V SA/Wa 903/19

WyrokWSA w Warszawie2019-10-02

Skład orzekający: Michał Sowiński, Jarosław Stopczyński, Arkadiusz Tomczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, w tym opłatą za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, w sytuacji, gdy postępowanie zostało umorzone, a zajęcie nie doprowadziło do faktycznego wyegzekwowania należności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ egzekucyjny ma prawo obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, w tym opłatą za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, nawet jeśli postępowanie zostało umorzone, a zajęcie nie doprowadziło do faktycznego wyegzekwowania należności. Kluczowe jest, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uzależniają możliwości naliczenia opłaty od efektywności przeprowadzonej czynności egzekucyjnej, a jedynie od jej dokonania. W przypadku umorzenia postępowania i braku możliwości ściągnięcia kosztów od zobowiązanego, wierzyciel ponosi te koszty.
Stan faktyczny
Organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne wobec spółki "N." z powodu jej wykreślenia z KRS. Następnie, na wniosek wierzyciela (PFRON), Naczelnik Urzędu Skarbowego obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 2.939,50 zł, w tym opłatą za zajęcie rachunków bankowych w wysokości 2.510,25 zł. Wierzyciel wniósł zażalenie, argumentując, że zajęcia nie były skuteczne, ponieważ na rachunkach nie było środków, a także powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. Wierzyciel zaskarżył postanowienie organu odwoławczego do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych i procedury administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku "N." na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez P.: - z dnia (...).02.2014 r. od nr (...) do nr (...), obejmujących należności z tytułu obowiązkowych wpłat na rzecz P. za okresy: 03,06/2009 r., 01,08-12/2010 r., 01/201 r. w łącznej kwocie należności głównej (...) zł plus odsetki za zwłokę, - z dnia (...).12.2014 r. nr (...), obejmującego należności z tytułu obowiązkowych wpłat na rzecz P. za okresy: 04,05/2010 r., w łącznej kwocie należności głównej (...) zł plus odsetki za zwłokę, W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny dokonał na podstawie art. 80 u.p.e.a., skutecznych czynności egzekucyjnych w postaci zajęć wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych, zawiadomieniami: 1) nr (...) z dnia 02.10.2014 r. w N. S.A., 2) nr (...) z dnia 28.05.2015 r. w P. S.A., 3) nr (...) z dnia 16.09.2016 r. w A. S.A., 4) nr (...) z dnia 14.02.2018 r., w B. S.A. W związku z zakończeniem prowadzenia działalności przez Spółkę i z dniem (...).08.2018 r. jej wykreśleniem z KRS, postanowieniem z dnia (...).12.2018 r. nr (...) Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Spółki "N." na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych. Jednocześnie organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia (...).12.2018 r. nr (...) poinformował Wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego wobec Zobowiązanej Spółki. Na pisemny wniosek Wierzyciela z dnia (...).01.2019 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wydał w dniu (...).02.2019 r. postanowienie nr (...), którym obciążył wierzyciela - Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 2.939,50 zł. Pismem z dnia (...).02.2019 r.. P. złożył w ustawowym terminie zażalenie na ww. postanowienie, w części dotyczącej obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 2.510,25 zł. Wskazał na brak podstaw do naliczenia i pobrania opłaty egzekucyjnej za dokonanie czynności egzekucyjnych, o których mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., albowiem wskutek wystosowanych przez organ egzekucyjny zawiadomień o zajęciu nie doszło do zajęcia jakiejkolwiek wierzytelności na zajętych rachunkach bankowych. Ponadto Wierzyciel wskazał, iż organ egzekucyjny orzekając o obciążeniu kosztami postępowania egzekucyjnego za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego winien kierować się wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r, sygn. akt SK 31/14. W konsekwencji powyższego wniósł o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej obciążenia kosztami egzekucyjnymi kwotą 2.510,25 zł i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznała organowi I instancji. Po rozpoznaniu powyższego zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia (...) marca 2019 r., nr (...)utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnego postanowienia organ odwoławczy podniósł min., że zgodnie z art. 64c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. W art. 64c § 1 ustawy egzekucyjnej, została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 u.p.e.a. oraz w art. 64a u.p.e.a., wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Te koszty egzekucyjne podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej. Obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest uzasadnione i nastąpić może dopiero po uprzednim umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że przepis art. 64c § 4 ustawy egzekucyjnej ma zastosowanie w odniesieniu do kosztów zakończonego postępowania egzekucyjnego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. zauważa, iż ustawodawca przez użycie w treści przedmiotowego przepisu regulacji "wierzyciel pokrywa", nie pozostawił organowi egzekucyjnemu możliwości wyboru czy wierzyciela obciążyć kosztami egzekucyjnymi, czy też nie. Organ w takim przypadku ma obowiązek obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego brak jest podstawy prawnej do samodzielnego prowadzenia postępowania egzekucyjnego związanego z dochodzeniem kosztów egzekucyjnych. Bez znaczenia jest natomiast okoliczność, która z przesłanek wskazanych w art. 59 u.p.e.a. legła u podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego. Stwierdzić należy, iż w takich sytuacjach do odpowiedzialności za nieściągnięte koszty egzekucyjne ma zastosowanie ogólna zasada wynikająca z art. 64c § 4 ustawy egzekucyjnej, zgodnie z którą wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od obowiązanego zarówno z powodów faktycznych, jak i prawnych. Wobec tego, skoro koszty egzekucyjne nie zostały pobrane w toku postępowania egzekucyjnego, a w związku z jego umorzeniem nie można nimi obciążyć zobowiązanego, zobowiązanym do ich pokrycia będzie - wierzyciel. Zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny pobiera za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Natomiast stosownie do § 6 w/w przepisu, organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych - 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. Jak wskazuje art. 64 § 3 ustawy egzekucyjnej, opłaty za czynności egzekucyjne, o których mowa w § 1 pkt 1 -6, oblicza się oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, który był podstawą dokonania czynności egzekucyjnych. Z kolei zgodnie z § 4 w/w przepisu, opłaty za zajęcia, o których mowa w § 1 pkt 2-6, pobiera się tylko raz w toku postępowania egzekucyjnego, chociażby takie same czynności były następnie ponawiane. Jeżeli w celu wyegzekwowania tej samej należności pieniężnej dokonano czynności egzekucyjnych, o których mowa w § 1 pkt 2-6, za dokonanie kolejnej czynności egzekucyjnej pobiera się opłatę egzekucyjną pomniejszoną o opłatę za wcześniej dokonaną czynność egzekucyjną, nie mniej jednak niż 6 zł 80 gr. (§ 5). Natomiast zgodnie z § 6 omawianego przepisu organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1 % kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł. 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności. Opłata za dokonane czynności egzekucyjne przysługuje organowi egzekucyjnemu w sytuacji, gdy zajęcie okazało się skuteczne. Opłaty za czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjne są należnościami, które nie pozostają w związku z żadnymi nakładami czy też kosztami poniesionymi przez organ egzekucyjny, co wynika wprost z treści art. 64. Pobiera się je w jednej wysokości określonej kwotowo lub procentowo w ustawie - za całość postępowania, bez względu na ilość zastosowanych środków egzekucyjnych. Stanowią one swoiste wynagrodzenie dla organu egzekucyjnego za zastosowanie konkretnych środków egzekucyjnych bądź też za dokonanie czynności egzekucyjnych. Na podstawie art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Jak więc wynika z powyższej regulacji zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i bez znaczenia dla faktu dokonania czynności egzekucyjnej pozostaje stan zgromadzonych na tym rachunku środków nadających się do zrealizowania w dniu zajęcia. Odnosząc się natomiast do przywołanego w zażaleniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, organ wskazał, iż Trybunał Konstytucyjny nie podważył zasadności naliczania kosztów egzekucyjnych za dokonane przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjne, a jedynie wskazał na konieczność określenia ich granicy stosownie do ich pracochłonności i kosztowności. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., na gruncie wytycznych wyroku Trybunału Konstytucyjnego, za punkt odniesienia przy szacowaniu kosztów egzekucyjnych uznać należy przepis art. 64 § 1 u.p.e.a. wyszczególniający wysokość stawek za poszczególne czynności egzekucyjne, którego pkt 6 przewiduje opłatę za zajęcie nieruchomości wynosząca 8% od dochodzonej należności, maksymalnie jednak 34.200 zł. Ustawodawca biorąc pod uwagę stopień skomplikowania czynności określił odmiennie wysokość opłat na 5% za zajęcie innej wierzytelności i 8% za zajęcie nieruchomości. Przyjmując zatem, że dla stawki 8% przyjętej w art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. maksymalną kwotą jest 34.200,00 zł, to 5% za zajęcie innej wierzytelności pieniężnej z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. kwota maksymalna wyniesie 21.375,00 zł. Górna granica natomiast opłaty manipulacyjnej z art. 64 § 6 u.p.e.a. wg 1% stopy daje kwotę 4.275,00 zł od każdego tytułu wykonawczego. Skoro przy skomplikowanej czynności zajęcia nieruchomości opłata wynosi 8%, nie więcej niż 34.200 zł, to przy czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego należy uwzględnić mniejszy nakład pracy przy zajęciu tych wierzytelności. Dlatego należy założyć, w związku z brakiem ustawowych regulacji, że opłata od zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego musi być mniejsza niż przy zajęciu nieruchomości w stopniu odpowiadającym przyjętej przez ustawodawcę maksymalnej stawki w kwocie 34.200 zł dla 8% opłaty. Skoro ustawodawca uznał, że 8% opłata dla zajęcia nieruchomości może wynosić maksymalnie 34.200 zł, a Trybunał Konstytucyjny tego nie zakwestionował, to w ocenie organu nadzoru istnieją podstawy do przyjęcia zachowując proporcje, że 5% opłata za zajęcie innej wierzytelności może wynosić maksymalnie 21.375 zł. Wobec powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. zauważa, iż wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających w przedmiotowej sprawie Wierzyciela, na które składają się opłata manipulacyjna za doręczenie poszczególnych tytułów wykonawczych w wysokości łącznej 429,25 zł, a także opłata za dokonane w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego czynności egzekucyjne, w postaci zajęć rachunków bankowych, w łącznej wysokości 2.510,25 zł, nie pozostaje w oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych, jak również nie przekracza maksymalnego rozsądnego pułapu poszczególnych opłat składających się na koszty egzekucyjne. Postanowienie organu odwoławczego zaskarżył P. zarzucając mu: Naruszenie przepisów postępowania, tj. 1) naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.) zwanej dalej "u.p.e.a.", poprzez ich błędne zastosowanie i ustalenie przez organ kosztów egzekucyjnych od zajęć rachunków bankowych pomimo, iż nie doszło w istocie do zajęcia wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych, albowiem na rachunkach bankowych nie było żadnych środków, co oznacza, iż organ nie zajmując żadnej wierzytelności przysługującej skarżącej wobec banków nie powinien ustalić z tego tytułu kosztów egzekucyjnych. 2) Naruszenie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2018 r, poz. 2096) zwanej dalej "k.p.a.", poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia (...) lutego 2019 r. znak: (...), pomimo, iż organ winien był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, - które to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, oraz o rozważenie uchylenia postanowienia organu I instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania. \N uzasadnieniu skargi strona przedstawiła argumenty dowodzące w jej ocenie słuszność przedstawionych naruszeń prawa ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia dla sprawy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. SK 31/14. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem sporu jest prawidłowość ustalenia kosztów egzekucyjnych wynikających z prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko N. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela będącego skarżącym w sprawie. W ocenie Sądu stanowisko organu zajęte w wydanym postanowieniu, jest prawidłowe. Na wstępie należy wskazać, że skarżący, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. SK 31/14, kwestionuje możliwość obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w sytuacji, gdy przeprowadzone czynności egzekucyjne tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej, nie pozwalało na skuteczne ich wyegzekwowanie. Odnosząc się do tego stanowiska Sąd uznaje, że organy, w związku z umorzeniem postępowania przeciwko zobowiązanej miały prawo, co do zasady obciążyć wierzyciela powstałymi opłatami egzekucyjnymi jak również opłatą manipulacyjną, które składają się na koszty egzekucyjne. Sąd nie uznaje za trafny poglądu, że naliczanie opłat egzekucyjnych jest możliwe tylko wówczas, gdy z zajętego rachunku bankowego organ przeprowadzi skutecznie egzekucję i podziela w tym zakresie stanowisko zajęte w tej kwestii przez: WSA w Gliwicach w wyroku z 21 maja 2018 r. I Sa/GI 221/18, WSA w Opolu w wyroku z 21 marca 2018 r. I SA/Op 33/18. Zdaniem Sądu stanowisko takie jak zajmuje skarżący, nie znajduje potwierdzenia w treści przepisów u.p.e.a., które nie uzależniają możliwości naliczenia opłaty od efektywności przeprowadzonej czynności egzekucyjnej. Stosownie bowiem do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Natomiast § 9 pkt 2 ww. przepisu stanowi, że obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Zgodnie z art. 80 § 1 zd. pierwsze u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Zgodnie zaś z art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Odnosząc się do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. zdaniem Sądu użycie określenia "egzekwowanej" a nie "wyegzekwowanej" należności wskazuje, że ustawodawca, nie uzależnił możliwości naliczenia opłaty egzekucyjnej od faktycznego wyegzekwowania wierzytelności. Sąd podziela stanowisko co do tego, że wydając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji powinien uwzględnić w nim ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a wyrażoną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. SK 31/14 i skutek jaki wyrok ten wywiera w odniesieniu do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych w myśl tych przepisów. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Jak wynika z § 4 tego przepisu, wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. W odniesieniu do art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. jak również art. 64 § 6 u.p.e.a Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 orzekł m.in., że: 1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji." TK w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji." Dodać także należy, że wyrok TK zapadł w sprawie, w której doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na uregulowanie należności przez zobowiązanego poza postępowaniem egzekucyjnym. W sprawie tej określono koszty egzekucyjne na kwotę 34 860 238,10 zł. Należy wskazać, że w wyroku SK 31/14, nie była kwestionowana sama możliwość pobierania opłaty egzekucyjnej, czy manipulacyjnej w razie bezskuteczności egzekucji ani też możliwość obciążania nią wierzyciela - w sytuacji, gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego a jedynie fakt braku określenia górnej granicy tych opłat. Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru wyroku TK SK 31/14 i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych przepisów u.p.e.a., wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca 2018 r. sygn. II FSK 2206/17. NSA wskazał, że "Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest bowiem wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten – w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją - nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet - musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału". Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował art. 64 § 1 pkt 4 i 64 § 6 u.p.e.a. Przepisy te jak wynika z powyższego wyroku TK, zostały uznane za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. W rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a jak również opłaty manipulacyjnej o jakiej mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a. Dopóki jednak ustawodawca nie wprowadzi stosownych zmian, organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować powstałe w sprawie koszty egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron postępowania zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego i w taki sposób, aby nie można było zarzucić im naruszenia zasad określonych w tym wyroku. Tak więc ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, które mają obciążyć wierzyciela, organy egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich pracochłonności i czasochłonności, mając na względzie, aby ustalone koszty nie pozostawały w oderwaniu od nakładów pracy organu. Zdaniem Sądu, dokonując oceny, czy koszty egzekucyjne są właściwe w danej sprawie, należy brać pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione wydatki, ale uwzględnić również fakt, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego wymaga nakładu pracy i czasu. Odnosząc wspomniane uwagi do zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia organu I instancji należy stwierdzić, że dokonano w nich takiej oceny, co skutkuje uznaniem braku naruszenia treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a i § 6 tego przepisu. Należy bowiem zgodzić się z organem odwoławczym (zob. k. 10 odpowiedzi na skargę), iż wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających w przedmiotowej sprawie Wierzyciela, na które składają się opłata manipulacyjna za doręczenie poszczególnych tytułów wykonawczych w wysokości łącznej 429,25 zł, a także opłata za dokonane w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego czynności egzekucyjne, w postaci zajęć rachunków bankowych, w łącznej wysokości 2.510,25 zł, nie pozostaje w oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych, jak również nie przekracza maksymalnego rozsądnego pułapu poszczególnych opłat składających się na koszty egzekucyjne. Mając zatem powyższe na względzie, sąd skargę oddalił na postawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło