V SA/Wa 92/20
WyrokWSA w Warszawie2020-03-04
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Aleksandra Młyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny?Ratio decidendi
Ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, ponieważ uzasadnienie rozstrzygnięcia było niejasne i nieścisłe, a organ nie wykazał w sposób precyzyjny, dlaczego przedłożone badania jakościowe paliwa stałego są niewystarczające w świetle obowiązujących przepisów. Brak jasnego odniesienia się do przepisów prawa dotyczących jakości paliw stałych oraz do przedłożonych świadectw jakości stanowi naruszenie zasady przejrzystości i rzetelności oceny, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia. Po negatywnej ocenie wniosku i odrzuceniu protestu przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego. Zarzucono PARP naruszenie zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności w ocenie wniosku, w szczególności w zakresie kryterium "Innowacyjność produktu lub procesu technologicznego", poprzez dowolną, stronniczą i nierzetelną ocenę opartą na błędnych założeniach co do składu produktu i przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, w związku z czym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Zasądzono od PARP na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Asesor WSA - Aleksandra Młyńska, Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2020 r. sprawy ze skargi C. sp. z o.o. sp.k. w W. na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia ... 2019 r. nr ... w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości; 2. zasądza od Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości na rzecz C. sp. z o.o. sp.k. w W. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi złożonej przez C. sp. z o.o. Sp. kom. z siedzibą w W. (dalej jako: "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona") jest rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej jako: "organ" lub "PARP") zawarte w piśmie nr [...] z dnia [...].12.2019r. w przedmiocie rozpoznania protestu złożonego w ramach Poddziałania 1.3.1 Wdrażanie innowacji przez MŚP Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości ogłosiła konkurs w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014- 2020 Poddziałania 1.3.1 Wdrażanie innowacji przez MŚP na wybór projektów do dofinansowania , którego zasady zostały ogłoszone na stronie internetowej PARP: https://www.parp.gov.pl/component/grants/grants/wdrazanie-innowacii-przez-msp Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu nr [...]. "W.".
Pismem z dnia [...] października 2019 r. ( znak: [...]) Skarżący został poinformowany, iż w wyniku oceny jego projekt nie został wybrany do dofinansowania, gdyż nie uzyskał wymaganej liczby punktów (min. 1 pkt) w kryteriach:
"Innowacyjność produktu lub procesu technologicznego";
"Opłacalność projektu i uzasadnienie jego realizacji";
"Przygotowanie do realizacji projektu";
"Wydatki w ramach projektu są kwalifikowalne, racjonalne i uzasadnione";
"Wskaźniki projektu są obiektywnie weryfikowalne i odzwierciedlają założone cele projektu";
Komisja Konkursowa w ramach oceny kryterium dot. innowacyjności wskazała, że (...) przedmiotem projektu jest wdrożenie na rynek mobilnej usługi utylizacji odpadów zawierających muły węglowe, flotokoncetraty, kamień (iły) i wodę, powstających w wyniku działalności kopalni. Wnioskodawca opracował w trakcie badań własnych technologię przetworzenia odpadów na substytut paliwa stałego w postaci brykietu i aglomeratu. W wyniku odilania i odwadniania paliwo formowane w postaci brykietu dedykowane będzie odbiorcy indywidualnemu, zaś paliwo w formie aglomeratu energetyce zawodowej. Substytut paliwa stałego był przedmiotem badań zleconych [...] i C. z prac B+R wykonanych samodzielnie i zleconych zostały załączone. Wskazanych innowacji produktowych nie można uznać za innowacje co najmniej na poziomie regionu, ponieważ w efekcie powstaje produkt wpływający niekorzystnie na środowisko i zdrowie społeczeństwa co najmniej na poziomie lokalnym. Muły węglowe i flotokoncentraty, które według najnowszego rozporządzenia Ministra Energii z 4 X 2018 pozycja 1890 nie mogą być stosowane do formowania paliw stałych w formie brykietów lub peletów, cyt. "§ 4. Wymagania jakościowe dla węgla kamiennego, brykietów lub peletów zawierających co najmniej 85% węgla kamiennego bez domieszek mułów węglowych i flotokoncentratów (miały o wymiarze ziarna 1 -r 31,5 mm: miał I, miał II, miał III) określone w tabeli nr 6 załącznika do rozporządzenia stosuje się do dnia 30 czerwca 2020 r".
W związku z powyższym § 4 nie można zaliczyć opracowanego brykietu za paliwo stałe. Badania brykietu pod kątem właściwości paliwowych jest bezzasadne ponieważ zgodnie z przytoczonym rozporządzeniem np. domieszkowany brykiet mułem węglowym i fitotokoncetratem nie spełnia nie kwalifikuje się jako paliwo stałe.
Badania w raporcie B+R przeprowadzone przez Wnioskodawcę wskazują w tabeli 19 na str. 18 obecność chloru i rtęci w brykiecie. Nie są natomiast wykazane metale ciężkie. Z kolei badania emisji przeprowadzone przez I. i wystawiony certyfikat pod kątem spełnienia wymagań kwalifikacyjnych paliwa dla klasy "B" są prawidłowe. Według załączonego raportu Wnioskodawca przekazał próbkę do badań pod nazwą "Brykiet węglowy AEG C." dla której zlecono zbadanie spełnienia wymagań kwalifikacyjnych paliwa stałego "A" lub "B". Raport B+R nie zawiera informacji z jakiego surowca źródłowego został wytworzony brykiet. Zleceniobiorca mógł nie posiadać pełnych informacji o dostarczonym paliwie, w inny przypadku powinno być wzięte pod uwagę przytoczone rozporządzenie ME, paragraf 4 np. paliwo stałe zawierające pierwiastki promieniotwórcze przebadane zgodnie z wymaganiami kwalifikacyjnymi paliwa stałego "A" lub "B" może je spełnić ponieważ wymagania nie obejmują badań promieniotwórczości. W przypadku dostarczonego do badań brykietu emisja związków chloru, rtęci i ewentualnych tlenków metali ciężkich będzie znacząca. Muł zawiera całą gamę metali ciężkich, w tym rtęć w dawkach znacznie większych niż w grubszych węglach. Nie da się jej pozbyć z paliwa żadnymi zabiegami, dlatego spalanie brykietu zawierającego wspomniane frakcje powoduje znaczącą emisję z komina, czyli przenikanie wspomnianych zanieczyszczeń do środowiska. Badania przeprowadzone przez I. obejmują tylko taki zakres jaki zlecił Wnioskodawca i wykonane badania zostały przeprowadzone prawidłowo. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2014 r., pozycja 1546, załącznik 7 wskazuje na emisję substancji nie będących przedmiotem wnikliwych badań Wnioskodawcy np. dioksyny i furany, Hg, Cd+TI, metale ciężkie, HCI, HF i inne. Wnioskodawca nie bierze pod uwagę zawartych w wymienionych odpadach rtęci i metali ciężkich, które podczas spalania będą wpływać na emisję szkodliwych związków wpływających bardzo niekorzystnie na stan zdrowia społeczeństwa i środowisko naturalne. Wnioskodawca opracował również drugi produkt nazwany aglomeratem dedykowany energetyce zawodowej. Nie jest jasna kwestia dlaczego ten produkt nie objęty był badaniem na emisję np. w ramach prac B+R zleconych I.. W przypadku aglomeratu jego potencjalnie szkodliwa emisja może być bezpieczna dla środowiska, ponieważ energetyka zawodowa w ramach dyrektyw MCP, LCP i rekomendacji BAT jest zobligowana do wdrożenia efektywnych systemów oczyszczania spalin np. z rtęci. W tym przypadku wykorzystanie aglomeratu byłoby zasadne(...) .
Ocena negatywna pozostałych kryteriów była konsekwencją negatywnej oceny kryterium innowacyjności
W ramach protestu z dnia [...] listopada 2019r. Skarżący odwołał się od negatywnego wyniku oceny i wniósł o ponowną ocenę merytoryczną w zakresie w/w kryteriów.
PARP nie uwzględniła protestu, o czym poinformowano Skarżącego pismem z dnia [...] grudnia 2019r. Znak [...]. W Rozstrzygnięciu wskazano, że ocena wniosku o dofinansowanie została przeprowadzona prawidłowo i protest nie został uwzględniony.
W odniesieniu do kryterium innowacyjności PARP wyjaśnił, że niezbędnym warunkiem do wdrożenia usługi jest wykazanie, że (...) powstałe w wyniku jej zastosowania produkty spełniają wszystkie obowiązujące przepisy i zalecenia. W tym zakresie kluczowym jest ustalenie, czy produkt końcowy spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Energii z 4.10.2018 r. W tej kwestii stanowiska Wnioskodawcy oraz Komisję Oceny Projektów są odmienne. Pierwsza różnica zdań dotyczy interpretacji zapisów zamieszczonych w § 4 rozporządzenia ME. KOP przytoczyła treść § 4 tego rozporządzenia, która brzmi "Wymagania jakościowe dla węgla kamiennego, brykietów lub peletów zawierających co najmniej 85% węgla kamiennego bez domieszek mułów węglowych i flotokoncentratów (miały o wymiarze ziarna 1÷31,5 mm; miał I, miał II, miał III) określone w tabeli nr 6 załącznika do rozporządzenia stosuje się do dnia 30 czerwca 2020 r. Na podstawie tego zapisu stwierdzono, że opracowanego brykietu nie można zakwalifikować jako paliwa stałego oraz uznano, że badania brykietu pod kątem właściwości paliwowych jest bezzasadne ponieważ zgodnie z przytoczonym zapisem rozporządzenia domieszkowany (mułem węglowym i flotokoncentratem) brykiet nie kwalifikuje się jako paliwo stale. W ramach złożonego protestu Wnioskodawca nie zgadza się z poprawnością takiego rozumowania.(...) Poczynione przez nią (Komisję Oceny Projektów – przyp.Sądu) w procesie oceny ustalenia wskazują, że załączone do dokumentacji aplikacyjnej wyniki nie są kompletne. Komisja ustaliła, że zastrzeżenia dotyczą zarówno analiz wykonanych samodzielnie przez Wnioskodawcę, jak i zleconych przez niego do wykonania I.. Można je streścić następująco: - zamieszczone w raporcie B+R wyniki przeprowadzonych przez Wnioskodawcę badań (zawarte w tabeli 19 na str. 18) dotyczą obecności chloru i rtęci w brykiecie. Nie są natomiast przedstawione dane dotyczące zawartości metali ciężkich. - badania przeprowadzone przez I. obejmują tylko taki zakres, jaki zlecił Wnioskodawca i choć wykonane zostały prawidłowo, to nie ujęto w ich ramach wszystkich wymaganych elementów. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2014 r., pozycja 1546, załącznik 7 wskazuje na emisję substancji nie będących przedmiotem wnikliwych badań Wnioskodawcy np. dioksyny i furany, Hg, Cd+Tl, metale ciężkie, HCI, HF i inne. Wnioskodawca nie bierze pod uwagę zawartych (lub potencjalnie zwartych) w wymienionych odpadach rtęci i metali ciężkich, które podczas spalania będą wpływać/mogą wpływać na emisję szkodliwych związków oddziaływujących bardzo niekorzystnie na stan zdrowia społeczeństwa i środowisko naturalne. - Wnioskodawca nie objął badaniami na emisję drugiego opracowanego produktu (nazwanego aglomeratem dedykowanym energetyce zawodowej). Oceniający niniejszy protest zgadza się z zasadnością przedstawionych powyżej zarzutów wyrażonych w opinii pierwotnej. Przedstawione przez Wnioskodawcę w ramach złożonego protestu argumenty nie wnoszą nowych informacji w tym zakresie (nawet jeżeli uznać za zasadną argumentację, że aglomeratu nie przebadano, gdyż jest wytwarzany z tego samego surowca co brykiet, to w mocy pozostają dwa pierwsze z wymienionych powyżej zastrzeżeń). Do protestu dołączono wprawdzie raport z badań wykonanych przez O. Sp. z o.o. z siedzibą w K. dotyczący badania emisji metali ciężkich i innych substancji, ale po pierwsze stanowi on informację nową, której nie przedłożono w procesie oceny (nie ma więc podstaw do uwzględniania jej na etapie protestu). Po drugie w ramach raportu z badań nie przedstawiono wszystkich wymaganych danych dotyczących badanej próbki (nie wskazano np. miejsca jej pobrania). Wspomnianych powyżej zastrzeżeń nie niwelują wypunktowane przez Wnioskodawcę, w ramach protestu, zalety proponowanego rozwiązania dotyczące jego innowacyjności (należy zauważyć, że nie została ona podważona w procesie oceny) oraz uzyskiwany pozytywny efekt w postaci zagospodarowywania deponowanych w środowisku drobnoziarnistych odpadów przeróbczych (tej kwestii dotyczy dołączony do protestu opinia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K.). Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej argumenty uznano, że projekt dotyczy wdrożenia wyników prac badawczo- rozwojowych przeprowadzonych samodzielnie, których rezultatem jest innowacja produktowa co najmniej na poziomie kraju oraz nowe cechy i funkcjonalności wdrażanego produktu mają istotne znaczenie dla jego odbiorców, a przeprowadzone prace badawczo- rozwojowe są bezpośrednio powiązane i kluczowe dla opracowania proponowanego drugiego produktu pierwotna ocena jest zasadna - brak jest podstaw do uznania spełnienia kryterium. Protest w zakresie innowacyjności jest niezasadny.
Negatywna ocena została także podtrzymana co do pozostałych kryteriów ocenionych przez KOP jako niespełnione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez PARP oraz o zasądzenie kosztów postępowania od PARP na rzecz Skarżącej według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie :
1.art. 37 ust. 1 oraz ust. 2 w zw. z art. 41 ust. 1 i 2 Ustawy poprzez naruszenie zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności w ocenie Wniosku i jego dowolną, stronniczą oraz nierzetelną ocenę, w szczególności poprzez:
a. przyjęcie, że wniosek nie spełnia kryterium "Innowacyjności produktu" z uwagi na to, że produkt końcowy otrzymany w wyniku procesu technologicznego zawiera muły i flotokoncentraty, podczas gdy takich składników produkt ten nie zawiera;
b. oparcie rozważań i stanowiska w przedmiocie kryterium "Innowacyjności produktu" na nieprawidłowym założeniu co do składu produktu i przez to przyjęcie, że produkt nie jest innowacyjny, a przez to dane i wnioski przedłożone przez Skarżącą w ramach Wniosku oraz Protestu są nierzetelne i nie pozwalają na stwierdzenie spełnienia innych kryteriów konkursu, podczas gdy prawidłowa, tj. rzetelna, przejrzysta i obiektywna ocena projektu Skarżącej winna uwzględniać rzeczywiste cechy produktu, jak również kryteria i przepisy prawa mające zastosowanie do produktu o tych cechach;
c. ustalenie, że brak potwierdzenia bezpieczeństwa zadeklarowanych do sprzedaży produktów w postaci brykietu i aglomeratu wyklucza konkurencyjność tych produktów, podczas gdy prawidłowa, tj. rzetelna, przejrzysta i obiektywna ocena Wniosku Skarżącej winna wykazać, że produkty nie mają cech, które są im przypisywane przez PARP, i spełniają wymagania stawiane przez prawo oraz kryteria konkursu;
d. powiązanie "innowacyjności produktu" w postaci brykietu i aglomeratu ze spełnieniem wymagań zawartych w przepisach prawa, które znajdują zastosowanie do instalacji i urządzeń spalania odpadów, nie zaś do jakości paliw;
e. ustalenie, że Skarżąca powinna porównać swój produkt do innych produktów analogicznych dostępnych na rynku, w tym brak wzięcia pod uwagę oraz brak odniesienia się do informacji Skarżącej odnośnie do szczególnych cech jej produktu
oraz tego, że żadna z konkurencyjnych firm nie oferuje rozwiązań takich, jakie proponowane są przez Skarżącą;
f. sprzeczności rozstrzygnięcia PARP z Regulaminem konkursu oraz Załącznikiem nr 1 do Regulaminu ;
2.art. 37 ust. 1 w zw. z art. 37 ust. 2, art. 41 ust. 1 oraz 44 ust. 1 Ustawy poprzez brak przejrzystości w ocenie kryterium "innowacyjności produktowej" z uwagi na brak zastosowania się do wyjaśnienia pojęcia "innowacji produktowej" zawartego w Załączniku nr 1 do Regulaminu, a w konsekwencji dowolną i nieobiektywną ocenę Wniosku oraz Protestu Skarżącej i przyjęcie, że Wniosek nie spełnia m. in. kryterium pn. "Innowacyjność produktu lub procesu technologicznego";
art. 37 ust. 1 w zw. z art. 37 ust. 2, art. 41 ust. 1 oraz ust. 2 oraz art. 44 ust. 1 Ustawy w zw. z § 8 ust. 1 i 4 Regulaminu w zw. z Załącznikiem nr 1 do Regulaminu poprzez dokonanie oceny projektu z naruszeniem kryteriów wyboru projektu, z pominięciem dokumentów i wyjaśnień złożonych przez Skarżącą w ramach postępowania, podczas gdy zgodnie z przytoczoną normą ocena projektu dokonywana jest na podstawie informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie oraz informacji tub dokumentów, o których mowa w § 8 ust. 4 Regulaminu (jeżeli wnioskodawca był wezwany do ich złożenia, tj. tak jak w niniejszym przypadku), a także informacji udzielanych przez Skarżącego podczas posiedzenia Panelu Ekspertów;
art. 37 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 Ustawy poprzez dwukrotną, całkowicie odmienną merytorycznie ocenę projektu Skarżącej przez tę samą instytucję pośredniczącą - PARP, na podstawie dwóch wniosków o dofinansowanie w zakresie kryteriów, co do których w przedmiotowym postępowaniu odmówiono Skarżącej jakiegokolwiek punktu, co - zdaniem Skarżącej - należy uznać za niedopuszczalne w świetle normy, zgodnie z którą to właściwa instytucja (PARP) przeprowadza wybór projektów do dofinansowania, a co za tym idzie projekt zasadniczo identyczny w swej treści w zakresie tożsamych kryteriów w obu postępowaniach konkursowych nie powinien zostać przez tę samą instytucję oceniony w sposób odmienny, co doprowadziło do naruszenia zasady rzetelności, przejrzystości oraz kryterium niezmienności oceny projektu, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w ich wyniku ocena Wniosku została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.
W obszernym uzasadnieniu skargi Strona przedstawiła argumenty na potwierdzenie słuszności stawianych rozstrzygnięciu zarzutów.
W odpowiedzi na skargę PARP wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz.1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1. Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony może budzić wątpliwości kwestia dopuszczalnej sądowej oceny procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1295 ) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie sądu tę wypracowaną praktykę należy stosować także w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie.
Uznać zatem należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy prawa wspólnotowego, i ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego.
Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu dokonanej przez PARP, jak również legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w informacji z [...] grudnia 2019 r., stwierdzić wypada, że nie odpowiadają one prawu.
Na wstępie stwierdzić należy, że główny przedmiot sporu między stronami stanowi ocena kryterium nr 4 : Innowacyjność produktu lub procesu technologicznego. Zgodnie z opisem tego kryterium , zawartego w Kryteriach wyboru projektu – załącznik nr 1 do regulaminu konkursu ocenie podlega:
projekt dotyczy: wdrożenia innowacji produktowej lub technologicznej innowacji procesowej co najmniej na skalę polskiego rynku, tzn. objęty wdrożeniem produkt lub proces technologiczny charakteryzuje się nowością w odniesieniu do posiadanych przez niego nowych cech i funkcjonalności w porównaniu do rozwiązań dostępnych/stosowanych na rynku polskim lub
wdrożenia wyników prac badawczo-rozwojowych przeprowadzonych samodzielnie, na zlecenie lub zakupionych, których rezultatem jest innowacja produktowa lub technologiczna innowacja procesowa co najmniej na poziomie regionalnym tzn. objęty wdrożeniem produkt lub proces technologiczny charakteryzuje się nowością w odniesieniu do posiadanych przez niego nowych cech i funkcjonalności w porównaniu do rozwiązań stosowanych dotychczas w regionie
i jednocześnie, w przypadku innowacji produktowej, ocenie podlega, czy nowe cechy i funkcjonalności wdrażanego produktu mają istotne znaczenie dla odbiorców produktu.
W przypadku projektu polegającego na wdrożeniu wyników prac badawczo-rozwojowych:
przeprowadzone prace badawczo-rozwojowe muszą być bezpośrednio powiązane i kluczowe dla opracowania/udoskonalenia procesu technologicznego, produktu (wyrobu lub usługi), którego dotyczy projekt. Przez prace B+R należy rozumieć prace badawczo-rozwojowe zgodnie z definicją określoną w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014 r., str. 1, z późn. zm.);
kwestie praw własności intelektualnej muszą być uregulowane prawnie tj. wnioskodawca dysponuje wynikami prac badawczo-rozwojowych, w szczególności na wnioskodawcę zostały przeniesione autorskie prawa majątkowe do tych wyników, udzielona licencja na korzystanie z tych wyników, przeniesione prawo do uzyskania patentu lub korzystania z niego, przeniesiony został patent. Wnioskodawca musi dołączyć kopie dokumentacji potwierdzającej posiadanie wskazanych praw;
prace badawczo-rozwojowe muszą być zakończone i odebrane. Ponadto, w przypadku prac badawczo-rozwojowych zakupionych lub zleconych muszą być opłacone, jeżeli od opłaty uzależnione jest dysponowanie przez wnioskodawcę wynikami prac badawczo-rozwojowych. Wnioskodawca musi dołączyć kopie dokumentacji potwierdzającej wskazane aspekty.
W ramach tego kryterium możliwe było przyznanie 0, 1, 2, 3, 4, 5 lub 6 pkt. Projekt Spółki otrzymał 0 pkt. Co – zgodnie z opisem oznacza, że : projekt nie dotyczy wdrożenia innowacji produktowej lub technologicznej innowacji procesowej co najmniej na skalę polskiego rynku ani wdrożenia wyników prac badawczo-rozwojowych przeprowadzonych samodzielnie, na zlecenie lub zakupionych, których rezultatem jest innowacja produktowa lub technologiczna innowacja procesowa co najmniej na poziomie regionu lub
- w przypadku innowacji produktowej, nowe cechy i funkcjonalności wdrażanego produktu nie mają istotnego znaczenia dla odbiorców produktu lub
- w przypadku projektu polegającego na wdrożeniu wyników prac badawczo-rozwojowych przeprowadzone prace badawczo-rozwojowe nie są bezpośrednio powiązane i kluczowe dla opracowania/udoskonalenia procesu technologicznego lub produktu lub kwestie praw własności intelektualnej nie są uregulowane prawnie lub prace badawczo-rozwojowe nie są zakończone i odebrane.
Badając zgodność z prawem dokonanej przez PARP oceny projektu , a więc zgodnie z tym co zostało wskazane wyżej, z dokumentacją konkursową , należy stwierdzić, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nie poddaje się kontroli z uwagi na nieścisłe, niejasne uzasadnienie.
Przedmiotem projektu była utylizacja odpadów pokopalnianych przy użyciu innowacyjnej technologii, w wyniku użycia której powstałby produkt – paliwo stałe możliwe do użycia w piecach odbiorców indywidualnych ( brykiety ) bądź zbiorowych (aglomerat).
Należy zauważyć, że jakość paliw w Polsce reguluje ustawa z dnia 25.08.2006r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw ( t.j. Dz.U. 2019.660). Zgodnie z art. 2 pkt 4a paliwa stałe oznaczają :
a) kamienny, brykiety lub pelety zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego,
b) produkty w postaci stałej otrzymywane w procesie przeróbki termicznej węgla kamiennego lub węgla brunatnego przeznaczone do spalania,
c) biomasę pozyskaną z drzew i krzewów oraz biomasę roślinną z rolnictwa,
d) torf,
e) muły węglowe, flotokoncentraty,
f) węgiel brunatny,
g) dowolną mieszaninę paliw, o których mowa w lit. a-f, z dodatkiem lub bez dodatku innych substancji zawierającą mniej niż 85% węgla kamiennego.
Zgodnie z art.3a ust. 1 ustawy paliwa stałe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. a i b, wprowadzane do obrotu lub obejmowane procedurą celną dopuszczenia do obrotu z przeznaczeniem, o którym mowa w art. 1 ust. 2, spełniają wymagania jakościowe określone dla tego rodzaju paliwa ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz interesy konsumentów.
Szczegółowe wymagania jakościowe dla paliw stałych określa rozporządzenie Ministra Energii z 27.09.2018 r. ( Dz.U. 2018. 1890), wydane na podstawie art.3a ust. 2 ustawy. Zgodnie z § 4 rozporządzenia wymagania jakościowe dla węgla kamiennego, brykietów lub peletów zawierających co najmniej 85% węgla kamiennego bez domieszek mułów węglowych i flotokoncentratów (miały o wymiarze ziarna 1 ÷ 31,5 mm: miał I, miał II, miał III) określone w tabeli nr 6 załącznika do rozporządzenia stosuje się do dnia 30 czerwca 2020 r.
Rozporządzenie wykonawcze do ustawy z 25.06.2006 r. , wydane na podstawie art.6e , określa także wzór świadectwa jakości paliw stałych (rozporządzenie z dnia 26.09.2018 r. Dz.U.2018.1892).
Strona wraz z wnioskiem przedstawiła dwa świadectwa jakości – z [...] .06.2018r. sporządzone przez I. w Z. oraz z [...] .03.2018 r. sporządzone przez O. w K..
PARP nie kwestionował prawidłowości przeprowadzonych badań . Twierdził jednak, że są one niepełne, gdyż nie zawierają badań pod kątem emisji szkodliwych związków takich jak : chlor, rtęć i metale ciężkie. Równocześnie organ nie wyjaśnia jakie konkretnie unormowania prawne obligują do przeprowadzenia takich badań. Nie wyjaśnia też dlaczego twierdzi, że produkt końcowy zawiera znacznie więcej powyższych szkodliwych składników niż dobrej jakości węgiel. Nie wyjaśnia też dlaczego uważa, że brykiet opracowany przez Skarżącą zawiera domieszkę mułu węglowego i flokoncentratu, podczas gdy Spółka twierdzi, że produkt ten jest wolny od tych składników i że w procesie wytwarzania powstaje produkt , który tych substancji nie zawiera. Skoro w rozstrzygnięciu nie kwestionuje się tego twierdzenia Spółki, to niezrozumiałym jest podtrzymywanie twierdzenia, że produkt końcowy jest paliwem stałym z domieszką mułów węglowych i flokoncentratów.
W ocenie Sądu rozstrzygnięcie zawiera wewnętrznie sprzeczne ze sobą stwierdzenia. Z jednej strony PARP nie kwestionuje przedłożonych przez Stronę świadectwa jakości i wyników badań, z drugiej strony twierdzi, że Beneficjent nie przedstawił wystarczających badań, aby można było uznać produkt za spełniający wymagania jakościowe stawiane paliwom stałym. A przecież przedstawione przez Stronę świadectwo z I. stwierdza, że "Badane paliwo spełnia wymagania kwalifikacyjne I. na znak "bezpieczeństwa ekologicznego" stawiane kwalifikowanym paliwom stałym dla gospodarki komunalnej i ogrzewnictwa indywidualnego w klasie "B". Skoro organ nie kwestionuje przedłożonego świadectwa , to dlaczego twierdzi, że produkt będący efektem innowacji nie będzie spełniał norm dla paliwa stałego? Tego nie sposób dowiedzieć się z dokonanej oceny i rozstrzygnięcia protestu.
To samo dotyczy zarzutu PARP, iż nie wiadomo skąd pochodziła próbka do badań. Jeśli polskie prawo stawia paliwom pewne wymagania jakościowe, ustala sposób sprawdzania tej jakości, to zdaniem Sądu , przy ocenie spełniania kryterium posługiwać się tymi unormowaniami. Bez zakwestionowania świadectwa jakości, na przykład przez wyjaśnienie dlaczego w świetle obowiązującego prawa nie jest ono wystarczające , PARP nie może w sposób właściwie dowolny stawiać zarzutów w stosunku do projektu. Dokonana w ten sposób ocena jest w rzeczywistości oceną dowolną .
Dalej PARP , stwierdzając brak badań niezbędnych do ustalenia jakości paliwa, odwołuje się także do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1.03.2018r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów ( t.j. Dz.u. 2019.1806), wydanego na podstawie art. 146 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396, z późn. zm.). Sąd wskazuję, że przedmiotem wniosku jest produkcja paliwa z odpadów pokopalnianych, a nie instalacji . Zawarte w tym rozporządzeniu normy odnoszą się wyłącznie do instalacji, są odmienne w zależności od jej mocy cieplnej, tego czy istnieje czy nowo powstaje , czy jakiego paliwa używa ( ew. służy do spalania odpadów ). Powołania się na powyższe rozporządzenie nie wyjaśnia brzmienie cytowanego § 4 rozporządzenia Ministra Energii, zgodnie z którym wymagania określone w tabeli 6 stosuje się do 20.06.2010 r. Rozporządzenie to ustala wyłącznie normy emisyjne dla instalacji. PARP zaś powinien dokonać oceny projektu w oparciu o normy jakościowe dla paliwa, bo zgodnie z deklaracją Strony przedmiotem projektu jest paliwo stałe.
Na koniec należy zauważyć, że nienależycie uzasadniony jest pogląd, że skoro Spółka nie przedstawiła badań dla aglomeratu , to nie można uznać, że prace badawczo-rozwojowe zostały zakończone i że projekt jest przygotowany do realizacji. Trzeba zauważyć, że Skarżąca twierdziła, że brykiety i aglomerat są to produkty o tożsamym składzie chemicznym, różniące się tylko gramaturą, co nie ma jednak znaczenia dla spełnienia norm jakościowych. Nie sposób znaleźć jednak w pierwotnej ocenie i zaskarżonym rozstrzygnięciu rzeczowego odniesienia się do tego twierdzenia, oczywiście z oparciem się na obowiązujących przepisach prawa.
Za częściowo niezasadny z kolei należy uznać zarzut skargi dot. naruszenia art.37 ust. 1 w zw. z art.41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez dwukrotną całkowicie odmienną ocenę projektu Skarżącej przez tę samą instytucję pośredniczącą. Należy wskazać, że przedmiotem postępowania regulowanego ustawą wdrożeniową jest ocena konkretnego projektu, co w konsekwencji oznacza, że właściwa instytucja jest związana konkretnym wnioskiem o dofinansowanie wskazanego konkretnego projektu. Wiąże się z tym związanie treścią wniosku o dofinansowanie oraz załączoną do niego przez wnioskodawcę i wymaganą w danym postępowaniu konkursowym dokumentacją.
Niewątpliwie dokonanie diametralnie odmiennych ocen tego samego projektu pochodzącego od tego samego podmiotu w dwóch następujących po sobie konkursach tego samego programu operacyjnego przez tę samą instytucję na podstawie takiego samego regulaminu oraz kryteriów oceny może budzić pewne wątpliwości odnośnie poprawności działania instytucji dokonującej oceny. Nie stanowi to jednak naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i zawartych w tej regulacji zasad. Przede wszystkim art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej nie zawiera norm kształtujących jakiekolwiek uzasadnione oczekiwania podmiotu biorącego udział w konkursie, w szczególności takich, które stanowiłyby podstawę do związania instytucji oceniającej projekt wcześniej dokonaną pozytywną oceną takiego samego projektu złożonego we wcześniej przeprowadzonym odrębnym postępowaniu konkursowym. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym dnia 9.10.2018 r. w sprawie o sygn. akt I GSK 2969/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą w pełni podziela ten pogląd.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że ocena projektu nie została przeprowadzona w sposób przejrzysty i rzetelny , a więc zgodnie z wymogami art.37 ust.1 ustawy wdrożeniowej. Niewątpliwie błędy popełnione przy ocenie, a w szczególności niejasne uzasadnienie rozstrzygnięcia, a także pierwotnej oceny, nie pozwalają na kontrolę ich prawidłowości . PARP nie kwestionuje bowiem samej innowacyjności procesu produkcji, stawia tylko zastrzeżenia co do spełnienia norm przez produkt będący efektem tego procesu. A w tym zakresie należy precyzyjnie przeanalizować jakość paliwa w oparciu o obowiązujące normy prawne. Tu nie może być mowy o żądnych nieścisłościach czy też dowolności oceny.
Przy ponownym rozpoznaniu protestu Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości ponownie rozpatrzy protest , biorąc pod uwagę stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym orzeczeniu, a następnie stanowisko swoje należycie uzasadni, odnosząc się ściśle do treści kryteriów i obowiązujących przepisów prawa. W przypadku, gdy uzna za niezbędne dokonanie oceny odmiennej od tej z poprzedniej edycji konkursu, szczegółowo wyjaśni dlaczego tamtą ocenę uznaje za nieprawidłową.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej stwierdził , że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazał sprawę PARP do ponownego rozpatrzenia . Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło