V SA/Wa 957/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. w S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania ze środków unijnych przypadającej do zwrotu postanawia: - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r. wydaną w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania ze środków unijnych przypadającej do zwrotu, skarżąca Z. w S. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu skarżąca wskazała, że konsekwencją wydania zaskarżonej decyzji będzie rozpoczęcie procedury mającej na celu wpisanie jej przez Ministra Finansów do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Wpisanie do tego rejestru mogłoby natomiast skutkować powstaniem po stronie skarżącej znacznej szkody, polegającej na utracie bieżącego finansowania podejmowanych działań i korzyści związanych z realizacją programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Skarżąca wskazała przy tym, że ww. środki stanowią w dużej mierze podstawę jej bieżącej działalności – w roku 2013 stanowiły około 50% przychodów. Następnie skarżąca podniosła, iż wykonanie decyzji i pozbawienie jej możliwości ubiegania się o środki unijne może doprowadzić do konieczności jej likwidacji. Bezpośrednim zaś skutkiem wykonania ww. decyzji w najbliższym czasie może być konieczność zwolnienia około 20% zatrudnianych przez skarżącą pracowników. Ponadto skarżąca zaznaczyła, iż zwróciła wskazaną w zaskarżonej decyzji kwotę dofinansowania. Dokonała tego jednak z zastrzeżeniem zwrotu tej kwoty przez co zwrot nie może być interpretowany jako uznanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 ustawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy zwrócić uwagę na to, iż przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 ustawy wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, Monitor Prawniczy, 2006 r., nr 14, s. 677). W konsekwencji uznać należy, że zastosowanie ochrony przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. ma zastosowanie tylko i wyłącznie w stosunku do decyzji, które nadają się do wykonania. Przenosząc ww. uregulowanie prawne na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie z jednego kluczowego powodu. Chodzi tu mianowicie o fakt wykonania zaskarżonej decyzji przez skarżącą, tj. o dokonanie zwrotu kwoty dofinansowania określonej w zaskarżonej decyzji wraz z odsetkami, przed wydaniem przez Sąd rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania tejże decyzji. Podkreślenia wymaga, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania, w sytuacji gdy skutki, które wynikają z wykonania decyzji już wystąpiły, gdyż instytucja wstrzymania wykonania określonego aktu lub czynności jest postrzegana jako tymczasowa ochrona podmiotu, który wniosek taki składa przed ewentualnymi skutkami kontrolowanego przez Sąd działania organu administracji publicznej. Objęcie skarżącej ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce – jak wskazano powyżej – tylko i wyłącznie w przypadku zaskarżenia decyzji, która nadaje się do wykonania i która ma być w przyszłości wykonana. Zatem w sytuacji, gdy decyzja została już wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania staje się bezprzedmiotowy. Skoro bowiem postanowienie Sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., I OZ 410/10). W sytuacji, gdy zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji określającą kwotę dofinansowania ze środków unijnych przypadającą do zwrotu, a skarżąca w dniu 7 marca 2014 r. kwotę tę wraz z należnymi odsetkami na rzecz Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. uiściła, to w chwili orzekania przez Sąd pierwszej instancji skutek wynikający z zaskarżonej decyzji już nastąpił. Obecnie skutki tej decyzji mogą być zniwelowane jedynie przez pozytywne dla skarżącej orzeczenie Sądu uwzględniające skargę, a nie przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł przemawiać powołany przez skarżącą skutek tejże decyzji w postaci wpisania skarżącej do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Podkreślenia wymaga bowiem, iż zgodnie z art. 207 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.) skutek ten realizuje się automatycznie w przypadku braku zwrotu środków w terminie określonym w art. 207 ust. 1 powołanej ustawy, co – jak przyznaje sama skarżąca – miało miejsce w niniejszej sprawie. Wpisanie do rejestru podmiotów wykluczonych z ubiegania się o środki europejskie jest zatem czynnością materialno-techniczną i nie wynika bezpośrednio z treści decyzji określającej kwotę dofinansowania przypadającą do zwrotu, lecz następuje z mocy prawa. Oznacza to, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może odnosić się do wpisania skarżącej do ww. rejestru. W konsekwencji ochrona tymczasowa w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może obejmować jedynie żądanie organu dotyczące zwrotu środków przez skarżącą. Dotyczy to jednak wyłącznie takich sytuacji, w których – jak wyjaśniono powyżej – żądanie zawarte w zaskarżonej decyzji nie zostało jeszcze przez stronę wykonane. W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.