V SA/Wa 900/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych; p o s t a n a w i a: - odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2011 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych Postanowieniem z dnia 27 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Od tego postanowienia skarżący wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zażalenie zostało oddalone postanowieniem NSA z 28 listopada 2011 r., sygn. akt II GZ 513/11. W dniu 27 kwietnia 2012 r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W treści wniosku wskazał, że jedynym źródłem jego utrzymania jest renta żony w wysokości 705,56 zł miesięcznie, ponieważ on sam jest bezrobotnym bez prawa do zasiłku. Podał także, że ponosi następujące wydatki: telefon – około 55 zł miesięcznie, energia elektryczna co dwa miesiące – około 200 zł, wywóz nieczystości – około 50 złotych kwartalnie, opał – 3140 złotych rocznie, lekarstwa - 200 zł miesięcznie. Z wniosku wynika ponadto, że wnioskodawca zajmuje na zasadach dożywocia dwa pokoje oraz współkorzysta z kuchni i łazienki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Należy zauważyć, że sprawa z wniosku skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych została już rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2011 r., a postanowienie to stało się prawomocne, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt II GZ 513/11 oddalił złożone przez skarżącego zażalenie. Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy jednak do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne – art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. W związku z tym wniosek skarżącego z 27 kwietnia 2012 r. należało rozpatrzyć jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 27 września 2011 r. W orzecznictwie jak i doktrynie funkcjonuje pogląd, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 499). W ocenie Sądu skarżący w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykazał zmiany okoliczności, która mogłaby uzasadniać wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 27 września 2011 r. Zauważyć bowiem należy, że zarówno wysokość dochodów, z których utrzymuje się skarżący (renta żony) jak i ponoszonych wydatków, określona we wniosku z 27 kwietnia 2012 r. jest nieomal identyczna z dochodami i wydatkami stanowiącymi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy postanowieniem z 27 września 2011 r. Co równie istotne, w ramach obowiązującej wciąż umowy dożywocia syn skarżącego D. W. ustanowił na rzecz rodziców J. i B. [...] bezpłatną dożywotnią służebność mieszkania z ogrzewaniem, oświetleniem i wodą oraz wyżywienie "przy wspólnym stole" (akt notarialny z 23 grudnia 2008 r., karta 32-34 akt administracyjnych). Wobec powyższego ponoszenie kosztów związanych z eksploatacją mieszkania powinno spoczywać na D. W., a wnioskodawca nie ma zobowiązań w tym zakresie. Jeżeli pomimo tego wnioskodawca ponosi koszty opału i energii elektrycznej to czyni to dobrowolnie, przez co wydatki te nie stanowią wydatków koniecznych do utrzymania. W konsekwencji Sąd nie jest uprawniony do odmiennej, niż dokonana w postanowieniu z dnia 27 września 2011 r., oceny możliwości poniesienia przez skarżącego kosztów sądowych i zmiany tego postanowienia na podstawie art. 165 p.p.s.a.