V SA/Wa 985/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie: stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; oddala skargę. W dniu 15 maja 2006 r. A. S. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Kierownik BP ARiMR w Ł. odmówił przyznania A. S. wnioskowanych płatności. Po rozpoznaniu odwołania strony Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w R. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. utrzymał ww. decyzję w mocy. Orzekający na skutek złożenia przez stronę skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem sygn. akt II SA/Rz 525/07 z dnia 10 stycznia 2008 r. uchylił zarówno decyzję wydaną przez Dyrektora [...] OR ARiMR w R., jak i decyzję wydaną przez Kierownika BP ARiMR w Ł.. Następnie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 559/08 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę wniesioną od powyższego wyroku przez Dyrektora [...] OR ARiMR. W dniu [...] kwietnia 2009 r. Kierownik BP ARiMR w Ł. wydał decyzję przyznającą wnioskodawczyni płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2006 rok. Dyrektor [...] OR ARiMR decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. stwierdził nieważność ww. decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja o przyznaniu stronie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2006 rok została wydana po dacie 30 czerwca 2008 r., zatem po przekroczeniu końcowego terminu na wydanie decyzji ONW z PROW 2004-2006. Po rozpoznaniu odwołania strony Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] marca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając decyzję tej treści organ odwoławczy wskazał w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Następnie wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273, z późn. zm.) - ustawa PROW, szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na działalność rolniczą prowadzoną na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (zwanych obszarami ONW) oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania określają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz, U. Nr 73, poz. 657, ze zm.) oraz przepisy unijne, w szczególności rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz, WE L 153 z 30.04.2004 r.) oraz rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE L 141 z 30.04.2004 r.). Prezes ARiMR podkreślił następnie, że zgodnie art. 5 ust. 3a ustawy PROW pomoc z tytułu ONW jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość złotych w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do 30 czerwca 2008 r. Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L. Nr 243 poz. 6) został wskazany końcowy termin odnoszący się do możliwości wydawania decyzji dla działania dotyczącego pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na lata 2004-2006, tj. termin 31 grudnia 2008 r. Pomimo treści ww. przepisów Kierownik BP ARiMR w Ł. przyznał stronie płatności i tytułu ONW na rok 2006 w dniu [...] kwietnia 2009 r. Powyższe - w ocenie Prezesa ARiMR - uzasadniało stwierdzenie przez Dyrektora [...] OR ARiMR w R. nieważności ww. decyzji Kierownika BP ARiMR w Ł. ze względu na rażące naruszenie przez ten organ dyspozycji wynikającej z art. 5 ust. 3a ustawy PROW w związku z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. wniosła o uchylenie powyższej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Uzasadniając skargę podniosła, że po dniu 18 grudnia 2008 r., w którym NSA wydał wyrok w jej sprawie istniała realna możliwość wydania decyzji przyznającej jej płatność. Skarżąca powołała się na zasadę sprawnego działania organów administracji publicznej wyrażoną w art. 12 k.p.a., która obligowała organ do wydania decyzji przed dniem 31 grudnia 2008 r. Następnie podkreśliła, że do stwierdzenia nieważności decyzji konieczne było stwierdzenie i wykazanie, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Ponadto skarżąca wskazała, iż w aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja Kierownika BP ARiMR w Ł. z dnia [...] grudnia 2006 r. o przyznaniu jej płatności ONW za 2006 rok. Z adnotacji na tej decyzji wynika jednak, że została ona anulowana na podstawie komunikatu z dnia 9 listopada 2006 r. W ocenie skarżącej komunikat ten nie mógł być podstawą anulowania decyzji, co stanowiło rażące naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne, w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podstawową funkcją sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania jest ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie poprzedzające jej wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji. W przedmiotowej sprawie wniosek skarżącej został złożony w dniu 15 maja 2006 r. we właściwym terminie zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73 poz. 657 z późn. zm.). Ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, powinnością organu I instancji było więc załatwienie sprawy poprzez wydanie odpowiedniej decyzji merytorycznej (przyznającej lub odmawiającej przyznania świadczenia) do dnia 30 czerwca 2008 r. Decyzja przyznająca skarżącej płatności wydana w dniu [...] grudnia 2007 r., na którą powołuje się skarżąca została anulowana przed jej doręczeniem stronie i nie weszła do obrotu prawnego. W późniejszym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że anulowanie tej decyzji na podstawie komunikatu z dnia 9 listopada 2006 r. stanowiło rażące naruszenie prawa. Wydane następnie przez organ I i II instancji w dniach [...] marca 2007 r. i [...] maja 2009 r. decyzje o odmowie przyznania płatności ONW zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 525/07. Następnie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 559/08 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę wniesioną od powyższego wyroku przez Dyrektora [...] OR ARiMR. W konsekwencji dopiero w dniu [...] kwietnia 2009 r. Kierownik BP ARiMR w Ł. wydał decyzję przyznającą wnioskodawczyni płatności na 2006 rok. Orzekające w niniejszej sprawie organy jako podstawę stwierdzenia nieważności ww. decyzji Kierownika BP ARiMR w Ł. z dnia [...] kwietnia 2009 r. o przyznaniu skarżącej płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2006 rok wskazały w szczególności art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r. W ocenie Sądu organy obu instancji trafnie uznały, iż termin wskazany w art. 5 ust. 3a powołanej ustawy jest terminem materialnym, zatem nie może być przez organ przekroczony, ani w żaden sposób przedłużony. W przypadku przekroczenia tego terminu organ nie mógł już wydać decyzji przyznającej stronie wnioskowaną płatność nie narażając się jednocześnie na zarzut działania z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji stwierdzić należy, że wydanie decyzji przyznającej stronie płatność w dniu [...] kwietnia 2009 r. stanowiło działanie z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., bowiem wskazany powyżej przepis art. 5 ust. 3a wyraźnie wykluczał możliwość wydania takiej decyzji po dniu 30 czerwca 2008 r. Upływ terminu materialnoprawnego wskazanego w ww. przepisie stanowił brak podstawy prawnej do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy w formie decyzji administracyjnej. W rezultacie uznać należało, że Prezes ARiMR zasadnie utrzymał w mocy decyzję Dyrektora OR ARiMR w R. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika BP ARiMR w Ł. z dnia [...] kwietnia 2009 r. Wskazać również należy, że w ocenie Sądu organy administracji wydając nieprawidłowe decyzje z dnia [...] marca 2007 r. i [...] maja 2007 r., które zostały następnie uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie niewątpliwie przyczyniły się do przedłużenia postępowania. Niemniej jednak po wyczerpaniu toku postępowania administracyjnego i sądowego nie było już możliwe wydanie decyzji przyznającej skarżącej płatność ONW przed dniem 30 czerwca 2008 r., a wydanie takiej decyzji po tym terminie było – jak wskazano powyżej obciążone wadą nieważności. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.