V SAB/Wa 15/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi I. S. Sp. z o.o. we W. w przedmiocie bezczynności Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w W. w sprawie wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. zobowiązuje Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w W. do rozpoznania wniosku I. S. Sp. z o.o. we W. o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych za okres maj i czerwiec 2004 roku w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się orzeczenia; 2. zasądza od Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w W. na rzecz I. S. Sp. z o.o. we W. kwotę 340,00 zł. (słownie: trzysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Sp. z o.o. we W. złożyła w dniu 5 czerwca 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej PFRON) w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wniosku Spółki o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia zatrudnianych osób niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące maj i czerwiec 2004 r. Skargę złożono w następującym stanie faktycznym: I. Sp. z o.o. we W. złożyła wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania [...] za okres sprawozdawczy obejmujący maj i czerwiec 204 r. Wniosek ten przesłano droga elektroniczna w dniu [...] lipca 2004 r. zamiast najpóźniej [...] lipca 2004 r. Wniosek został oparty na art. 26 a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123 poz. 776 ze zm.) stanowiącym, że pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego i zostały ujęte w ewidencji prowadzonej przez PFRON, o której mowa w art. 26 b ust. 1 przysługuje ze środków z Funduszu miesięczne dofinansowanie. Zgodnie z art. 26c ust 1 i 2 tejże ustawy pracodawca powinien złożyć informację o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych – w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy oraz powinien złożyć wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące – w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy. Możliwość otrzymania dofinansowania uzależniona jest od łącznego spełnienia warunku złożenia zarówno informacji, jak i wniosku w ustawowo wymaganych dla nich terminach. Terminy te mają charakter materialny, co oznacza brak możliwości ich przywrócenia. Na datę składania przedstawionego wniosku przepis art. 26c ust 1 pkt 2 przewidywał jego złożenie wyłącznie w formie transmisji danych dokumentu elektronicznego. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt p 25/06 orzeczono, że art. 26.c ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 1a i ust. 6 ustawy o rehabilitacji zawodowej w zakresie, w jakim ogranicza możliwość złożenia miesięcznych informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników oraz możliwość złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące tylko do formy transmisji danych w formie dokumentu elektronicznego, bez zapewnienia innego sposobu dokonania tych czynności w sytuacji, gdy skorzystanie z tej drogi transmisji danych stało się obiektywnie niemożliwe lub istotnie utrudnione, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 oraz art. 69. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z powyższego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wynika, że w stanie faktycznym opóźnienia pracodawcy w przekazaniu informacji, o których mowa w art. 26c ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej w formie transmisji danych w formie dokumentu elektronicznego z powodu awarii systemu elektronicznego - stosowanie przepisu art. 26c ust. 1 pkt 2 ust. 1a omawianej ustawy jest naruszeniem prawa materialnego, gdyż przepisy te, zostały zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny i nie korzystają z domniemania zgodności ich z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy te, w zakresie jakim to uczynił Trybunał Konstytucyjny, zostały wyeliminowane z ustawy i nie miały mocy obowiązującej. Według twierdzeń Spółki w dniu [...] lipca 2004 r. była podejmowana próba przesłania przedmiotowego wniosku za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań. Jednak z uwagi na wadliwe funkcjonowanie systemu i kłopoty z przesłaniem danych próba ta pozostała bezskuteczna. Podnoszona przez stronę okoliczność niemożności zalogowania się i przesłania wniosku o dofinansowanie w dniu [...].07.2004 r. z przyczyn obiektywnych sprowadza się do potrzeby ustalenia czy rzeczywiście doszło do takiego zdarzenia, a jeżeli tak to w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 5.02.2007 r. zastosowanie przepisu sankcyjnego (art. 26 c ustawy) nie znajdowałoby zastosowania. Do przedmiotowego postępowania został też złożony w dniu [...] lipca 2004 r., przez inna Spółkę "I." S. z o.o. we W., wniosek o przywrócenie terminu do złożenia w/w wniosku o wypłatę dofinansowania za wymieniony okres. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. PFRON odmówił stronie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania za przedmiotowy okres. Na skutek zażalenia strony z [...] sierpnia 2004 r. Minister Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. uchylił zaskarżone postanowienie PFRON w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. Nr [...] Państwowy Fundusz Osób Niepełnosprawnych odmówił wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące maj i czerwiec 2004r. oraz umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania za ten okres uznając, że wniosek został złożony po terminie z przyczyny zależnej od strony. Pismem z dnia [...] stycznia 2005r. skarżąca złożyła odwołanie od decyzji Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2004r. do Ministra Polityki Społecznej. W dniu [...] lutego 2006r. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2004r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2006r. Państwowy Fundusz Osób Niepełnosprawnych ponownie odmówił I. sp. z o.o. wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy maj/czerwiec 2004r. oraz umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za tenże okres. Pismem z dnia [...] stycznia 2007 r. pełnomocnik I. Sp. z o.o. złożył odwołanie od decyzji Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2006 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2007r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2006r. Pismem z dnia 2 sierpnia 2007 r. I. Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] wnosząc o jej uchylenie. Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2284/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję uznając, iż narusza ona szereg przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Rozpoznając ponownie odwołanie Spółki w wykonaniu w/w wyroku sądowego Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] września 2008 r. o numerze [...] uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2006 r. przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia i wskazując na uchybienia dotyczące postępowania dowodowego. Do chwili obecnej organ pierwszoinstancyjny nie wydał żadnego rozstrzygnięcia w sprawie. Spółka wystąpiła w dniu [...] stycznia 2009 r. do Ministra Pracy i Polityki Społecznej na z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie wnosząc o wyznaczenie Państwowemu Funduszowi Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych terminu do załatwienia sprawy. Zażalenie zostało uwzględnione. Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] wyznaczył organowi I instancji 14 dni od otrzymania postanowienia do załatwienia sprawy oraz zażądał wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie. Powyższe postanowienie zostało przekazane organowi pierwszoinstancyjnemu w dniu jego wydania, co wynika z treści pisma organu do pełnomocnika Spółki z dnia [...] lutego 2009 r. Pomimo treści postanowienia z dnia [...] lutego 2009 r. PFRON nie rozpatrzył wniosku Spółki. Jedynym działaniem organu było wezwanie strony pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. do wypowiedzenia się co do przedstawionych dowodów i materiałów. Wynika to z treści odpowiedzi na skargę. W odpowiedzi na skargę organ nie zakwestionował faktu niedziałania w sprawie od czasu przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2008 r. Organ nie wskazał też przyczyny niezałatwienia sprawy do czasu orzekania przez Sąd w niniejszym postępowaniu. Powyższe ustalenia zostały dokonane w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych oraz w oparciu o treść wyroku tutejszego Sądu z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 2284/07 znaną Sądowi z urzędu a stronom z tytułu ich udziału w tamtym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uzasadnienie. Bezsporne w sprawie jest, że wniosek Spółki o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia zatrudnianych osób niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy maj i czerwiec 2004 r. nie jest rozpatrzony przez organ. Postępowanie w sprawie trwa kilka lat. Zapadły rozstrzygnięcia, które wobec wad wpływających na wynik sprawy były uchylone przez organ drugoinstancyjny bądź sąd administracyjny. Obecne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zostało dokonane we wrześniu ubiegłego roku i do chwili obecnej nie zakończyło się żadnym rozstrzygnięciem w sprawie. Organ pierwszoinstanycjny nie powiadomił strony w trybie art. 36 § 1 k.p.a. o nie załatwieniu sprawy w terminie. Nie podawał tez przyczyny zwłoki. Tej przyczyny nie wskazał również w niniejszym postępowaniu. Skarżąca wyczerpała tok postępowania administracyjnego z art. 37 k.p.a. składając do organu drugoinstancyjnego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Zgodnie z art. 35 organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl § 3 tegoż artykułu załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny zwłoki i wskazują nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie w przypadku wystąpienia zwłoki z przyczyn niezależnych od organu (§ 2 art. 36). W przedmiotowej sprawie Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych naruszył oba powyższe przepisy. Stwierdził to organ odwoławczy wydając postanowienie z [...] lutego 2009 r. uwzględniając zażalenie skarżącej na niezałatwienie sprawy w terminie. Mimo wyznaczonego przez organ odwoławczy dodatkowego terminu do załatwienia sprawy nie doszło do wydania rozstrzygnięcia. W tych warunkach oczywistym jest stwierdzenie przez Sąd bezczynności organu i zobowiązanie tegoż organu, tj. Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do rozpoznania w/w wniosku skarżącej w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się wyroku. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a.