V SA/Wa 928/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi R. J. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym zarzutów 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz R. J. kwotę 117 zł (sto siedemnaście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi R. J. (dalej jako: "skarżący", "zobowiązany") wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]. Zaskarżonym orzeczeniem, działając na podstawie art. 34 § 1 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), art. 124 i 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej jako: "k.p.a."); art. 49 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. - o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm., dalej jako: "ustawa o rehabilitacji"), Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej Prezes Zarządu PFRON) po rozpoznaniu zażalenia uznał za bezzasadne zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowego wydania tytułów wykonawczych z dnia [...] września 2013 r. znak: [...],[...],[...] oraz [...]. Postanowienie to wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2008 r. skarżący zwrócił się o rozłożenie zaległych wpłat na fundusz na raty oraz umorzenie odsetek od zaległości. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] Prezes PFRON odmówił umorzenia odsetek od należnych wpłat w wysokości 15.322,00 zł i rozłożył zobowiązanemu płatność w kwocie 26.283,20 zł na raty wraz z odsetkami za okres od grudnia 2003 r. do listopada 2004 r. na 48 rat płatnych od dnia 28 sierpnia 2009 r. do dnia 28 lipca 2013 r. W związku z niewywiązaniem się przez zobowiązanego z układu ratalnego Prezes Zarządu PFRON w dniu [...] września 2013 r. wystawił tytuły wykonawcze o numerach: [...],[...],[...],[...]. Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. W pierwszej kolejności skarżący zgłosił zarzut przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi. Dodatkowo podniósł zarzut nieistnienia obowiązku wobec zobowiązanego i błąd co do osoby zobowiązanej jak również zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. przekazał pismo zawierające zarzuty wierzycielowi w celu zajęcia stosownego stanowiska. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Prezes Zarządu PFRON nie uznał zarzutów skarżącego dot. przedawnienia zobowiązań za okres od grudnia do listopada 2004 r., dot. nieistnienia obowiązku i błędu co do osoby zobowiązanej oraz zarzutu dot. obowiązku doręczenia zobowiązanemu upomnienia. W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie zgodnie z postanowieniami art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako: "o.p.") zaistniały przesłanki powodujące zawieszenie i przerwanie biegu terminu przedawnienia. W kwestii nieistnienia obowiązku w zakresie objętym tytułami wykonawczymi i błędu co do osoby zobowiązanej podniósł, iż osoba fizyczna wnosząca do spółki całe swoje przedsiębiorstwo za okres od dnia wniesienia aportu ma obowiązek sama regulować należne zaliczki podatku dochodowego od osób fizycznych, jak również ma obowiązek zapłacić podatek od towarów i usług. Dodał, iż w żadnym wypadku – z uwagi na brak sukcesji prawnej – nie może tego dokonać spółka przyjmująca aport. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego obowiązku doręczenia zobowiązanemu upomnienia Prezes Zarządu PFRON wyjaśnił, że w świetle § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r., Nr 137, poz. 1541) Fundusz nie był zobowiązany do wystawienia upomnienia, o czym poinformowano zobowiązanego w treści wystawionych tytułów wykonawczych. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie Prezesa PFRON, wnosząc o weryfikację stanowiska wierzyciela i uznanie zarzutów dłużnika za uzasadnione. Zdaniem zobowiązanego, wierzyciel naruszył art. 70 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i podtrzymanie stanowiska wierzyciela pomimo upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zarzucił ponadto naruszenie art. 112 § 1 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. kierowanie egzekucji do osoby, która nie powinna być osobą zobowiązaną. Zaskarżonym i obecnie kontrolowanym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Prezes Zarządu PFRON uznał za bezzasadne zarzuty dotyczące: - naruszenia art. 70 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i podtrzymanie stanowiska wierzyciela pomimo upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, - naruszenia art. 112 § 1 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. kierowanie egzekucji do osoby, która nie powinna być osobą zobowiązaną, - obowiązku doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Pismem z dnia 17 marca 2014 r. skarżący skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na to postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie: - art. 70 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i podtrzymanie stanowiska wierzyciela pomimo upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego - art. 112 § 1 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. kierowanie egzekucji do osoby, która nie powinna być osobą zobowiązaną, - art. 34 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów w toku postępowania egzekucyjnego w administracji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu PFRON wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonując oceny ostatecznego postanowienia Prezesa Zarządu PFRON z [...] stycznia 2014 r. sąd uznał, że rozstrzygnięcie to obarczone jest wadą skutkującą jego uchyleniem. Ocenę taką sąd sformułował mając na względzie stan faktyczny i prawny, jaki towarzyszył postanowieniu w dacie jego podjęcia. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które nie zostały w niej podniesione. Zdaniem sądu, postanowienie z [...] stycznia 2014 r. zostało wydane przez Prezesa Zarządu PFRON z naruszeniem przepisów proceduralnych. Art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji wskazuje, że do wpłat, o których mowa m.in. w art. 21 ust. 1 tej ustawy stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a - 5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749), z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu. Natomiast art. 49 ust. 3 ustawy o rehabilitacji stanowi, że do egzekucji wpłat, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z tym że tytuł wykonawczy wystawia Prezes Zarządu Funduszu. W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 (...), organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 u.p.e.a.). Art. 17 § 1a u.p.e.a. wskazuje, że o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, do zażaleń na postanowienia, o których mowa w art. 34 § 2, wydanych przez wierzycieli, dla których organem wyższego stopnia jest minister, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2006 r. III SA/Wa 1614/05 LEX nr 197605 Minister Polityki Społecznej jest organem wyższego stopnia, o jakim mowa w art. 17 § 1a u.p.e.a., w stosunku do Prezesa Zarządu Funduszu, działającego jako wierzyciel należności z tytułu wpłat na PFRON. Zgodnie ze stosowanym odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące – co istotne - odwołań od decyzji. Z kolei zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Przechodząc do analizy sprawy należy zauważyć, że z uwagi na zastosowanie art. 127 § 3 k.p.a. zarówno postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez skarżącą zarzutów, jak i postanowienie w postępowaniu odwoławczym prawidłowo wydał ten sam organ podatkowy – Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Przepis art. 127 § 3 k.p.a. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie mocą cytowanego art. 17 § 1a u.p.e.a. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że zaskarżone postanowienie, oprócz wskazanych wyżej przepisów, zostało wydane także na podstawie art. 144 k.p.a. W myśl postanowień art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W rozdziale dotyczącym zażaleń nie ma regulacji dotyczących sposobu rozpoznania zażalenia, znajduje więc zastosowanie art. 138 k.p.a., w którym wskazano rodzaje rozstrzygnięć wydawanych przez organ, który rozpatrzył odwołanie (odpowiednio zażalenie). Oznacza to, że Prezes Zarządu PFRON wydając rozstrzygnięcie na skutek złożonego zażalenia nie jest uprawniony do wydania rozstrzygnięcia innego niż przewidziane w art. 138 k.p.a. Tymczasem zaskarżonym postanowieniem Prezes Zarządu PFRON naruszył art. 138 k.p.a., gdyż nie wydał rozstrzygnięcia przewidzianego tym przepisem dla organu rozpoznającego zażalenie a rozstrzygnięcie o treści przewidzianej dla organu rozpoznającego zarzuty. Wskazana wadliwość zaskarżonego postanowienia uniemożliwia sądowi ocenę jego merytorycznej prawidłowości, a tym samym odniesienie się do zarzutów skargi. Nie odnosi się ono bowiem do merytorycznej treści postanowienia z [...] stycznia 2014 r., nie kontroluje go. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ uwzględni stanowisko sądu wyrażone w niniejszym rozstrzygnięciu. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.