V SA/Wa 895/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Smołucha po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Fundacji (...) z siedzibą w L. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia (...) lutego 2017r. znak (...) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Fundacja [...] z siedzibą w L., dalej: "Skarżąca" lub "Fundacja" w skardze na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z [...] lutego 2017r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur, zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że sytuacja finansowa Fundacji m.in. z uwagi na fakt prowadzenia względem niej na przestrzeni ostatnich kilku miesięcy postępowań administracyjnych w przedmiocie zwrotu środków dofinansowania jest bardzo skomplikowana. Pełnomocnik poinformował, że Skarżąca w 2015 r. odnotowała stratę w wysokości 20.072,17 zł, natomiast w 2016 r. stratę w wysokości 84 222,18 zł. Nadmienił również, że Fundacja realizuje obecnie 2 kolejne projekty z udziałem funduszy europejskich pod nazwą "Szansa na aktywizację" oraz "Nowy Start" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego 2014 - 2020. Ponadto w maju br. Fundacja rozpocznie realizację kolejnego projektu ("Aktywni na rynku pracy"). W dalszej kolejności pełnomocnik zauważył, że Fundacja na dzień formułowania przedmiotowego wniosku dysponuje środkami finansowymi w wysokości około 3.800 euro oraz około 12.000 zł., które nie pochodzą bezpośrednio z tytułu dofinansowania aktualnie realizowanych projektów. Jak stwierdził pełnomocnik, powyższa kwota tj. 12.000 zł pochodzi z pożyczek terminowych, których zaciągnięcie było niezbędne do realizowania pozostających w toku projektów, w oczekiwaniu na kolejne transze dofinansowania lub możliwość rozliczenia kosztów pośrednich. Zdaniem pełnomocnika wskazane wyżej środki którymi aktualnie dysponuje skarżąca są przeznaczane na bieżące potrzeby związane z funkcjonowaniem Fundacji tj. wynagrodzenie pracowników etatowych (aktualnie 4 osoby),składki ZUS, podatki, oraz inne koszty związane z bieżącym funkcjonowaniem Fundacji (telefony, internet, koszty związane z eksploatacją lokali). Ponadto pełnomocnik zasygnalizował, że skarżąca ostatecznymi decyzjami Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lutego 2017r. w sprawach nr. [...], [...] została zobowiązana do zwrotu odpowiednio kwot 67 940,00 zł. oraz 56 497,50 zł. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu. Mając więc na względzie również treść zaskarżonej niniejszą skargą decyzji, pełnomocnik nadmienił, że Fundacja na mocy ostatecznych decyzji administracyjnych została zobowiązana do kwoty w łącznej wysokości 161 697,50 zł. nie uwzględniając należności z tytułu odsetek. Zdaniem pełnomocnika Fundacji, natychmiastowe wykonanie zaskarżonej niniejszą skargą decyzji spowoduje dla skarżącej trudne do odwrócenia skutki w postaci pozbawienia jej niezbędnych środków związanych z bieżącym funkcjonowaniem, jak również niezbędnych z punktu widzenia doraźnych wydatków związanych z aktualnie realizowanymi projektami z udziałem funduszy europejskich. Natychmiastowy zwrot należności spowoduje natomiast utratę płynności finansowej Fundacji, co może skutkować koniecznością ogłoszenia jej upadłości. Powyższe okoliczności są okolicznościami realnymi i w opinii skarżącej uzasadniają uwzględnienie wniosku w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Fakt, że należność do której zwrotu została zobligowana skarżąca ma charakter pieniężny i podlegać będzie zwrotowi w razie wydania przez Sąd korzystnego rozstrzygnięcia w przekonaniu skarżącej pozostaje bez znaczenia, ponieważ do tego czasu Fundacja z uwagi na utratę płynności finansowej może przestać funkcjonować, jak również zostanie pozbawiona możliwości sfinalizowania aktualnie realizowanych projektów. W odpowiedzi na skargę z dnia 10 maja 2017r. organ administracji przedstawił swoje stanowisko w kwestii wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności ma, zgodnie z orzecznictwem sądowym, charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Organ zauważa, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest uprawdopodobnienie istnienia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przy czym obowiązek ten spoczywa na wnioskodawcy. Zdaniem organu podane przez stronę skarżącą twierdzenia odnośnie wstrzymania wykonania decyzji powinny odwoływać się do materiałów źródłowych obrazujących jej sytuację, tymczasem skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie organu strona skarżąca nie wykazała również iż w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji jej sytuacja finansowa czy też materialna ulegnie w przyszłości znaczącej poprawie i będzie mogła wywiązać się z ciążącego na niej zobowiązania i zwrócić należną kwotę. W związku z powyższym organ wniósł o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje: Na wstępie Sąd podkreśla, że rozstrzygając kwestię wpadkową jaką jest o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze, odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie jest uprawniony do dokonania oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zatem ustosunkowanie się do zarzutów skargi zmierzające do zakwestionowania wydanego przez organ administracyjny rozstrzygnięcia, jest na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie niedopuszczalne (postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r., o sygn. akt II OZ 661/14 dostępny na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne przywołane w postanowieniu orzeczenia). Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Zatem rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 NSA stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd, wydając orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji, opiera swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie wniosku jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, badając wystąpienie bądź też niewystąpienie przytoczonych powyżej przesłanek wstrzymania wykonania aktu. Dokonując oceny wniosku Skarżącej Fundacji o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Pełnomocnik Fundacji uprawdopodobnił, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Jak wynika z akt sprawy Fundacja w 2015 r. odnotowała stratę w wysokości 20.072,17 zł, natomiast w 2016 r. stratę w wysokości 84 222,18 zł. Nie bez znaczenia pozostaje również, że Fundacja realizuje obecnie 2 kolejne projekty z udziałem funduszy europejskich pod nazwą "Szansa na aktywizację" oraz "Nowy Start" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego 2014 – 2020, jak również w maju miała w planach rozpocząć realizację kolejnego projektu ("Aktywni na rynku pracy"). W ocenie Sądu konieczność wykonania decyzji organu, z dużym prawdopodobieństwem mogłoby skutkować brakiem możliwości realizacji przez Fundację podjętych projektów. Ponadto jak wynika z akt sprawy, skarżąca ostatecznymi decyzjami Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lutego 2017 r. w sprawach nr. [...], [...] została zobowiązana do zwrotu odpowiednio kwot 67 940,00 zł. oraz 56 497,50 zł. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu. Powyższe kwoty znacznie przewyższają majątek Fundacji, dlatego w ocenie Sądu ich wykonanie niewątpliwie wywołuje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z tych względów zasadne było wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd, który na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.