V SA/Wa 923/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 22 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. z siedzibą w R. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania postanawia: postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. z siedzibą w R. (dalej jako: "Skarżąca" lub "Strona") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji niniejszego orzeczenia decyzję Ministra Rozwoju i Finansów wydaną w przedmiocie określenia kwoty zwrotu dofinansowania do projektu. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku podniesiono, że pełny obraz sytuacji finansowej i majątkowej Skarżącej obrazuje załączony rachunek zysków i strat, z którego wynika, że Skarżąca nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej i nie uzyskuje w związku z tym żadnych dochodów. Jednocześnie Skarżąca posiada wyłącznie majątek trwały, który w związku z przerwaniem realizacji projektu nie może być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Na majątek Skarżącej składa się przede wszystkim nabyta instalacja (niekompletna) ..., która z uwagi na faktyczne nieuruchomienie nie przedstawia znaczącej wartości rynkowej (jest to sprzęt wysoce specjalistyczny i potencjalny rynek nabywców jest niezwykle wąski, a cena możliwa do uzyskania nie odzwierciedla wartości z dnia zakupu). W tej sytuacji przymusowe wykonanie decyzji nie oznaczałoby jedynie zwrotu wypłaconego Skarżącej dofinansowania wraz z odsetkami, ale de facto prowadziłoby do pozbawienia Spółki jej wkładu własnego, wydatkowanego na sfinansowanie tej inwestycji. Drugim składnikiem majątkowym, Spółki jest uzbrojona działka, na której miała być zostać wzniesiona instalacja i prowadzona działalność Skarżącej (księga wieczysta ...). Jak wskazała Skarżąca, podjęcie działań egzekucyjnych zmierzających do przymusowego wykonania decyzji będzie oznaczało skierowanie czynności egzekucyjnych również do przedmiotowej nieruchomości. Tym samym pozbawienie Skarżącej najwartościowszego składnika majątkowego będzie oznaczało faktyczne zakończenie działalności Skarżącej i jej likwidację. Skarżąca podniosła, że ewentualna sprzedaż przedmiotowej nieruchomości w drodze licytacji komorniczej wiąże się z tym, że uzyskana cena nie odpowiadałaby rzeczywistej wartości rynkowej tej nieruchomości. Taka sytuacja bez wątpliwości oznaczałaby wyrządzenie Skarżącej znacznej szkody, której odwrócenie byłoby niemożliwe. Skarżąca zwróciła również uwagę na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 01.12.2015r., sygn. akt: II GZ 770/15, w którym NSA omówił przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Zdaniem NSA "Przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków." W ocenie Skarżącej, pozbawienie jej własności nieruchomości w drodze wszczętej egzekucji będzie oznaczało ziszczenie się warunków opisanych w postanowieniu NSA, tj. powrót do poprzedniego stanu, w którym Skarżąca byłaby ponownie właścicielem przedmiotowej nieruchomości, mógłby nie nastąpić wcale albo powrót do takiego stanu byłby utrudniony bądź związany z nadmiernymi wydatkami. Do skargi zawierającej wniosek dołączono dokumentację finansową i majątkową Skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.")., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, dostępne w CBOSA). Dokonując oceny przedmiotowego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Rozwoju i Finansów Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Argumentem o podstawowym znaczeniu jest w niniejszej sprawie sama wysokość kwoty, do zwrotu której zobowiązuje przedmiotowa decyzja. Zdaniem Sądu, kwota ... zł, jaką musi uiścić Strona, stanowi bardzo duże obciążenie dla przedsiębiorcy, który w ostatnim okresie de facto nie prowadzi działalności. Skarżąca posiada specjalistyczną instalację oraz uzbrojoną działkę, a doprowadzenie do spieniężenia powyższego majątku trwałego niewątpliwie może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu. Nie daje pewności, a jedynie wiarygodność twierdzenia określonych faktów. Dlatego też należy zwrócić uwagę na oświadczenie Strony, w którym wskazano, iż wykonanie decyzji Ministra spowoduje u niej "niebezpieczeństwo zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków oraz szkody w majątku". W ocenie Sądu skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można jednak rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach konkretnego przypadku, w połączeniu z innymi zobowiązaniami o charakterze finansowym (wynikającymi m.in. z obowiązku bieżącej obsługi zadłużenia), może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie utraty płynności finansowej. Mając na uwadze wysokość kwoty oznaczonej do zwrotu oraz staranność sporządzonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, Sąd uznał argumentację strony Skarżącej. Wykonanie oznaczonej decyzji, zagrażające prowadzonej działalności gospodarczej, stanowi spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 136/04). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.