V SA/Wa 898/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-06
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Jarosław Stopczyński, Krystyna Madalińska - Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, mimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej wnioskodawcy, biorąc pod uwagę, że nie wystąpiły przesłanki całkowitej nieściągalności ani szczególne okoliczności uzasadniające umorzenie mimo braku takiej nieściągalności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponadto, mimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej wnioskodawcy, nie zaistniały szczególne okoliczności wskazane w § 3 ust. 1 rozporządzenia, które uzasadniałyby umorzenie należności mimo braku całkowitej nieściągalności. Sąd podkreślił, że umorzenie należności jest decyzją uznaniową organu, a jego odmowa nie narusza prawa, jeśli została poprzedzona prawidłowym postępowaniem i wszechstronną oceną sytuacji.Stan faktyczny
Wnioskodawca zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek w kwocie 10.583,14 zł, argumentując to trudną sytuacją materialną, problemami zdrowotnymi oraz koniecznością spłaty innych zobowiązań. ZUS odmówił umorzenia, stwierdzając brak przesłanek całkowitej nieściągalności oraz niewystarczające uzasadnienie wniosku w kontekście szczególnych okoliczności. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ZUS utrzymał w mocy decyzję odmowną. Wnioskodawca zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących umorzenia składek oraz błędną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant specjalista - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2018 r. sprawy ze skargi W. H. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek; oddala skargę.
W. H. (dalej także jako strona skarżąca), zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek, powstałego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Prośbę swą uargumentował m.in. trudną sytuacją materialną, koniecznością spłaty zobowiązań kredytowych i zadłużenia z tytułu czynszu, a także problemami zdrowotnymi. Strona domagała się umorzenia składek w kwocie 10.583,14 zł.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, którego przedmiotem było ustalenie, czy w sprawie zaistniały przesłanki ustawowe, umożliwiające pozytywne rozpatrzenie żądania, Zakład wydał decyzję nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazano na:
- okoliczność utrzymywania się ze świadczeń emerytalnych i rentowego, pobieranych przez stronę oraz żonę i córkę, które nie są wystarczające na pokrycie niezbędnych potrzeb,
- stan zdrowia i konieczność przyjmowania leków,
- problemy zdrowotne małżonki i córki,
- fakt spełnienia przesłanek zawartych w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. 2003 r. Nr 141, poz. 1365),
- treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Rz 661/11, zgodnie z którym uznaniowość nie oznacza dobrowolności w orzekaniu organów, gdyż w każdym przypadku organ zobligowany jest do wnikliwej oceny stanu faktycznego z perspektywy określonych w przepisach przesłanek.
Organ wezwał skarżącego do uzupełnienia materiału dowodowego obrazującego jego sytuację materialną, a następnie decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu ww. decyzji, podniósł m.in., że w myśl art. 28 ust. 1, 2, 3 oraz 3a ustawy o sus, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z tym zastrzeżeniem, że należności na ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku całkowitej nieściągalności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej.
Całkowita nieściągalność zachodzi gdy:
1. dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie.
2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz w art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r., poz. 233 i 978);
3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015 r. poz. 613, z późn. zm.);
4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu upadłościowym,
5. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję.
6. jest oczywiste, że w postepowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Natomiast zgodnie z art.28 ust. 3a ustawy o sus należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W myśl § 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeśli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Zdaniem ZUS ocena materiału dowodowego pod kątem spełnienia poszczególnych przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy o sus wykazała, że nie występują okoliczności określone w pkt 2-6. Świadczą o tym bezspornie następujące fakty:
- nie został złożony wniosek o upadłość ani nie było prowadzone postępowanie likwidacyjne,
- skarżący zakończył prowadzenie działalności gospodarczej, jednakże pobiera świadczenie emerytalne oraz podsiada majątek w postaci nieruchomości,
- kwota zadłużenia znacznie przekracza wysokość kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,
- żaden organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku, z którego możliwe jest prowadzenie egzekucji,
- nie można uznać za oczywiste, że w toku przymusowego dochodzenia należności nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Odnosząc się natomiast do przesłanek umorzenia zawartych w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia, w ocenie Zakładu należy uznać, że:
- spłata należności z tytułu składek nie pociągnie za sobą zbyt ciężkich skutków oraz nie pozbawi strony możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,
- skarżący nie poniósł strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia,
- wskazane problemy zdrowotne nie pozbawiają strony możliwości uzyskiwania dochodu pozwalającego na spłatę zadłużenia.
Na podstawie analizy zgormadzonego materiału dowodowego ustalono, że w sierpniu 2010 r., skarżący zakończył działalność gospodarczą. Posiada stałe źródło dochodu w postaci świadczenia emerytalnego w wysokości ok. 1 990 zł. Prowadzi
wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która pobiera świadczenie emerytalne w wysokości ok 1 390 zł, oraz córką, która uzyskuje świadczenie rentowe w kwocie ok 640 zł. Stałe wydatki związane z utrzymaniem wynoszą ok. 3 2990 zł. Rodzina posiada zaległości czynszowe w kwocie ok. 5 440 zł, które spłacane są w ratach miesięcznych po ok. 350 zł, zobowiązania kredytowe spłacane w ratach w łącznej wysokości ok. 200 zł. W układzie ratalnym spłaca również należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, o których umorzenie wnioskuje, a także należności z tytułu nieopłaconych kosztów egzekucyjnych. W opinii Zakładu sytuacja materialna pozwala na systematyczną spłatę powstałego zadłużenia w systemie ratalnym dostosowanym do możliwości płatniczych. Jednocześnie rodzina nie korzysta ze wsparcia ze strony ośrodka pomocy społecznej. Ponadto, na zasadzie współwłasności ustawowej majątkowej małżeńskiej, jest strona właścicielem nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości [...] o powierzchni 0,09 ha, na której Zakład dokonał zabezpieczenia należności.
Zarówno skarżący jak i jego córka posiadają orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Leczenia wymaga również małżonka skarżącego. Jednakże skarżący posiada stały dochód w postaci emerytury, na którego wypłacenie nie ma wpływu ani stan zdrowia, ani też konieczność sprawowania opieki nad córką. Jednocześnie dochód ten pozwala na sukcesywne regulowanie powstałego zadłużenia.
Wyżej opisaną decyzję zaskarżył W. H. zarzucając jej naruszenie:
- art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne poprzez ich błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, iż nie spełnia przesłanek kwalifikujących do częściowego umorzenia zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek.
- art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez dokonanie błędnej oceny zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym przekroczenie dopuszczalnych ram uznania administracyjnego.
Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji w przedmiocie odmowy częściowego umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie 10. 583,14 zł, a także zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony od organu administracji, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W uzasadnieniu skargi, jej autor przywołał sytuację rodzinną materialną oraz zdrowotną znaną organowi rozpoznającemu jego wniosek.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. 2014, poz. 1647 t.j. ze zm.).
Rolą Sądu jest ocena czy organ nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego i procesowego, które skutkowałyby wadliwością zaskarżonej decyzji wymagającą wyeliminowania jej z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób dający podstawę do jej uchylenia. Sąd podzielił też, uznając za niewadliwe, ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego, które znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.
Jak wynika z akt sprawy, organ rozpatrywał wniosek o umorzenie zaległych składek w kontekście art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. i art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie umarzania.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, na co prawidłowo powołał się organ orzekający, że zasadą ustaloną w art. 28 ust.2 u.s.u.s. jest, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem postanowień ust. 3a.
Sytuacje całkowitej nieściągalności zostały wyliczone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Wyliczenie zawarte w przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.
Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2 zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
4b) nie nastąpiło zaspokojenia należności w zaskarżonym postępowaniu upadłościowym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
ZUS orzekając w sprawie prawidłowo ustalił, że żadna z przesłanek tego artykułu nie została spełniona, gdyż strona posiada majątek tj. nieruchomość. Posiadany majątek i pobierane świadczenie emerytalne wskazują, że występuje możliwość skutecznego zaspokojenia należności, jest oczywistym również, że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne.
Przechodząc do dalszej analizy sprawy związanej z możliwością umorzenia należności składkowych (odsetek) na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie umarzania, należy zauważyć, że w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.
Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia z w sprawie umarzania.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie umarzania zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
ZUS uznał, że w przypadku skarżącego nie wchodzi w grę żadna z przesłanek wspomnianego przepisu.
W ocenie sądu poczynione w tej kwestii przez organ ustalenia są prawidłowe. Należy przypomnieć, że jak słusznie przyjął Zakład, skarżący dysponuje stałym dochodem, na który składa się emerytura. Skarżący ponadto posiada nieruchomość na której nota bene ZUS dokonał zabezpieczenia należności, która może być przedmiotem sprzedaży, a uzyskane w ten sposób środki pozwolą na uregulowanie posiadanego zadłużenia. ZUS również w decyzji wskazał na wysokość ponoszonych przez skarżącego wydatków.
Organ zatem dokonał wszechstronnej oceny sytuacji w której znalazł się skarżący.
Zasadnie podkreślił, że skarżący nie spełnia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia w sprawie umarzania. Dokonał również analizy sprawy pod kątem spełniania przez stronę przesłanki z pkt 2 ww. przepisu - skarżący przestał prowadzić działalność gospodarczą ale nie wskazywał na żadną klęskę, czy inne nadzwyczajne zdarzenie, które pozbawiło go możliwości dalszego prowadzenia działalności.
W tym miejscu przypomnieć trzeba, iż umorzenie należności jest definitywną rezygnacją z możliwości ich wyegzekwowania, w związku z powyższym taka decyzja musi być podejmowana bardzo rozważnie. Organ zobowiązany jest uwzględnić aktualne możliwości płatnicze zobowiązanego, ale także powinien mieć na względzie możliwość spłaty zadłużenia w przyszłości. W ocenie sądu, skarżący takim potencjałem na przyszłość dysponuje i może spłacić należność w ratach. Należy wskazać, że obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków w celu dochodzenia należności z tytułu składek w tym także środków przymusowego dochodzenia należności. Szczególna wnikliwość i staranność działania przy rozpoznawaniu wniosku o umorzenie należności z tytułu składek wynika z ich publicznego charakteru i celu na które są one przeznaczone, dlatego przy podejmowaniu takich decyzji konieczna jest konfrontacja interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Z tego wynika także wyjątkowość instytucji umorzenia należności z tytułu składek.
W ocenie sądu jako prawidłowe należy uznać ustalenia organu, że stwierdzona trudna sytuacja finansowa skarżącego nie kwalifikuje się do podjęcia decyzji korzystnej dla niego. Podnieść należy, iż sąd nie kwestionując trudnej sytuacji w jakiej znalazł się zobowiązany, stwierdza jednakże, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do podjęcia decyzji o umorzeniu należności. ZUS rozważył i skonfrontował, w realiach rozpoznawanej sprawy, ważny interes strony i interes społeczny. Wynik tej konfrontacji, znajdujący odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie może być uznany za dowolny lub sprzeczny z prawem. Z powyższych przyczyn nie można było uwzględnić zarzutów podniesionych w skardze.
Kontrolując natomiast działania ZUS podejmowane w toku przeprowadzonego postępowania przypomnieć należy, iż ustawodawca używając w omawianych przepisach zwrotu "mogą być umorzone" przesądził, że decyzja Zakładu ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. O tym, czy składki powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie sąd, lecz ZUS, który może - ale nie musi - je umorzyć. Zakład ma możliwość, ale nie ma obowiązku umorzenia należności nawet w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. lub w rozporządzeniu w sprawie umarzania. Zaznaczyć jednak trzeba, iż ocena organu w tej kwestii musi być dokonana w oparciu o obiektywne kryteria, zgodnie z powszechnie akceptowaną hierarchią wartości. Konieczne jest, aby znalazła ona należyte odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Prawidłowe i zgodne z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie jest szczególnie ważne przy decyzjach wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne, a zwłaszcza przy decyzjach negatywnych. Pamiętać także należy, iż w przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była mowa wyżej. Należy wskazać, iż sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Kontrola ta obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności.
Oceniając sprawę pod tym kątem wskazać należy, że organ prawidłowo zebrał i ocenił niezbędny dla rozstrzygnięcia wniosku materiał dowodowy. Postępowania były prowadzone z uwzględnieniem wszystkich zasad, w szczególności skarżący miał zapewniony czynny udział w każdym stadium, nadesłany przez skarżącego materiał dowodowy oraz twierdzenia zostały przeanalizowane i analiza ta znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Zarówno decyzja I instancji, jak też decyzja wydana na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy są skonstruowane prawidłowo, powołują podstawy prawne oraz zawierają uzasadnienie faktyczne i prawne. Sąd nie dopatrzył się w działaniach ZUS naruszeń przepisów proceduralnych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik postępowania a tylko takie uchybienia stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Wskazać należy, że sąd dokonywał oceny decyzji w dacie jej wydania i każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości, bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 lutego 2000 r. w/s III SA 398-399/99 - zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje, zwłaszcza zaś jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu. Aczkolwiek pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykracza poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło