V SA/Wa 959/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-21
Skład orzekający: Marek Krawczak, Mirosława Pindelska, Arkadiusz Tomczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" jest zasadna, gdy organ uzna, że warunki do uzyskania płatności zostały sztucznie stworzone, pomimo spełnienia formalnych wymogów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania środków finansowych. Pomimo spełnienia formalnych wymogów, istniały podstawy do stwierdzenia, że warunki do uzyskania płatności zostały sztucznie stworzone, co jest sprzeczne z celami systemu wsparcia. Sąd podzielił ustalenia organów dotyczące powiązań osobowych i rodzinnych między członkami grupy, użyczenia obiektów oraz dominującej roli niektórych członków, co wskazywało na rozdrobnienie produkcji, a nie na koncentrację, która jest celem działania grup producentów rolnych.Stan faktyczny
Grupa Producentów [...] Sp. z o.o. złożyła wniosek o płatność w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" za czwarty rok korzystania z pomocy. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił przyznania środków, uznając, że Grupa została stworzona w sposób sztuczny. Prezes ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na dominujący potencjał produkcyjny jednego członka, krótkie okresy posiadania obiektów produkcyjnych przez innych członków, użyczanie sprzętu oraz powiązania korporacyjne. Grupa wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną ocenę materiału dowodowego i uznanie, że warunki do uzyskania płatności zostały sztucznie stworzone.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" oddala skargę.
Grupa Producentów [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "Skarżąca", "Grupa" lub "Strona") złożyła 24 czerwca 2016 r. do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wniosek o płatność w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 za okres od 5 czerwca 2015 r. do 4 czerwca 2016 r., tj. w czwartym roku korzystania z pomocy.
W wyniku rozpoznania wniosku, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej "Dyrektor Oddziału") [...] października 2016 r. wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach wskazanego działania.
Od tej decyzji Grupa złożyła odwołanie do Prezesa ARiMR, wnosząc o uchylenie jej w całości oraz rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z wnioskiem Grupy o przyznanie pomocy.
W odwołaniu zarzucono organowi I instancji, iż:
- nie dowiódł, że Skarżąca w sposób sztuczny stworzyła warunki do uzyskania płatności w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013, w tym zakresie wskazując na argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji nr [...] z dnia [...] października 2016 r.,
- nie przeprowadził szczegółowego postępowania mającego na celu udowodnienie, że Grupa została stworzona w sposób sztuczny w celu otrzymania wnioskowanego wsparcia, w szczególności w ogóle nie dokonał ustaleń w zakresie koordynacji działań członków Grupy,
- dokonał oceny zgromadzonego materiału w sposób pobieżny i nieobiektywny, w uzasadnieniu odwołując się do decyzji wydanej za pierwszy rok korzystania z pomocy, co narusza standardy wskazane w art. 107 § 3 k.p.a., ponadto w sposób ogólnikowy i nieodnoszący się należycie do argumentacji przedstawionej przez Stronę.
Po rozpoznaniu odwołania, Prezes ARiMR [...] marca 2017 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 za okres od 5 czerwca 2015 r. do 4 czerwca 2016 r., uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podkreślił, że w sprawie zaistniały okoliczności faktyczne świadczące o pozornym charakterze utworzenia grupy producentów rolnych. Grupa Producentów [...] Sp. z o.o. składa się z minimalnej liczby pięciu członków, z których jeden posiada dominujący potencjał produkcyjny i rzeczywiście prowadzi produkcję rolną, również w ujęciu historycznym. Natomiast trzej członkowie grupy, tj. M. K., M. K. i M. K. stali się posiadaczami obiektów produkcyjnych w okresie niespełna 3 miesięcy przed podpisaniem umowy spółki, a tym samym brak jest w ich przypadku dowodów na wcześniejsze prowadzenie działalności produkcyjnej. W ocenie organu nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż gospodarstwa wymienionych członków Grupy zostały utworzone z wcześniej funkcjonującego, efektywnego gospodarstwa, poprzez użyczenie części gospodarstwa członka Grupy zajmującego w Grupie dominującą pozycję pod względem potencjału produkcyjnego. Prezes ARiMR podkreślił, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające, iż członkowie Grupy: M. K., M. K. i M. K. nie dysponują własnym wyposażeniem technicznym (maszynami i urządzeniami), niezbędnym do prowadzenia produkcji rolnej. Korzystają z wszelkich środków produkcji stanowiących własność jednego z członków Grupy – G. K.. Organ podnosząc dominującą pozycję jednego z członków Grupy, tj. G. K. podkreślił, że bezsporny jest fakt powiązań korporacyjnych G. K., będącego członkiem Grupy Producentów [...]Sp. z o.o., w której posiada 20% głosów i jednocześnie będącego wspólnikiem o najwyższej liczbie udziałów [...] Sp. z o.o., które jest członkiem Grupy, dysponującej 20% głosów w Grupie. W dalszej części uzasadnienia Prezes ARiMR powołał obowiązujące regulacje prawne dotyczące warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Wyjaśnił również zasady prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego w przedmiotowej sprawie oraz odniósł się do zarzutów odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Grupa wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
1. art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez niedokonanie wyczerpującego zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego oraz poprzez błędną ocenę tego materiału prowadzącą do poczynienia nieprawidłowych ustaleń faktycznych, jakoby członkowie Grupy w sposób sztuczny stworzyli warunki pozwalające na dokonanie wnioskowanej płatności PROW na lata 2007-2013 z pominięciem podnoszonych w toku sprawy rzeczywistych celów stworzenia Grupy, które pozostawały w spójności z celami wnioskowanej pomocy wskazanej w art. 35 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005);
2. art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o ROW poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego materiału, w szczególności poprzez uznanie za niewiarygodną okoliczności, że wyodrębnienie gospodarstw [...] i [...] umożliwiło im prowadzenie działalności we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność, w sytuacji, w której powstanie tych gospodarstw zapewniło tym członkom Grupy samodzielność oraz możliwość rozwoju z wykorzystaniem potencjału całej Grupy;
3. art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie, przy ocenie spójności celów powstania Grupy z celami wskazanymi w art. 35 Rozporządzenia 1698/2005, okoliczności podnoszonych przez Stronę w toku postępowania, że Grupa została stworzona, jako docelowa platforma współpracy jej członków, która umożliwiłaby zwiększenie potencjału produkcji zarówno przez jej członków o ugruntowanej pozycji na rynku, jak i tych, którzy dopiero niedawno rozpoczęli samodzielne prowadzenie produkcji ogrodniczej, jak również poprzez pominięć te okoliczności, że Grupa stanowiła najwłaściwszą formę pozwalającą jej członkom utrzymanie się na rynku i stopniowy wzrost produkcji na skutek kumulacji i wymiany wiedzy oraz doświadczenia między członkami Grupy;
4. art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o ROW w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i dokonanie ustaleń jedynie na podstawie wycinka tego materiału, tj. analizy zmniejszonej produkcji jednego z członków Grupy na skutek wydzielenia przez G. K. ze swego gospodarstwa trzech odrębnych gospodarstw, a z pominięciem ujawnionych danych wskazujących na łączny stopniowy wzrost produkcji całej Grupy.
Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 4 ust. 8 Rozporządzenia 65/2011 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę przyznania płatności, na skutek błędnego przyjęcia, że doszło do stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności, zaś członkowie Grupy działali dla uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, w okolicznościach, gdy płatność ta powinna zostać przyznana gdyż zostały spełnione wszelkie warunki uprawniające do jej otrzymania.
W motywach skargi Skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy i rozwinęła wskazane wyżej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.
Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, ani takiego naruszenia przepisów postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.
Zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" określone zostały zarówno na mocy przepisów unijnych jak i krajowych.
Na gruncie przepisów unijnych istota przedmiotowej pomocy przedstawiona została w art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r, w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r., str. 1, z późn. zm.) - dalej "rozporządzenie nr 1698/2005". Niniejsze rozporządzenie stosuje się w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 88 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz. U. UE L 2013.347.487, z późn. zm.).
Zgodnie ze wskazaną regulacją wsparcia finansowego udziela się w celu ułatwiania tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celu:
dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup,
wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych,
ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.
Przepisy wykonawcze do rozporządzenia nr 1698/2005 zostały zawarte z kolei w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011, z późn. zm.) - dalej "rozporządzenie 65/2011", które następnie zostało uchylone i w jego miejsce stosuje się m.in. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L z dnia 20 grudnia 2013 r., z późn. zm.) – dalej "rozporządzenia nr 1306/2013".
Na gruncie prawa krajowego, zasady organizowania i funkcjonowania grup producentów rolnych reguluje ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, z późn. zm.) – dalej "ustawa gpr". Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy gpr, grupa producentów rolnych prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego lub grupy produktów.
Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r, w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 8), poz. 550, z późn. zm. – dalej "rozporządzenie wykonawcze".
Jak stanowi art. 60 rozporządzenie nr 1306/2013 bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.
Zgodnie z ww. art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005, celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów do celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym, przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych.
W związku z tym, że istotą pomocy jest wsparcie wspólnego wprowadzania do obrotu danego produktu należy przyjąć, że chodzi o działania wspólne czyli dokonywane przez wszystkich członków grupy.
Zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że Grupa spełniła warunki formalne do otrzymania płatności.
Okoliczności te nie stoją jednak na przeszkodzie badania przez ARiMR zasadności przyznania płatności każdorazowo przy złożeniu przez Grupę wniosku o płatność. Wynika to z tego faktu, że wpisanie Grupy do rejestru grup producentów zależy od spełnienia przez nią wymogów formalnych określonych w treści art. 3 ustawy z 15 września 2000 r., zaś wydanie decyzji przez ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej, jest wynikiem spełnienia wymogów określonych treścią art. 3 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Badanie zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje ustalenie prawidłowości złożonego wniosku, jak również tego, czy spełnione są cele działania Grupy określone przepisami nie tylko krajowymi, ale i unijnymi.
Zgodnie z § 6 ust. 3 ww. rozporządzenia wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która jest wydawana w oparciu o złożony wniosek o płatność, spełniający warunki określone w § 7 ust. 1, do którego dołączane są dokumenty wskazane w ust. 2 tego przepisu.
Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, ażeby organy kwestionowały braki wniosku lub zgłaszały inne zastrzeżenia co do procesu produkcji. Jednakże oceniając okoliczności powstania Grupy oraz związki pomiędzy jej członkami organ prawidłowo uznał, że zasadne jest postawienie zarzutu stworzenia przez Grupę sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności, o czym stanowi obecnie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. (poprzednio art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011).
Odnosząc się do przedstawionych szczegółowo w zaskarżonej decyzji okoliczności Sąd stwierdza, iż w pełni podziela to stanowisko organów.
Nie powtarzając wszystkich ustaleń zawartych w uzasadnieniu decyzji Sąd szczególnie akcentuje, iż zgodnie z obowiązującymi w działaniu "Grupy producentów rolnych" regulacjami, pomoc jest udzielana grupie producentów która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych, prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia. Pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, Liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru. Organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydając decyzje o płatności zobowiązane są sprawdzić, czy Wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, jak również, czy spełnia kryteria wypłaty pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz czy nie występują określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty pomocy.
Sytuacja opisana ww. przepisach krajowych i unijnych ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
W ocenie Sądu Prezes ARiMR w sposób wyczerpujący rozpatrzył całość zebranego materiału dowodowego w sprawie, a wyciągnięte wnioski dotyczące stworzenia sztucznych warunków uzyskania płatności były uprawnione. Powiązania osobowe i rodzinne pomiędzy członkami Grupy, użyczenia obiektów, przeważająca rola małżonków [...] w zorganizowaniu i prowadzeniu działalności Grupy –potwierdzają, iż faktycznie doszło do podziału gospodarstwa rolnego G. i A. K. bezpośrednio przed powstaniem Grupy, podział miał cechy sztuczności a dzieci małżonków K. – M., M. i M. wcześniej nie dysponowały własną bazą produkcyjną i sprzętowa do prowadzenia działów specjalnych rolnictwa ani też ich nie prowadziły, nie miały doświadczenia zawodowego. Utworzeniu Grupy przyświecał cel stworzenia młodszemu pokoleniu możliwości wejścia pod kontrolą i przy wsparciu rodziców w prowadzenie działalności rolniczej i gospodarczej.
Jakkolwiek z punktu widzenia rodziny takie działania były racjonalne, to na gruncie oceny spełnienia przez Grupę warunków do otrzymania wsparcia w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zasadny jest wniosek organu, iż w sprawie nie doszło do koncentracji produkcji, co stanowi cel działań Grup producentów rolnych, a jednoznacznie do rozdrobnienia produkcji pomiędzy dodatkowymi podmiotami, kosztem gospodarstwa małżonków [...] .
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w oparciu o przedstawione dane, wskazano, że po podziale Gospodarstwa Ogrodniczego [...] [...] nastąpił stopniowy spadek wartości przychodów netto ze sprzedaży rozsad różnego rodzaju w stosunku do sytuacji sprzed podziału. Co istotne okoliczności dotyczące wielkości produkcji poszczególnych członków grupy i grupy jako całości oraz analiza wzajemnych powiązań finansowych poszczególnych podmiotów dotyczy również roku objętego wnioskiem o wsparcie. Te szczegółowe ustalenia potwierdziły jedynie ustalenia w zakresie sztucznego stworzenia warunków do uzyskania pomocy wynikającej z historii powstania, powiązań personalnych czy ekonomicznych formalnie odrębnych gospodarstw prowadzonych przez członków Grupy.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy obydwu instancji prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 21 ust. 1. i ust. 2 ustawy z 7 marca 2007 r., który stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, nadto, że organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z ust. 3 tego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z treści tego przepisu wynika, że organ działa na podstawie kpa, z zastrzeżeniem pewnych odmienności, do których należy brak związania treścią art. 7 i 77 § 1 k.p.a., zatem zarzut dotyczący naruszenia tych przepisów nie jest zasadny. Obowiązkiem organu jest natomiast rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organy, w tym organ II instancji, odniosły się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonały oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia.
Sąd podkreśla, iż podział gospodarstwa małżonków [...] był zgodny z prawem, jednakże tam gdzie prawo ustala pewne ograniczenia (ilość członków grupy, limity pomocy) lub cele dla których ta pomoc jest przyznawana, organ ma prawo i obowiązek badać i oceniać zarówno przyczyny powstania Grupy, w skład której wchodzą podmioty ze sobą powiązane jak i sposób prowadzenia przez te podmioty działalności produkcyjnej.
Organ odmowę przyznania płatności oparł na treści art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1595/12, stwierdził, że na gruncie art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, oceniając zgodność z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 4 ust. 8 powołanego rozporządzenia należy skonfrontować jego subsumpcję z tymi elementami stanu faktycznego, które potwierdzają, że beneficjent, w tym wypadku, grupa producentów rolnych, sztucznie stworzył warunki wymagane do otrzymania płatności, oraz tymi ustaleniami, które wykazują cel, ich stworzenia.
Kwestia interpretacji art. 4 ust. 8 Rozporządzenia nr 65/2011 była też przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwość UE w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie o sygn. C-434/12. Trybunał wskazał, że aby zbadać czy stworzono sztuczne warunki do uzyskania płatności należy ocenić elementy obiektywne i subiektywne .
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie obie kwestie zostały przez organ wyjaśnione i uzasadnione w sposób zgodny z wyżej przytoczonymi orzeczeniami. Wyjaśniono zarówno dlaczego pomimo spełnienia formalnych warunków do uzyskania pomocy Grupa nie realizuje celów wsparcia, zaś jej powstanie i sposób działalności miały na celu wyłącznie obejście przepisów prawa (o czym mowa była wyżej). Poprzez wykazanie wzajemnych powiązań między członkami Grupy organ w sposób czytelny odniósł się do elementu subiektywnego – zamiaru uzyskania korzyści majątkowej sprzecznej z celami wsparcia.
W tym stanie rzeczy nie doszło do naruszenia treści wskazywanego przez Skarżącą przepisu prawa materialnego w postaci wymienionego w skardze art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011, jak również przepisów prawa procesowego.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. a organ jednoznacznie wyjaśnił przesłanki, z powodu których odmówił przyznania płatności za wnioskowany okres. Sporna w sprawie była jedynie ocena zgromadzonego materiału dowodowego, co do spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie Grupie płatności.
Sąd konsekwentnie stoi na ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisku, zgodnie z którym w wypadku stwierdzenia stworzenia sztucznych warunków dla uzyskania pomocy w jednym roku działalności grupy, brak jest podstaw do dokonania płatności w następnym okresie działalności grupy. Powyższe wynika z treści art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, który wskazuje, że nie udziela się pomocy beneficjentom, którzy sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich pomocy. Skoro pomoc w myśl art. 35 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005 udzielana jest przez okres pierwszych 5 lat, to należy wywieść, że w wypadku ustalenia, że sztucznie stworzono warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia, pomoc taka nie może być udzielana zarówno w roku dokonania takiego stwierdzenia, jak i w latach następnych. W realiach sprawy do wniosku takiego organy doszły nie tylko w wyniku analizy okoliczności związanych z powstaniem grupy i oczywistych powiązań podmiotowych i ekonomicznych podmiotów prowadzących formalnie wyodrębnione gospodarstwa. Co istotne okoliczności dotyczące wielkości produkcji poszczególnych członków grupy i grupy jako całości oraz analiza wzajemnych powiązań finansowych poszczególnych podmiotów dotyczy również roku objętego wnioskiem o wsparcie. Te szczegółowe ustalenia, ich historyczna analiza, potwierdziły jedynie ustalenia w zakresie sztucznego stworzenia warunków do uzyskania pomocy wynikającej z historii powstania, powiązań personalnych czy ekonomicznych formalnie odrębnych gospodarstw prowadzonych przez członków Grupy
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych powołanymi wyżej przepisami prawa wspólnotowego i krajowego, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło