V SA/Wa 937/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant st. specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w części i określenie kwoty zwrotu dofinansowania przyznanego na realizację projektu; oddala skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Marszałek Województwa [...] zobowiązał Stowarzyszenie na [...] w [...] do zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania projektu pn. "[...]" w łącznej kwocie 112 828,80 zł powiększonej o wysokość odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania środków, tj.: - dla kwoty 59 342,87 zł od dnia [...] lutego 2015 r. - dla kwoty 39 049,95 zł od dnia [...] maja 2015 r. - dla kwoty 14 435 zł od dnia [...] lipca 2015 r. Od powyższej decyzji Stowarzyszenie (dalej także jako: strona, skarżący) wniosło odwołanie. W następstwie jego rozpoznania Minister Rozwoju i Finansów (dalej także jako: organ) decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zwrotu kwoty 27 018,36 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu [...] stycznia 2015 r. Samorząd Województwa [...] zawarł umowę nr [...], aneksowaną w dniu [...] czerwca 2015 r. o dofinansowanie projektu pn. "[...]". Na mocy ww. umowy Beneficjent otrzymał dofinasowanie na realizację projektu w łącznej kwocie nieprzekraczającej 337 024,48 zł, stanowiącej nie więcej niż 88% całkowitych wydatków kwalifikowalnych. Zgodnie z §4 pkt 1 umowy Beneficjent zobowiązał się do wniesienia wkładu własnego niepieniężnego w wysokości 59 474,91 zł, co stanowiło 15% wydatków kwalifikowalnych projektu. Okres realizacji projektu: 1 stycznia 2015 r. – 30 listopada 2015 r. Strony ustaliły, iż koszty pośrednie projektu rozliczane ryczałtem stanowić będą 9% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach projektu wydatków bezpośrednich. We wniosku o dofinansowanie projektu jako cel główny wskazano wyrównanie dysproporcji edukacyjnych, rozwoju potencjału i kompetencji kluczowych 245 uczniów w ramach programów rozwojowych dwóch szkół podstawowych z Miasta [...] do dnia [...] czerwca 2015 r. Organ II instancji w odniesieniu do zarzutu Odwołującego dotyczącego naruszenia art.7 oraz art.87 Konstytucji Polskiej w związku z wydaniem skarżonej decyzji administracji na podstawie Wytycznych, wskazuje że nie zasługuje on na uwzględnienie. Organ odwoławczy zwraca uwagę, że zgodnie z treścią art.207 ust.1 pkt 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur o których mowa w art.184 u.f.p. podlegają zwrotowi na zasadach określonych w tym przepisie. Natomiast zgodnie z art.184 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków europejskich są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Organ podniósł, że termin "procedura" ma charakter pojemny ze względu na brak definicji legalnej. Można wyrazić pogląd, że mieszczą się w nim normy postępowania związane z wykorzystaniem środków europejskich, które mogą mieć zarówno charakter proceduralny, jak też ustrojowy i materialny. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt V SA/Wa 2436/10) wskazał, że użyte w przepisach u.f.p. sformułowanie "inne procedury" obowiązujące przy wykorzystywaniu środków unijnych, których naruszenie skutkuje zwrotem otrzymanych środków nie narzuca formy prawnej tych procedur ani treści, co pozwala na uznanie, że są to zasady które obowiązują przy wykorzystaniu tych środków. Naruszenie procedury będzie polegało zatem na naruszenie przepisów powszechnie obowiązujących, umowy międzynarodowej, umowy o dofinansowanie i innych procedur niestanowiących źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Organ podkreśla, że projekty są realizowane przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta, zaś podpisując umowę beneficjent dobrowolnie zobowiązuje się do stosowania aktualnie obowiązujących Wytycznych. Naruszenie Wytycznych jako procedur stanowi także naruszenie prawa i tym samym wydatek dokonany w ten sposób i zrefundowany ze środków europejskich stanowi szkodę w budżecie unijnym, gdyż wydatkowano środki w sposób nieprawidłowy. Upoważnienie dla Ministra do wykonania Wytycznych wynika wprost z art.26 ust.1 pkt 6 w związku z art.35 ust.3 pkt 4a u.z.p.p.r. Organ odwoławczy podniósł, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, co do zasady nie budzi wątpliwości, że beneficjenci realizujący projekt, mają obowiązek z racji dobrowolności przystępowania do konkursów, realizować te projekty w oparciu o umowę, wniosek o dofinansowanie, a także inne dokumenty, w tym w szczególności Wytyczne, do stosowania których zobowiązuje się beneficjent w umowie o dofinansowanie. Zatem inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków europejskich, o których mowa w art. 184 w związku z art. 207 ust.1 pkt 2 u.f.p., należy rozumieć również jako postanowienia umowy o dofinansowanie, naruszenie których powoduje obowiązek zwrotu przyznanych środków. Organ odwoławczy zwraca uwagę, że ponieważ ocena kwalifikowalności wydatków dokonywana jest wieloetapowo, zarówno na etapie wyboru projektów, jak i na etapie ich realizacji i rozliczania, to na każdym z ww. etapów procedury kontrolnej możliwe jest stwierdzenie wydatków niekwalifikowalnych, przy czym ustalenia organów kontrolnych w tym zakresie nie ograniczają możliwości wykrycia nowych nieprawidłowości. Zatem fakt niekwestionowania zasadności ponoszonych w projektach wydatków na etapie kontroli projektu nie przesądza o tym, iż w projektach nieprawidłowości nie wystąpiły. Organ II instancji wskazuje, że w decyzji organu I instancji kwota przypadająca do zwrotu wynosi 112 828,80 zł. Składają się na nią następujące wydatki uznane za niekwalifikowalne: 1. zakup programów multimedialnych -43 868,64 zł; 2. wynagrodzenie koordynowania projektem – 38 000,00 zł; 3. wynagrodzenie specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń – 20 000,00 zł; 4. koszty pośrednie wyliczone od kwoty podlegającej zwrotowi – 9 168,18; 5. koszty pośrednie od kwoty wkładu własnego niepodlegającego zwrotowi – 1 791,98 zł. Odnosząc się do poszczególnych grup ww. wydatków organ stoi na stanowisku że: ad. 1 Zakup programów multimedialnych (kwota 43 868,64 zł). Zgodnie z pkt 1 podrozdziału 3.1 Wytycznych wszystkie wydatki w ramach PO KL są kwalifikowalne, o ile łącznie spełniają m. in. następujące warunki: a) są niezbędne dla realizacji projektu, a więc mają bezpośredni związek z celami projektu; b) są racjonalne i efektywne, tj. nie są zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych oraz spełniają wymogi efektywnego zarządzania finansami (relacja nakład/rezultat) (odwołujący zobowiązał się do stosowania aktualnej wersji Wytycznych w § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie). We wniosku o dofinansowanie projektu Beneficjent zaplanował, m.in. następujące zakupy dla uczniów ze szkół podstawowych nr 24 i 29 w [...] w ramach: • Zadania 2 – 74 sztuk podręczników multimedialnych w łącznej kwocie 18 500.00 zł (cena jednostkowa 250 zł/szt.) celem przeprowadzenia zajęć dydaktyczno - wyrównawczych z języka polskiego historii, matematyki i przyrody w łącznej liczbie 320 godzin; • Zadania 4 - 75 sztuk podręczników multimedialnych do nauki języka angielskiego (30 sztuk dla uczniów szkoły podstawowej nr 24 oraz 45 sztuk dla uczniów szkoły podstawowej nr 29), w łącznej kwocie 25 500,00 zł (cena jednostkowa 340 zł/szt). celem przeprowadzenia zajęć pozalekcyjnych, rozwijających kompetencje porozumiewania się w języku angielskim, w łącznej liczbie 300 godzin. IP ustaliła, że Beneficjent dokonał zakupu: • 75 sztuk podręczników multimedialnych do nauki języka angielskiego na podstawie zamówienia [...] z dnia [...] marca 2015 r., FVAT nr [...] (data wystawienia i data sprzedaży: [...] marca 2015 r.) – na kwotę 25 443,00 zł. wystawiona przez [...] sp. z o. o., fakturę zapłacono w dniu [...] marca 2015 r.; • 38 sztuk podręczników multimedialnych do nauki przedmiotów humanistycznych w dniu [...] czerwca 2015 r. (FVAT nr [...] na kwotę 9 462,00 zł. wystawiona przez [...]). • 36 sztuk podręczników multimedialnych do nauki przedmiotów ścisłych w dniu [...] czerwca 2015 r. (FVAT nr [...] na kwotę 8 963,64 zł, wystawiona przez [...]). Łączny koszt zakupu programów multimedialnych to: 43 868,64 zł. Organ I instancji uznał ww. wydatek w całości za niekwalifikowalny z następujących powodów: a) opóźnienia w zakupie programów multimedialnych; b) ceny zakupionych programów multimedialnych nie odpowiadały stawkom rynkowym; c) dokonanie wyboru oferty firmy [...] z naruszaniem zasad przejrzystości i konkurencyjności postępowania. ad. 2 Wydatki dotyczące usługi koordynowania projektu (kwota 22 800,00 zł.) Organ odwoławczy ustalił, że Beneficjent we wniosku o dofinansowanie przewidział w kosztach bezpośrednich w ramach Zadania 6 Zarządzania projektem wynagrodzenia koordynatora projektu zaangażowanego na podstawie umowy zlecenia/ usługi zleconej w wymiarze 100 godzin/ miesiąc przy miesięcznym wynagrodzeniu w wysokości 3 800,00 zł. koszt ogólny 38 000, 00 zł. (poz. 83 szczegółowego budżetu projektu). W celu zaangażowania koordynatora, Beneficjent w dniu 17 grudnia 2014 r. przeprowadził rozeznanie rynku, w wyniku którego wybrano ofertę firmy [...], która zaoferowała najniższą cenę. Zamawiający zastrzegł sobie prawo weryfikacji doświadczenia i kwalifikacji wykonawcy. Następie dnia [...] stycznia 2015 r. Beneficjent zawarł umowę nr [...] na świadczenie usług koordynowania projektem do dnia [...] listopada 2015 r. z [...] prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą [...] w której określono całkowitą kwotę wynagrodzenia w wysokości 3 800,00 zł brutto miesięcznie za świadczenie przedmiotu umowy w wymiarze 100 godzin. Zakres obowiązków koordynatora został określony w załączniku nr 1 do umowy i brzmiał analogicznie do czynności wskazanych we wniosku o dofinansowanie i w zaproszeniu do składania ofert. Z danych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że [...] to jednoosobowa działalność gospodarcza, która została zarejestrowana w Ewidencji w dniu [...] czerwca 2014 r. W związku z faktem, że [...] jako właściciel [...] nie został zobowiązany w powyższej umowie do osobistego świadczenia pracy, IP wezwała Beneficjanta do wykazania osób realizujących usługę koordynacji projektu po stronie ww. firmy. Jednakże Beneficjent nie wykazał, aby firma [...] posiadała potencjał kadrowy inny niż osoba pana [...], wobec czego organ I instancji uznał, że Beneficjent nie posiada dokumentów potwierdzających, że wybrany wykonawca spełnia wymagania dotyczące potencjału - zgodnie z zapytaniem ofertowym w zakresie osób innych niż właściciel. Potencjału kadrowego firmy [...] nie udało się także ustalić w trakcie przesłuchań świadków, tj. [...] i dwóch Dyrektorów szkół, przeprowadzonych w trakcie postępowania administracyjnego przed organem I instancji. Jednocześnie organ I instancji pozyskał od Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] informację stanowiącą tajemnicę skarbową, z której wynika, że podatnik [...] dokonał wpłat tytułem zaliczek na podatek dochodowy pracowników za okres styczeń - kwiecień 2015 r. Wpłat do ww. Urzędu nie odnotowano za 2014 r., ani za maj - czerwiec 2015 r. Mając powyższe na uwadze organ I instancji uznał, że Beneficjent nie posiada dokumentów potwierdzających, że wybrany wykonawca spełnia wymagania dotyczące potencjału - zgodnie z zapytaniem ofertowym w zakresie osób innych niż właściciel. W konsekwencji organ I instancji stwierdził, iż osobą wykonującą osobiście czynności związane z zawartymi z Beneficjentem umowami był pan [...] prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, a zatem podmiot [...] reprezentowany przez [...] spełniał definicję personelu projektu i podlegał zapisom Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL w tym zakresie. Organ II instancji podkreśla, że w myśl zapisów pkt 7 podrozdziału 4.5 Wytycznych; wydatki związane z zaangażowaniem osoby wykonującej zadania w projekcie lub projektach są kwalifikowalne. o ile: a) obciążenie z tego wynikające, nie wyklucza możliwości prawidłowej i efektywnej realizacji wszystkich zadań powierzonych danej osobie: b) łączne zaangażowanie zawodowe tej osoby w realizację wszystkich projektów finansowanych z innych źródeł, w tym środków własnych Beneficjenta i innych podmiotów, nie przekracza 240 godzin miesięcznie. Organ I instancji ustalił, że podmiot ... w okresie realizacji kontrolowanego projektu był zaangażowany również w realizację dwóch innych projektów: 1. nr [...], który był realizowany przez [...]: • jako koordynator przez okres od 1 września 2014 r. do 30 czerwca 2015 r.; • jako specjalista ds. sprawozdawczości i rozliczeń w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r.; 2. nr [...], który był realizowany przez [...]; jako koordynator. Ponadto [...] jako osoba fizyczna był zaangażowany w realizację kolejnych dwóch projektów: 1. nr [...] realizowany przez Miasto [...]/Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w okresie od 3 lutego do 31 grudnia 2014 r.; 2. nr [...] realizowany przez Polski Komitet Pomocy Społecznej w [...] w okresie od 16 czerwca 2014 r. do 30 czerwca 2015 r. Na podstawie umów zawartych z Beneficjentami oraz kart czasu pracy [...] i [...], w toku postępowania pierwszoinstancyjnego stwierdzono, iż w okresie od stycznia 2015 r. do czerwca 2015 r. miesięczne zaangażowanie firmy [...] i jej właściciela (osoby fizycznej) w realizację projektów PO KL kształtowało się następująco: |Miesiąc |... |[...] – osoba fizyczna |Zaliczka na podatek dochodowy | | | | |pracowników odprowadzona do II US| | | | |w [...] (tak/nie) | |Styczeń 2015 r. |540 godzin |120 godzin |tak | |Luty 2015 r. |540 godzin |120 godzin |tak | |Marzec 2015 r. |564 godziny |122 godziny |tak | |Kwiecień 2015 r. |552 godziny |126 godzin |tak | |Maj 2015 r. |540 godzin |120 godzin |nie | |Czerwiec 2015 r. |552 godziny |126 godzin |nie | Marszałek Województwa [...] stwierdził przekroczenie maksymalnego miesięcznego limitu zaangażowania zawodowego, co stanowi naruszenie pkt 7 lit a i b podrozdziału 4.5 Wytycznych i za niekwalifikowalną uznał kwotę 38 000,00 zł stanowiącą 100% wydatków związanych z zawarciem w ramach projektu z podmiotem [...] umowy dotyczącej koordynacji. W związku z powyższym organ II instancji zauważa że Odwołujący w umowie o dofinansowanie (§ 3 ust. 1) zobowiązał się realizować projekt zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie oraz zgodnie z Wytycznymi (§ 3 ust. 4). Wytyczne z kolei w podrozdziale 3.1 pkt 1 lit. h) stanowią, że: "wszystkie wydatki w ramach PO KL są kwalifikowalne, o ile łącznie spełniają następujące warunki: (,..) h) są zgodne z zatwierdzonym budżetem projektu". We wniosku o dofinansowanie Beneficjent zaplanował w ramach Zadania 6 Zarządzanie projektem wynagrodzenie koordynatora projektu zaangażowanego na podstawie umowy zlecenie/usługi zleconej. Przy czym definicję personelu projektu zawartej w Wytycznych stanowią osoby zaangażowane do realizacji zadań w ramach projektu, które osobiście wykonują zadania w ramach projektu, tj. w szczególności osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy lub stosunku cywilnoprawnego, osoby samozatrudnione, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby współpracujące w rozumieniu ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442, z późn. zm.) oraz osoby wykonujące świadczenia w formie wolontariatu. Zdaniem organu odwoławczego Marszałek Województwa [...] zasadnie uznał, że [...] świadczył osobiście usługi koordynacji projektu, stanowił tym samym jego personel i ma do niego zastosowanie pkt 7 lit. a) i b) podrozdziału 4.5 Wytycznych. Organ odwoławczy zauważa, że treść zaproszenia do składania ofert z dnia [...] grudnia 2014 r. nie przesądza, czy wykonawcą usługi koordynowania projektem miała być konkretna osoba, a kwestia ta nie została następnie doprecyzowania w umowie zawartej z wykonawcą w dniu 1 stycznia 2015 r. W ofercie z dnia 31 grudnia 2014 r. [...], jako prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwa [...] oświadczył, iż spełnia wymagania określone w zaproszeniu do składania ofert tj. m. in. że dysponuje potencjałem gwarantującym prawidłową realizację przedmiotu zamówienia zgodnie z przepisami prawa krajowego i unijnego (pkt. 5 lit. a zaproszenia). Także w § 1 pkt 7 umowy wykonawca oświadczył, iż posiada kwalifikacje, bądź posiada potencjał dysponujący kwalifikacjami wymaganymi przez Zleceniodawcę a niezbędne do realizacji niniejszej umowy. Właściciel wyłonionego podmiotu nie został związany zapisami przedmiotowej umowy do osobistego świadczenia przedmiotu. Jednakże z akt sprawy wynika, że Beneficjent nie wykazał potencjału firmy [...] tj. personelu, który byłby zaangażowany w wykonanie usługi koordynowania badanego projektu. W trakcie przesłuchania [...] zasłaniając się tajemnicą przedsiębiorstwa lub nie udzielając precyzyjnych odpowiedzi, nie wskazał konkretnych osób zaangażowanych przez firmę [...]. Z zeznań świadka nie wynika także precyzyjnie, czy a jeśli tak, jakie działania na rzecz projektu realizował on osobiście, a w jakiej części usługa koordynacji projektu była realizowana przez pozostały personel firmy [...]. Natomiast dwaj Dyrektorzy szkół uczestniczących w projekcie [...] i [...] zeznały, ze w sprawach związanych z realizacją projektu kontaktowały się tylko z Odwołującym i z [...]. Uznać zatem należy, że z zeznań tych dwóch świadków, jednoznacznie wynika, że jedyną osobą ze strony firmy [...], z którą miały one kontakt w trakcie realizacji badanego projektu, był pan [...]. Ponadto w decyzji pierwszoinstancyjnej słusznie zauważono, ze zgodnie z rejestrem osób upoważnionych do wprowadzania danych do formularza PEFS przedstawionych przez Beneficjenta jedyną osobą upoważnioną do dokonywania tej czynności był [...]. Uwzględniając zakres obowiązków koordynatora projektu obejmujący m. in. opracowanie merytorycznej części wniosku o dofinansowanie (w tym formularza PEFS), oraz fakt, że ww. rejestr obejmuje wyłącznie pana [...], stanowi to dodatkową przesłankę do stwierdzenia, że osoba ta osobiście wykonywała czynności w ramach niniejszego projektu. Zatrudnienie pracowników przez firmę [...] w 2014 r. i w okresie maj – czerwiec 2015 r. wyklucza także informacja Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...], stanowiąca tajemnicę skarbową, z której wynika, że [...] nie odprowadzał za ww. okresy zaliczek na podatek dochodowy pracowników. Wobec powyższego oraz uwzględniając zapisy szczegółowego budżetu projektu, organ odwoławczy uznaje, że [...] osobiście wykonywał usługę koordynowania badanym projektem i stanowił personel projektu. Zgodnie z podrozdzialem 4.5 pkt 7 Wytycznych z dnia 2 kwietnia 2014 r. wydatki związane z zaangażowaniem osoby wykonującej zadania w projekcie lub projektach są kwalifikowalne, o ile a) obciążenie z tego wynikające nie wyklucza możliwości prawidłowej i efektywnej realizacji wszystkich zadań powierzonych danej osobie; b) łączne zaangażowanie zawodowe tej osoby w realizację wszystkich projektów finansowych z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności oraz działań finansowanych z innych źródeł w tym środków własnych Beneficjenta i innych podmiotów, nie przekracza 240 godzin miesięcznie. Marszałek Województwa [...] stwierdził przekroczenie limitu 240 godzin przez [...] w okresie od stycznia do czerwca 2015 r. i w związku z powyższym za niekwalifikowalne uznał wydatki poniesione na wynagrodzenie wykonawcy za ten okres. Organ odwoławczy zauważa jednak, że przy określeniu kwoty wydatku niekwalifikowalnego organ I instancji błędnie nie uwzględnił kolejności zawierania umów z wykonawcą w ramach innych projektów, w które był on już wcześniej zaangażowany, co miało wpływ na ostateczną kwotę polegającą zwrotowi. Z akt sprawy wynika, że w chwili zawarcia umowy cywilnoprawnej z dnia 1 stycznia 2015 r. na koordynację skarżonego projektu, pan [...], zgodnie z decyzją Ministra Rozwoju i Finansów dotyczącą projektu [...] nr [...], jako personel projektu był zaangażowany również w realizację następujących projektów: 1. nr POKL. [...] realizowany przez Polski Komitet Pomocy Społecznej w [...] w okresie od 16 czerwca 2014 r. do 30 czerwca 2015 r.; realizowany przez [...] 2. nr pokl.09.01.02-24-033/14, który był realizowany przez [...]: • jako koordynator - zgodnie z umową na świadczenie usługi koordynowania projektem – wymiar miesięcznego zaangażowania podmiotu nie może być mniejszy niż ½ etatu na miesiąc przez okres od 1 września 2014 r. do 30 czerwca 2015 r.; • jako specjalista ds. sprawozdawczości i rozliczeń – zgodnie z umową na wykonywanie czynności specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń projektu 100 godz./miesiąc w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r. W ocenie organu odwoławczego za niekwalifikowalne należy, uznać wydatki wynikające z umów których zawarcie skutkowało przekroczeniem ww. maksymalnego miesięcznego limitu 240 godzin zaangażowania zawodowego. W związku z powyższym organ odwoławczy na podstawie kart czasu pracy oraz zapisów umów znajdujących się w aktach sprawy ustalił poziom zaangażowania [...] (jako osoby fizycznej) oraz podmiotu [...] w realizację projektów w okresie od września 2014 r. do 30 czerwca 2015 r. Z zebranych przez organ odwoławczy danych wynika, że w projekcie nr [...] przekroczenie limitu 240 godzin zaangażowania [...] w związku z realizacją zadań koordynatora ww. projektu nastąpiło w każdym miesiącu w okresie od stycznia do czerwca 2015 r. i związane było z zawarciem w dniu [...] stycznia 2015 r. kolejnej umowy nr [...]. Organ odwoławczy ustalił że w: ✓ W styczniu 2015 r. [...] w projekcie nr [...] przepracował 120 godzin, w projekcie [...] na stanowisku koordynatora 80 godzin, a na stanowisku specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń za kwalifikowalne w decyzji Ministra Rozwoju i Finansów dotyczącej tego projektu uznano 40 godzin. W badanym projekcie na stanowisku koordynatora [...] przepracował kolejnych 100 godzin. Oznacza to, że w styczniu 2015 r jego zaangażowanie wyniosło 340 godz. (120 godz. + 80 godz.+ 40 godz. + 100 godz.) i przekroczyło limit 240 godzin o 100 godzin (340 godz. - 240 godz. ); ✓ W lutym 2015 r. [...] w projekcie nr [...] przepracował 120 godzin, w projekcie [...] na stanowisku koordynatora 80 godzin, a na stanowisku specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń za kwalifikowalne w decyzji Ministra Rozwoju i Finansów dotyczącej tego projektu uznano 40 godzin. W badanym projekcie na stanowisku koordynatora [...] przepracował kolejnych 100 godzin. Oznacza to, że w lutym 2015 r jego zaangażowanie wyniosło 340 godz. (120 godz. + 80 godz.+ 40 godz. + 100 godz.) i przekroczyło limit 240 godzin o 100 godzin (340 godz. - 240 godz. ); ✓ W marcu 2015 r. [...] w projekcie nr [...] przepracował 122 godziny, w projekcie [...] na stanowisku koordynatora 88 godzin, a na stanowisku specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń za kwalifikowalne w decyzji Ministra Rozwoju i Finansów dotyczącej tego projektu uznano 30 godzin. W badanym projekcie na stanowisku koordynatora [...] przepracował kolejnych 100 godzin. Oznacza to, że w marcu 2015 r jego zaangażowanie wyniosło 340 godz. (122 godz. + 88 godz.+ 30 godz. + 100 godz.) i przekroczyło limit 240 godzin o 100 godzin (340 godz. - 240 godz. ); ✓ W kwietniu 2015 r. [...] w projekcie nr [...] przepracował 126 godziny, w projekcie [...] na stanowisku koordynatora 84 godziny, a na stanowisku specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń za kwalifikowalne w decyzji Ministra Rozwoju i Finansów dotyczącej tego projektu uznano 30 godzin. W badanym projekcie na stanowisku koordynatora [...] przepracował kolejnych 100 godzin. Oznacza to, że w kwietniu 2015 r jego zaangażowanie wyniosło 340 godz. (126 godz. + 84 godz.+ 30 godz. + 100 godz.) i przekroczyło limit 240 godzin o 100 godzin (340 godz. - 240 godz.); ✓ W maju 2015 r. [...] w projekcie nr [...] przepracował 120 godzin, w projekcie [...] na stanowisku koordynatora 80 godzin, a na stanowisku specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń za kwalifikowalne w decyzji Ministra Rozwoju i Finansów dotyczącej tego projektu uznano 40 godzin. W badanym projekcie na stanowisku koordynatora [...] przepracował kolejnych 100 godzin. Oznacza to, że w maju 2015 r jego zaangażowanie wyniosło 340 godz. (120 godz. + 80 godz.+ 40 godz. + 100 godz.) i przekroczyło limit 240 godzin o 100 godzin (340 godz. - 240 godz.); ✓ W czerwcu 2015 r. [...] w projekcie nr [...] przepracował 126 godziny, w projekcie [...] na stanowisku koordynatora 84 godziny, a na stanowisku specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń za kwalifikowalne w decyzji Ministra Rozwoju i Finansów dotyczącej tego projektu uznano 30 godzin. W badanym projekcie na stanowisku koordynatora [...] przepracował kolejnych 100 godzin. Oznacza to, że w czerwcu 2015 r jego zaangażowanie wyniosło 340 godz. (126 godz. + 84 godz.+ 30 godz. + 100 godz.) i przekroczyło limit 240 godzin o 100 godzin (340 godz. - 240 godz.); Zdaniem organu w związku z przekroczeniem maksymalnego limitu miesięcznego zaangażowania w każdym miesiącu od stycznia do czerwca 2015 r. za niekwalifikowalne należy uznać wynagrodzenie wykonawcy usługi koordynacji projektu wypłacone za każdy z ww. miesięcy w kwocie 3800 zł. stanowiącej 100 % miesięcznego wynagrodzenia koordynatora wypłacanego zgodnie z umową za 100 godzin pracy, łącznie 22 800 zł. Natomiast naruszoną procedurą są tu zapisy § 3 ust. 1 i ust. 4 umowy o dofinansowanie pkt 7 lit. a) i b) podrozdziału 4.5, pkt 1 lit. h) podrozdziału 3.1 Wytycznych. Organ podniósł, że odwołujący we wniosku o dofinansowanie przewidział zaangażowanie koordynatora projektu na umowę zlecenie lub w ramach usługi zleconej. Przy czym nie odznaczył w pozycji dotyczącej wynagrodzenia koordynatora, iż będzie to usługa zlecona w rozumieniu Wytycznych, które w podrozdziale 4.12 stanowią, że: 1) "Zlecenie zadania merytorycznego oznacza zlecenie całości działań przewidzianych w ramach danego zadania lub istotnej ich części wykonawcom. 2) Wydatki związane ze zlecaniem zadań merytorycznych lub istotnej ich części w ramach projektu mogą stanowić wydatki kwalifikowalne pod warunkiem, że Beneficjent wskaże we wniosku o dofinansowanie projektu zadania, które zamierza zlecać wykonawcom i wniosek w takiej formie zostanie zatwierdzony przez podmiot będący stroną umowy. 3) Beneficjent powinien udokumentować faktyczną realizację zleconego zadania merytorycznego zgodnie z umową zawartą z wykonawcą poprzez np. pisemny protokół odbioru zadania, przyjęcia wykonanych prac, itp. 4) Przepisy niniejszego podrozdziału mają zastosowanie również w przypadku zlecania zadania ,zarządzanie projektem". Zatem organ odwoławczy uznał, że w projekcie zadanie koordynacji nie było zadaniem zleconym w rozumieniu Wytycznych. Organ odwoławczy stwierdza, że w badanym przypadku nie zadośćuczyniono powyższym przepisom i ogólnym założeniom projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, zaś w opinii IZ PO KL, pan [...] zakładając jednoosobową działalność gospodarczą miał na celu ominięcie powyżej przytoczonych zapisów Wytycznych, co w konsekwencji doprowadziło do przekroczenia miesięcznego limitu jego zaangażowania w badanym projekcie Beneficjenta. Organ odwoławczy nie znajduje natomiast podstaw do uznania za niekwalifikowalne wydatków dotyczących wynagrodzenia koordynatora za okres od lipca do listopada 2015 r. gdyż organ I instancji nie wskazał, aby w tym okresie naruszone zostały wyżej przytoczone lub inne zapisy umowy o dofinansowanie oraz Wytycznych. Ponadto organ odwoławczy zauważa, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że w powyższym okresie pan [...] zaangażowany był tylko w badanym projekcie, a miesięczny wymiar jego zaangażowania nie przekraczał dozwolonego limitu. Ad. 3 Wydatki dotyczące usługi specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń (kwota 12 000 zł) We wniosku o dofinansowanie Beneficjent przewidział także wynagrodzenie specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń angażowanego na podstawę umowy zlecenie w wymiarze 100 godzin miesięcznie przy wynagrodzeniu 2 000,00 zł, koszt ogólny. 20 000,00 zł (poz. 85 szczegółowego budżetu projektu). Realizację zadań związanych ze świadczeniem usług specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń powierzono także firmie [...] na podstawie umowy z dnia [...] stycznia 2015 r. Również w tym przypadku wykonawca został wyłoniony w drodze zaproszenia do składania ofert z dnia 19 grudnia 2014 r. Jednakże w przypadku tego stanowiska, w ww. zaproszeniu Odwołujący wyraźnie wskazał, że postępowanie dotyczy zaangażowania specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń w projekcie. Ponadto w pkt 6 zaproszenia wskazano, że wykonawca ma dysponować wiedzą i potencjałem gwarantującym prawidłową realizację projektu. O ile posiadanie odpowiedniego potencjału może też odnosić się do firmy, o tyle wymóg posiadania odpowiedniej wiedzy, zdaniem organu odwoławczego, dotyczyć może co do zasady osoby fizycznej, a zatem członka personelu projektu. Przesłanką do uznania, że zadania specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń były wykonywane przez członka personelu projektu są także zapisy umowy zawartej z wykonawcą w dniu [...] stycznia 2015 r. W odróżnieniu do umowy na realizację usługi koordynacji projektu ta umowa choć nie wskazano w niej konkretnej osoby/osób wykonujących usługę specjalisty ds. Sprawozdawczości i rozliczeń wprowadzała obowiązek prowadzenia kart czasu pracy. Jednocześnie w § 3 ust. 2 umowy wskazano że zleceniobiorca może powierzyć przedmiot zlecenia innej osobie pod warunkiem uzyskania pisemnej zgody zleceniodawcy, zaś w §1 ust 7 zleceniobiorca oświadczył, że posiada kwalifikacje wymagane przez zleceniodawcę. Organ odwoławczy zauważa. że Odwołujący nie przedstawił dokumentu potwierdzającego wyrażenie przez niego zgody na powierzenie przedmiotu umowy innej osobie. Natomiast uwzględniając konieczność dokumentowania realizacji przedmiotu umowy za pomocą kart czasu pracy oraz oświadczenie zleceniobiorcy, że posiada on kwalifikacje wymagane przez zleceniodawcę IZ PO KL przychyla się do stanowiska Marszałka Województwa [...], iż [...], który podpisał się pod umową jako [...], powinien osobiście świadczyć usługę specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń, a zatem spełniał definicję personelu projektu i obowiązywał go maksymalny miesięczny limit 240 godzin zaangażowania zawodowego. W chwili zawarcia umowy na świadczenie usługi specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń, tj. w dniu 2 stycznia 2015 r. [...] miał już zawarte umowy w ramach projektu: 1. nr [...] realizowany przez Polski Komitet Pomocy Społecznej w [...] w okresie od 16 czerwca 2014 r. do 30 czerwca 2015 r.; 2. nr [...], który był realizowany przez [...]: • jako koordynator - zgodnie z umową na świadczenie usługi koordynowania projektem - wymiar miesięcznego zaangażowania podmiotu nie może być mniejszy niż ½ etatu na miesiąc przez okres od 1 września 2014 r. do 30 czerwca 2015 r.; • jako specjalista ds. sprawozdawczości i rozliczeń - zgodnie z umową na wykonywanie czynności specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń projektu 100 godz./miesiąc w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r.; 3. badanego projektu nr [...], na realizację usługi koordynacji projektem w okresie od dnia 2 stycznia do 30 listopada 2015 r. Zawarcie w dniu 2 stycznia 2015 r. z [...] umowy zlecenie nr [...] na realizację zadań specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń spowodowało przekroczenie limitu 240 godzin w każdym miesiącu od stycznia do czerwca 2015 r. Organ odwoławczy ustalił, że w: ✓ styczniu 2015 r. [...] w projekcie nr [...] przepracował 120 godzin, w projekcie POKL [...] na stanowisku koordynatora: 80 godzin, a na stanowisku specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń za kwalifikowalne w decyzji Ministra Rozwoju i Finansów dotyczącej tego projektu uznano 40 godzin. W badanym projekcie na stanowisku koordynatora [...] przepracował 100 godzin, zaś na stanowisku specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń kolejnych 100 godzin. Oznacza to, że w styczniu 2015 r. jego zaangażowanie wyniosło 440 godz. (120 godz. + 80 godz. + 40 godz. + 100 godz. + 100 godz.) i w związku z zawarciem umowy zlecenie dotyczącej pełnienia obowiązków ww. specjalisty przekroczyło limit o kolejne 100 godzin; ✓ lutym 2015 r. [...] w projekcie nr [...] przepracował 120 godzin, w projekcie [...] na stanowisku koordynatora: 80 godzin, a na stanowisku specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń za kwalifikowalne w decyzji Ministra Rozwoju i Finansów dotyczącej tego projektu uznano 40 godzin. W badanym projekcie na stanowisku koordynatora [...] przepracował 100 godzin, zaś na stanowisku specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń kolejnych 100 godzin. Oznacza to, że w lutym 2015 r. jego zaangażowanie wyniosło 440 godz. (120 godz. + 80 godz. + 40 godz. + 100 godz. + 100 godz.) i w związku z zawarciem umowy zlecenie dotyczącej pełnienia obowiązków ww. specjalisty przekroczyło limit o kolejne 100 godzin; ✓ marcu 2015 r. [...] w projekcie nr [...] przepracował 122 godziny, w projekcie [...] na stanowisku koordynatora: 88 godzin, a na stanowisku specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń za kwalifikowalne w decyzji Ministra Rozwoju i Finansów dotyczącej tego projektu uznano 30 godzin. W badanym projekcie na stanowisku koordynatora [...] przepracował 100 godzin, zaś na stanowisku specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń kolejnych 100 godzin. Oznacza to, że w marcu 2015 r. jego zaangażowanie wyniosło 440 godz. (122 godz. + 88 godz. + 30 godz. + 100 godz. + 100 godz.) i w związku z zawarciem umowy zlecenie dotyczącej pełnienia obowiązków ww. specjalisty przekroczyło limit o kolejne 100 godzin; ✓ kwietniu 2015 r. [...] w projekcie nr .... przepracował 126 godziny, w projekcie [...] na stanowisku koordynatora: 84 godziny, a na stanowisku specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń za kwalifikowalne w decyzji Ministra Rozwoju i Finansów dotyczącej tego projektu uznano 30 godzin. W badanym projekcie na stanowisku koordynatora [...] przepracował 100 godzin, zaś na stanowisku specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń kolejnych 106 godzin. Oznacza to, że w kwietniu 2015 r. jego zaangażowanie wyniosło 446 godz. (126 godz. + 84 godz. + 30 godz. + 100 godz. + 106 godz.) i w związku z zawarciem umowy zlecenie dotyczącej pełnienia obowiązków ww. specjalisty przekroczyło limit o kolejne 106 godzin; ✓ maju 2015 r. [...] w projekcie nr [...] przepracował 120 godzin, w projekcie [...] na stanowisku koordynatora: 80 godzin, a na stanowisku specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń za kwalifikowalne w decyzji Ministra Rozwoju i Finansów dotyczącej tego projektu uznano 40 godzin. W badanym projekcie na stanowisku koordynatora [...] przepracował 100 godzin, zaś na stanowisku specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń kolejnych 100 godzin. Oznacza to, że w maju 2015 r. jego zaangażowanie wyniosło 440 godz. (120 godz. + 80 godz. + 40 godz. + 100 godz. + 100 godz.) i w związku z zawarciem umowy zlecenie dotyczącej pełnienia obowiązków ww. specjalisty przekroczyło limit o kolejne 100 godzin; ✓ czerwcu 2015 r. [...] w projekcie nr [...] przepracował 126 godzin, w projekcie .... na stanowisku koordynatora: 84 godziny, a na stanowisku specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń za kwalifikowalne w decyzji Ministra Rozwoju i Finansów dotyczącej tego projektu uznano 30 godzin. W badanym projekcie na stanowisku koordynatora [...] przepracował 100 godzin, zaś na stanowisku specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń kolejnych 116 godzin. Oznacza to, że w czerwcu 2015 r. jego zaangażowanie wyniosło 456 godz. (126 godz. + 84 godz. + 30 godz. + 100 godz. + 116 godz.) i w związku z zawarciem umowy zlecenie dotyczącej pełnienia obowiązków ww. specjalisty przekroczyło limit o kolejne 116 godzin; Zdaniem organu w związku z przekroczeniem maksymalnego limitu miesięcznego zaangażowania w każdym miesiącu od stycznia do czerwca 2015 r. za niekwalifikowalne należy uznać wynagrodzenie pana [...] wypłacone za każdy z ww. miesięcy w kwocie 2 000,00 zł., stanowiącej 100% miesięcznego wynagrodzenia specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń wypłacanego zgodnie z umową za 100 godzin pracy, łącznie 12 000,00 zł. Natomiast naruszoną procedurą są tu zapisy § 3 ust. 1 i ust. 4 umowy o dofinansowanie, pkt 7 lit. a) i b) podrozdziału 4.5, pkt 1 lit h) podrozdziału 3.1 Wytycznych. Organ odwoławczy nie znajduje natomiast podstaw do uznania za niekwalifikowalne wydatków dotyczących wynagrodzenia ww. specjalisty za okres od lipca do listopada 2015 r., gdyż organ I instancji nie wykazał, aby w tym okresie naruszone zostały wyżej przytoczone lub inne zapisy umowy o dofinansowanie oraz Wytycznych. Ponadto organ odwoławczy zauważa, że w powyższym okresie pan [...] zaangażowany był tylko w badanym projekcie a miesięczny wymiar jego zaangażowania nie przekraczał dozwolonego limitu. Ad. 4 Koszty pośrednie wyliczone od kwoty podlegającej zwrotowi (kwota 7 080,10 zł.) W myśl podrozdziału 4.4 pkt 4 Wytycznych "na wysokość kosztów pośrednich rozliczanych ryczałtem mają wpływ nie tylko koszty bezpośrednie wykazane we wnioskach o płatność, lecz również wszelkiego rodzaju pomniejszenia, które są dokonywane w ramach projektu (np. w związku z szacunkowym budżetem lub korektami finansowymi)" Zaś zgodnie z § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie, koszty pośrednie projektu rozliczne ryczałtem zdefiniowane w Wytycznych stanowią 9 % poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach projektu wydatków bezpośrednich. Zatem odpowiednio zwrotowi powinna również podlegać kwota naliczona ryczałtowo (9%) od niekwalifikowalnych wydatków bezpośrednich kwota kosztów pośrednich, która wynosi 7 080, 18 zł (9%* 78 668, 64 zł + 22 800,00 zł. + 12 000,00 zł). Reasumując, w związku z naruszeniem zapisów § 3 ust. 1 i ust. 4 umowy o dofinansowanie oraz podrozdziału 3.1 pkt 1 lit a), lit b) oraz pkt 7 lit. a) i b) podrozdziału 4.5 Wytycznych za niekwalifikowalną uznaje się kwotę 85 748,82 zł. (koszty bezpośrednie 78 668,64 zł + koszty pośrednie 7 080,18 zł). Ad. 5 Koszty pośrednie od kwoty wkładu własnego niepodlegające zwrotowi (kwota 61,62 zł.) Zgodnie z § 4 pkt 1 umowy o dofinansowanie, Odwołujący zobowiązał się do wniesienia wkładu w kwocie 59 474, 91 zł pochodzącego ze środków publicznych budżetu jednostki samorządu terytorialnego, co stanowi 15 % wydatków kwalifikowalnych projektu. Wkład własny ze środków publicznych, który zostanie rozliczony w wysokości przekraczającej 15 % wydatków projektu sfinansowanych ze środków publicznych jest niekwalifikowalny. Mając na uwadze powyższe zapisy oraz wobec stwierdzenia wydatku niekwalifikowalnego w łącznej kwocie 111 036,82 zł w celu zachowania montażu finansowanego w całości projektu nr [...] tj. 85 % dofinansowania i 15 %wkładu własnego organ I instancji za niekwalifikowalny uznał wkład własny wykazany we wniosku o płatność nr [...] w wysokości 19 061,05 zł. Proporcjonalnie do niekwalifikowalnego wkładu własnego w łącznej wysokości 19 910,96 zł za niekwalifikowalne uznane zostały również koszty pośrednie rozliczone 9% ryczałtem w łącznej wysokości 1 791,98 zł. Organ odwoławczy za kwalifikowalne uznał wynagrodzenie wypłacone firmie [...] w łącznej wysokości 23 200,00 zł, co oznacza, że łączna kwota wydatków kwalifikowalnych sfinansowanych ze środków dofinansowania wyniosła 327 881 78 zł. Natomiast wkład własny został wniesiony w łącznej wysokości 58 546,21 zł, co stanowi 15,15% wartości projektu, zatem, aby zachować montaż finansowy, za niekwalifikowalny uznany zostaje wkład własny niepodlegający zwrotowi wykazany we wniosku o płatność nr [...] w wysokości 684,72 zł. Wobec nie wskazania w decyzji organu I instancji szczegółowych danych na temat sposobu określenia kwoty wkładu własnego uznanego za niekwalifikowalny, organ odwoławczy przedstawia sposób dokonania wyliczeń ww. kwoty po uwzględnieniu wydatków kwalifikowalnych dotyczących wynagrodzenie firmy [...]. Skoro 327 881,78 zł stanowi wydatki uznane za kwalifikowalne w ramach dofinansowania czyli 85% to maksymalna wartość wkładu własnego wynosi: 327 881,78 zł x 15% / 85% = 57 861,49 zł. Natomiast wartość niekwalifikowalnego wkładu własnego: 58 546,21 zł - 57 861,49 zł = 684,72 zł. Wkład własny nie podlega zwrotowi, jednakże zwrotowi podlegają koszty pośrednie naliczone proporcjonalnie od wartości wkładu własnego (są zwracane przez Beneficjenta). Za niekwalifikowalne uznane zostały więc koszty pośrednie rozliczone 9% ryczałtem w łącznej wysokości 61,62 zł. (684,72 zł x 9% ). Mając na uwadze powyższe ostateczna kwota niekwalifikowalna przypadająca do zwrotu wynosi 88 810,44 zł (85 748,82 zł + 61,62 zł). Zdaniem organu odwoławczego w powyższej sytuacji zastosowanie znajdują przepisy § 13 ust. 1 umowy, który stanowi że "jeżeli na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych uprawnionych organów zostanie stwierdzone, że dofinansowanie jest przez Beneficjenta: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych," Wobec faktu, że w odpowiedzi na wezwanie IP z dnia 12 lutego 2016 r. zwrot ten nie został dokonany Odwołująca naruszyła także wspomniany §13 ust. 3 umowy o dofinansowanie. Organ wskazuje, że kwotę wydatków uznanych za niekwalifikowalne w ramach projektu należy uznać za nieprawidłowość w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. W ramach PO KL jako nieprawidłowość należy bowiem traktować wszelkie naruszenie przepisów prawa wspólnotowego lub prawa krajowego wynikające z działania lub zaniechania ze strony beneficjenta, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w ogólnym budżecie Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Organ II instancji przypomina, ze zgodnie z art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej "Załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona założyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy – nie później niż w ciągu 3 miesięcy". Organ odwoławczy otrzymał odwołanie wraz z aktami sprawy w dniu 7 września 2016 r. Oznacza to, że dwumiesięczny termin na rozpatrzenie sprawy, z wyłączeniem okresu oczekiwania na uzupełnienie akt sprawy, upłynął w dniu 7 listopada 2016 r. Powyższe dowodzi, że niniejsze postępowanie trwało ponad 2 miesiące. Zgodnie z art. 54 ust. 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej "odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3". Wobec powyższego zgodnie z art. 54 § 1 pkt 3 op. nie należy naliczać odsetek za okres od dnia 8 listopada 2016 r. do dnia doręczenia decyzji organu II instancji. Decyzję organu odwoławczego zaskarżyło Stowarzyszenie na Rzecz Rodziny w [...] zarzucając mu naruszenie: 1. art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm.), a to naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, iż środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ww. ustawy tj. procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu. 2. art. 6 ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm.), a to naruszenie przepisu postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rezultacie wydania decyzji nie znajdującej podstaw w obowiązujących przepisach prawa. 3. naruszenie przepisu art. 2 pkt 7 oraz art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L2006.110/25) w zw. z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1), a to naruszenie przepisu prawa materialnego, w wyniku jego nieprawidłowej wykładni, które miało wpływ na wynik sprawy, w wyniku przyjęcia, że w sprawie wystąpiła nieprawidłowość w rozumieniu ww. przepisów tj. wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE, bez powiązania tego naruszenia przez organ z niebezpieczeństwem potencjalnej szkody. 4. art. 7 kpa ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego a to naruszenie przepisu postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w wyniku nie podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. 5. art. 15 ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego a to naruszenie przepisu postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w wyniku bezrefleksyjnego powielenia przez organ odwoławczy wadliwych ustaleń organu I instancji. 6. art. 77 ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego a to naruszenie przepisu postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w wyniku zaniechania wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. 7. art. 80 ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego a to naruszenie przepisu postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w wyniku zaniechania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy powoływane w decyzji okoliczności zostały udowodnione. 8. art. 86 ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego a to naruszenie przepisu postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie przesłuchania strony w celu wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. 9. art. 89 ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego a to naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy w sytuacji gdy zachodziła potrzeba wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków i strony. 10. art. 107 § 3 ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego a to naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu wydanej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. 11. art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23), ), a to naruszenie przepisu postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ odwoławczy z urzędu, dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie względnie zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi który wydał decyzję. 12. art. 46 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 486 z późn. zm.), a to przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez niewykazanie upoważnienia osoby widniejącej na decyzji organu I instancji, do wydania tejże decyzji w imieniu Marszałka województwa. 13. art. 4a ust. 3 ustawy o działach administracji rządowej z dnia 4 września 1997 r. (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 543), a to przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez niewykazanie upoważnienia osoby, widniejącej na decyzji organu odwoławczego, do wydania tejże decyzji w imieniu Ministra Rozwoju. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji pojętych w obu instancjach, a nadto o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania oraz dopuszczenie dowodu z zeznań świadka .... na okoliczność ustalenia przewidzianych w ramach projektu warunków oraz sposobu korzystania z zakupionych podręczników multimedialnych, a także na okoliczność powierzenia zleconych innym osobom usług zleconych świadkowi w ramach projektu. Skarżący podniósł nadto, iż w jego ocenie zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji wydanych w obu instancjach na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa (wydanie ich bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa). W dalszej części skargi jej autor przedstawił obszerne motywy wskazujące jego zdaniem na zasadność przedstawionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka. Otóż dowód ten nie mógł zostać uwzględniony ze względu na treść art. 106 § 3 p.p.s.a. z którego wynika, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające jedynie z dokumentów, pod warunkiem wszakże, ze jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wnioskowany w skardze dowód nie mieścił się więc w ramach wskazanych przez powyższy przepis. Zdaniem sądu nie jest zasadny najdalszej idący zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Decyzje przez nie wydane nie były bowiem decyzjami wydanymi bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie bowiem z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych z 27 sierpnia 2009 r. (Dz. U. nr 157, poz. 1240 ze zm.; dalej: u.f.p.) – w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami (...). W myśl art. 184 ust. 1 – wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 (m.in. środki pochodzące z budżetu UE), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Przez "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków europejskich", o których mowa w art. 184 ust. 1 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., rozumieć należy również postanowienia umowy o dofinansowanie, naruszenie których aktualizuje obowiązek zwrotu przyznanych środków, co było już podkreślane w orzecznictwie sądowo-administracyjnym (p. wyroki NSA: 19 czerwca 2012 r. II GSK 732/11, z 9 stycznia 2014 r. sygn. II GSK 1546/12; pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym, uznać należy, że zarówno zapisy Umowy o dofinansowanie z 23 stycznia 2015 r., jak i "Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki", stanowią procedurę o jakiej mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. Nie budzi wątpliwości tak organów jak i sądu że interpretacja pojęcia "procedura" prowadzi do wniosku, że ustawodawca, posługując się tym nieostrym pojęciem, miał na celu uwzględnienie wszelkich umów, regulacji i przepisów, do których stosowania zobowiązane będą wszystkie instytucje uczestniczące w systemie wydatkowania środków europejskich. Zatem słusznie uznaje się, że termin "procedura" ma charakter pojemny, ze względu na brak definicji legalnej. W orzecznictwie i doktrynie (patrz Komentarz ustawy o finansach publicznych, red prof. dr Wojciech Misiąg, rok 2014) przyjmuje się, że cyt. "wykonywanie budżetu środków europejskich, stosownie do art. 184 ust. 1 u.f.p. podlega procedurom określonym w umowie międzynarodowej lub innym procedurom obowiązującym przy ich wykorzystaniu. Analiza komentowanego przepisu prowadzi do wniosku, że ustawodawca, posługując się nieostrym pojęciem procedury, miał na celu uwzględnienie wszelkich umów, regulacji i przepisów, do których stosowania zobowiązane będą organy państwa oraz inne instytucje uczestniczące w systemie wydatkowania środków europejskich. Katalog przepisów wypełniających dyspozycję art. 184 ust. 1 jest w związku z tym szeroki, otwarty i - z uwagi na cykliczność tzw. perspektyw finansowych UE oraz środków przekazywanych przez państwa EFTA - zmienny. Można wyrazić pogląd, że mieszczą się w nim normy postępowania związane z wykorzystaniem środków europejskich, które mogą mieć zarówno charakter proceduralny, jak też ustrojowy lub materialny (...)". Naruszenie procedury będzie polegało zatem na naruszeniu przepisów powszechnie obowiązujących, umowy międzynarodowej, umowy o dofinansowanie i innych procedur niestanowiących źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Należy bowiem podkreślić, że projekty są realizowane przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta. W tym miejscu Sąd przypomina, że strona zobowiązała się do stosowania aktualnie obowiązujących Wytycznych. Naruszenie Wytycznych jako procedur stanowi także naruszenie prawa i tym samym wydatek dokonany w ten sposób i zrefundowany ze środków europejskich stanowi szkodę w budżecie unijnym, gdyż wydatkowano środki w sposób nieprawidłowy. W takim znaczeniu wydatki dokonane przez Skarżącą stanowiły nieprawidłowość w przypadku uznania, że zostały dokonane z naruszeniem Wytycznych. Upoważnienie dla Ministra do wydania przedmiotowych Wytycznych wynika wprost z art. 26 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 35 ust. 3 pkt 4a u.z.p.p.r. Wytyczne wprawdzie nie są przepisami powszechnie obowiązującymi i nie stanowią źródła prawa w sensie konstytucyjnych źródeł prawa, jednakże Wytyczne mają charakter aktu konkretnego, a nie abstrakcyjnego i wiążą stronę umowy na podstawie jej zapisu. Poza tym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, co do zasady nie budzi wątpliwości, że beneficjenci realizujący projekt, mają obowiązek z racji dobrowolności przystępowania do konkursów, realizować te projektu w oparciu o umowę, wniosek o dofinansowanie, a także inne dokumenty, w tym w szczególności Wytyczne. Natomiast, o czym była już mowa, do stosowania Wytycznych Strona zobowiązała się podpisując dobrowolnie umowę o dofinansowanie. Zatem inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków europejskich, o których mowa w art. 184 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., należy rozumieć również jako postanowienia umowy o dofinansowanie, naruszenie których aktualizuje obowiązek zwrotu przyznanych środków (wyroki NSA z 19 czerwca 2012, sygn. akt II GSK 732/11, z 9 stycznia 2014 r., II GSK 1546/12). Reasumując tę część uzasadnienia należy wskazać, że wydana decyzja posiada podstawę prawną, a inną procedurą są m.in. Wytyczne, do których stosowania zobowiązała się Skarżąca podpisując umowę. Umowa o dofinansowanie ma charakter mieszany, gdyż z jednej strony bezsporne jest, że jest umową cywilnoprawną, ale w części dotyczącej odzyskiwania kwot niekwalifikowalnych (art. 207 u.f.p.) ustawodawca przewidział obowiązek wydania decyzji administracyjnej i kompetencje dla sądu administracyjnego do rozstrzygania w tym zakresie. W tym stanie rzeczy za bezpodstawne uznać należy dwa pierwsze zarzuty skargi. Jeśli chodzi o zarzut trzeci to podkreślić należy, że zgodnie z przepisem art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za: a) zapewnienie, że operacje są wybierane zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji; b) weryfikacje, że współfinansowane towary i usługi są dostarczane oraz, że wydatki zadeklarowane przez beneficjentów na operacje zostały rzeczywiście poniesione i są zgodne z zasadami wspólnotowymi i z krajowymi; (...). Zauważyć również trzeba, że powołane rozporządzenie reguluje procedury odzyskiwania środków wypłaconych z funduszy unijnych, w tym korekty finansowe do których dokonywania zobowiązane są państwa członkowskie. W myśl art. 98 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, państwa członkowskie w pierwszej kolejności ponoszą odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości, działając na podstawie dowodów świadczących o wszelkich większych zmianach mających wpływ na charakter lub warunki realizacji lub kontroli operacji lub programów operacyjnych oraz dokonując wymaganych korekt finansowych. Ponadto państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze (art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006). Z kolei definicja legalna "nieprawidłowości" została zawarta w art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, zgodnie z którym za nieprawidłowość rozumieć należy jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Chodzi więc także o szkodę potencjalną. Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie naruszył przepisów wskazanych w pkt 3 skargi. W sposób wyczerpujący i przekonujący wykazano, iż przedmiotem sporu był w sprawie zakup podręczników, a nie – jak sugeruje skarżąca - specjalistycznego oprogramowania. Co jednak najistotniejsze najkorzystniejszą ofertę podręczników złożyła osoba powiązana osobowo ze skarżącą tj. [...], prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...], który jednocześnie pełnił obowiązki koordynatora projektu, co pozwala stwierdzić, iż doszło do naruszenia zasady konkurencyjności, przejrzystości i równego traktowania wykonawców. [...] pełniący obowiązki koordynatora projektu był bowiem odpowiedzialny za wybór oferentów i kontakt z potencjalnymi wykonawcami a sam swoją ofertę złożył jako ostatni. Zatem posiadał on wiedzę większą od pozostałych potencjalnych wykonawców. Naruszenia zasady konkurencyjności było więc tu oczywiste. Odnośnie zaangażowania [...] w projekcie i niekwalifikowalności wydatków poniesionych na jego wynagrodzenie, to organ szczegółowo, (na str. 7-12 zaskarżonej decyzji) wyjaśnił te kwestie. Maksymalny limit zaangażowania personelu określony został w Wytycznych do przestrzegania których skarżąca zobowiązała się w umowie o dofinansowanie. Jego przekroczenie jest ich naruszeniem. Kwestią wtórną są rozważania nt. potencjału [...], bowiem zaangażowanie innych jego pracowników nie zostało dowiedzione. Poza tym jeżeli skarżący powołuje się na jakieś okoliczności, to powinien je udowodnić (w niniejszym stanie faktycznym to kwestie dotyczące zaangażowania innych niż [...] osób, w realizację zadań koordynujących, jak również kwestia dotycząca zaangażowania specjalisty ds. sprawozdawczości i rozliczeń). Sąd podkreśla, że z akt sprawy niespornie wynika, że do zakupu podręczników multimedialnych dojść miało w styczniu i lutym 2015 r., a faktycznie doszło dopiero w marcu oraz czerwcu. Przy tak krótkim okresie realizacji projektu (styczeń – listopad 2015 r.) dostarczenie podręczników do szkół z kilkumiesięcznym opóźnieniem, wpłynęło na właściwą realizację projektu. Z przyczyn oczywistych, uczniowie klas szóstych z rocznika 2014-2015 nie mieli możliwości skorzystania z tych podręczników ponieważ ukończyli edukację w szkole podstawowej zanim podręczniki zostały dostarczone. Również uczniowie klas czwartych i piątych mieli bardzo ograniczony dostęp do podręczników, ponieważ mogli z nich skorzystać dopiero w następnym roku szkolnym, kiedy byli już uczniami odpowiednio piątej i szóstej klasy, (dostarczenie podręczników w czerwcu lub kolejnych miesiącach nie miało wartości edukacyjnych dla większości uczestników projektu). Nadto stwierdzono, iż uczniowie szkół, do których w ramach projektu miały zostać dostarczone podręczniki, korzystali już z podobnych materiałów edukacyjnych zakupionych ze środków z innego projektu. Zatem słusznie organ II instancji doszedł do przekonania, iż w sprawie doszło do naruszenia procedur. Racjonalne i efektywne wydatkowanie środków to także późniejsze efektywne wykorzystanie w projekcie zakupionych produktów. Jeżeli większość podręczników mogła być wykorzystana w okresie realizacji projektu zaledwie przez część okresu jego trwania i jedynie przez 33 % uczestników, wówczas nie można mówić o efektywnym zarządzaniu środkami publicznymi. Jeśli chodzi o zarzuty sformułowane w pkt 12 i 13 skargi to organ wyjaśnił (zob. odpowiedź na skargę), iż zaskarżona decyzja została podpisana przez [...], Zastępcę Dyrektora na podstawie pełnomocnictwa nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. udzielonego przez Ministra Rozwoju i Finansów, natomiast decyzja w pierwszej instancji została podpisana przez [...], Zastępcę Dyrektora na podstawie pełnomocnictwa nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., udzielonego przez Marszałka Województwa [...]. Pozostałe zarzuty skargi jej autor odnosi do konkretnie wskazanych przepisów kpa (pkt 4-11). W ocenie Sądu także one nie zasadne. W realiach sprawy niniejszej przeprowadzenie rozprawy (art. 89 kpa) nie było niezbędne, albowiem organ dysponował wystarczającymi dowodami pozwalającymi na dokonanie ustaleń. Poza tym zauważyć należy, iż zarówno [...], jak i dyrektorzy dwóch szkół składali zeznania w toku postępowania administracyjnego i nie wnieśli niczego przełomowego dla sprawy. W toku tegoż postępowania organ odwoławczy dokonał ponownych ustaleń faktycznych i na ich podstawie zastosował właściwe przepisy prawa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest obszerne i w pełni przekonuje, także w części odnoszącej się do korekty rozstrzygnięcia podjętego w I instancji. Spełnia ono wszelkie wymogi przewidziane w art. 107 § 1 i 3 kpa. Sąd nie podziela opinii autora skargi jakoby organ odwoławczy powielił bezrefleksyjnie ustalenia organu I instancji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji temu przeczy. Odnosi się bowiem także do zarzutów zawartych w odwołaniu. Mając powyższe na względzie sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.