V SA/Wa 910/07

WyrokWSA w Warszawie2007-09-13

Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska - Szary, Piotr Piszczek, Danuta Dopierała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy może odmówić umorzenia samych odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenia społeczne, jeśli nie umarza należności głównej (składek)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ rentowy błędnie zinterpretował przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, twierdząc, że umorzenie odsetek za zwłokę jest możliwe jedynie w przypadku umorzenia należności głównej. W rzeczywistości, pojęcie 'należności z tytułu składek' obejmuje również odsetki, a przepisy te pozwalają na umorzenie samych odsetek. Błędna wykładnia przepisów przez organ stanowiła podstawę do uchylenia zaskarżonych decyzji.
Stan faktyczny
Pani B. K. wniosła o umorzenie zaległości składkowych i odsetek z powodu trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił umorzenia odsetek, twierdząc, że jest to możliwe tylko przy umorzeniu należności głównej. Po modyfikacji wniosku, ZUS odmówił również umorzenia składek, uznając, że nie zachodzi całkowita nieściągalność ani ważny interes strony. Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję ZUS. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o dwuinstancyjności i braku czynnego udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS oraz poprzedzającą ją decyzję ZUS i zasądził od Prezesa ZUS na rzecz B. K. zwrot kosztów zastępstwa prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Asesor WSA - Danuta Dopierała (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2007 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] października 2006 r. znak: [...] 2) zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz B. K. kwotę 257 ( dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Przedmiotem skargi z [...] stycznia 2007 r., wniesionej przez panią B. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2006 r., znak sprawy: [...] , utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w T. M. z [...] października 2006 r., znak sprawy: [...] , odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Pismem z 19 czerwca 2006 r., uzupełnionym w dniu 3 lipca 2006 r., pani B. K. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w T. M., Inspektorat w B. o rozłożenie zaległości w składkach na raty, umorzenie odsetek oraz wstrzymanie wykonania egzekucji. We wniosku wskazała, iż od 1989 r. prowadziła działalność gospodarczą w postaci kwiaciarni. W latach 2001 - 2005, z powodu kłopotów zdrowotnych, będących bezpośrednią przyczyną zaniedbania prowadzenia stosownej dokumentacji i rozliczeń, powstała zaległość w płatności składek. Zaznaczyła, iż obecnie nie prowadzi już działalności gospodarczej, a jedyny Jej dochód stanowi emerytura w wysokości 789,82 zł, z której Zakład dokonywał potrąceń w kwocie 311,56 zł na spłatę zaległych składek. Wnioskodawczyni zobowiązała się do dobrowolnego spłacania zaległości składkowych w miesięcznych ratach w wysokości 500 zł i jednocześnie, mając na względzie wysokość kwoty zaległości, wniosła o umorzenie odsetek. Nadmieniła, że spłaca również zadłużenie wobec Urzędu Skarbowego, który obecnie rozpatruje wniosek o rozłożenie zaległości podatkowych na raty i umorzenie odsetek. Podkreśliła, że nie uchyla się od spłacenia zaległości składkowych, jednak prosi o stworzenie takich warunków, które pozwolą jej za życia na wywiązanie się z obowiązku w granicach Jej własnych możliwości finansowych przy jednoczesnym wsparciu ze strony rodziny, która zadeklarowała systematyczny udział w spłacie odnośnych zobowiązań. W odpowiedzi na powyższe, pismem z 27 czerwca 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował Wnioskodawczynię, iż umorzenie samych odsetek za zwłokę nie jest możliwe ze względu na brak podstaw prawnych. Powołując treść art. 28 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) wskazał, iż umorzenie odsetek jest możliwe jedynie wówczas, gdy następuje umorzenie należności głównej, tj. składek. Jednocześnie zaznaczył, iż umorzenie należności może nastąpić w przypadku całkowitej nieściągalności na podstawie art. 28 ust. 2 ww. ustawy stwierdzając, iż w rozpatrywanym przypadku całkowita nieściągalność nie zachodzi, ponieważ istnieje możliwość egzekwowania zadłużenia w trybie egzekucji administracyjnej i sądowej z nieruchomości. Nadto organ poinformował Stronę o warunkach spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami w formie układu ratalnego. Kwestionując powyższe stanowisko Zakładu, pani B. K. w piśmie z 4 lipca 2006 r. podniosła m.in., iż - mając na względzie obowiązujący stan prawny - w Jej ocenie "nie jest w żadnym stopniu wymagane by organ, który chce zastosować ulgę w postaci umorzenia odsetek, również obligatoryjnie umarzał należność główną"." W odpowiedzi z 19 lipca 2006 r. Zakład podtrzymał swoje stanowisko odnośnie braku podstaw prawnych do umorzenia samych odsetek za zwłokę, bez umorzenia należności głównej. Wobec powyższego, pismem z 14 lipca 2006 r., pani B. K. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek argumentując, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Podkreśliła, że jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, która - przy uwzględnieniu bieżących kosztów utrzymania oraz wydatków związanych z leczeniem - nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Utrzymuje się tylko dzięki finansowej pomocy rodziny. Zaznaczyła, że jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego, w którym zajmuje mieszkanie o pow. 60 m2. Nie posiada żadnych wartościowych rzeczy ani oszczędności. Na nieruchomości ustanowione jest zabezpieczenie hipoteczne kredytu pobranego w banku PKO BP w B. na budowę domu oraz skonwertowanego kredytu w Banku Spółdzielczym w R. Zabezpieczenie hipoteczne ustanowione zostało także na budynku gospodarczym, stanowiącym jej własność oraz na gruntach ornych, których nie uprawia ze względu na zły stan zdrowia. Raty ww. kredytów spłaca wyłącznie dzięki pomocy rodziny. Posiada zadłużenie w Urzędzie Skarbowym w B. z tytułu podatku dochodowego, wobec którego zawnioskowała o rozłożenie zaległości podatkowej na raty oraz umorzenie odsetek. W ocenie Wnioskodawczyni, Jej trudna sytuacja materialna w pełni uzasadnia zastosowanie ulgi w formie umorzenia składek. Jak zauważyła, biorąc pod uwagę wysokość świadczenia emerytalnego i miesięczne koszty utrzymania, obciążenie Jej dodatkowo obowiązkiem spłaty należności z tytułu składek może spowodować całkowitą niewypłacalność. W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, decyzją z [...] października 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, powołując w podstawie prawnej art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 1 oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż Strona zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej 31 maja 2005 r. Obecnie mieszka z córką i jej rodziną w domu położnym na działce o pow. 0,0172 ha, przy czym Zobowiązanej przysługuje udział wynoszący - we współwłasności przedmiotowej nieruchomości. Dom jest podzielony na dwa lokale mieszkalne; lokal o pow. użytkowej 98,81 m2 jest własnością Strony i ma urządzoną księgę wieczystą. Ponadto Zobowiązana posiada grunty orne o pow. 1,41 ha. Płatniczka utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w kwocie 789,00 brutto miesięcznie, przy czym zgodnie z oświadczeniem z 8 sierpnia 2006 r., korzysta z pomocy finansowej udzielanej doraźnie przez córkę. Jak wynika z zaświadczenia lekarskiego złożonego do akt sprawy, Zobowiązana jest przewlekle chora i leczy się w prywatnym gabinecie internistyczno-kardiologicznym. Zauważył nadto, iż posiada liczne zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego, banków oraz osoby fizycznej. Podkreślił, iż podstawą do umorzenia zaległości jest obiektywnie istniejący stan nieściągalności, którego granice wyznacza przepis art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a w sytuacji braku stanu całkowitej nieściągalności, ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia składek. Zdaniem organu z treści ww. przepisów wynika ponadto, że decyzja w sprawie umorzenia należności ZUS jest tak zwaną decyzją uznaniową, co oznacza, że nawet w sytuacji, gdy spełnione są przesłanki do umorzenia, Zakład nie jest zobowiązany do wydania pozytywnej decyzji w tym zakresie. Zasadą jest bowiem opłacenie składek ubezpieczeniowych. Natomiast wszelkie ulgi, w tym umorzenie należności ZUS, mają charakter wyjątkowy. Zakład zauważył, iż w przypadku pani K. nie jest możliwe uznanie, że wystąpiła nieściągalność należności ZUS, gdyż żadna z ww. okoliczności, dających podstawę umorzenia należności z tytułu składek nie zachodzi. Z uwagi na zbieg egzekucji, Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał tytuły wykonawcze do Komornika Sądowego w B. zgodnie z pismem z 31 maja 2006 r. Egzekucja jest skuteczna, bowiem na konto ZUS w okresie lipiec - wrzesień 2006 r. wpłynęła kwota 673,33 zł. Ostatnią wpłatę Komornik Sądowy przekazał w dniu 19 września 2006 r. Nadto zaznaczył, iż Zobowiązana uzyskuje dochody ze świadczenia emerytalnego w wysokości umożliwiającej skuteczne egzekwowanie zaległych składek. Z emerytury są dokonywane potrącenia na rzecz Komornika Sądowego w wysokości 197,46 zł miesięcznie. Ponadto istnieje możliwość dochodzenia zobowiązań z nieruchomości, będących własnością Zobowiązanej. W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie nie występuje również ważny interes, który uzasadniałby umorzenie. Występowanie lub brak w konkretnym przypadku ważnego interesu płatnika, powinno być dokonane z uwzględnieniem takich okoliczności jak nagłe zdarzenie losowe, choroba pozbawiająca dłużnika możliwości pozyskiwania dochodu, czy sytuację, gdy spłata zadłużenia naruszałaby podstawy egzystencji zobowiązanego i jego rodziny. Powyższe okoliczności, mające ze swej strony charakter wyjątkowy w przypadku Strony nie występują. Zdaniem organu nie można bowiem uznać, że opłacenie składek ubezpieczeniowych pozbawiłoby Zobowiązaną zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, ponieważ dłużniczka utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego, spłaca liczne zobowiązania oprócz składek ubezpieczeniowych (część zobowiązań jest realizowana przez Komornika Sądowego), a nadto - pomimo wielu długów - Zobowiązana wraz z córką zaciągnęła kredyt mieszkaniowy w kwocie 97.000 zł i będzie go spłacać. Biorąc pod uwagę powyższe, uwzględniając fakt prowadzonego postępowania egzekucyjnego przez Komornika Sądowego oraz możliwość dochodzenia zobowiązań z nieruchomości, organ stwierdził brak podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku Strony. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pani B. K., kwestionując stanowisko organu, podniosła w szczególności, iż nietrafnym jest stwierdzenie, że w Jej przypadku nie występuje ważny interes, uzasadniający podjęcie decyzji o umorzeniu składek. Podkreśliła, iż jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, wymagającą opieki lekarskiej, nieposiadającą możliwości podjęcia zatrudnienia. Wbrew stanowisku organu spłata zadłużenia naruszyłaby podstawy jej egzystencji, ponieważ utrzymuje się tylko dzięki pomocy rodziny. Decyzją z [...] listopada 2006 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] października 2006 r. Podzielając stanowisko organu I instancji w uzasadnieniu Prezes Zakładu podkreślił, iż decyzje w sprawach umorzenia należności z tytułu składek, wydane na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak również na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365) oparte są na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że nawet w sytuacji gdy zostaną spełnione przesłanki do umorzenia, organ nie jest zobowiązany do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w sprawie. Ustosunkowując się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Zakładu zauważył, iż egzekwowanie należności ZUS ze świadczenia emerytalnego nie uszczupli dochodów Strony i nie spowoduje zagrożenia Jej egzystencji bowiem nawet w przypadku braku należności Zakładu z ww. świadczenia Komornik Sądowy będzie dokonywał potrącenia właściwej kwoty na inne zobowiązania. Ponadto, powołując treść art. 24 ust. 4, ust. 5 i 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych organ stwierdził, iż za odmową umorzenia należności przemawia również okres czasu, jaki ustawa przewiduje na wyegzekwowanie istniejącego zadłużenia. Wyjaśnił również, iż ze środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych pochodzących z płaconych składek finansowane są wypłaty świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego oraz wypadkowego. Uzyskany przez Fundusz przychód z tytułu składek ubezpieczeniowych jest sprawą istotną dla obecnych i przyszłych świadczeniobiorców. Każde umorzenie należności oznacza, że o umorzoną część składek przychód Funduszu nie ulegnie zwiększeniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pani B. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji ZUS i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie: 1) art. 6 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 30, poz. 26 z ze zm.), dalej: k.p.a., poprzez błędne podanie podstawy prawnej szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, 2) art. 7 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela, 3) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie Stronie czynnego udziału w postępowaniu, 4) art. 15 k.p.a. poprzez niezastosowanie zasady dwuinstancyjności postępowania, 5) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia dla odmowy dania wiary dowodom złożonym przez Stronę organowi odnośnie ponoszonych kosztów utrzymania, 6) art. 28 ust. 3a ustawy z 13 października o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez nieuznanie zasadności występujących przesłanek do zastosowania umorzenia składek, 7) § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) poprzez nieuwzględnienie sytuacji materialnej Strony i błędne uznanie, że nie spełnia warunków do umorzenia składek. W uzasadnieniu skargi pani B. K. podniosła w szczególności, iż dokonana przez ZUS ocena Jej zdolności finansowej do ponoszenia ciążących na niej zobowiązań jest błędna i nierealna. Organ pominął w swoim postępowaniu złożone przez Skarżącą wnioski dowodowe dotyczące kosztów utrzymania i osiąganych dochodów, nie podając przy tym żadnego uzasadnienia merytorycznego, czym naruszył art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Podkreśliła, że nie ma żadnych innych dochodów poza emeryturą (z której po dokonaniu potrąceń komorniczych, pozostaje Jej na zaspokojenie potrzeb życiowych kwota 478,26 zł) i Jej możliwości finansowych nie można wiązać w żaden sposób z dobrą wolą córki, która przejęła na siebie spłatę zobowiązań z tytułu kredytów bankowych. Ponadto Skarżąca sformułowała zarzut nie przeprowadzenia dokładnego postępowania dowodowego odnośnie ustalenia Jej stanu majątkowego podkreślając, iż dom, w którym mieszka oraz działka, na której dom jest posadowiony stanowią współwłasność Jej i córki, przy czym córka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Zaznaczyła, iż - w Jej ocenie - nie ma żadnych podstaw prawnych, aby na rodzinę przerzucać odpowiedzialność za Jej zobowiązania, a fakt oferowania pomocy materialnej przez rodzinę nie świadczy, że Skarżąca znajduje się w dobrej sytuacji ekonomicznej, pozwalającej na spłatę zaległych składek bez uszczerbku dla Jej egzystencji. Podniosła również, iż w rozpatrywanej sprawie została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania, ponieważ ta sama osoba występowała w sprawie w toku postępowania prezentując organ I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym prezentując organ II instancji, co spowodowało rażące naruszenie art. 15 k.p.a. W omawianym przypadku nie można bowiem stwierdzić, iż prowadzone było postępowanie wyjaśniające, odrębne przed organem I i II instancji. Na zakończenie wskazała, iż organ odwoławczy, przed wydaniem decyzji II instancji nie umożliwił Skarżącej wglądu w zebrany materiał i nie dał możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czym naruszył zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, wyrażoną w art. 10 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, iż nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. bowiem z dniem 24 sierpnia 2005 r. weszła w życie zmiana przepisu art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którą od decyzji Zakładu odwołanie nie przysługuje, a stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy - i taki właśnie tok postępowania zastosowano w niniejszej sprawie. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 13 września 2007 r., pełnomocnik Skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub jej uchylenie z powodu rażącego naruszenia art. 15 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie niewskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Stosownie zaś do § 2 wymienionego przepisu sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W takim przypadku sąd uwzględnia skargę, mimo że wydane orzeczenie pogorszy sytuację skarżącego. Należy też zauważyć, iż na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania o konieczności uwzględnienia skargi, aczkolwiek z przyczyn, które wziął pod uwagę z urzędu niezależnie od jej treści, i uchylenia skarżonej decyzji z [...] listopada 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] października 2006 r. Przyczyną uchylenia tych decyzji, wydanych w obu instancjach w rozpoznawanej sprawie, było naruszenie tak przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. M. jak i Prezesa Zakładu przepisów ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm) - dalej powoływanej jako u.s.u.s. oraz ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., wobec czego należało zastosować art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Niezależnie od powyższego, rozpatrując w pierwszej kolejności - jako najdalej idący - zarzut wydania zaskarżonej decyzji Prezesa Zakładu z [...] listopada 2006 r. z rażącym naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), Sąd w składzie orzekającym uznał, iż brak jest podstaw do uznania, iż wskazane orzeczenie jest dotknięte wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd zważył, że zgodnie z art. 6 i art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej, działając na podstawie przepisów prawa, mają obowiązek z urzędu dokonywać kontroli swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej. Oznacza to, że postępowanie administracyjne może prowadzić wyłącznie organ właściwy w sprawie (miejscowo, rzeczowo i instancyjnie) oraz, że w trakcie całego postępowania organ ten winien dokonywać czynności, które zapewnią przestrzeganie prawa. Aby zatem dany organ był właściwy w sprawie, działanie jego musi być oparte na normie prawnej dającej mu uprawnienie lub obowiązek do przeprowadzenia postępowania (wyjaśnienia) i rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej, w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 181 k.p.a. organy odwoławcze, właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, określają przepisy odrębne, a do postępowania przed tymi organami stosuje się odpowiednio przepis art. 180 § 1 k.p.a., który stanowi, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. W niniejszej sprawie takim przepisem jest art. 83 ust. 4 u.s.u.s., który wszedł w życie 24 sierpnia 2005 r. mocą ustawy z 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 150, poz. 1248). Przedmiotowa ustawa zmieniła dotychczasowe brzmienie ww. przepisu w ten sposób, iż od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie przysługuje odwołanie do sądu cywilnego w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Stronie przysługuje natomiast prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w I instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. W świetle powyższego nie budzi zatem wątpliwości, iż w sprawach umarzania należności decyzje wydawane są przez dwa różne organy, tj. w pierwszej instancji - Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a następnie przez Prezesa Zakładu. Złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w tym przypadku (odmiennie niż przy decyzjach podejmowanych przez np. ministra), ma ten skutek, że sprawa podlega rozpatrzeniu przez inny organ. Jak wynika z powyższego, po zmianie brzmienia art. 83 ust. 4 u.s.u.s., tj. od dnia 24 sierpnia 2005 r., organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia należności jest - w II instancji - Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jako organ załatwiający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W rozpatrywanej sprawie decyzja z [...] listopada 2006 r., została wydana przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który powołując w podstawie prawnej art. 83 ust. 4 u.s.u.s., utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2006 r. wydaną prawidłowo przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, iż ww. decyzja została wydana z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania w zakresie podniesionym w skardze, co wyłącza dopuszczalność stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto Sąd zauważa, iż w sprawie niniejszej decyzję organu I instancji podpisał - z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Zastępca Dyrektora Oddziału Zakładu w T. M. - J. K., natomiast decyzję wydaną po rozpatrzeniu sprawy przez inny organ (Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych), ponownie rozpatrujący sprawę w postępowaniu, do którego stosuje się przepisy o postępowaniu odwoławczym, podpisała inna osoba - Dyrektor Oddziału Zakładu - K. S. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie brak jest również podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. z przyczyn, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., regulującym instytucję wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu (por. np. wyrok z 18 września 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1649/06 r., niepubl.) Jak wynika z akt sprawy postępowanie w sprawie niniejszej, zakończonej decyzją ostateczną Prezesa Zakładu z [...] listopada 2006 r., wszczęte zostało w myśl art. 61 § 1 i 3 k.p.a. wnioskiem pani B. K. z 13 lipca 2006 r. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek (k. 10 akt admin.). Podkreślenia jednak wymaga, iż wskazana treść żądania Skarżącej jest wynikiem uprzedniej modyfikacji zakresu żądania nakreślonego we wniosku z 19 czerwca 2006 r., uzupełnionym 3 lipca 2006 r., którym to Skarżąca wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w T. M., Inspektorat w B. o rozłożenie zaległości w składkach na raty, umorzenie odsetek oraz wstrzymanie wykonania egzekucji (k. 2 i 5 akt admin.). Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowa modyfikacja zakresu wniosku w przedmiocie umorzenia zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych była bezpośrednio podyktowana stanowiskiem organu zaprezentowanym w piśmie z 27 czerwca 2006 r. nr [...] (k. 3 akt admin.) oraz z 19 lipca 2006 r. nr [...] , w których to jednoznacznie stwierdzono, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa (art. 28 ust. 4 u.s.u.s.) "(...) umorzenie odsetek za zwłokę jest możliwe jedynie wówczas, gdy następuje umorzenie należności głównej, tj. składek.". Wobec braku przychylenia się do wniosku Skarżącej o umorzenie odsetek, w piśmie z 22 lipca 2006 r., kwestionując ww. stanowisko organu, Skarżąca wskazała, że oczekuje rozpatrzenia wniosku z 14 lipca 2006 r. o umorzenie zaległych składek (k. 8 akt admin.). Sąd nie podziela poglądu zaprezentowanego w ww. pismach z 27 czerwca 2006 r. oraz z 19 lipca 2006 r., iż jakoby w świetle art. 28 ust. 4 u.s.u.s., Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest zobowiązany umarzać odsetki tylko w przypadku, gdy umorzeniu podlega należność główna. Powyższy przepis stanowi, że umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. Pod pojęciem "składek" należy rozumieć - zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 4 pkt 3 u.s.u.s. - składki na ubezpieczenia społeczne osób fizycznych podlegających chociaż jednemu z ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 1 ustawy, tj. ubezpieczeniu emerytalnemu, ubezpieczeniu rentowemu, ubezpieczeniu w razie choroby i macierzyństwa, ubezpieczeniu z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. W przypadku zatem umorzenia powyższych składek z mocy prawa następuje również umorzenie należnych od nich odsetek za zwłokę. Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, choć wprost ustawodawca w tym przedmiocie się nie wypowiada, że we wskazanej sytuacji odsetki ulegają umorzeniu w całości lub w takiej części, w jakiej zostały umorzone składki, czyli według zasady proporcjonalności. Analizowany przepis reguluje zatem i to w sposób automatyczny wyłącznie byt wtórnych - w stosunku do zaległych składek - należności pieniężnych, w tym odsetek, w przypadku, gdy te składki przestają istnieć, tj. gdy zostają umorzone. W żadnym razie przepis ten nie pozwala na sformułowanie tezy, iż jest on przeszkodą w umarzaniu samych odsetek. W istocie art. 28 ust. 4 u.s.u.s. nie reguluje bowiem zakresu przedmiotowego instytucji umorzenia, przewidzianej na gruncie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, lecz określa skutki, jakie wywołuje umorzenie składek, rozumianych jak wyżej (art. 4 pkt 3 ww. ustawy). Z kolei to, jakie należności mogą być umarzane i na jakich warunkach wynika z art. 28 ust. 1 - ust. 3b, art. 30 i art. 32 u.s.u.s. W kontekście rozpoznanej sprawy należy zatem zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, o czym stanowi art. 28 ust. 2 u.s.u.s., która zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 tego artykułu. Z kolei w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Natomiast w art. 24 ust. 2 u.s.u.s. wskazano, iż pojęciem "należności z tytułu składek" objęte są "składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata". W takim stanie rzeczy stanowisko organów orzekających odnośnie braku podstaw prawnych do umarzania samych odsetek za zwłokę jest wprost sprzeczne z normatywnym znaczeniem pojęcia "należności z tytułu składek", które zostało użyte w powołanych wyżej przepisach. Podstawa prawna do umarzania w całości lub w części samych odsetek za zwłokę od składek, w rozumieniu art. 4 pkt 3 u.s.u.s., znajduje się więc w art. 28 ust. 1 i ust. 2 oraz - w przypadku składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia - w art. 28 ust. 3a tej ustawy. Oczywiście przy stosowaniu wskazanych przepisów należy mieć na uwadze także treść art. 30 u.s.u.s., który wyłącza stosowanie art. 28 w stosunku do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, jak również art. 32, który do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie stosowania umorzeń nakazuje stosowanie odpowiednie przepisów dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne. Reasumując, art. 28 u.s.u.s. pozwala na umarzanie samych odsetek za zwłokę od wskazanych w nim składek, jak i od składek wskazanych w art. 32 tej ustawy. Wnioskodawca ma przy tym, we wskazanym wyżej zakresie, pełną swobodę w wyborze należności, których umorzenia się domaga; może zatem domagać się umorzenia w całości lub w części niektórych tylko składek, samych odsetek, dodatkowej opłaty, kosztów upomnienia lub kosztów egzekucyjnych, może łączyć swoje żądania w ramach tych należności, przy czym jeśli umorzone zostaną składki, to z mocy prawa umorzeniu ulegają również te należności z nimi związane, o których mowa w art. 28 ust. 4 u.s.u.s. (por. też wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] października 2004 r., sygn. akt [...] , LEX nr [...] ). Odmowa umorzenia odsetek nie może więc nastąpić z powodu niedopuszczalności umarzania samych odsetek, jak mylnie przyjął Zakład stwierdzając, iż "(...) umorzenie odsetek za zwłokę jest możliwe jedynie wówczas, gdy następuje umorzenie należności głównej, tj. składek". Biorąc pod uwagę powyższe oraz zważywszy na treść wniosku pani B. K. z 19 czerwca 2006 r., sprawę należało rozpoznać w oparciu o przepis art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania należności z tytułu składek (odsetek za zwłokę), określając uprzednio przedmiot postępowania na podstawie zakresu żądania Skarżącej oraz w oparciu o ustalenia dokonane przez organ rentowy na podstawie stosownych dokumentów rozliczeniowych - co do okresu zaległości płatnika oraz kwoty należności z tytułu odsetek za zwłokę. Konkludując, Sąd w składzie orzekającym stwierdza, iż powodem uchylenia decyzji Prezesa Zakładu z [...] listopada 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu z [...] października 2006 r. była błędna wykładnia wskazanych powyżej przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dokonana w toku postępowania administracyjnego, która - z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) - stanowiła bezpośrednią przyczynę zmiany zakresu żądania Skarżącej i rozpatrzenia wniosku w tym właśnie - zmienionym zakresie. Nie bez znaczenia w sprawie niniejszej pozostaje fakt kwestionowania ww. stanowiska organu odnośnie braku możliwości umorzenia samych odsetek oraz - będącej jego konsekwencją - modyfikacji zakresu żądania Skarżącej, zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w skardze do Sądu. Mając na względzie powyższe, w pierwszej kolejności w sprawie niniejszej doprecyzowania wymaga kwestia zakresu żądania Strony w kontekście wniosku z 19 czerwca 2006 r. o umorzenie odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek. Rozpatrując sprawę ponownie organ winien zatem, uwzględniając przedstawioną powyżej ocenę prawną Sądu, precyzyjnie określić przedmiot postępowania, a następnie odpowiednio zastosować normę prawa materialnego wynikającą z art. 28 u.s.u.s. w celu właściwego zakreślenia granic postępowania dowodowego oraz wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, przy czym ustalony zakres przedmiotu postępowania winien zostać wyjaśniony w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, iż rozstrzyganie w ramach uznania administracyjnego (w sprawach dotyczących umarzania należności z tytułu składek) wymaga od organu nie tylko poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści, ale także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Warto w tym miejscu wskazać na wyrok Sądu Najwyższego z [...] listopada 1993 r. (sygn. akt [...] ), w którym przyjęto, iż "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, i udowodnić, iż on jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli.". Ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego - w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli - winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym - stosownie do treści art. 107 k.p.a. - jej integralną część, którego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Obowiązkiem organu jest bowiem prawidłowe umotywowanie podjętego rozstrzygnięcia zgodne z treścią art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji musi jasno wskazywać motywy nieuwzględnienia wniosku Strony. Winno więc zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, nawet wtedy, gdyby fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę, a także wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisu prawa materialnego mającego w sprawie zastosowanie, tak aby Strona nie miała wątpliwości co do zasadności wydanego rozstrzygnięcia. W szczególności zaś decyzje odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Uzasadnienie realizować winno również wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Mając na względzie powyższe, organ - stosując zasady rzetelnej procedury administracyjnej - winien dokonać kompleksowej oceny sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej Skarżącej, uwzględniając przy tym - jak już powyżej wskazano - zakres żądania wniosku. Ocena ta, oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego oraz na przekonujących podstawach, winna znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. W tym miejscu podkreślić należy, iż w sytuacji, gdy przedmiotem rozpatrywanej sprawy są zarówno należności z tytułu składek na ubezpieczenie własne, jak i finansowane przez płatnika za pracownika, a więc gdy w sprawie ma zastosowanie art. 28 ust. 2 i 3 oraz 3a w zw. z art. 32 u.s.u.s., organ winien dokonać rozróżnienia odrębnych tytułów należności w kontekście różnych przesłanek określonych w ww. przepisach. Brak wskazanego rozróżnienia może - zdaniem Sądu - sugerować, iż do oceny zasadności umorzenia należności z tytułu nieopłaconych przez płatnika składek na ubezpieczenia własne (osobiste) oraz pracownicze (w części finansowanej przez płatnika) mają zastosowanie (łącznie) zarówno przesłanki określone w art. 28 ust. 3, jak i ust. 3a u.s.u.s. oraz w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z 31 lipca 2003 r. To z kolei może prowadzić do błędnego rozumienia przez Stronę przesłanek odmowy umorzenia wnioskowanych należności, godząc w podstawowe zasady procedury administracyjnej, wymienione w art. 8 i art. 11 k.p.a. Rozpatrując sprawę ponownie organ winien zatem dokonać rozróżnienia tytułów należności ze wskazaniem, które przepisy art. 28 u.s.u.s. mają do nich zastosowanie oraz dokładnie wyjaśnić przesłanki umorzenia w oparciu o poczynione ustalenia faktyczne. Sąd zauważa nadto, iż w trakcie prowadzonego ponownie - na skutek wniesionego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - postępowania administracyjnego uchybiono treści art. 10 § 1 k.p.a., wyrażającemu ogólną zasadę postępowania administracyjnego, tj. czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania. Przepis ten stanowi, iż organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z § 2 tego artykułu wynika, że organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Natomiast jego § 3 wskazuje, iż organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1. Zaprezentowana norma z § 1 omawianego artykułu w sposób jednoznaczny nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom postępowania czynnego udziału w każdym stadium tego postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zauważyć należy, iż w niniejszej sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek zawartych w § 2 ww. artykułu, pomimo to Prezes Zakładu nie umożliwił Stronie - po zakończeniu w sprawie postępowania wyjaśniającego, a przed wydaniem decyzji w II instancji - wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co czyni uzasadnionym zarzut skargi w odnośnym zakresie. Na marginesie już tylko Sąd zaznacza, iż niedopuszczalne jest wzywanie strony do dołączenia dokumentów wykazujących okoliczności uzasadniające wniosek o umorzenie należności pod rygorem pozostawienia pisma zawierającego wniosek bez rozpoznania - na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Wymieniony przepis służy jedynie usuwaniu braków formalnych podania - wniosku, do których - stosownie do treści art. 63 § 2 i 3 k.p.a. - należą: określenie żądania, podpis strony, jeżeli działa przez pełnomocnika - dołączenie pełnomocnictwa, oraz wymagania wskazane w przepisach szczególnych. Nie dotyczy natomiast okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Nieusunięcie braków formalnych skutkuje tym, iż podanie nie jest rozpatrywane, nieprzedłożenie dowodów przez stronę prowadzi zaś do podjęcia rozstrzygnięcia przez organ w oparciu o materiał dowodowy dotychczas zebrany. Dlatego też w piśmie Zakładu z 31 lipca 2006 r. skierowanym do Strony, wzywającym do uzupełnienia wniosku o stosowne, aktualne informacje, które pozwolą określić, że dłużnik spełnia określone w ustawie wymogi do kwalifikacji jego należności do umorzenia, organ błędnie wskazał rygor wynikający z ww. art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd - uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), a także jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c). Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło