V SA/Wa 987/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego oraz odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w całości w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił W. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W dniu 15 kwietnia 2015 r. wpłynął do Sądu sprzeciw W. Z. (zwany dalej skarżącym) od ww. postanowienia. Wraz z wniesieniem sprzeciwu skarżący nadesłał szereg dokumentów: rachunki za telefon i elektryczność, telewizje kablową, potwierdzenie opłaty za mieszkanie, zaświadczenie lekarskie, kserokopię protokołu rozprawy i kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w [...] oraz własnoręczne oświadczenie, że nie korzysta z jakichkolwiek form pomocy społecznej. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.) postanowienie to straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a., Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca wskazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 60 m2. Źródłem utrzymania strony jest świadczenie emerytalne w wysokości 2000 zł. Z nadesłanych wraz ze sprzeciwem dokumentów wynika, że wnioskodawca opłaca mieszkanie w wysokości 430,76 zł, opłata za telefon wynosi 59,10 zł; rachunek za prąd wynosi 146,81 zł (za dwa miesiące), za telewizje kablową 55 zł (rachunek wystawiony na żonę) oraz, że płaci żonie alimenty w wysokości 600 zł. Zdaniem Sądu analiza oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych na wezwanie dokumentów pozwala stwierdzić, że skarżący nie wykazał swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Należy wskazać, że wnioskodawca nie nadesłał wszystkich dokumentów, o które był wzywany przez referendarza sądowego, a które zdaniem Sądu odzwierciedliłyby jego sytuację majątkową. Nadesłane wraz ze sprzeciwem dokumenty, które zostały wymienione powyżej dotyczą jedynie ostatniego miesiąca. Wnioskodawca mając świadomość, że przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego było nie nadesłanie dokumentów, powinien ten brak w pełni usunąć wnosząc sprzeciw, a brak poszczególnych dokumentów, o które był wzywany w odpowiedni sposób wyjaśnić. Skarżący nie nadesłał: 1. wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych oraz kont i lokat dewizowych - skarżącego - z okresu od 1 stycznia 2015 r. do dnia otrzymania wezwania, a w przypadku ich likwidacji – dokumentu potwierdzającego ten fakt wraz z historią rachunku z ostatnich 3 miesięcy, 2. zeznań podatkowych złożonych przez skarżącego za lata 2013 -2014, 3. zaświadczenia o wysokości dochodów lub innej informacji o dochodach uzyskiwanych w 2014 roku albo innych dokumentów wskazujących na wysokość uzyskiwanych dochodów (np. umowy o pracę, umowy cywilnoprawne, honoraria, pomoc od innych osób oraz członków rodziny), 4. trzech ostatnich odcinków emerytury lub odpisów decyzji przyznających to świadczenie. Sąd zauważył także pewną rozbieżność co do oświadczenia skarżącego, iż gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Jak sam wskazuje mieszka razem z żoną pomimo separacji, jednakże opłatę za mieszkanie, rachunki za prąd i telefon opłaca sam, nie wskazując, czy żona partycypuje w tych kosztach. Jedynie rachunek za telewizję kablową jest wystawiony na żonę wnioskodawcy. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie wyjaśnił w pełni swojej rzeczywistej sytuacji materialnej (majątkowej, dochodowej, odnośnie kosztów utrzymania koniecznego). Skarżący nadsyłając jedynie część żądanych dokumentów, nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, przedstawił swoją sytuację materialną fragmentarycznie, co uniemożliwiło Sądowi ustalenie, jakie są realne możliwości finansowe poniesienia przez niego w niniejszej sprawie kosztów sądowych. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się od obowiązków nałożonych w toku postępowania wyjaśniającego o udzielenie prawa pomocy, należy uznać za przeszkodę uniemożliwiającą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79; postanowienie NSA z 23 listopada 2010 r., I OZ 875/10, Lex nr 742132). Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji