V SA/Wa 997/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant - ref. staż. Małgorzata Skomiał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu usunięcia i przechowywania pojazdu oddala skargę W dniu 16 grudnia 2012 r. funkcjonariusz Straży Miejskiej W. wydał upoważnionemu podmiotowi dyspozycję usunięcia nieprawidłowo zaparkowanego w miejscu obowiązywania znaku drogowego B-36 (zakaz zatrzymywania się) z tabliczką T – 24 (wskazującą, że pojazd pozostawiony w tym miejscu zostanie usunięty z drogi na koszt właściciela) pojazdu marki VOLKSWAGEN POLO o nr rej. [...] należącego do J. S. (dalej: skarżący). Równocześnie interwencję za popełnione przez skarżącego wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. zakończono pouczeniem, odstępując od postępowania mandatowego. W dniu 17 grudnia 2012r. skarżący pokwitował odbiór informacji, z której wynika, że wydanie pojazdu nastąpi wyłącznie po uiszczeniu kosztów jego usunięcia i przechowywania, przy czym koszt usunięcia wynosi 440 zł, zaś koszty przechowywania wynoszą 33 zł za każdą rozpoczętą dobę. W dniu 18 grudnia 2012 r. skarżący w piśmie adresowanym do Zarządu Dróg Miejskich w W., opisując swoją sytuację zdrowotną i majątkową, wniósł o wydanie pojazdu bez uiszczenia opłaty. Skarżący żądanie swoje ponowił w piśmie z dnia 19 grudnia 2012 r. Pismem z dnia 20 grudnia 2012 r. pracownik Zarządu Dróg Miejskich w W., po wskazaniu stosownych przepisów prawa, ponownie poinformował skarżącego, że pojazd może zostać mu wydany jedynie po uiszczeniu kosztów jego usunięcia i przechowywania. W dniu 5 stycznia 2013 r. skarżący uiścił łącznie 1153 zł za usunięcie i przechowywanie pojazdu. Samochód został mu wydany. Pismem z dnia 8 stycznia 2013 r. skarżący wystąpił o zwrot uiszczonej kwoty, zarzucając m. in., że mimo swoich chorób i inwalidztwa potraktowany został jak osoba zdrowa. W toku przeprowadzonego postępowania skarżący przedstawił liczne dokumenty dotyczące jego stanu zdrowia, sytuacji osobistej, zawodowej i majątkowej. Stosownych wyjaśnień udzieliła także Straż Miejska W. W wyniku rozpoznania wniosku skarżącego, Prezydent [...] W. reprezentowany przez Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w W. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] odmówił wnioskowanego przez skarżącego umorzenia wymierzonych mu opłat. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. W ocenie organu badającego przedmiotowy wniosek nie stwierdzono podstaw uzasadniających jego uwzględnienie. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżący wniósł odwołanie, ponownie opisując swoją szczególną sytuację zdrowotną, osobistą i majątkową. Rozpoznając wniesione przez skarżącego odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2014 r. znak [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiono pokrótce stan faktyczny sprawy oraz przedstawiono stosowne unormowania prawne. Podtrzymano rozważania organu I instancji w zakresie zasadności odmowy umorzenie uiszczonych już przez skarżącego opłat. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na opisaną decyzję SKO, skarżący podniósł argumenty tożsame z tymi, które przedstawiał na etapie postępowania administracyjnego. W jego ocenie stan jego zdrowia, wysokość osiąganych dochodów, sytuacja majątkowa i osobista są tego rodzaju, że skutkować powinny umorzeniem uiszczonych przez niego opłat. W odpowiedzi na skargę SKO w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269). Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.); powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając niniejszą sprawę w ramach zakreślonych przedstawionymi przepisami i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W ocenie sądu zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Dzieje się tak niezależnie od pewnych mankamentów uzasadnienia rozstrzygnięcia SKO. Zawarte w nim stwierdzenia, że skarżącemu nałożono karę pieniężną w formie mandatu ocenić należy w kategoriach oczywistej omyłki pisarskiej, o której mowa w art. 113 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm.) powoływanej dalej jako "k.p.a." Wskazane uchybienie procesowe nie miało wpływu na istotę rozstrzygnięcia. Przechodząc do wyjaśnienia motywów wyroku sądu w pierwszej kolejności wskazać należy na treść mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego należało mieć na uwadze, iż w myśl przewidzianej przepisem art. 77 § 1 k.p.a. zasady oficjalności organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie zaś do zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w przepisie art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Odnosząc się do przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie, wskazać należy, iż zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. nr 157 poz. 1240 ze zm.) – zwanej dalej "u.f.p.", właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 tej ustawy ulg (m.in. umorzyć w całości zobowiązanie) w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 przywoływanej ustawy, a więc także opłat nakładanych jak skarżącemu na podstawie art. 130a ust. 5c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz.1137 t.j. ze zm.) – dalej: "p.or.d.". Jak wynika natomiast z treści przepisu art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) dalej: o.p. – stosowanego tu w zw. z art. 67 u.f.p. – organ administracyjny na wniosek zainteresowanego, z zastrzeżeniem art. 67 b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległość zainteresowanego z tytułu należności Skarbu Państwa. W realiach rozpoznawanej sprawy warto także zaznaczyć, że skarżący jeszcze przed uiszczeniem opłat wymierzonych mu na podstawie art. 130a ust. 5c p.or.d. wniósł o ich umorzenie (t.j. o wydanie pojazdu bez opłaty). Trudno jednakże uznać, że uiszczenie należności było w pełni dobrowolne, skoro nieuczynienie tego wiązało się z sankcjami w postaci: braku możliwości odbioru pojazdu, zwiększeniem kwoty opłat, wreszcie definitywną utratą pojazdu. Okoliczności te sprawiają, że sąd nie stwierdza bezprzedmiotowości kontrolowanego postępowania administracyjnego. Wyjaśnić tutaj należy, iż zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 21 marca 2005 r. Sygn. akt SA/Wa 583/03, wyrok WSA w Olsztynie z 29 maja 2013 r. Sygn. akt I SA/Ol 84/13, wyrok WSA w Lublinie z 15 marca 2013 r. I SA/Lu 612/12, wyrok WSA w Białymstoku z 6 lipca 2010 r. Sygn. akt I SA/Bk 156/10 – orzeczenie dostępne na stronie http//orzeczenia.nsa.gov.pl), przez ważny interes dłużnika, o którym mowa w art. 67 o.p. należy rozumieć sytuacje nadzwyczajne, losowe przypadki, w których dłużnik nie jest w stanie uregulować zaległości, a także normalną sytuację ekonomiczną, gdy uzyskiwane przez stronę dochody, nie pozwalają na pokrycie koniecznych wydatków. Natomiast przez ważny interes publiczny rozumieć należy potrzebę "Dobra Ogółu", której zagospodarowanie służy całemu społeczeństwu lub zbiorowości lokalnej. Interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze takie wartości jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, sprawność aparatu państwowego itp. Mając na uwadze wskazane ogólne ramy prawne dotyczące wniosku o umorzenie należności Skarbu Państwa należy przede wszystkim wskazać, że w toku postępowania skarżący kwestionował sam fakt wydania dyspozycji usunięcia jego pojazdu, co wiązało się z powstaniem obowiązku uiszczenia należności, o umorzenie której wnosi. Zarzut ten jest bezzasadny. Faktem jest, że skarżący jest osobą niepełnosprawną z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Zgodnie z art. 8 p.o.r.d. osoba niepełnosprawna o obniżonej sprawności ruchowej, kierująca pojazdem samochodowym oznaczonym kartą parkingową może nie stosować się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju w zakresie wynikającym ze stosownych przepisów. Wykaz ten zawiera § 33 ust. 2 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002r. nr 170 poz. 1393 ze zm.). Znak B – 36, do którego nie dostosował się skarżący nie znajduje się jednak w tej grupie. Tym samym czynności podjęte przez funkcjonariusza Straży Miejskiej W. i na jego zlecenie były legalne i usprawiedliwione okolicznościami. W kontrolowanej sprawie granice uznania administracyjnego – będącego szczególną formą upoważnienia przez ustawę organów administracji publicznej do określonego zachowania się, polegającą na przyznaniu organom administracji możności dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań – nie zostały przekroczone. Uznanie jest możliwością wyboru konsekwencji prawnej. Dlatego też w celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny. W tym miejscu zaznaczyć również należy, iż uznaniowość decyzji musi każdorazowo mieścić się w granicach nakreślonych przepisami powszechnie obowiązującego prawa, jak też zachowywać proporcje pomiędzy interesem publicznym, a słusznym interesem strony. Sąd – podobnie jak organy administracji – w najmniejszej mierze nie kwestionują licznych schorzeń skarżącego. Jest on osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ale nie jest niezdolny do zatrudnienia. W dacie złożenia wniosku świadczył pracę ochroniarza, uzyskując z tego tytułu wynagrodzenie zbliżone do pensji minimalnej (ok. 1300 zł netto). Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, posiada lokum na terenie W. i samochód. W okresach braku zatrudnienia korzysta z publicznej służby zdrowia. Organy administracji zasadnie porównały dochody skarżącego do kwot, których osiąganie jako niezbędne dla zapewnienia minimum egzystencji, zwalniałoby go od prowadzenia przymusowej egzekucji. Biorąc te okoliczności pod uwagę, ale i co istotne – fakt uiszczenia przez skarżącego całości obciążających go opłat – organy administracji były w pełni uprawnione do podjęcia kwestionowanego rozstrzygnięcia. Zdaniem sądu, w przedmiotowej sprawie organ wywiązał się we właściwy sposób ze swoich powinności. Przede wszystkim wyraźnie wskazał na brak realizacji ustawowych przesłanek wnioskowanego umorzenia, klarownie motywując swoje stanowisko w tym przedmiocie. Dokonał przekonującej analizy materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Reasumując zatem, ustalenia i wnioski, jakie poczyniono przy wydawaniu zaskarżonej decyzji mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, sąd na podstawie przepisu art. 151, p.p.s.a orzekł jak w sentencji.