V SA/Wa 914/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-22

Skład orzekający: Michał Sowiński, Izabella Janson, Beata Krajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut przedawnienia wykonania kary grzywny nałożonej mandatem karnym jest zasadny, jeśli organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności przed upływem terminu przedawnienia, mimo że skarżący otrzymał zawiadomienie o zajęciu po terminie?
Ratio decidendi
Zajęcie wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym jest skuteczne z chwilą doręczenia zawiadomienia o zajęciu dłużnikowi zajętej wierzytelności (w tym przypadku Urzędowi Skarbowemu), a nie zobowiązanemu (skarżącemu). Skoro zajęcie nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia wykonania mandatu, zarzut przedawnienia jest niezasadny, nawet jeśli skarżący otrzymał zawiadomienie o zajęciu po terminie.
Stan faktyczny
Skarżący B. W. został ukarany mandatem karnym, którego nie zapłacił. W związku z tym wszczęto postępowanie egzekucyjne, wystawiono tytuł wykonawczy i dokonano zajęcia wierzytelności skarżącego wobec Urzędu Skarbowego. Skarżący podniósł zarzut przedawnienia kary grzywny, twierdząc, że otrzymał zawiadomienie o zajęciu po terminie. Organy administracji uznały zarzut za bezzasadny, wskazując, że zajęcie nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Protokolant - Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2007 r. sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione; oddala skargę. W dniu [...] lipca 2003 r. na B. W. nałożono mandat karny kredytowany nr [...] opiewający na kwotę 100 zł. B. W. nie dokonał w terminie zapłaty nałożonego na niego mandatu karnego nr, dlatego też [...] Urząd Wojewódzki Wydział Administracyjno-Gospodarczy wystawił przeciwko niemu tytuł wykonawczy nr [...] i przekazał sprawę celem egzekucji swoich należności do Urzędu Skarbowego w P. W dniu [...] czerwca 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. - jako organ egzekucyjny - wystawił Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną, o wartości 106,40 zł, u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank. Pismem tym organ egzekucyjny wezwał Urząd Skarbowy w P. jako dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty z tytułu zajęcia zwrotu podatku dochodowego za 2005 r., nie uiszczał zobowiązanemu B. W., bez zgody organu egzekucyjnego, lecz należną kwotę przekazał na pokrycie dochodzonych należności, które objęte zostały tytułem wykonawczym wystawionym przez [...] Urząd Wojewódzki Wydział Administracyjno-Gospodarczy. Pismem z dnia 21 lipca 2006 r. B. W. skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. oświadczenie, iż nie uznaje on zajętej przez Urząd Skarbowy wierzytelności. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż na podstawie art. 45 § 3 ustawy Kodeks Wykroczeń orzeczona wobec niego kara grzywny nie podlega wykonaniu ze względu na przedawnienie. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. przekazał zarzuty B. W. na prowadzone postępowanie egzekucyjne do wierzyciela tj. [...] Urzędu Wojewódzkiego w P. celem rozpoznania. Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał zarzuty zgłoszone przez B. W. na prowadzone w jego sprawie przedmiotowe postępowanie egzekucyjne za bezzasadne. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż osoba ukarana mandatem karnym zobowiązana jest do jego uiszczenia w przeciągu siedmiu dni od daty jego nałożenia a brak terminowej zapłaty skutkuje wystawieniem przez wierzyciela, wniosku do właściwego Urzędu Skarbowego o przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się natomiast do podnoszonego zarzutu przedawnienia, organ I instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 45 § 3 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks Wykroczeń (Dz. U. Nr 12, poz. 114 ze zm.) – zwanej dalej "K.w." termin przedawnienia w tej sprawie wynosi 3 lata, natomiast jak wynika z art. 98 § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106, poz. 1148 ze zm.), mandat karny staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. W ocenie organu I instancji do przedawnienia nałożonego na B. W. mandatu nr [...] doszłoby dopiero w dniu 16 lipca 2006 r., jednakże w dniu 27 czerwca 2006 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności B. W. w kwocie 106,40 zł. Pismem z dnia 12 września 2006 r. B. W. skierował do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zażalenie na ww. postanowienie z dnia 4 września 2006 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania prowadzonego w jego sprawie. Zarzucił wydanemu postanowieniu naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – zwanej dalej "k.p.a." tj. art. 124 § 1 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. , oraz przepisów prawa materialnego. Wskazał, iż nie jest prawdą, aby Urząd Skarbowy w P. w dniu 27 czerwca 2006 r. zajął jego wierzytelność w kwocie 106,40 zł, bowiem Urząd ten jedynie powiadomił go w dniu 19 lipca 2006 r. o dokonaniu ww. zajęcia. W ocenie B. W., z uwagi na to iż, ww. zawiadomienie zostało mu doręczone w dniu 19 lipca 2006 r. w sprawie doszło do upływu terminu przedawnienia. Ponadto zarzucił, iż zaskarżone postanowienie zawiera uchybienia w zakresie prawa procesowego i materialnego, ponieważ nie spełnia warunków formalnych z art. 124 § 1 k.p.a. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] oraz powtórzył argumentację organu I instancji. Ponadto wskazał, iż zgodnie z art. 89 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229 poz. 1954 z zm.) zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, przy czym w tym postępowaniu dłużnikiem zajętej wierzytelności był Urząd Skarbowy w P., który otrzymał zawiadomienie przed dniem przedawnienia wykonania nałożonego na B. W. mandatu karnego. Podkreślono także, iż w ocenie organu II instancji zaskarżone postanowienie spełnia określone prawem wymogi formalne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2007 r. B. W. wniósł o uchylenie postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2006 r., umorzenie postępowania objętego zaskarżonym postanowieniem oraz zwrot nienależnie pobranej kwoty 106,40 zł. Skarżący wskazał, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa tj. art. 124 § 1 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., oraz art. 45 § 3 kodeksu wykroczeń. Skarżący zarzucił także błędne zastosowanie przez organy administracyjne przepisów kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia oraz przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uzasadniając swoje zarzuty podtrzymał argumentację podnoszoną w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w zakresie interpretacji zaistniałego stanu faktycznego oraz obowiązujących przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko dotychczas prezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając sprawę zgodnie z powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zaskarżone postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jest prawidłowe i w konsekwencji skarga na nie nie jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż datą do której należność z tytułu nałożonego na skarżącego mandatu karnego mogła być egzekwowana był 16 lipca 2006 r. /art. 45 § 3 Kodeksu wykroczeń/. Mandat ten stał się bowiem prawomocny w dniu 16 lipca 2003 r. z chwilą jego podpisania przez ukaranego /art. 98 § 3 Kodeksu postępowania w sprawach wykroczenia/. Egzekucja mogła być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, co wynika wprost z treści § 13 ust. 3 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wierzyciel - Wojewoda [...] – wystawił tytuł wykonawczy /§ 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia/, a że nie jest on jednocześnie organem egzekucyjnym, skierował ten tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego działając zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. stał się organem egzekucyjnym w rozumieniu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. W dniu 27 czerwca 2006 r. Organ egzekucyjny /tj. Naczelnik/ zwrócił się do Urzędu Skarbowego w P. o przekazanie mu, z pozostającej w gestii Urzędu nadpłaty przez skarżącego podatku dochodowego za 2005 r., kwoty należnej na pokrycie dochodzonej przez Wojewodę [...] należności mandatowej wynoszącej wraz z kosztami egzekucyjnymi 106, 40 zł. Sąd wskazuje, wobec niezrozumienia tego zagadnienia przez skarżącego, który w sprawie był dłużnikiem zobowiązanym, iż z chwilą zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną, Urząd Skarbowy w P. stał się "dłużnikiem zajętej wierzytelności" – tzn. podmiotem realizującym na wezwanie organu egzekucyjnego zajęcie wierzytelności. Organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. – dokonał zajęcia należności obciążającej skarżącego zgodnie z art. 89 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z mocy art. 89 § 2 tej ustawy zajęcie to zostało dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności /Urzędowi Skarbowemu w P./ zawiadomienia o zajęciu, co w sprawie niniejszej nastąpiło w dniu 27 czerwca 2006 r. a w konsekwencji zajęcia należność z tytułu niezapłaconego mandatu karnego została wyegzekwowana w dniu 29 czerwca 2006 r. Podnieść należy, iż na gruncie przytaczanych przepisów - wbrew stanowisku skarżącego - dla skutecznego dokonania zajęcia i następnie egzekucji nie ma znaczenia termin otrzymania zawiadomienia o zajęciu wierzytelności przez dłużnika zobowiązanego t.j. skarżącego. Powoływane przez skarżącego "Pouczenie" pod doręczonym mu w dniu 19 lipca 2006 r. odpisem zawiadomienia o zajęciu wierzytelności w stosunku do strony ma ten tylko skutek, iż informuje o zakazie odebrania i rozporządzania zajętymi wierzytelnościami. Wobec wyegzekwowania należności w dniu 29 czerwca 2006 r. /przed 16 lipca 2006 r./ niezasadne jest powoływanie się przez stronę na przedawnienie i naruszenie przez organ administracji art. 45 § 3 Kodeksu wykroczeń. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie wyroku z dnia 18 sierpnia 2004 r. sygn. FSK 364/04 zobowiązanie podatkowe, które wygasło wskutek zapłaty nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia. Po zapłacie bowiem termin przedawnienia już nie biegnie. Niezasadne są także zarzuty proceduralne sformułowane w skardze. Organy administracji , w oparciu o art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązane były do orzekania w sprawie w formie postanowień, które w ocenie Sądu, odpowiadają wymogom sformułowanym w art. 124 kpa. Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę jako niezasadną w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło