji, wskazując na istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania pierwotnej decyzji, a nieznane organowi. Powodem tego działania była informacja przekazana przez P. W., z której wynikało, że jest on właścicielem działek ewidencyjnych, które we wniosku o przyznanie płatności deklarował skarżący, pomimo, że nie był ich posiadaczem i faktycznym użytkownikiem. W wyniku wznowienia postępowania Kierownik BP ARiMR wydał [...] sierpnia 2012 r. decyzję, którą uchylił decyzję w sprawie przyznania płatności z [...] lutego 2009 r. oraz odmówił skarżącemu przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2008: z tytułu JPO i nałożył sankcję w wysokości 18.862,24 zł; a także z tytułu UPO do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości 13.503,70 zł. Skarżący pismem z 13 sierpnia 2012 r. złożył odwołanie, w którym zarzucił, że zeznania świadków H. Ż. i P. W. są nieprawdziwe. Skarżący wniósł o dołączenie nowych dowodów i zeznań świadków, a także podważył wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej 7 marca 2012 r. w zakresie wniosku za 2011 r., którego wyniki jako dowód zostały włączone do postępowania z wniosku za 2008 r. Dyrektor Oddziału zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2013r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura z [...] sierpnia 2012 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się wyrok tutejszego Sądu z 8 listopada 2005 r. sygn. akt SA/Wa 1524/05 – że przez "posiadanie" należy rozumieć efektywne, rzeczywiste w sensie gospodarczym korzystanie z rzeczy, czyli faktyczne użytkowanie rzeczy-gruntów rolnych. Samo legitymowanie się posiadaniem samoistnym lub tym bardziej zgodą posiadacza samoistnego na deklarowanie gruntów do płatności obszarowych nie może wystarczyć do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o dopłaty. Niezbędnym warunkiem jest faktyczne użytkowanie posiadanych gruntów rolnych. Przyznanie płatności determinuje więc stan faktyczny dotyczący prowadzenia działalności rolniczej, a nie stan prawny. Organ podkreślił, że płatności należą się posiadaczowi gruntów rolnych utrzymującemu grunty zgodnie z normami. Jeżeli zatem o płatności wystąpi rolnik, który posiada grunty rolne, faktycznie je uprawia, utrzymuje je zgodnie z normami i spełnia inne przesłanki warunkujące ich przyznanie, określone w przepisach krajowych i unijnych, płatności będą mu przysługiwać nawet w przypadku bezprawnego użytkowania działek rolnych. Rozstrzygające dla przyznania płatności jest zatem, kto w sposób trwały użytkował grunty rolne i utrzymywał je w dobrej kulturze rolnej, w tym w szczególności poczynił nakłady np. ponosił koszty zakupu nawozów, przeprowadzał inne prace polowe niezbędne do uzyskania pożytków. Wnioskodawca zobowiązany jest do przedstawienia we wniosku obszarowym aktualnego stanu posiadania działek rolnych. Następnie organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania ustalono, że użytkownikiem spornych działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...],[...] ([...], gmina [...]),[...],[...] ([...], gmina [...]),[...],[...] ([...], gmina [...]),[...],[...],[...] ([...], gmina [...]),[...] ([...], gmina [...]),[...] ([...], gmina [...]),[...],[...],[...] ([...], gmina [...]) nie był skarżący. Okoliczności te ustalono przede wszystkim w oparciu o oświadczenie samego skarżącego z [...] lipca 2012 r., gdzie oświadczył, że nie użytkował spornych działek a ich deklaracja we wniosku wynikała z upoważnienia jakie otrzymał od P. W. jako właściciela, do ubiegania się o płatności na te działki. Organ odwoławczy wskazał także, że w wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego z [...]7 marca 2012 r. ustalono, że w roku składania wniosku o przyznanie płatności na działkach rolnych F, G, K, M, R, S, AB, AC, AD, AH, AJ, AK, AL oraz AO nie była prowadzona działalność rolnicza natomiast na działkach P oraz AA stwierdzono zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do powierzchni uprawnionej do płatności. Okoliczność braku użytkowania spornych działek potwierdzona została również przez inne dowody zgromadzone w toku postępowania tj. oględziny spornych działek z [...] czerwca i [...] lipca 2012 r. oraz zeznania świadków. W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20.11.2004 r., str. 1, ze zm., dalej: rozporządzenie Komisji Nr 1973/2004) – jeśli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności JPO a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, która będzie potrącana w kolejnych trzech latach kalendarzowych następujących po roku wykrycia nieprawidłowości. Jeżeli w tych latach przyznane płatności nie pozwolą na pełna kompensację kwoty sankcji, pozostałe saldo zostanie anulowane. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do płatności a powierzchnią stwierdzoną w toku postępowania przekroczyła 50%. Z kolei, zdaniem organu, podstawę do odmowy przyznania Uzupełniającej Płatności Obszarowej stanowił art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. WE Nr L 141 z 30.04.2004r.; dalej rozporządzenie Komisji Nr 796/2004), który to stanowi, że "...jeśli różnica ta przekracza 50%, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5. Kwota ta podlega kompensacji dopłatami w ramach jakichkolwiek programów pomocowych, o których mowa w tytułach III i IV rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, do których dany rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków złożonych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym wykrycia różnicy. Jeżeli w tych latach przyznane płatności nie pozwolą na pełną kompensację kwoty sankcji, pozostałe saldo zostanie anulowane. Następnie organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania i tak – co do żądania skarżącego przesłuchania świadków w jego obecności – wskazał, że skarżący był informowany o dacie i miejscu przesłuchań świadków i nie skorzystał z możliwości uczestnictwa. Organ zauważył, że skarżący wskazał, że zeznania świadków są nieprawdziwe, a jednocześnie potwierdził, że nie użytkował spornych gruntów. Co do żądania skarżącego dołączenia nowych dowodów i świadków w sprawie, organ wskazał, iż czyniąc zadość żądaniu skarżącego wystosował 20 listopada 2012 r. zawiadomienie informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz o możliwości dostarczenia nowych dowodów w sprawie zgodnie z żądaniem strony. Organ zauważył, że skarżący mimo zgłoszonego zobowiązania do dostarczenia dowodów do dnia wydania decyzji nie podjął żadnych czynności w sprawie. Ustosunkowując się do podważania przez skarżącego wiarygodności wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej 7 marca 2012 r., organ wskazał podstawę prawną dokonania kontroli oraz wyjaśnił, że w sprawie przeprowadzona została kontrola na miejscu, w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości. Niezgodność ta dotyczyła stwierdzenia na spornych działkach powierzchni kwalifikowanej do płatności mniejszej aniżeli powierzchnia deklarowana. Zdaniem organu czynności kontrolne wykonane w gospodarstwie skarżącego przeprowadzone zostały z należytą starannością, a ich wyniki są wiarygodne i odzwierciedlają stan faktyczny kontrolowanych gruntów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący stwierdził, że użytkował sporne działki, a nie użytkowali ich P. W. i H. Ż.. Wyjaśnił, że W. mieszka w B., a Ż. nie posiadała numeru gospodarstwa. Podniósł, że nie otrzymał pisemnego wezwania do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego. Wniósł również o przesłuchanie określonych w skardze osób, a także o dołączenie do akt sprawy rachunków za nawozy, pożyczane maszyny do uprawy spornych działek oraz opłaty podatkowe. Stwierdził również, że P. W. upoważnił go pisemnie do dysponowania spornymi działkami, więc w tym okresie Ż. podała nieprawdę, iż jest dzierżawcą działek i dopuściła się z P. W. oszustwa w postaci napisania umowy dzierżawy z wcześniejszą datą. Umowa ta nie została zarejestrowana w Starostwie Powiatowym oraz Urzędzie Gminy. Podał, że posiada inne upoważnienia wystawione przez P. W. uprawniające do załatwiania spraw w jego imieniu. Natomiast H. Ż. jest teściową W. i ustnie oświadczyła mu, że nie podpisywała tych umów, tylko jej nie żyjący już mąż oraz powiedziała, że P. W. wychowuje jej wnuczka i może ograniczyć jej kontakt z nim jeśli ma wybór pomiędzy P. W., a skarżącym to jest zmuszona wybrać W.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wraz z argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie – jak w niniejszym wypadku – w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), w tym również na decyzje wydawane przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego skontrolowanej decyzji, ale tylko w razie stwierdzenia co najmniej jednego z naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, jeśli zakwestionowane rozstrzygnięcie podjęto zgodnie z przepisami, skarga podlega oddaleniu, stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a. Biorąc pod rozwagę przytoczone, podstawowe zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, z następujących powodów. Po pierwsze wskazać należy, że kontrolowane przez Sąd orzeczenie zostało wydane we wznowionym postępowaniu, a więc w jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikowania ostatecznych decyzji administracyjnych, którego regulacja zawiera specyficzne rozwiązania normatywne, względem zasad regulujących zwykłe postępowanie przed organami administracji publicznej. Biorąc pod uwagę wspomnianą specyfikę regulacji instytucji wznowienia postępowania, skład orzekający zobligowany był przede wszystkim do sprawdzenia, czy w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania co do decyzji przyznającej skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2008 r. Sąd stwierdza, że w konkretnych okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można skutecznie podważać zasadności stanowiska organów obu instancji o występowaniu podstawy do wznowienia postępowania, określonej w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), w postaci ujawnienia się istotnej dla sprawy, nowej okoliczności stanu faktycznego, która istniała już co prawda w dniu wydania decyzji z 2008 r., a nie była jednak wtedy znana Kierownikowi BP ARiMR. Tą okolicznością – jest fakt rolniczego użytkowania części działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] objętych wnioskiem skarżącego, przez innych niż skarżący rolników. Podkreślić należy, że mimo zmieniających się aktów prawnych regulujących zasady przyznawania płatności bezpośrednich (JPO i UPO), zawsze podstawowym wymogiem, od spełnienia którego uzależnione było uprawnienie do skutecznego żądania płatności, było posiadanie zadeklarowanych we wniosku gruntów i ich utrzymywanie zgodnie z normami. Powyższe wynika z przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U., Nr 35, poz. 217 ze zm.; dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich). Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich (w brzmieniu obowiązującym w dacie wniosku z 2008r.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art.. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: 1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw: 1) chmielu, 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Dodatkowo wskazać należy, że – stosownie do postanowienia art. 7 ust. 6 tej samej ustawy – jeśli działka rolna stanowi jednocześnie przedmiot posiadania samoistnego i zależnego płatność przysługuje temu drugiemu posiadaczowi. Mając na uwadze cytowane przepisy należy zgodzić się interpretacją organu przedstawioną w zaskarżonej decyzji, że dla prawa do otrzymania płatności liczy się faktyczne korzystanie z gruntów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt II GSK 1034/10 z 18 października 2011 r. wskazał, że posiadanie uprawniające do uzyskania płatności musi zawierać w sobie kilka szczególnych cech: musi to być faktyczne posiadanie i rolnicze użytkowanie gruntów utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej i ściśle związanych z produkcją rolną, której przecież wspieraniu płatności mają służyć (pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd wskazał też, że idea płatności obszarowych wynika ze wspólnotowej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych. Aby zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia nie wystarczy zatem być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je rolniczo użytkować. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność i czy są one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Podkreślić należy, że istotą płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest pomoc rolnikowi, który faktycznie użytkuje grunty rolne, utrzymując je zgodnie z normami, decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie jedynie posiada tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów. Sama więc możność władania gruntami rolnymi nie wystarczy, liczy się bowiem rzeczywiste w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie (por. wyrok WSA w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 1062/10 z 16 listopada 2010 r. pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w tej sprawie w pełni podziela zaprezentowane wyżej poglądy. Przekładając to na sytuację skarżącego wskazać należy, że bez znaczenia dla sprawy jest to, czy skarżący posiadał umowy dzierżawy na część zgłoszonych do płatności działek, a także to, że działek tych nie uprawiali H. Ż. i P. W.. W sprawie dla oceny prawidłowości przyznania wnioskowanych przez skarżącego płatności istotne jest to, czy skarżący faktycznie te działki uprawiał. Sąd stwierdza, że ustalony przez organ stan faktyczny odnoszący się do posiadania przez skarżącego działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] świadczy o tym, że skarżący nie był ich posiadaczem, czyli faktycznie ich nie użytkował. Organy przeprowadziły w tym zakresie szerokie postępowanie dowodowe składające się: z przeprowadzenia kontroli na miejscu na poszczególnych działkach ([...] czerwca i [...] lipca 2012 r.) oraz zgromadzeniu oświadczeń od licznych świadków – mieszkańców terenów na których znajdują się sporne działki i użytkowników tych działek tj. P. W. (działka nr [...],[...],[...]), P. P., H. S. (działka nr [...]), S. W. (działka nr [...]), E. Ł. (działka nr [...]), M. K. (działka nr [...]), F. K. i K. W.(działka nr [...]) Należy w tym miejscu podkreślić, że sam skarżący podczas przesłuchania z [...] lipca 2012 r. – odpowiadając na pytanie, czy ww. działki użytkował osobiście czy przez osoby trzecie – oświadczył, że "Pan P. W. w porozumieniu z poprzednimi właścicielami upoważniał ich do prowadzenia działalności rolniczej na tych gruntach, a dopłaty za moim pośrednictwem będzie pobierał sam". Z powyższego stwierdzenia skarżącego organ trafnie wywiódł w zaskarżonej decyzji, że skarżący działek tych nie użytkował. Ponadto z powyższych ustaleń wynikało, że w 2008 r. na działkach rolnych F (nr [...]), G (nr [...]), K (nr [...]), M (nr [...]), R (nr [...]), S (nr [...]), AB, AC (nr [...]), AD (nr [...]), AH (nr [...]), AJ (nr [...]), AK, AL oraz AO (nr [...]) nie była w ogóle prowadzona działalność rolnicza natomiast na działkach P (nr [...]) oraz AA (nr [...]) stwierdzono zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do powierzchni uprawnionej do płatności, odpowiednio powierzchnia deklarowana 1,14 ha – stwierdzona 0,72 ha i deklarowana 0,35 ha – stwierdzona 0,15 ha. W konsekwencji w ocenie Sądu zabrany materiał dowodowy uzasadniał odmowę przyznania wnioskowanych płatności przez skarżącego za 2008 r. co do działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] z uwagi na brak posiadania, jak również co do części działek nr [...],[...],[...],[...][...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] z powodów ich nie utrzymywania zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy. W dalszej kolejności Sąd stwierdza, że oprócz prawidłowej odmowy przyznania wnioskowanych płatności przez skarżącego, organ zasadnie – powołując się w zaskarżonej decyzji na właściwe przepisy prawa – nałożył na skarżącego sankcje, które zostały prawidłowo wyliczone. Podkreślić należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia kryteria art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ II instancji odniósł się w sposób prawidłowy do wszystkich zarzutów odwołania, wyjaśniając, że skarżący był informowany o dacie i miejscu przesłuchań świadków i nie skorzystał z możliwości uczestnictwa, skarżący nie przedstawił dowodów, które kwestionowałyby zeznania świadków. Organ II instancji wskazał też regulacje prawne dotyczące wiarygodności wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej [...] marca 2012 r. na zgłoszonych we wniosku skarżącego gruntach. W tym miejscu należy podkreślić, że skarżący nie złożył zastrzeżeń do doręczonego mu raportu z kontroli, przez co zaakceptował poczynione w nim ustalenia. Odnosząc się do głównego zarzutu skarżącego zawartego w skardze, a dotyczącego nie doręczenia mu do rąk własnych pisma organu II instancji z [...]0 listopada 2012 r. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz o możliwości dostarczenia nowych dowodów w sprawie zgodnie z żądaniem strony, Sąd stwierdza, że jest to zarzut niezasadny. Z akt sprawy wynika, że pismo to zostało doręczone do rąk własnych skarżącego w dniu [...] listopada 2012r. Co więcej skarżący stawił się do siedziby organu, zapoznał się z aktami i oświadczył, że złoży dodatkowe dowody, czego do dnia wydania decyzji z [...] lutego 2013r. nie uczynił. Zatem zarzut ten pozbawiony jest jakichkolwiek podstaw. Dodatkowo należy podkreślić, że skarżący nie przedstawił również w skardze dokumentacji, która mogłaby zakwestionować prawidłowość ustaleń faktycznych zaprezentowanych w zaskarżonej decyzji. Sąd podkreśla także, że w postępowaniu w sprawie o przyznanie płatności JPO oraz UPO, według art. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Porównanie tej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że w art. 3 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organach nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. W przedmiotowej sprawie organy kompleksowo odniosły się do zebranego materiału dowodowego, a jednocześnie umożliwiły skarżącemu przedstawienie własnych środków dowodowych. Sąd odnosząc się do zarzutu, że spornych działek nie użytkowali H. Ż. i P. W. stwierdza, iż fakt ten nie ma żadnego znaczenia dla sprawy. Tak jak podkreślono wyżej, płatność przysługuje tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych, a w przedmiotowej sprawie skarżący co do części zgłoszonych działek takim podmiotem nie był, a dodatkowo część działek w ogóle nie spełniała warunków do objęcia płatnościami w świetle obowiązujących przepisów. Sąd nie dopatrzył się wreszcie istnienia w niniejszej sprawie okoliczności, które wyłączałyby dopuszczalność uchylenia we wznowionym postępowaniu pierwotnej decyzji z [...] lutego 2009 r. Nie zaistniały w szczególności przesłanki negatywne określone w art. 146 k.p.a. W momencie wydawania rozstrzygnięć – i to przez organy obu instancji orzekających we wznowionym postępowaniu – nie upłynął jeszcze 5-cio letni termin zakreślony w § 1 in fine tego artykułu. Wszystkie dotychczasowe rozważania wskazują, że we wznowionym postępowaniu musiała zapaść decyzja merytoryczna o innej treści (w stosunku do pierwotnej decyzji z [...] lutego 2009 r.). Nie zachodzi też zatem sytuacja określona w art. 146 § 2 k.p.a. Na zakończenie należy podkreślić, że Sąd również oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze w postaci przesłuchania skarżącego, gdyż zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające tylko z dokumentów. Zatem w związku z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania, Sąd obowiązany był oddalić wniosek dowodowy. Dlatego też, uwzględniając dyspozycję art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło