V SA/Wa 96/18

WyrokWSA w Warszawie2018-09-12

Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Michał Sowiński, Arkadiusz Tomczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy obliczaniu kwoty obniżenia wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na podstawie art. 22 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2016 r., należy stosować wyłączenia pracowników określone w art. 21 ust. 5 tej ustawy, mimo braku wyraźnego odesłania w art. 22?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz poprzedzająca ją decyzja Prezesa Zarządu PFRON zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania. Brak było podstaw prawnych do stosowania wyłączeń z art. 21 ust. 5 ustawy o rehabilitacji przy obliczaniu obniżenia wpłat na PFRON na podstawie art. 22 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. Delegacja ustawowa zawarta w art. 22 ust. 12 nie upoważniała Ministra do regulacji tej materii w rozporządzeniu, a zasady przyznawania ulg mogą być określone jedynie w ustawie.
Stan faktyczny
Spółka wystąpiła o pisemną interpretację przepisów dotyczących obliczania kwoty obniżenia wpłat na PFRON na podstawie art. 22 ustawy o rehabilitacji. Spółka uważała, że przy obliczaniu stanu zatrudnienia nie należy stosować wyłączeń wskazanych w art. 21 ust. 5 ustawy, co prowadziło do zawyżenia kwoty ulgi. Prezes PFRON uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, argumentując konieczność stosowania wyłączeń dla zachowania spójności danych. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa PFRON. Spółka zaskarżyła decyzję Ministra do WSA, domagając się jej uchylenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i zasądził od Ministra na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant referent stażysta - Jolanta Replin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji w zakresie przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z 27 grudnia 2016 r.; 2. zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz Przedsiębiorstwa Usługowego [...] kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] listopada 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] grudnia 2016 r. znak: [...]. Decyzją z [...] grudnia 2016 r. organ I instancji stwierdził, że stanowisko [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (zwanego dalej skarżąca spółką, wnioskodawcą) zaprezentowane we wniosku z [...] listopada 2016 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa w zakresie stosowania art. 22 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2016 r., tj. po nowelizacji ww. ustawy ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2015 r. poz, 1886) jest nieprawidłowe. Zaskarżoną obecnie decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z [...] listopada 2016 r. skarżąca spółka wystąpiła do Prezesa Zarządu PFRON o udzielenie pisemnej interpretacji w zakresie przepisów prawa tj. art. 22 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2016 r. (tj. po nowelizacji ww. ustawy dokonanej ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1886). W ocenie strony obowiązek świadczenia daniny publicznej na rzecz PFRON wynikać będzie z błędnego obliczenia stanu zatrudnienia przez sprzedającego (wnioskodawcę), który jest konieczny do wyliczenia kwoty obniżenia daniny za każdy miesiąc. We wniosku skarżąca spółka przedstawił następujący stan faktyczny: Kwotę obniżenia wpłat na PFRON na zasadach wprowadzonych ustawą zmieniającą, wedle stanowiska [...] z dnia [...] lutego 2016 r. oraz stanowiska [...] z dnia [...] lutego 2016 r. ustala się zgodnie ze wzorem, który jest odzwierciedleniem w informacji INF-U składanej do PFRON: Pk/Po x (Nw x ZONzu)/ZON x (ZON - 0,06 x ZOG) < Pzn Symbole użyte w powyższych wzorze oznaczają: Pk - przychód ze sprzedaży własnych usług (bez handlu) lub produkcji sprzedającego, zrealizowanych przez niego w danym miesiącu na rzecz nabywcy, Po - przychód ogółem ze sprzedaży własnych usług (bez handlu) lub produkcji sprzedającego, zrealizowanych przez niego w danym miesiącu, Nw - najniższe wynagrodzenie pomniejszone o składki na ubezpieczenie społeczne, ZOG - stan zatrudnienia ogółem pracowników uprawnionego sprzedającego (stan przeciętny miesięczny w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy), ZON - stan zatrudnienia niepełnosprawnych pracowników uprawnionego sprzedającego (stan przeciętny miesięczny w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy), ZONzu - stan zatrudnienia niepełnosprawnych pracowników uprawnionego sprzedającego, zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (stan przeciętny miesięczny w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy), Pzn - kwota netto uiszczona za zakup. Powyższy wzór ma zastosowanie, do wyliczania kwoty przysługującego obniżenia wpłat na PFRON, od dnia 1 lipca 2016 r. W ocenie Wnioskodawcy przy dokonywanych obliczeniach przez uprawnionego sprzedającego kluczowe znaczenie mają stany zatrudnienia oznaczone we wzorze jako ZOG, ZON oraz ZONzu, jak również wyłączenia ze stanów zatrudnienia niepełnosprawnych pracowników, niepełnosprawnych pracowników zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz pracowników uprawnionego sprzedającego. Zdaniem skarżącej spółki kwestia stosowania wyłączeń pracowników ze stanu zatrudnienia nie została unormowana w art. 22 ustawy o rehabilitacji. Przepis tego artykułu nie odsyła literalnie do wyłączeń określonych w art. 21 ust. 5 ustawy o rehabilitacji. Zatem należy stosować przepis literalnie, uznając, że unormowano w nim całość materii (sposób obliczania stanu zatrudnienia). Biorąc pod uwagę art. 22 ustawy o rehabilitacji, wnioskodawca uznał, że stosowanie wyłączeń określonych w art. 21 ust. 5 tejże ustawy dla obliczeń kwoty obniżenia według wzoru Pk/Po x (Nw x ZONzu)/ZON x (ZON - 0,06 x ZOG) < Pzn, w którym kluczowe znaczenie mają stany zatrudnienia ZOG, ZON, ZONzu, należy uznać za niewłaściwe, ponieważ powodują zawyżenie kwoty obniżenia. Wnioskodawca przedstawił przy tym 2 możliwe sposoby wyliczenia kwoty ulgi prowadzące do odmiennych wyników. W związku z powyższym zwrócił się z wnioskiem o rozstrzygnięcie kwestii, których pracowników od dnia 1 lipca 2016 r. nie wlicza się do stanów zatrudnienia oznaczonych w powyższym wzorze jako ZOG, ZON oraz ZONzu. Kwestia ta ma znaczenie dla wyliczenia kwoty ulgi. Decyzją z [...] grudnia 2016 r. Prezes Zarządu PFRON stwierdził, że stanowisko [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (zwanego dalej skarżąca spółką, wnioskodawcą) zaprezentowane we wniosku z 21 listopada 2016 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa w zakresie stosowania art. 22 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2016 r., tj. po nowelizacji ww. ustawy ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1886) jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził m.in., że: "Zachowanie spójności danych dotyczących stanu zatrudnienia wykazywanych zarówno w informacji INF-1 oraz INF-U, wymaga stosowania wyłączeń pracowników określonych w art. 21 ust. 5 ustawy o rehabilitacji również przez pracodawcę, o którym mowa w art. 22 ust. 1 tejże ustawy, pomimo braku uregulowań ustawowych w tym zakresie". Skarżąca spółka wniosła odwołanie od decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] grudnia 2016 r. znak: [...] uznającej jej stanowisko za nieprawidłowe. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozstrzygając odwołanie wskazał, że zgodnie z art. 22 ustawy o rehabilitacji w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2016 r, wpłaty na Fundusz, o których mowa w art. 21, ulegają obniżeniu z tytułu zakupu produkcji lub usługi, z wyłączeniem handlu, odpowiednio wytworzonej lub świadczonej przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, który osiąga wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych zaliczonych do: znacznego stopnia niepełnosprawności lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, w odniesieniu do których orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz niewidomych - w wysokości co najmniej 30%, zwanego dalej "sprzedającym". Podniósł, że obniżenie wpłaty przysługuje do wysokości 50% wpłaty na Fundusz, do której obowiązany jest nabywca w danym miesiącu (ust. 3 ww. artykułu), Wyjaśnił, że wskaźnik wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników sprzedającego zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności stanowi iloczyn współczynnika wynagrodzeń tych pracowników i liczby etatów odpowiadającej różnicy między rzeczywistym zatrudnieniem wszystkich pracowników niepełnosprawnych a zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% (art. 22 ust. 6 ww. ustawy). Współczynnik wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników, o którym mowa w ust. 6, stanowi iloczyn najniższego wynagrodzenia pomniejszonego o należne składki na ubezpieczenia społeczne i ilorazu liczby pracowników o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz liczby pracowników niepełnosprawnych ogółem w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy (art. 22 ust. 7 ww. ustawy). Wskaźnik udziału przychodów stanowi iloraz przychodu ze sprzedaży własnej produkcji lub własnej usługi, z wyłączeniem handlu, odpowiednio wytworzonej lub świadczonej w danym miesiącu na rzecz nabywcy i przychodu ogółem uzyskanego w tym miesiącu ze sprzedaży własnej produkcji lub własnej usługi, z wyłączeniem handlu (art. 22 ust. 8 ww. ustawy). Podniósł, że zgodnie z art. 22 ust. 9 ww. ustawy przy obliczaniu kwoty obniżenia bierze się pod uwagę wyłącznie zatrudnienie i wynagrodzenia pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę lub spółdzielczej umowy o pracę za miesiąc, do którego zaliczono przychody, o których mowa w ust. 8, Natomiast zgodnie z ust. 11 ww. ustawy w przypadku gdy kwota obniżenia przewyższa wartość zakupionej produkcji lub usługi, obniżenie wpłaty przysługuje tylko do wysokości kwoty określonej na fakturze, o której mowa w ust. 2 pkt 1, pomniejszonej o kwotę podatku od towarów i usług w stosunku do której, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710, ze zm.), podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego lub zwrotu różnicy podatku. Zauważył, że art. 22 ust. 12 ww. ustawy zawiera delegację ustawową do wydania przez Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego rozporządzenia, określającego wzory informacji, o których mowa w ust. 10 pkt 1 i 3, a także zakres danych gromadzonych w ewidencji, o której mowa w ust. 10 pkt 2, oraz sposób jej prowadzenia, uwzględniając możliwość weryfikacji spełniania przez sprzedającego warunków wystawienia informacji o kwocie obniżenia, warunków korzystania z obniżenia przez nabywcę oraz weryfikacji prawidłowości wykonania obowiązków przez sprzedającego. Na podstawie powyższej delegacji wydano rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 czerwca 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 928) w sprawie informacji dotyczących kwot obniżenia wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz ewidencji wystawionych informacji o kwocie obniżenia zawierającego m.in. formularz INF-U tj. informację o kwocie obniżenia wpłaty na PFRON składanej przez sprzedającego, który został sporządzony w oparciu o przepisy art. 21-22 ustawy o rehabilitacji. Organ odwoławczy wskazał, że uprawniony sprzedający składając informację INF-U, oświadcza, iż kwoty obniżenia w informacji zostały obliczone na podstawie danych o zatrudnieniu zgodnych z danymi wykazanymi w bloku C informacji miesięcznej o zatrudnieniu, kształceniu lub o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych (INF-1) o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 21 ust. 2f ustawy o rehabilitacji, odpowiednio za miesiąc do którego zaliczono przychód z tytułu zakupu, lub za miesiąc, w którym zrealizowano zakupioną produkcję lub usługę. Podkreślił, że w powyższej informacji INF-1 wykazuje się przeciętny stan zatrudnienia ustalony na podstawie art. 2a i art. 21 ust. 1 i 5 ustawy o rehabilitacji. Wskazał, iż art. 22 ust. 1 ustawy o rehabilitacji wprost stanowi, że obniżenie o którym mowa w tym przepisie dotyczy wpłat z art. 21 ustawy o rehabilitacji. W związku z powyższym, organ odwoławczy stwierdził, że pracodawca, o którym mowa w art. 22 ustawy o rehabilitacji jest zobowiązany do stosowania wszystkich przepisów ustawy o rehabilitacji, w tym w zakresie stosowania wyłączeń z art. 21 ust. 5 ww. ustawy przy ustalaniu stanu zatrudnienia od którego uzależnione jest prawidłowe określenie wysokości przysługującego obniżenia wpłat na PFRON, Taka wykładnia przepisów służy również zapewnieniu spójności dotyczącej danych o stanie zatrudnienia przedstawianych przez pracodawców w składanych do PFRON deklaracjach i informacjach. Oznacza to, że nie wlicza się do stanu zatrudnienia ogółem pracowników uprawnionego sprzedającego (ZOG) - osób niepełnosprawnych przebywających na urlopach bezpłatnych oraz osób niebędących osobami niepełnosprawnymi zatrudnionymi: na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego; 1a) przebywających na urlopie rodzicielskim; przebywających na urlopach wychowawczych; nieświadczących pracy w związku z odbywaniem służby wojskowej albo służby zastępczej; będących uczestnikami Ochotniczych Hufców Pracy; nieświadczących pracy w związku z uzyskaniem świadczenia rehabilitacyjnego; przebywających na urlopach bezpłatnych, których obowiązek udzielenia określają odrębne ustawy. Wyjaśnił, że do stanu zatrudnienia niepełnosprawnych pracowników uprawnionego sprzedającego (ZON) oraz stanu zatrudnienia niepełnosprawnych pracowników uprawnionego sprzedającego zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (ZONzu) nie wlicza się osób niepełnosprawnych przebywających na urlopach bezpłatnych oraz osób niepełnosprawnych wykonujących pracę nakładczą, o których mowa w art. 28 ust. 3 -5 ustawy o rehabilitacji. Oceniając stanowisko organu I instancji Minister stwierdził, iż w sposób prawidłowy dokonał interpretacji przepisu art. 22 ustawy o rehabilitacji i wyczerpująco udzielił odpowiedzi stronie na postawione pytanie o to, których pracowników od dnia 1 lipca 2016 r. nie wlicza się do stanów zatrudnienia oznaczonych w powyższym wzorze jako ZOG, ZON oraz ZONzu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosło o: 1. uchylenie zaskarżonej interpretacji - Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] listopada 2017 r. w całości oraz poprzedzającej jej decyzji Prezesa Zarządu PFRON z [...] grudnia 2016 r., 2. w przypadku uwzględnienia zarzutów prawa materialnego o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji wskazującej sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, 3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów opłaty sądowej, według norm przepisanych. Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie: rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 czerwca 2016 r. w sprawie informacji dotyczących kwot obniżenia wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz ewidencji wystawionych informacji o kwocie obniżenia dalej jako INF- U (Dz. U. z 2016 r. poz. 928) w zw. z art. 22 ust. 12 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2046 ze zm., dalej, jako ustawa o rehabilitacji) i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że 22 ust. 12 ustawy o rehabilitacji obliguje przedsiębiorcę do ustalania stanów zatrudnienia z zastosowaniem wyłączeń wskazanych w art. 21 ust. 5 tejże ustawy, jest terminem materialnym, którego uchybienie powoduje prawidłowe określenie wysokości przysługującego obniżenia wpłat na PFRON, w sytuacji gdy przyjęcie takiej wykładni pozostaje w sprzeczności z art. 22 ust. 12 ustawy o rehabilitacji zawierającym delegację ustawową do wydania rozporządzenia, gdyż wykracza poza zakres tej delegacji, która nie przewiduje możliwości wprowadzenia wyłączeń wynikających z art. 21 ust. 5 ustawy o rehabilitacji, a równocześnie art. 92 ust, 1 Konstytucji, gdyby ustawodawca chciał wprowadzić przedmiotowe wyłączenia usytuowałby je w przepisach rangi ustawowej, poprzez uznanie że oświadczenie składane przez uprawnionego sprzedającego w informacji INF- U, iż kwoty obniżenia zostały obliczone na podstawie danych o zatrudnieniu, zgodnych z danymi wykazanymi w bloku C informacji miesięcznej o zatrudnieniu, kształceniu lub o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych (INF-1) upoważnia do stosowania wyłączeń osób wskazanych w art. 21 ust. 5 ustawy o rehabilitacji, jest przepisem materialnym, w sytuacji gdy przyjęcie takiej wykładni pozostaje w sprzeczności przepisami art. 22 ustawy o rehabilitacji a także rozporządzenia INF-U, które nie reguluje składania przez sprzedającego takich oświadczeń, poprzez uznanie że oświadczenie składane przez uprawnionego sprzedającego w informacji 1NF- U. iż kwoty obniżenia zostały obliczone na podstawie danych o zatrudnieniu, zgodnych z danymi wykazanymi w bloku C informacji miesięcznej o zatrudnieniu, kształceniu lub o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych (INF-1), jest przepisem materialnym w sytuacji, gdy przyjęcie takiej wykładni pozostaje w sprzeczności przepisami art. 22 ustawy o rehabilitacji a także z rozporządzeniem INF-1, które w sekcji C zawiera trzy różne rodzaje danych o zatrudnieniu tj. sekcja C1, sekcja C2, sekcja C3, a stany zatrudnienia w tych sekcjach są odmienienie ustalane, poprzez uznanie, że zastosowanie przez skarżącą braku wyłączeń osób wskazanych w art. 21 ust. 5 ustawy o rehabilitacji, w związku z art. 22 ustawy o rehabilitacji powoduje u spółki błędne obliczanie kwoty ulgi. Ponadto spółka podniosła że: zastosowanie wyłączeń wedle stanowiska organu powoduje, że obliczona ulga jest zawyżona powodując u nabywcy ulgi wyższą do zastosowania kwotę przy wpłatach na PFRON, zastosowanie wyłączeń wedle stanowiska organu powoduje, że obliczona ulga jest zawyżona powodując zmniejszenie wpłat na PFRON, W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 poz 2188 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302), zwanej dalej p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 134 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, odbywa się zatem z uwzględnieniem przepisów prawa obowiązujących w chwili jego wydania. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia według wskazanych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji, została wydana z naruszeniem prawa materialnego, oraz z naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 10 ust 1 mającej zastosowanie w sprawie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2168) przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Natomiast udzielenie interpretacji następuje w drodze decyzji, od której przysługuje odwołanie. Interpretacja zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska w sprawie wraz z uzasadnieniem prawnym oraz pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia (art. 10 ust. 5 ww. ustawy). Interpretacja nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, jednakże przedsiębiorca nie może być obciążony jakimikolwiek daninami publicznymi, sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji (art. 10a ust. 2 ww. ustawy). Interpretacja jest wiążąca dla organów administracji publicznej lub państwowych jednostek organizacyjnych właściwych dla przedsiębiorcy i może zostać zmieniona wyłącznie w drodze wznowienia postępowania. Nie zmienia się interpretacji, w wyniku której nastąpiły nieodwracalne skutki prawne (art. 10a ust. 3 ww. ustawy). Należy zauważyć, że w ustawie z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1076) w art. 1 pkt 9 i 10 wprowadzono zamiany art. 22 i art. 22b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2046, ze zm.). Zmianie uległ m. in. mający znaczenie dla rozstrzygania niniejszej sprawy art. 22 ust. 9 ustawy o rehabilitacji. W uzasadnieniu do projektu ww. ustawy (druk nr VIII. 2215) wskazano, że "(...) W art. 1 pkt 9 i 10 projektu ustawy zaproponowano zmianę art. 22 i art. 22b ustawy o rehabilitacji. (...) (...) Zmiana do art. 22 ust. 9 ustawy o rehabilitacji ma charakter porządkujący. Pracodawcy często zgłaszali wątpliwości dotyczące obliczania stanów zatrudnienia dla celów ulg we wpłatach na PFRON, a w szczególności co do stosowania wyłączeń z tych stanów przewidzianych w art. 21 ust. 5 ustawy o rehabilitacji. Wyłączenia te jednolicie stosowane są przez tych pracodawców w innych przypadkach przewidzianych w ustawie o rehabilitacji (m.in. dla celów dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, statusu zakładu pracy chronionej czy obliczania wpłat na PFRON). W odniesieniu do ulg kwestia ta nie była unormowana na poziomie ustawowym. (...) Zmiana polegająca na uzupełnieniu w art. 22 ust. 9 zdania trzeciego jest korzystna dla pracodawców. Usuwa ich wątpliwości i nie wymaga analizowania aktów wykonawczych, orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych w analogicznych zakresach. Jednocześnie pracodawcy nie będą musieli uwzględniać w stanach zatrudnienia osób pełnosprawnych nieświadczących pracy (np. w związku z odbywaniem służby wojskowej czy przebywaniem na urlopach związanych z rodzicielstwem czy na świadczeniu rehabilitacyjnym). Natomiast w zdaniu drugim w art. 22 ust. 9 ustawy o rehabilitacji wskazano okres, na który należy ustalać stany zatrudnienia dla potrzeb wykazania struktury wymaganej od sprzedającego zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Jest nim dzień wystawienia faktury. Przyjęcie tego szczególnego rozwiązania było celowe z uwagi na konieczność zapewnienia pewności prawnej sprzedających co do zakresu ich obowiązku określonego w art. 22 ust. 1a ustawy o rehabilitacji. (...)". Z treści uzasadnienia nowelizacji jasno wynika, że sam ustawodawca zauważył brak regulacji ustawowej zezwalającej w dotychczasowym (a mającym zastosowanie w sprawie) stanie prawnym na stosowania wyłączeń, o których mowa w art. 21 ust. 5 ustawy o rehabilitacji przy obliczaniu należnych wpłat na Fundusz zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. W uzasadnieniu nowelizacji wskazano przy tym wprost, że przyjęte w niej rozwiązanie będzie stosowane dopiero w przyszłości, po wejściu w życie nowelizacji. Tym samym nowelizacja ta – wbrew deklaracji z jej uzasadnienia - nie ma jedynie charakteru porządkującego. Dopiero w obecnym stanie prawnym, w ust. 9 art. 22 w zdaniu drugim – wprost wskazano, że przy obliczaniu stanu zatrudnienia i wskaźnika, o których mowa w ust. 1, bierze się pod uwagę zatrudnienie pracowników za miesiąc poprzedzający miesiąc wystawienia faktury dokumentującej dany zakup. Do ustalania stanów zatrudnienia pracowników i wskaźników, o których mowa w ust. 1 i 5 - 7, stosuje się wyłączenia ze stanów zatrudnienia określone w art. 21 ust. 5. Rację ma przy tym skarżąca spółka, argumentując, że zakres delegacji ustawowej wynikający z art. 22 ust. 12 nie upoważniał Ministra do regulacji tej materii na poziomie rozporządzenia wykonawczego. Działanie takie byłoby sprzeczne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Nie sposób zatem - jak uczynił to w uzasadnieniu decyzji Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – argumentować swoje stanowisko przez odesłanie do treści własnego rozporządzenia. Dzieje się tak tym bardziej, że zgodnie z art. 217 Konstytucji RP nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Niniejsza sprawy dotyczy zaś w istocie określenia zasad przyznawania ulg w zakresie innych danin publicznych. Zgodnie z Konstytucją RP określenie zasad przyznawania ulg może natomiast nastąpić jedynie w drodze ustawy, co w mającym zastosowanie w sprawie stanie prawnym bynajmniej nie miało miejsca. Jak wskazywano wcześniej – zgodnie z art. 10 ust. 5 mającej zastosowanie w sprawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej interpretacja zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska w sprawie wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 10 ust. 5 ww. ustawy). Tymczasem Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zaaprobował decyzję Prezesa Zarządu PFRON w istocie uchylającą się od uzasadnienia prawnego, wprost stwierdzającą, że: "Zachowanie spójności danych dotyczących stanu zatrudnienia wykazywanych zarówno w informacji INF-1 oraz INF-U, wymaga stosowania wyłączeń pracowników określonych w art. 21 ust. 5 ustawy o rehabilitacji również przez pracodawcę, o którym mowa w art. 22 ust. 1 tejże ustawy, pomimo braku uregulowań ustawowych w tym zakresie". Sąd stoi przy tym na stanowisku, że z zawartego w art. 22 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zwrotu "wpłaty, o których mowa w art. 21 ulegają obniżeniu..." nie wynika jeszcze - jak chce Minister - że przy wskazanym w art. 22 ust. 9 ustawy w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie obliczaniu kwoty obniżenia należało ówcześnie stosować wyłączenia stanu zatrudnienia wskazane w art. 21 ust. 5 ustawy. Tym samym Sąd stwierdza, że zarówno decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezesa Zarządu PFRON zapadły z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania (w zakresie ułomności uzasadnienia prawnego - art. 10 ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej), a także z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy (art. 22 ust. 9 ustawy o rehabilitacji w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie). Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 135 p.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło