V SA/Wa 980/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-19

Skład orzekający: Izabella Janson, Andrzej Kania, Piotr Piszczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, będąca współposiadaczem gospodarstwa rolnego wraz z podmiotem, któremu nadano już numer identyfikacyjny producenta rolnego, może uzyskać własny numer identyfikacyjny i zostać wpisana do ewidencji producentów?
Ratio decidendi
Spółka jawna, będąca współposiadaczem gospodarstwa rolnego wraz z podmiotem, któremu nadano już numer identyfikacyjny producenta rolnego, nie może uzyskać własnego numeru identyfikacyjnego i zostać wpisana do ewidencji producentów. Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, w przypadku współposiadaczy gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny, temu z nich, co do którego pozostali wyrazili pisemną zgodę. Nadanie spółce numeru identyfikacyjnego w takiej sytuacji jest wadliwe i podlega anulowaniu.
Stan faktyczny
Spółka E. K. sp. jawna wystąpiła o wpis do ewidencji producentów i nadanie numeru identyfikacyjnego. W trakcie postępowania ujawniono, że spółka jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego wraz z podmiotami, którym już nadano numery identyfikacyjne. Organy administracji anulowały nadany spółce numer identyfikacyjny i odmówiły wpisu do ewidencji. Spółka wniosła skargę do sądu, kwestionując zasadność anulowania numeru i odmowy wpisu, argumentując m.in. odrębność prawną spółki od jej wspólników oraz brak współposiadania gospodarstwa rolnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2012 r. sprawy ze skargi E. K. Sp. jawna z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie anulowania numeru identyfikacyjnego oraz odmowy wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego; Oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez E. K. sp. j. w W. (zwaną dalej skarżącym) decyzją z [...] lutego 2012r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. w W (dalej: ARiMR) z [...] października 2011 r. o anulowaniu numeru identyfikacyjnego oraz odmowie wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym: W dniu [...].07.2010 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w O. P. K. wystąpił z wnioskiem o wpis do ewidencji producentów. Następnie w dniu [...].08.2010r. Kierownik Biura Powiatowego w O. wydał zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym. W dniu [...].11.2010r. H. K. działający w imieniu spółki E. K. złożył zmianę danych wniosku o wpis do ewidencji producentów, zmianie uległ adres siedziby spółki. W dniu [...].11.2010r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. zawiadomieniem powiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie anulowania wydanego w dniu [...].08.2010r. zaświadczenia o nadaniu numeru identyfikacyjnego dla spółki. Reprezentujący spółkę H. K. złożył w dniu [...].11.2010 r. wyjaśnienia, w których wskazał min. że spółka jest wyłącznym posiadaczem gospodarstwa, które prowadzi na własny rachunek, ponadto spółka jest płatnikiem podatku rolnego a postępowanie w przedmiocie uchylenia numeru identyfikacyjnego zostało wszczęte bez podstawy prawnej. Reasumując, strona wniosła o pozostawienie spółce nadanego numeru identyfikacyjnego. Następnie, w związku informacją o zmianie siedziby spółki, postanowieniem z [...].11.2010 r. przekazano wniosek spółki E. K. Sp.j. o wpis do ewidencji producentów wraz z aktami sprawy, według właściwości, tj. Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR W. Strona skierowała w dniu [...].12.2010r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR W. wniosek o umorzenie postępowania na podstawie art. 105 Kpa wskazując na brak podstawy prawnej wszczęcia i bezprzedmiotowość postępowania ze względu na brak właściwości organu. W dniu [...].01.2011r. decyzją Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W. umorzył, na podst. art. 105 Kpa postępowanie w sprawie anulowania spółce numeru identyfikacyjnego, wskazując na bezprzedmiotowość postępowania, a to ze względu na brak właściwości Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. do wszczęcia postępowania w tej sprawie. W dniu [...].01.2011 r. postanowieniem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W. odmówił wszczęcia postępowania ze złożonego dnia [...].12.2010r. wniosku, uzasadniając, iż przedmiotowe postępowanie zostało już umorzone decyzją. Następnie w dniu [...].04.2011r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W. wszczął postępowanie w sprawie anulowania spółce numeru identyfikacyjnego przyznanego na mocy zaświadczenia wydanego w dniu [...].08.2010 r. Po złożeniu wyjaśnień przez stronę, w dniu [...].05.2011 r. decyzją Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W. odmówił spółce wpisu do ewidencji producentów. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...].07.2011r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy, powołując się na przepis art. 12 ust. 1 i 4 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004r., Nr 10, poz. 76 ze zm.) wskazał na błędne procesowe rozstrzygnięcie sprawy, tj. odmowę wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego w sytuacji, gdy wcześniej numer ten nie został przez organ anulowany. Ponadto organ odwoławczy zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 77 Kpa, poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Rozpatrując ponownie sprawę, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W., w dniu [...].10.2011 r. wydał decyzję w sprawie wpisu do ewidencji producentów mocą, której anulował numer identyfikacyjny [...] nadany zaświadczeniem z dnia [...].08.2010 r. i jednocześnie odmówił wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego dla E. K. Sp.J. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z [...] lutego 2012r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] października 2011 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na treść art. 18 ustawy z 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., nr 64 poz. 427) który stanowi, że jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi przedmiot współposiadania. Pomoc przysługuje temu współposiadaczowi gruntu, co do którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę. Zgodnie z zasadą określoną w § 7 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 pomoc na zalesianie w ramach Programu może być przyznana jednemu rolnikowi do powierzchni nie większej niż 20 ha. Ponadto Dyrektor ARiMR stwierdził, iż spółka jawna może uzyskać status rolnika i może otrzymać pomoc na zalesianie, pod warunkiem, że jej gospodarstwo znajduje się na terenie Polski oraz prowadzi działalność rolniczą. Inna kwestią, jak wskazał organ prowadzący sprawę jest wpisanie spółki jawnej do ewidencji producentów w trybie ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt. 2 cytowanej ustawy producentem podlegającym wpisowi do ewidencji producentów jest: producent rolny, organizacja producentów, przetwórca, podmiot prowadzący zakład utylizacyjny oraz potencjalny beneficjent. Wszystkie w/w podmioty podlegają wpisowi do ewidencji ale nie każdy z nich może uzyskać pomoc na zalesianie w trybie objętym przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" przywołanym wyżej. Pomoc tę uzyskać może bowiem wyłącznie rolnik w rozumieniu rozporządzenia oraz producent rolny w rozumieniu ustawy. Organ II instancji podkreślił, że reguły związane z wpisem do ewidencji producentów dla producenta rolnego, który jest rolnikiem w rozumieniu Rozporządzenia 73/2009 i jednocześnie współposiadaczem gospodarstwa (a więc tym bardziej współwłaścicielem) określone są w art. 12 ust. 4 i 6 ustawy. Zgodnie z art. 12 ust. 4 i 6 ustawy w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny i to temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. W tym też przypadku do wniosku o wpis do ewidencji producentów dołącza się pisemną zgodę odpowiednio współmałżonka albo współposiadacza gospodarstwa rolnego. Zatem ubiegająca się o wpis do ewidencji producentów spółka jawna, która jest współposiadaczem gospodarstwa z podmiotem posiadającym już numer identyfikacyjny, nie powinna takiego numeru otrzymać. Dalej w treści uzasadnienia decyzji Dyrektor ARiMR wskazał, że spółka E. K. składając wniosek o wpis do ewidencji producentów nie ujawniła faktu, iż jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego wraz z podmiotami (osobami fizycznymi) wpisanymi już do ewidencji producentów. Jedynymi wspólnikami spółki jawnej E. K., są H. i P. K. To oni, jako osoby fizyczne figurują już w ewidencji jako producenci rolni - posiadacze gospodarstwa. Wszelkie czynności podstawowego zarządu gospodarstwem jak i czynności przekraczające zarząd są w rzeczywistości podejmowane tylko i wyłącznie przez w/w osoby. Ponadto współwłaścicielami nieruchomości, tj. działek o nr [...] i [...] są małżonkowie T. i W. K. i nie ma tutaj znaczenia, że nieruchomości są oddawane do nietrwałego z samej swej istoty "podziału do korzystania", gdyż posiadacz zależny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne (art. 337 Kc). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję złożył adwokat R. P., reprezentujący skarżącą spółkę. Wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając im naruszenie: - art. 3 pkt 3 cyt. ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów i gospodarstw w zw. z art. 8 k.s.h. poprzez dokonanie wykładni prowadzącej do wniosku, że posiadać gospodarstwo może jedynie osoba fizyczna oraz art. 3 pkt 7 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów i gospodarstw poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie prymatu działki ewidencyjnej nad ujętą w niniejszym paragrafie definicją działki rolnej; - art. 55³ k.c. poprzez jego zastosowanie, na domiar złego przy dokonaniu jego błędnej wykładni i przyjęcie dla działek rolnych tożsamości pojęciowej i faktycznej z działką ewidencyjną; - art. 12 ust. 4 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji (...) poprzez błędne dokonanie wykładni literalnej użytego pojęcia posiadanie; - art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji (...) poprzez uznanie, że pojęcie gospodarstwa należy utożsamiać z definicją nieruchomości z k.c. W motywach skargi jej autor wskazał, że nie sposób się zgodzić, że E. K. sp.j. współposiada gospodarstwo rolne. Działki użytkowane przez nią rolniczo swoją powierzchnią fizykalnie nie pokrywają się z działkami rolnymi uprawianymi przez inny podmiot. Ponadto pełnomocnik nadmienił, że obszary gospodarstw, zarówno spółki, jak i gospodarstwa jej wspólników również nie pokrywają się i nie są tożsame z gospodarstwami innych producentów. Organ nie wskazał w opinii autora skargi, które podmioty miałyby ze sobą współposiadać gospodarstwo rolne, czy wspólnicy P. K. i H. K. ze spółką, czy też T. i W. K. właściciele nieruchomości (składającej się z działek ewidencyjnych [...] i [...]) ze spółką. Aby zatem uznać spółkę i osobę fizyczną za współposiadaczy gospodarstwa rolnego, podmioty musiałyby współposiadać wszystkie grunty wchodzące w skład gospodarstwa. Skarżący jednak nie współposiada z innym podmiotem żadnej z działek rolnych wchodzących w skład jego gospodarstwa. Użytkowanie, jak podkreślił pełnomocnik skarżącej spółki przez wielu producentów jednej nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej, nie determinuje tego, że takowi rolnicy są współposiadaczami swoich gospodarstw. Zatem to, że dwa lub więcej podmiotów wpisanych do ewidencji producentów jest również współwłaścicielami w ułamkowych częściach jednej z nieruchomości na których skarżący prowadzi gospodarstwo rolne, nie czyni z nich współposiadaczy całego gospodarstwa rolnego. Pełnomocnik zaznaczył, że skarżący posiada status rolnika (producenta) niezwiązany i nie mogący być ocenianym w związku ze statusem jego wspólników. Są bowiem od siebie odrębnymi podmiotami prawa, prowadzącymi na odrębnych działkach rolnych gospodarstwo rolne. Ustawa nie tworzy zdaniem autora skargi bariery co do spółek osobowych innych podmiotów prawa poza spółką cywilną i osobą współmałżonka. Dyrektor ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W treści pisma z 25 czerwca 2012r. pełnomocnik skarżącego wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt: II GPS 2/12, dotyczący spółek cywilnych, które w kontekście ustawy o ewidencji producentów, uznane zostały za jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej. Zdaniem pełnomocnika, Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził autonomiczność jednostki organizacyjnej, jaką jest spółka jawna od innych podmiotów prawa, w tym od wspólników zawiązujących. W opinii autora pisma w sprawie niniejszej nie występuje zagadnienie współposiadania gospodarstwa rolnego, co stanowiłoby negatywną przesłankę dla dokonania wpisu do ewidencji producentów. Pełnomocnik odniósł się do wskazanej przez organ kwestii sztuczności i naruszenia przepisu art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011 r., str. 8), podkreślając przy tym, że sprawie niniejszej nie ma mowy o jakiejkolwiek sprzeczności z celami systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. Nie stworzono także sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności. Zatem, jak nadmienił pełnomocnik poprzez zalesienie działki rolnej należącej do gospodarstwa rolnego Skarżącej spółki i przez to wzięcie udziału w programie zalesienia działki rolnej i niskiej klasie bonitacyjnej, Skarżący uzyskałby wsparcie zgodnie z celem dla jakiego zostało ono wdrożone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowi art. 12 ust. 4 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76), zgodnie z którym w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Ocena legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji prowadzi do wniosku, iż zostały one wydane zgodnie z prawem. Wskazany wyżej przepis wyodrębnia dwie grupy podmiotów m.in. podmioty będące współposiadaczami gospodarstwa rolnego. Jak wynika z akt sprawy spółka jawna wystąpiła o nadanie numeru producenta, ale zostało ujawnione, iż jest współposiadaczem gospodarstwa wraz z podmiotem, któremu już nadano taki numer, zatem nie można takiego numeru nadać spółce. W związku z powyższym - jak trafnie wskazał organ - numer identyfikacyjny [...] E. K. Sp.j. został anulowany oraz odmówiono wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego dla skarżącego. Ocena zgodności z prawem anulowanej czynności nadania numeru identyfikacyjnego odbywa się w oparciu o kryterium określone w przepisie art. 12 ust. 4 ustawy z 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Nadanie numeru identyfikacyjnego jest czynnością materialno-techniczną organu administracji publicznej. Czynność ta jednak może być dokonana jedynie wówczas, gdy podmiot spełnia warunki przewidziane w przepisach ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów. Stosownie do art. 12 ust. 1 ww. ustawy, numer identyfikacyjny nadaje się jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów. W przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Fakt sztucznego podziału gospodarstwa K. oraz współposiadania gospodarstwa został stwierdzony nie tylko na podstawie wypisu z KW oraz danych z EGiB (Ewidencji Gruntów i Budynków), lecz na podstawie całokształtu materiału dowodowego w sprawie. Słusznie zatem organ stwierdził, że wspólnicy K. prowadzą jedno gospodarstwo, które w zależności od potrzeby oraz wymagań stawianych w poszczególnych programach pomocowych, jest dzielone na mniejsze jednostki i zgłaszane przez różne podmioty, lub też przekazywane innym podmiotom, w przypadku np. uzyskania rozstrzygnięcia innego niż oczekiwanego przez spółkę. W przypadku skarżącej spółki E. K. sp. j, która po tym jak anulowano i jej numer identyfikacyjny producenta rolnego i odmówiono wpisu do EP i tym samym nie było możliwym wydanie pozytywnej decyzji w sprawie zalesieniowej, przekazała grunty małżonkom T. i W. K., którzy zalesili je w 2011r. Analiza akt sprawy pozwala stwierdzić, że podobne mechanizmy zostały przyjęte przy działkach ewidencyjnych deklarowanych do płatności przez N. K. sp.j., W. K. sp.j., S. K. sp.j. Tym samym dyspozycja art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, wskazanego przez pełnomocnika skarżącego w treści pisma z 25 czerwca 2012r., nie została naruszona. Grunty zgłaszane do płatności nie stanowią odrębnych gospodarstw, samodzielnych, nie powiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie, jak chciałby pełnomocnik skarżącej spółki. Pojęcie gospodarstwa rolnego definiuje również Załącznik I do Rozporządzenia Komisji /WE/1444/2002 z dnia 24.07.2002r. zmieniającego decyzję Komisji 200/115/WE odnoszącą się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczące przeglądów struktury gospodarstw rolnych /Dz. Urz. UE L. 2002.216.1/. Wedle wskazanego Załącznika I pojęcie gospodarstwa rolnego określają następujące kryteria: produkcja produktów rolnych, samodzielne zarządzanie, samodzielność techniczna i ekonomiczna. Spółka w trakcie postępowania nie przedstawiła dokumentów potwierdzających samodzielne zarządzanie jak również dowodów i dokumentów potwierdzających samodzielność techniczną (m. in. w jaki sposób są obsługiwane w sensie maszyn i urządzeń) i ekonomiczną poszczególne gospodarstwa. Tym samym żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje prawo do określonej części tej rzeczy, lecz każdy z nich posiada daną rzecz w całości oraz korzysta z całej rzeczy. Innymi słowy żaden ze współwłaścicieli nie ma fizycznie wydzielonej części rzeczy na swoją wyłączną własność. Zarówno wnioskodawca, jak i pozostali właściciele są równocześnie posiadaczami działek. Trudno zatem zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącej spółki, jakoby wyłącznym posiadaczem działki nr [...],[...] była spółka jawna E. K. sp. j., gdyż wskazać należy dyspozycję art. 337 kc w myśl którego posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne. Posiadanie zależne ma węższy zakres niż posiadanie samoistne, o ile bowiem pierwsze jest "cieniem" własności, o tyle drugie jest "cieniem" innego niż własność prawa, z którym łączy się władztwo nad cudzą rzeczą. W celu usunięcia wszelkich wątpliwości art. 337 k.c. stanowi, że posiadacz samoistny, który oddał komu innemu rzecz w posiadanie zależne, nie traci posiadania. Orzecznictwo przyjmuje także, że i posiadacz zależny nie traci posiadania w wyniku oddania rzeczy w dalsze posiadanie zależne (orz. SN z 19 listopada 1993r. II CRN 130/93 LexPolonica nr 309273, Biul. SN 1/94, s. 21). Dodać również należy, że posiadać może jedynie osoba fizyczna, gdyż jest to władztwo nad rzeczą. Osoba zaś prawna, czy spółka nie może sprawować władztwa. Władztwo sprawują ewentualnie jej wspólnicy, zaś w przypadku spółki jawnej jest to H. K., który jak już nadmieniono posiada wpis do ewidencji producentów oraz P. K. - również posiadający numer w EP: [...]. W tej sytuacji, numer dla spółki nie powinien zostać nadany, gdyż mamy do czynienia z próbą powtórnego wpisu do ewidencji producentów tej samej grupy osób, które posiadają już nadane numery EP. Odnośnie umowy podziału quoad usum z [...]-08-2010r. przedłożonej przez pełnomocnika zawartej pomiędzy spółką jawną E. K. a małżonkami T. i W. K., to wskazać należy, że nie przesądza ona, że utworzone przez małżonków spółki jawne faktycznie prowadzą odrębne gospodarstwa i są jedynymi posiadaczami zgłaszanych do płatności gruntów. Ponadto przekazywanie działek pomiędzy podmiotami wykazane powyżej, również nie wskazuje, że były one posiadane tylko przez spółki, gdyż posiadanie powinno mieć charakter trwały (por. wyrok NSA z 29 listopada 2007r. II GSK 228/07). Związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub sporadycznym władaniu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony. Dodać również należy, że mimo nawet zawarcia umowy quoad usum, współwłasność nie została zniesiona. Umowę quoad usum można zawrzeć, co warto podkreślić, jeżeli zgadzają się na niego współwłaściciele mający łącznie ponad połowę udziałów, pod warunkiem, że podział ten nie przekracza zwykłego zarządu. Umowa powyższa określa tylko sposób korzystania z rzeczy wspólnej i nie ma żadnej mocy prawnej. Podział quoad usum nie jest zniesieniem współwłasności, jest to tylko i wyłącznie wewnętrzny podział, który ma ułatwić korzystanie z rzeczy wspólnej i dalej żaden ze współwłaścicieli nie może samodzielnie rozporządzać żadną częścią rzeczy wspólnej. Podział quoad usum jest to tylko umowny podział i w żadnym wypadku nie jest to własność, dlatego też każdy współwłaściciel dalej ma pełne prawo do całej części współwłasności mimo, że została zawarta umowa quoad usum. Reasumując jest to tylko umowa określająca sposób korzystania z rzeczy. Umowa ta nie przesądza również o faktycznym posiadaniu działek i gospodarstwa. Niezasadne są też dalsze zarzuty podniesione w skardze. Art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów gospodarstw podaje definicję producenta rolnego. Według tego przepisu za taką uważa się: osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego lub rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 lub posiadaczem zwierzęcia. Zdaniem pełnomocnika skarżącej spółki ww. przepis w związku art. 8 ksh który stanowi, że spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana - spowodował, że organ dokonał nieprawidłowej wykładni obu wskazanych przepisów. Z tym zarzutem Sąd nie może się zgodzić, albowiem posiadać może jedynie osoba fizyczna, bo jest to władztwo nad rzeczą, jednak spółka nie sprawuje władztwa, za to w jej imieniu władztwo nad rzeczą sprawują właśnie jej wspólnicy. W przypadku spółki jawnej K. są to współwłaściciele (H. K. i P. K.), którzy posiadają wpis do ewidencji producentów i mają nadane osobne numery EP. Wyodrębnienie spółek jawnych jako podmiotów prawa, z pominięciem osób fizycznych i prawnych, znajduje oparcie także w przepisach art. 36 pkt 1 i 2 oraz art. 38 pkt 3 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2007r. nr 168 poz. 1186) oraz ww. ustawie o krajowym systemie ewidencji. Spółka jawna w rozumieniu kodeksu spółek handlowych nie jest podmiotem tożsamym z osobą fizyczną, która to osoba może być jej wspólnikiem i na mocy obowiązujących przepisów posiadać prawo do otrzymania odrębnego numeru w ewidencji producentów. Wszystkie wymienione podmioty podlegają wpisowi do ewidencji producentów, z takim zastrzeżeniem, że o ile spółka jawna wystąpi o nadanie numeru producenta a ujawnione zostanie, że jest współposiadaczem gospodarstwa wraz z podmiotem, któremu nadano już numer identyfikacyjny, numer ten nie może zostać przyznany spółce. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia art. 55³ k.c. który stanowi, że za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą oraz z prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Treść tego przepisu nie pozostaje w sprzeczności z przyjętym przez organ rozstrzygnięciem w przedmiocie wpisu do ewidencji producentów. Gospodarstwo rolne stanowi całość wszystkich gruntów, a nie są to poszczególne działki ewidencyjne. Organ nie dokonał, wbrew zarzutom skargi błędnej wykładni tego przepisu oraz definicji działek rolnych i działek ewidencyjnych. Trzeba podkreślić, że programy pomocowe są realizowane w gospodarstwach jako całość, a nie jak chciałaby pełnomocnik spółki na poszczególnych działkach ewidencyjnych, które nie stanowią przecież odrębnego gospodarstwa. Żadne dowody, ani dokumenty nie potwierdzają samodzielności technicznej, ekonomicznej poszczególnych części takiego gospodarstwa. W świetle powyższego za nietrafiony należy uznać zarzut pełnomocnika, że organ nie zastosował art. 3 pkt 7 ustawy o krajowym systemie i przez co przyjął błędne ww. definicje, bo jak Sąd wyżej wskazał nie miało to miejsca. Kolejny zarzut dokonania przez organy błędnej wykładni art. 12 ust. 4 tejże ustawy nie jest zasadny. Zgodnie z powołanym przepisem nadanie skarżącej spółce numeru ewidencyjnego w dniu [...] sierpnia 2010r. było wadliwe. Wydając zaskarżoną decyzję organy prawidłowo usunęły zatem ten numer z obrotu prawnego, gdyż jego nadanie nastąpiło z naruszeniem prawa i odmówiły skarżącej spółce wpisu do ewidencji. Tym samym nie znajduje uznania Sądu zarzut naruszenia ww. przepisu poprzez uznanie, zdaniem pełnomocnika spółki, że organy utożsamiły pojęcie gospodarstwa rolnego z definicją nieruchomości rolnej z kc. Zgodnie z przytoczonym wyżej przepisem za gospodarstwo rolne uznaje się - co słusznie przyjął organ - wszystkie nieruchomości rolne będące w posiadaniu tego samego podmiotu lub gospodarstwo w rozumieniu art. 2 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE L z dnia 31 stycznia 2009 r.). Odnosząc się treści zarzutów podniesionych przez pełnomocnika skarżącej spółki w treści pisma z 25 czerwca 2012r. wskazać należy - opierając się na treści uchwały NSA składu 7 Sędziów z 30 maja 2012 r., sygn. akt II GPS 2/12 - że, dokonanie wpisu do ewidencji producentów i związane z nim nadanie numeru identyfikacyjnego, o którym mowa w art. 12 ustawy o krajowym systemie ewidencji pełni co do zasady rolę porządkową (ewidencyjną) i nie jest samo w sobie źródłem uprawnień do płatności ale nie sposób nie zauważyć, iż uzyskanie numeru identyfikacyjnego jest warunkiem sine qua non w procesie ubiegania się o płatności kierowane przez Unię Europejską i Rzeczypospolitą Polską do beneficjentów Wspólnej Polityki Rolnej. Wynika z tego, że w przypadku braku numeru identyfikacyjnego podmiot nie będzie mógł korzystać z uprawnień, jakie daje rolnikom obowiązujące prawo krajowe i europejskie. Jednak z tego nie można - jak błędnie podnosi pełnomocnik skarżącej spółki - upatrywać uprawnień do przyznania płatności. Błędnym jest założenie przyjęte przez autora pisma, że w niniejszej sprawie nie występuje zagadnienie współposiadania gospodarstwa. Reasumując, gospodarstwo rolne rozpatrywane jest jako całość wszystkich gruntów, a nie są to poszczególne działki ewidencyjne, jak chciałby pełnomocnik skarżącej spółki. Programy realizowane są w gospodarstwach, a nie na poszczególnych działkach ewidencyjnych, które nie stanowią przecież odrębnego gospodarstwa. Z tych wszystkich względów uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym i brak jest takich naruszeń prawa procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub stanowić podstawę wznowienia postępowania, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r., poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło