V SA/Wa 876/15
WyrokWSA w Warszawie2015-06-16
Skład orzekający: Ewa Wrzesińska – Jóźków, Marek Krawczak, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest odmówienie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie, zarówno na podstawie przesłanki braku udziału strony w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), jak i na podstawie przesłanki ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., strona bezspornie brała udział w postępowaniu, a wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem jednomiesięcznego terminu od dnia dowiedzenia się o decyzji. W przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., organ prawidłowo pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu nieusunięcia przez stronę braków formalnych wezwania do wskazania terminu dowiedzenia się o nowym dowodzie.Stan faktyczny
Skarżąca H. G. wniosła skargę na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego przyznania jej płatności rolnośrodowiskowych za rok 2007. Wniosek o wznowienie postępowania oparto na przesłankach braku udziału w postępowaniu innych osób (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) oraz ujawnienia nowych dowodów (protokół z czynności kontrolnych) i wprowadzenia w błąd przez pracowników organu (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Organy administracji odmówiły wznowienia, wskazując na uchybienie terminom i brak usunięcia braków formalnych wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska – Jóźków, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi H. G. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... grudnia 2014 r. nr ... w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności bezpośrednich; oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez H. G. (dalej także: "Strona" lub "Skarżąca") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie z dnia ... grudnia 2014 r. Nr ... Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymujące w mocy postanowienia Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia ... października 2014 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Nr ... z dnia ... lipca 2009 r. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia ... kwietnia 2009 r. w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości, mocą której przyznał wnioskodawczyni H. G. płatność rolnośrodowiskową za rok 2007.
Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych.
W dniu 9 maja 2007 r. Skarżąca złożyła do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.
W dniu ... kwietnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie wydał decyzję nr ... o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości, mocą której przyznał wnioskodawczyni H. G. płatność rolnośrodowiskową za rok 2007 w łącznej kwocie ... zł. Na skutek odwołania decyzją z dnia ... lipca 2009 r. nr ... Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie utrzymał przedmiotową decyzję w mocy .
Od decyzji tej Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 14 grudnia 2009 r. (sygn. akt I SA/Rz 761/09) oddalił ją, zaś wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2011 r. (sygn. II GSK 394/10) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił złożoną skargę kasacyjną.
W dniu 23 listopada 2012 r. pełnomocnik H. G. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia ... lipca 2009 r.
W złożonym wniosku pełnomocnik Skarżącej wskazał jako okoliczności przemawiające za wznowieniem podstawy wznowienia określone: w treści art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) - dalej: "k.p.a." poprzez brak udziału w postępowaniu administracyjnym P. G. i A. N. oraz w art. 145 § 1 pkt 5 poprzez wprowadzenie wnioskodawczyni w błąd przez pracowników organu co do wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z 14 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętego PROW 2007-2013 a nadto poprzez istnienie w dacie wydania decyzji przez organ II instancji protokołu z czynności kontrolnych z dnia ... maja 2009 r. nr ..., z którego wynika, że posiadaczem działki nr ... w 2007 r. była wnioskodawczyni a nie P. G. Treść tego protokołu nie była znana organom ponieważ nie odnoszą się one do jego treści w uzasadnieniu swoich decyzji.
W dniu ... grudnia 2012 r. Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie z dnia ... lipca 2009 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Rzeszowie z dnia ... kwietnia 2009 r.
W dniu 14 stycznia 2013 r. Skarżąca wniosła do Prezesa ARiMR pismo zatytułowane "odwołanie", przedmiotem którego było w/w postanowienie Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie z dnia ... grudnia 2012 r.
W dniu ... lutego 2013 r. Prezes ARiMR wydał postanowienie Nr ..., na mocy którego uchylił w całości zaskarżone postanowienie Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie z dnia ... grudnia 2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Prezes ARiMR w uzasadnieniu postanowienia wyraził pogląd dotyczący konieczności ustalenia terminu, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania, co wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego kiedy strona dowiedziała się o istnieniu nowego dowodu w postaci protokołu z czynności kontrolnych z dnia ... maja 2009 r. Nr ...
W dniu 6 marca 2013 r. Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał stronę (kierując pismo do pełnomocnika) do wskazania w terminie 7 dni terminu, w którym dowiedziała się o nowym dowodzie w postaci protokołu z czynności kontrolnych Nr ... z dnia ... maja 2009 r.
Pismem z dnia 20 marca 2013 r. Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie wskazując jako podstawę treść art. 64 § 2 k.p.a. pozostawił wniosek o wznowienie postępowania bez rozpoznania z powodu nieusunięcia braku formalnego tj. wskazania terminu, w którym Skarżąca dowiedziała się o istnieniu nowego dowodu w sprawie w postaci protokołu z czynności kontrolnych. Dyrektor wskazał, że wezwanie do usunięcia braków zostało doręczone w dniu 8 marca 2013 r. wobec czego termin do usunięcia braków upłynął w dniu 15 marca 2013 r.
W związku z powyższym pismem pełnomocnik wnioskodawczyni złożył odwołanie, które postanowieniem Prezesa ARiMR z dnia ... kwietnia 2013 r. Nr ... zostało uznane za niedopuszczalne na podstawie art. 134 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia Prezes ARiMR odniósł się do prawidłowości doręczenia wezwania do usunięcia braków pełnomocnikowi wnioskodawczyni, prawidłowości jego zaadresowania oraz wskazał, ze pismo informujące o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania nie jest decyzją administracyjną ale czynnością materialno- techniczną w związku z czym nie służy od niego odwołanie.
Skarżąca zaskarżyła w/w postanowienie Prezesa ARiMR do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W dniu 9 sierpnia 2013 r. Skarżąca skierowała do Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie pismo, w którym wniosła o załatwienie wniosków o wznowienie postępowania.
W dniu 14 sierpnia 2013 r. w odpowiedzi na w/w pismo Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie wystosował do Skarżącej wezwanie do usunięcia braków pisma z dnia 9 sierpnia 2013 r. Organ wezwał Skarżącą do wskazania czy w/w pismo należy traktować jako nowy wniosek o wznowienie postępowania czy stanowi on w swej istocie uzupełnienie wcześniej złożonego wniosku.
W dniu 27 sierpnia 2013 r. Skarżąca pismem do Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie wskazała, że jej pismo z dnia 9 sierpnia 2013 r. nie jest nowym wnioskiem o wznowienie postępowania ani również uzupełnieniem wniosku złożonego w dniu 23 listopada 2013 r. przez jej pełnomocnika.
W dniu 6 września 2013 r. Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie pismem do Skarżącej wskazał, że kwestie dotyczące poprawności rozpatrzenia Jej wniosku o wznowienie postępowania są przedmiotem weryfikacji przez WSA w Warszawie i na chwilę sporządzania pisma organ nie dysponuje jeszcze orzeczeniem w sprawie.
W dniu 3 października 2013 r. Skarżąca skierowała do Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie kolejne pismo dotyczące sposobu załatwienia jej wniosku o wznowienie postępowania. Mając na uwadze wątpliwości Skarżącej zasygnalizowane w treści w/w pisma Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie wystosował w dniu 16 października 2013 r. do Skarżącej pismo, w którego treści wskazał na okoliczność wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania.
Po rozpatrzeniu skargi na postanowienie Prezesa ARiMR Nr ... z dnia ... kwietnia 2013 r. o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał w dniu 10 grudnia 2013 r. wyrok sygn. akt V SAlWa 1610/13, na mocy którego oddalił skargę na w/w postanowienie. Przedmiotowe orzeczenie stało się prawomocne w dniu 10 stycznia 2014 r.
W dniu 28 kwietnia 2014 r. Skarżąca skierowała do Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie pismo, w którego treści podnosiła, że w związku z zakończeniem postępowania przed WSA w Warszawie wnosi o załatwienie wniosków o wznowienie postępowania.
W odpowiedzi na w/w pismo Skarżącej, Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie wystosował w dniu 29 maja 2014 r. pismo, w którego treści wskazał, iż wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie Nr ... z dnia ... lipca 2009 r. o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Rzeszowie z dnia ... kwietnia 2009 r. w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych został już rozpatrzony. Organ wskazał ponownie na okoliczność podjęcia rozstrzygnięcia, które w sprawie przybrało postać czynności materialno-technicznej w postaci pozostawienia go bez rozpoznania.
W odpowiedzi na w/w pismo Skarżąca wniosła w dniu 10 czerwca 2014 r. do Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie pismo, w treści którego, powołując się na wydane przez WSA w Warszawie, wniosła o załatwienie wznowienia postępowania w terminie 14 dni.
W dniu 18 lipca 2014 r. w odpowiedzi na w/w pismo, Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie wystosował do Skarżącej pismo, w którym wskazał, że będąca przedmiotem wniosku z dnia 23 listopada 2012 r. kwestia dotycząca wznowienia postępowania została już rozstrzygnięta.
W dniu 4 sierpnia 2014 r. Skarżąca wniosła do Prezesa ARiMR skargę na bezczynność Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie. W dniu 5 sierpnia 2014 r. do Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie wpłynęło pismo Skarżącej. Skarżąca wniosła o wydanie decyzji w sprawie wznowienia postępowania w sprawach administracyjnych dotyczących przyznania płatności na rok 2007 do 2012 r.
W dniu ... września 2014 r. Prezes ARiMR postanowieniem Nr ... uznał za nieuzasadnione zażalenie Skarżącej na niezałatwienie przez Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie w terminie sprawy dotyczącej rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. Jednocześnie Prezes ARiMR uznał zażalenie jako uzasadnione w części dotyczącej wznowienia postępowania na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w związku z czym wyznaczył Dyrektorowi Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie nowy termin załatwienia przedmiotowej sprawy.
W dniu ... października 2014 r. Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie wydał postanowienie, na mocy którego odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją w/w organu Nr ... z dnia ... lipca 2009 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Rzeszowie z dnia ... kwietnia 2009 r.
W dniu 23 października 2014 r. Skarżąca skierowała do Prezesa ARiMR zażalenie na postanowienie Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie z dnia ... października 2014 r.
W dniu ... grudnia 2014 r. Prezes ARiMR postanowieniem Nr ... utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie z dnia ... października 2014 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaną przez w/w organ decyzją Nr ... z dnia ... lipca 2009 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ powołał treść art. 145 § 1 k.p.a. Organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie Strona oparła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie z dnia ... lipca 2009 r., o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., tj. pkt 4 - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, pkt 5 - wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Organ zbadał dochowanie przez stronę terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ wskazał, że przepis ten reguluje dwie kwestie, mianowicie tryb i termin wniesienia podania. Strona może więc skutecznie złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Gdy żąda wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4, może je wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Strona musi zatem udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach lub o decyzji stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia.
Odnosząc powyższe do wskazanego w art. 148 § 2 k.p.a. terminu wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji stwierdził, że termin złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w w/w przepisie, nie został przez Skarżącą dochowany. Organ wyjaśnił, że termin złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie przedmiotowej przesłanki wynosi jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Organ zauważył, że we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 23 listopada 2012 r. Skarżąca nie wskazała terminu, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Ze względu jednak na fakt, że decyzja ostateczna Dyrektora Podkarpackiego Oddziału ARiMR w Rzeszowie Nr ... z dnia ... lipca 2009 r., w sprawie Skarżącej o przyznanie płatności na rok 2007 została doręczona na adres Skarżącej w dniu 6 lipca 2009 r., oraz że Skarżąca zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w dniu 28 lipca 2009 r., należy stwierdzić bezspornie, że jednomiesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie został dochowany.
Tym samym Prezes ARiMR stwierdził, że Dyrektor Podkarpackiego Oddziału ARiMR w Rzeszowie wydając w dniu ... października 2014 r. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania zasadnie odmówił wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Jednocześnie Prezes ARiMR uznał, iż brak było podstaw do orzeczenia przez Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie w zaskarżonym postanowieniu o odmowie wznowienia postępowania na podstawie przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Organ II instancji wskazał, iż wydając w dniu ... lutego 2013 r. postanowienie ..., Prezes ARiMR uchylił w całości zaskarżone postanowienie Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie z dnia ... grudnia 2012 r. o odmowie wznowienia postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Dokonując powyższego Prezes ARiMR wskazał na konieczność przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania zmierzającego do ustalenia terminu, w którym Skarżąca dowiedziała się o nowych dowodach w postaci protokołu z czynności kontrolnych z dnia ... maja 2009 r. Nr ...
Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie wystosował w dniu 6 marca 2013 r. do Skarżącej wezwanie do wskazania terminu, w którym dowiedziała się ona o istnieniu w/w dowodu, wyznaczając jej jednocześnie w tym zakresie 7 dniowy termin od dnia otrzymania wezwania. Z uwagi na fakt, że zarówno Skarżąca jak również ustanowiony przez nią pełnomocnik nie udzielili odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie pismem z dnia ... marca 2013 r. pozostawił wniosek o wznowienie postępowania z dnia 16 listopada 2012 r. bez rozpoznania. Powyższe oznacza, że postępowanie wstępne zainicjowane wnioskiem Skarżącej o wznowienie postępowania w sprawie przyznania płatności na rok 2007, w zakresie w jakim dotyczyło ono jego wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zostało przez Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie zakończone czynnością materialno-techniczną, niepodlegającą zaskarżeniu w drodze odwołania ani zażalenia.
Zdaniem Prezesa ARiMR orzeczenie przez Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie w wydanym w dniu ... października 2014 r. postanowieniu o odmowie wznowienia postępowania na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ze względu na uchybienie terminowi, o którym mowa w art. 148 § 1 w kontekście przedstawionego wyżej stanu faktycznego należy uznać za bezprzedmiotowy.
W opinii organu II instancji nie można bowiem przyjąć, jak to uczynił Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie w uzasadnieniu w/w zaskarżonego postanowienia, że skoro ww. protokół z czynności kontrolnych Nr ... został sporządzony w dniu 8 maja 2009 r. w obecności S. G. (męża H. G.), to w tym dniu Strona postępowania powzięła wiadomość o jego istnieniu.
W obszernej skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik H. G. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania w sprawie oraz zarzucił naruszenie:
1. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nie rozpoznanie w sposób całościowy zebranych dowodów w postępowaniu oraz poprzez nie wyjaśnienie w sposób dokładny okoliczności stanu faktycznego (nie uwzględniając powoływanych przez nią wielokrotnie dowodów na ich poparcie), dokonanie wadliwej oceny zebranych dowodów, a w szczególności: błędną interpretację umowy użyczenia z dnia 12 kwietnia 2007 r., brak uwzględnienia (co najmniej od 8 maja 2009 r.) protokołu kontroli z dnia ... maja 2009 r., Nr ..., który wyjaśnia, że skarżąca jest właścicielem i użytkownikiem działki nr ... położonej w ..., a także poprzez brak ustalenia kto był faktycznym użytkownikiem działki nr ...;
2. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie za usprawiedliwioną wadliwość uzasadnienia postanowienia Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... października 2014 r., Nr ... mówiącą o tym, iż skoro protokół z czynności kontrolnych został sporządzony w dniu ... maja 2009 r., Nr ... w obecności męża H. G. (S. G.), to w tym dniu strona postępowania powzięła wiadomość o jego istnieniu;
3. art. 145 § 1 punkt 4 k.p.a. poprzez brak wznowienia postępowania, podczas gdy w sprawie zaistniała przesłanka braku udziału w postępowaniu P. G. i A. N. jako stron postępowania, a H. G. - jako pełnomocnik P. G. i A.N. złożyła wniosek o wznowienie postępowania ponieważ ww. osoby nie brały w ńim udziału;
4. art. 145 § 1 punkt 5 k.p.a. poprzez brak wznowienia postępowania, podczas gdy pracownicy biurowi organów obu instancji wprowadzili H. G. w błąd co do faktu wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 marca 2007 r. oraz poprzez istnienie w dacie wydania decyzji organu II instancji protokołu z czynności kontrolnych z dnia ... maja 2009 r.
Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 145 § 1 punkt 4 i 5 k.p.a. poprzez brak wznowienia postępowania, podczas gdy w sprawie zaistniała przesłanka braku udziału w postępowaniu P. G. i A. N. jako stron postępowania, a H. G. jako pełnomocnik P. G. i A. N. złożyła wniosek o wznowienie postępowania ponieważ ww. osoby nie brały w nim udziału oraz w związku z wprowadzeniem w błąd H. G. przez pracowników biurowych organów obu instancji co do faktu wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 marca 2007 r., a także istnienie w dacie wydania decyzji organu II instancji protokołu z czynności kontrolnych z dnia ... maja 2009 r., Nr ..., w którym to protokole wyjaśniono, że to H. G. jest właścicielem i użytkownikiem działki nr ... w ...
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wnosił o jej oddalenie , podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się tymi zasadami w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżąca żądała wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Według tych przepisów w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4); wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5).
Według art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie natomiast od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).
Z akt sprawy wynika bezspornie, że Strona brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia z dnia ... lipca 2009 r., doręczono skutecznie tę decyzję dnia 6 lipca 2009 r. Od tego dnia rozpoczął bieg miesięczny termin określony w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd stwierdza, że podanie o wznowienie postępowania wniesione przez pełnomocnika Skarżącej dnia 23 listopada 2012 r. nastąpiło zatem z oczywistym uchybieniem jednomiesięcznego terminu. Wynika z tego, że ocena prawna dokonana w tym przedmiocie przez organ orzekający w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowa.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenie art. 145 § 1 punkt 4 i 5 k.p.a. poprzez brak wznowienia postępowania, podczas gdy w sprawie zaistniała przesłanka braku udziału w postępowaniu P. G.i A. N. jako stron postępowania, a H.G. złożyła wniosek o wznowienie postępowania ponieważ ww. osoby nie brały w nim udziału Sąd zauważa, iż Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Rz 761/09 oddalił na decyzję z dnia ... lipca 2009 r. Nr .... Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie, w sprawie której wznowienia postępowania domaga się Skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt. II GSK 394/10, oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
Przedmiotem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego jest kwestia legalności formy działania administracji publicznej (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Z kolei zakres rozstrzygnięcia sądu administracyjnego, kształtujący wyrokiem stan powagi rzeczy osądzonej, jest określony treścią przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Przepis ten normuje zasadę niezwiązania sądu administracyjnego granicami skargi. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada legalność całego działania administracji publicznej, nawet jeżeli skarżący zakwestionował jedynie jej część, pod kątem wykrycia wszelkich naruszeń prawa, jakimi może być ona dotknięta. Zasada nie związania sądu administracyjnego granicami skargi jest przy tym traktowana jako obowiązek (a nie uprawnienie) sądu administracyjnego. Zatem bez względu na treść skargi sąd administracyjny musi zbadać pod kątem legalności całe zaskarżone orzeczenie i w razie stwierdzonych naruszeń prawa usunąć je z porządku prawnego, przy czym sposób usunięcia jest uzależniony od rodzaju stwierdzonej wady.
W żadnym z powołanych powyżej prawomocnych wyroków nie stwierdzono aby zaistniała w sprawie przesłanka braku udziału w postępowaniu P. G. i A.N. jako stron postępowania. Należy podkreślić, iż stosownie do treści przepisu art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych - także inne osoby. Podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu nie może ona już być ponownie badana. Argumenty Skarżącej w powyższym zakresie nie mogą być zatem prawnie skuteczne wobec treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2009 r. i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2011 r.
Wskazać należy również, że przepisem prawa materialnego regulującym warunki przyznania określonemu podmiotowi płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest w rozpoznawanej sprawie art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z treścią tego przepisu rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności obszarowe są przyznawane w drodze decyzji. Od decyzji w sprawie przyznania płatności obszarowych przysługuje odwołanie do dyrektora oddziału regionalnego Agencji (art. 19 ust. 3 cyt. ustawy). Jeżeli decyzja, o której mowa w ust. 1, uwzględnia w całości żądanie rolnika i nie określa zmniejszeń lub wykluczeń oraz nie ustala kwot podlegających odliczeniu, o których mowa w ust. 2, decyzję tę doręcza się jedynie na żądanie strony (art. 19 ust. 9 cyt. ustawy). Za dzień doręczenia decyzji, w przypadku gdy strona nie wystąpiła z żądaniem jej doręczenia, uważa się dzień uznania przyznanej płatności na rachunku bankowym strony (art. 19 ust. 10 cyt. ustawy). Żądanie doręczenia decyzji składa się do kierownika biura powiatowego Agencji w terminie 14 dni od dnia uznania przyznanej płatności na rachunku bankowym strony (art. 19 ust. 11 cyt. ustawy) . W przypadku gdy strona wystąpiła z żądaniem doręczenia decyzji, odwołanie od tej decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia (art. 19 ust. 12 cyt. ustawy).
Analiza treści wyżej cytowanych przepisów wyraźnie wskazuje, że stroną postępowania o przyznanie płatności jest rolnik występujący z wnioskiem o przyznanie tych płatności. Powyższe jednoznacznie wskazuje na to, iż postępowanie w sprawie przyznania płatności może zostać wszczęte wyłącznie z inicjatywy rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności i tylko on jest stroną takiego postępowania mającą interes prawny w nabyciu konkretnego uprawnienia. Natomiast analiza w/w przepisów nie może prowadzić do twierdzenia, iż rolnik zyskuje przymiot strony w postępowaniu prowadzonym z wniosku innego rolnika o przyznanie płatności do tych samych działek.
Zatem, zarówno P. G. i A.. N., jak i Skarżąca - mieli swój interes prawny do domagania się przyznania dopłat w odrębnych postępowaniach. Interes prawny przysługuje tym rolnikom tylko w ich własnych sprawach administracyjnych. Rolą zaś organów jest ustalenie, w odrębnie prowadzonych postępowaniach, któremu wnioskodawcy należy przyznać dopłaty, a w stosunku do którego wydać decyzję odmawiającą przyznania żądanych dopłat (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r. o sygn. akt II GSK 530/10).
Z kolei w sytuacji uregulowanej art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. istotne jest, czy tak jak twierdzi Skarżąca, w rozpatrywanej sprawie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania, o której mowa w tym przepisie. Aby wznowić postępowanie na podstawie tego przepisu powinny być spełnione łącznie trzy przesłanki. Ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy muszą być nowe. Obejmuje to okoliczności lub dowody zarówno nowoodkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych stanowi samoistną podstawę wznowienia postępowania. Nowe okoliczności faktyczne czy nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne. Muszą zatem dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne. Kolejną przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych czy nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest to, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Jak wynika ze stanowiska Skarżącej, na tę okoliczność wskazuje ona dowód w postaci protokołu z czynności kontrolnych Nr ... z dnia ... maja 2009 r.
Pismem z dnia 6 marca 2012 r. Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał stronę (kierując pismo do pełnomocnika) do wskazania w terminie 7 dni terminu, w którym dowiedziała się o nowym dowodzie w postaci protokołu z czynności kontrolnych z dnia 8 maja 2009 r. Pismem zaś z dnia ... marca 2013 r. Dyrektor Oddziału wskazując jako podstawę treść art. 64 § 2 k.p.a. pozostawił wniosek o wznowienie postępowania bez rozpoznania z powodu nieusunięcia braku formalnego tj. wskazania terminu, w którym Skarżąca dowiedziała się o istnieniu nowego dowodu w sprawie w postaci protokołu z czynności kontrolnych. Dyrektor wskazał, że wezwanie do usunięcia braków zostało doręczone w dniu 8 marca 2013 r. wobec czego termin do usunięcia braków upłynął w dniu 15 marca 2013 r.
Zatem organ II instancji trafnie uznał, że pozostawienie wniosku w tej części bez rozpatrzenia spełniało wymogi prawem określone. Sąd podziela ten pogląd, dodatkowo wskazuje, że pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia w zakresie wskazywanym w uzasadnieniu skargi mogło być poddawane kontroli o ile strona uruchomiłaby takie działanie.
Skarżąca co prawda w dniu 4 sierpnia 2014 r. wniosła do Prezesa ARiMR podanie, stanowiące skargę na bezczynność Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie oraz wystąpiła z żądaniem wyznaczenia dodatkowego terminu - 1 miesiąca - Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie, do wydania decyzji w sprawie wznowienia postępowania o płatności bezpośrednie i rolnośrodowiskowe na rok 2007 i lata następne do 2012 r.
Jednakże w dniu ... września 2014 r. Prezes ARiMR postanowieniem Nr ... uznał za nieuzasadnione zażalenie Skarżącej na niezałatwienie przez Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie w terminie sprawy dotyczącej rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a.
Prezes ARiMR uznał zażalenie jako uzasadnione jedynie w części dotyczącej wznowienia postępowania na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w związku z czym wyznaczył Dyrektorowi Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie nowy termin załatwienia przedmiotowej sprawy.
Przypomnieć należy również, iż w wydanym w sprawie prawomocnym wyroku z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1610/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że pozostawienie podania bez rozpoznania jest formą zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia. Jeżeli więc organ prowadzący postępowanie pozostawia podanie bez rozpoznania, mimo że nie zachodzą przesłanki warunkujące podjęcie tej czynności materialno-technicznej (np. wezwanie organu wystosowane na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. było wadliwe - wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt. II GSK 3/11), to pozostaje on w bezczynności, bo odmawia rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji.
Należy podkreślić, iż Skarżąca nie wniosła skargi na bezczynność odnoszącej się do prawidłowości pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło