V SA/Wa 990/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant sekretarz - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2018 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych; oddala skargę. Decyzjami z dnia ... czerwca 2016 r. prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ustalił J. R. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą F. P. T. – wysokość dofinasowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za okres od stycznia do marca 2016 r. w wysokości 0 zł. Od powyższych decyzji strona złożyła odwołania, wnosząc o ich uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie dopłaty do wynagrodzenia za ww. okresy. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia ... marca 2017 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ II instancji przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne: Strona wystąpiła z wnioskami Wn-D za miesiące od stycznia do marca 2016 r. o wypłatę dofinansowania do wynagrodzenia m.in. pracownika A. K. Pracownik ten był zatrudniony u pracodawcy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony zawartej w dniu 2 lipca 2007 r. na stanowisku zgrzewacza toreb. Posiadał orzeczenie z dnia ... grudnia 2006 r. Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydane na stałe potwierdzające niepełnosprawność. Strona występowała o wypłatę dofinansowania na ww. pracownika już w 2013 r. m.in. decyzjami z dnia ... września 2014 r. znak: ... oraz z dnia ... lutego 2015 r. znak: L.dz.... Prezes Zarządu PFRON ustalił wysokość dofinansowania do wynagrodzeń ww. pracownika niepełnosprawnego za listopad 2013 r. i luty 2014 r, na kwotę 0 zł. Ww. decyzje zostały przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej utrzymane w mocy decyzjami z dnia ... września 2015 r. znak: ... oraz znak: .... W uzasadnieniu ww. decyzji Minister wskazał, że w przedmiotowych sprawach pracodawca nie korzystał z pomocy publicznej na zatrudnienie ww. pracownika niepełnosprawnego przed 1 stycznia 2009 r., nie można mówić zatem o kontynuacji udzielania pomocy. W związku z tym, że pracownik pozostawał w zatrudnieniu od 2007 r., nie można było na niego wykazać efektu zachęty, co jest warunkiem uzyskania pomocy publicznej w formie dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. W wyniku zaskarżenia ww. decyzji wyrokami z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 4480/15 i sygn. akt V SA/Wa 4475/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi strony na ww. decyzję. Z akt sprawy wynika również, że strona rozwiązała umowę zawartą z ww. pracownikiem za porozumieniem stron z dniem 6 grudnia 2015 r. wyrejestrowując go z ZUS. Następnie w dniu 4 stycznia 2016 r. z A. K. została zawarta ponownie umowa o pracę na czas nieokreślony na to samo stanowisko - zgrzewacza toreb, które wcześniej zajmował przed rozwiązaniem z dniem 6 grudnia 2015 r. umowy o pracę. Z akt sprawy wynika także, że strona zarejestrowała ponownie ww. pracownika w ZUS z dniem 4 stycznia 2016 r. Strona w toku prowadzonego postępowania podniosła, że ww. pracownik został zatrudniony w miejsce zwolnionego etatu, który zajmowała A. K. Organ odwoławczy wskazał jednak, że A. K. była zatrudniona u strony na podstawie umowy o prace na czas określony w okresie od 23 grudnia 2013 r. do 31 grudnia 2015 r. na stanowisku kontrolera jakości produkcji. Jednakże wg strony w niniejszej sprawie zastosowanie znalazł art. 26b ust. 4 pkt 5 ustawy o rehabilitacji, gdyż zatrudnienie pracownika A. K. nastąpiło w miejsce pracownika, którego umowa o pracę została rozwiązana na skutek upływu czasu na jaki została zawarta. Z kolei zdaniem organu, zgodnie z art. 26b ust. 4 ustawy o rehabilitacji jeżeli zatrudnienie nowych pracowników niepełnosprawnych w danym miesiącu u pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą nie powoduje u tego pracodawcy wzrostu netto zatrudnienia ogółem, miesięczne dofinansowanie na nowo zatrudnionego pracownika niepełnosprawnego nie przysługuje, jeżeli jego zatrudnienie nastąpiło w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innym pracownikiem, chyba że umowa o pracę uległa rozwiązaniu: 1) z przyczyn określonych w art. 52 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy; 2) za wypowiedzeniem złożonym przez pracownika; 3) na mocy porozumienia stron; 4) wskutek przejścia pracownika na rentę z tytułu niezdolności do pracy; 5) z upływem czasu, na który została zawarta; 6) z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta. Przy czym wzrost netto zatrudnienia ogółem ustala się w stosunku do przeciętnego zatrudnienia ogółem w okresie poprzedzających 12 miesięcy. Ponadto zgodnie z ust. 5 ww. artykułu jeżeli nie są spełnione warunki, o których mowa w ust. 4, miesięczne dofinansowanie na nowo zatrudnionego pracownika niepełnosprawnego przysługuje w przypadku gdy jego miejsce pracy powstało w wyniku: 1) wygaśnięcia umowy o pracę; 2) zmniejszenia wymiaru czasu pracy pracownika - na jego wniosek. Wzrost netto zatrudnienia ogółem ustala się w stosunku do przeciętnego zatrudnienia ogółem w okresie poprzedzających 12 miesięcy. Stosownie do art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji, dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, o którym mowa w art. 26a tej ustawy, które stanowi pomoc publiczną w rozumieniu art. 107 TFUE (Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), jest udzielane zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1). W myśl art. 59 w, rozporządzenia Komisji ma ono zastosowanie do pomocy publicznej udzielanej po 1 stycznia 2015 r. W odniesieniu do dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych należy je zatem stosować począwszy od dofinansowania należnego za miesiąc: styczeń 2015 r. Jednym z warunków udzielenia pomocy, o której mowa w tym rozporządzeniu jest wykazanie, że pomoc wywołuje "efekt zachęty". Organ wyjaśnia, że "efekt zachęty" może być wykazany: • metodą ilościową - na podstawie art. 26b ust. 4 i 6 ustawy - poprzez wykazanie wzrostu netto stanu zatrudnienia ogółem w miesiącu podjęcia zatrudnienia przez pracownika, na którego pracodawca zamierza pobierać dofinansowanie, w stosunku do przeciętnego zatrudnienia ogółem w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc podjęcia zatrudnienia przez tego pracownika lub • metodą jakościową - poprzez wykazanie, że pracownik podjął pracę na wakacie zwolnionym w warunkach określonych w art. 26b ust. 4 pkt 1-6 i ust. 5 ustawy. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie "efekt zachęty" ustalany za pomocą metody ilościowej nie występuje, gdyż we wnioskach Wn-D za miesiące od stycznia do marca 2016 r. strona nie wykazała wzrostu zatrudnienia ogółem w miesiącu zatrudnienia pracownika w stosunku do przeciętnego zatrudnienia ogółem w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc podjęcia zatrudnieniem (w poz. 39 i 41 wniosku strona wskazała na stan zatrudnienia ... etatów). W ocenie organu II instancji odnosząc się do argumentacji strony, że efekt zachęty został wykazany za pomocą metody jakościowej, należy wskazać, że między wakatem na stanowisku a zatrudnieniem nowej osoby musi istnieć związek, nowy pracownik niepełnosprawny powinien być zatrudniony "na miejsce" tego, który rozstał się z firmą w sposób wskazany w art. 26b ust. 4 i 5 ustawy o rehabilitacji. Pomiędzy tymi dwoma stanowiskami powinna istnieć tożsamość zakresu obowiązków. W przedmiotowej sprawie Strona nie wykazała, że pracownik niepełnosprawny A. K. został zatrudniony na stanowisko pracy zwolnione przez A. K. Pracownik ten (do wynagrodzenia, którego pracodawca nie mógł wcześniej uzyskać dofinansowania ze środków PFRON w związku z niespełnieniem wymogów ustawowych) po rozwiązaniu umowy o prace został ponownie zatrudniony na to samo stanowisko, które zajmował wcześniej przed rozwiązaniem umowy. W ocenie organu odwoławczego przyjęcie odmiennego stanowiska naruszałoby obowiązujące przepisy tj. art. 26b ust. 4 i 5 ustawy o rehabilitacji. Decyzję organu odwoławczego zaskarżył w całości J. R. prowadzący działalność gospodarczą pn. "F. P. T. zarzucając jej: 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. • art. 26b ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społeczne] oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U z 1997 r. Nr123, poz. 776, ze zm.) oraz • art. 33 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 i Traktu (Dz. Urz. UE L 187/1 z dn. 26.06.2014 r.) przez błędną ich wykładnie polegającą na przyjęciu, iż wysłowione normy w tekście tych przepisów dają prawo pracodawcy do dofinansowania zatrudnianego przez niego pracownika niepełnosprawnego na podstawie tych przepisów tylko wtedy, gdy nowy pracownik niepełnosprawny zostanie zatrudniony na to samo stanowisko i z tym samym zakresem czynności co pracownik, z którym rozwiązany został stosunek pracy w warunkach określonych w przepisie art. 26b ust.4 Ustawy i art. 33 ust 3 Rozporządzenia. 2. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2, 7 i 10 Konstytucji poprzez przyjęcie, iż organ administracji publicznej stosujący obowiązujące przepisy jest uprawniony do wprowadzania do dyspozycji obowiązujących przepisów nowych warunków przedmiotowych skutkujących ograniczeniem ich zakresu podmiotowego. 3. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7 – 9 i 11 k.p.a. oraz art. 77, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. 4. Naruszenie przepisów postępowania nie mających istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia ale uchybiających regułom kształtujących przebieg postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 12, 35 § 3, 36 i 37 § 7 k.p.a. oraz art. 62 k.p.a. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1. Uchylenie w całości decyzji Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... marca 2017 r., znak: ... (art. 145 § 1 p_p.s.a.) oraz decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... czerwca 2016 r. znak. ... . 2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postepowania wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie przypomnieć jednak należy, że strona wystąpiła z wnioskami Wn-D za miesiące od stycznia do marca 2016 r. o wypłatę dofinansowania do wynagrodzenia m.in. pracownika A. K. Pracownik ten był zatrudniony u pracodawcy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony zawartej w dniu ... lipca 2007 r. na stanowisku zgrzewacza toreb. Pracownik posiadał orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność. Strona występowała o wypłatę dofinansowania na ww. pracownika w 2013 r. Decyzjami z dnia ... września 2014 r. znak: ... oraz z dnia ... lutego 2015 r. znak: L.dz. ... Prezes Zarządu PFRON ustalił wysokość dofinansowania do wynagrodzeń ww. pracownika za listopada 2013 r. i luty 2014 r. na kwotę 0 zł. Decyzje zostały przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej utrzymane w mocy decyzjami z dnia ... września 2015 r. znak: ... oraz znak: ... W uzasadnieniu tych decyzji Minister wskazał, że pracodawca nie korzystał z pomocy publicznej na zatrudnianie ww. pracownika niepełnosprawnego przed 1 stycznia 2009 r., nie można mówić zatem o kontynuacji udzielenia pomocy. W związku z tym, że pracownik pozostawał w zatrudnieniu od 2007 r., nie można było na niego wykazać efektu zachęty, co jest warunkiem uzyskania pomocy publicznej w formie dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Co istotne wyrokami z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 4480/15 i sygn. akt V SA/Wa 4475/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi strony na ww. decyzje. Podkreślenia wymaga, że strona rozwiązała umowę zawartą z ww. pracownikiem za porozumieniem stron z dniem ... grudnia 2015 r. wyrejestrowując go z ZUS. Następnie w dniu ... stycznia 2016 r. z A. K. została zawarta przez stronę ponownie umowa o pracę na czas nieokreślony na to samo stanowisko. W ocenie sądu trzeba zgodzić się z organem, że A. K. nie został zatrudniony w miejsce zwolnionej A. K., albowiem ta osoba była zatrudniona u strony na podstawie umowy o pracę na czas określony w okresie od 23 grudnia 2013 r. do 31 grudnia 2015 r. na stanowisku kontrolera jakości produkcji, nie zaś na stanowisku zgrzewacza toreb (tak jak A. K.). Nie można wiec zaakceptować tezy strony skarżącej, że w sprawie zastosowanie znalazł art. 26b ust. 4 pkt 5 ustawy o rehabilitacji, gdyż zatrudnienie pracownika A. K. nastąpiło w miejsce pracownika, którego umowa o pracę została rozwiązania na skutek upływu czasu na jaki została zawarta. W ocenie sądu zatrudnienie A. K. pozostawało bez związku z zaprzestaniem wykonywania pracy przez A. K. Nie można było zatem uznać, że przy zatrudnieniu ww. zachodził warunek efektu zachęty. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 26b ust. 4 ustawy o rehabilitacji jeżeli zatrudnienie nowych pracowników niepełnosprawnych w danym miesiącu u pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą nie powoduje u tego pracodawcy wzrostu netto zatrudnienia ogółem, miesięczne dofinansowanie na nowo zatrudnionego pracownika niepełnosprawnego nie przysługuje, jeżeli jego zatrudnienie nastąpiło w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innym pracownikiem, chyba, że umowa o pracę uległa rozwiązaniu: 1. z przyczyn określonych w art. 52 § 1 pkt ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy; 2. za wypowiedzeniem złożonym przez pracownika; 3. na mocy porozumienia stron; 4. wskutek przejścia pracownika na rentę z tytułu niezdolności do pracy; 5. z upływem czasu, na który została zawarta; 6. z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta. Przy czym wzrost netto zatrudnienia ogółem ustala się w stosunku do przeciętnego zatrudnienia ogółem w okresie poprzedzających 12 miesięcy. Należy także zwrócić uwagę na treść ust. 5 ww. przepisu zgodnie z którym jeżeli nie są spełnione warunki, o których mowa w ust. 4 miesięczne dofinansowanie na nowo zatrudnionego pracownika niepełnosprawnego przysługuje w przypadku gdy jego miejsce pracy powstało w wyniku: 1. wygaśnięcia umowy o pracę; 2. zmniejszenia wymiaru czasu pracy pracownika – na jego wniosek. Sąd podkreśla, że stosownie do art. 48 a ust. 2 ustawy o rehabilitacji, dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, o którym mowa art. 26a tej ustawy, które stanowi pomoc publiczną w rozumieniu art. 107 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej jest udzielane zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 651/2014 dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje (...). W myśl art. 59 ww. rozporządzenia Komisji ma ono zastosowanie do pomocy publicznej udzielanej po 1 stycznia 2015 r. Jednym z warunków udzielenia pomocy, o której mowa w tym rozporządzeniu jest wykazanie, że pomoc wywołuje "efekt zachęty". Tenże "efekt zachęty" może być wykazany na dwa sposoby: 1. metodą ilościową – na podstawie art. 26b ust. 4 i 6 ustawy – poprzez wykazanie wzrostu netto stanu zatrudnienia ogółem w miesiącu podjęcia zatrudnienia przez pracownika, na którego pracodawca zamierza pobierać dofinansowanie, w stosunku do przeciętnego zatrudnienia ogółem w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc podjęcia zatrudnienia przez tego pracownika lub 2. metodą jakościową – poprzez wykazanie, że pracownik podjął pracę na wakacie zwolnionym w warunkach określonych w art. 26b ust. 4 pkt 1-6 i ust. 5 ustawy. Pierwszy z ww. przypadków nie występuje bowiem we wnioskach Wn-D za miesiące od stycznia do marca 2016 r. strona nie wykazała wzrostu zatrudnienia ogółem w miesiącu zatrudnienia pracownika w stosunku do przeciętnego zatrudnienia ogółem w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc podjęcia zatrudnienia. Zdaniem tak organu jak i sądu nie występuje także drugi przypadek ponieważ nowy pracownik niepełnosprawny powinien być zatrudniony "na miejsce" tego, który przestał pracować w sposób wskazany w art. 26b ust. 4 i 5 ustawy o rehabilitacji. Pracodawca powinien więc wykazać, że pracownik zajął określone stanowisko pracy. W przedmiotowej sprawie strona tego nie wykazała. W rzeczywistości A. K. został ponownie zatrudniony na to samo stanowisko, które wcześniej zajmował, tj. przed rozwiązaniem z dniem ... grudnia 2015 r. umowy o pracę a mianowicie na stanowisko zgrzewacza toreb. Zatem A. K. nie został zatrudniony na stanowisko wakujące w wyniku rozwiązania umowy o pracę z A. K. W związku z tym nie sposób przyjąć, iż organ dopuścił się naruszenia art. 26b ust. 4 ustawy o rehabilitacji. Zdaniem sądu w sprawie nie doszło do naruszenia także art. 33 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2017 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z dn. 26.08.2014 r.). Przemawia za tym treść ww. przepisu, który stanowi, że "jeśli rekrutacja takich pracowników nie powoduje wzrostu netto liczby pracowników w danym przedsiębiorstwie w porównaniu ze średnią za poprzednie 12 miesięcy, powodem zwolnienia zapełnionego w ten sposób etatu lub etatów jest dobrowolne rozwiązanie stosunku pracy, niepełnosprawność, przejście na emeryturę z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego, dobrowolne zmniejszenie wymiaru czasu pracy lub zgodne z prawem zwolnienie za naruszenie obowiązków pracowniczych, a nie redukcja etatu". W ocenie sądu użyte w tłumaczeniu na język polski pojęcia etatu/etatów należy zgodnie z treścią ww. przepisu rozumieć także jako stanowisko/stanowiska pracy. Zatem w sprawie w ocenie sądu nie doszło do naruszenia art. 33 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 art. 6, 7-9 i 11 k.p.a. oraz art. 2, 7 i 10 Konstytucji. Zdaniem sądu nie można zgodzić się z autorem skargi, iż organ dopuścił się naruszenia art. 62 kpa. W sprawie niniejszej odwołania strony z dnia ... marca 2016 r. zostały połączone na podstawie ww. przepisu i nie było to wykluczone ze względu na to, iż złożyła ją ta sama strona. Już bowiem w wyroku z dnia 3 lutego 1999 r. sygn. akt I SA 630/98 – ONSA 2000 nr 1 poz. 25 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jest dopuszczalne prowadzenie jednego postępowania w sprawach dotyczących tego samego podmiotu, jeżeli zostały spełnione inne warunki wskazane w art. 62 kpa. Te inne warunki (w przedmiotowej sprawie) to ubieganie się o dofinansowanie do wynagrodzenia tego samego pracownika na tej samej podstawie faktyczno-prawnej, lecz za różne okresy czasu. Zdaniem sądu nie sposób zgodzić się ze skarżącym jakoby w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, a zatem i naruszenia art. 12, 35 § 3, 36 i 37 § 2 kpa. Sprawa niewątpliwie wymagała dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz dokonania wykładni przepisów prawa odmiennie interpretowanych przez stronę i organ. Nie była więc sprawą niesporną, oczywistą. Przy jej wyjaśnianiu organ nie naruszył jednak pozostałych przepisów wskazanych w pkt 4 skargi. Przedstawił bowiem wyczerpujące motywy, które legły u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia. Co istotne strona była informowana przez organ II instancji o niezałatwieniu sprawy w terminie i o przyczynach takiego stanu rzeczy. Wskazano jej przy tym, że upływ terminów do załatwienia sprawy nie pozbawia organu możliwości jej rozstrzygnięcia. Należy wreszcie zwrócić uwagę na to, że w związku z niezałatwieniem sprawy niniejszej w terminie, strona nie występowała do sądu ze skargą na bezczynność organu, czy tez na przewlekłość prowadzonego przez organ postępowania. Mając powyższe na względzie sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.