V SAB/Wa 4/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-07-08
Skład orzekający: Danuta Dopierała, Piotr Kraczowski, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna, gdy sprawa, której dotyczy, została już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją administracyjną, która nie została zaskarżona do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest niedopuszczalna, jeśli sprawa, której dotyczy, została już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją administracyjną, która nie została zaskarżona do sądu administracyjnego. W takiej sytuacji organ nie pozostaje w bezczynności, lecz wydał decyzję rozstrzygającą sprawę, a ewentualne wzruszenie tej decyzji wymaga skorzystania z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Gmina Miasto D. złożyła skargę na bezczynność Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) w zakresie wypłaty rekompensaty utraconych dochodów. Gmina wnioskowała o wypłatę kwoty wynikającej z wniosku złożonego w marcu 2006 r., twierdząc, że został on złożony w terminie, mimo że termin upływał w sobotę. Organy administracji uznały wniosek za złożony z uchybieniem terminu, co skutkowało decyzją o umorzeniu postępowania w sprawie odstąpienia od żądania zwrotu dotacji, a następnie decyzją utrzymującą w mocy tę decyzję. Gmina nie zaskarżyła tych decyzji do sądu administracyjnego, lecz wniosła skargę na bezczynność PFRON.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Danuta Dopierała (spr.), Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2008r. sprawy ze skargi Gminy Miasta D. na bezczynność Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w przedmiocie wypłaty rekompensaty odrzuca skargę.
Pismem z 21 grudnia 2007 r. Gmina Miasto D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w zakresie zaniechania wypłaty kwoty ... zł tytułem rekompensaty dochodów utraconych z tytułu zwolnień zakładów pracy chronionej z podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego oraz podatku od czynności cywilnoprawnych na postawie art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.).
Jak wynika z akt sprawy, pismem z 28 kwietnia 2006 r. nr ..., powołując treść § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad obliczania i trybu przekazywania gminom dotacji celowej ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. nr 166, poz. 1616 ze zm.), Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Fundusz), poinformował Gminę Miasto D. o konieczności zwrotu kwoty rekompensaty otrzymanej w 2005 r. wraz z odsetkami w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych. Podstawę wezwania stanowiło - jak wskazał Fundusz - niedotrzymanie przez Gminę warunku, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, dotyczącego terminowego - do 25 marca 2006 r. - złożenia wniosku o przekazanie Gminie kwoty rekompensującej dochody utracone z tytułu zwolnień zakładów pracy chronionej z podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego oraz podatku od czynności cywilnoprawnych. Wezwanie zostało ponownie skierowane do Gminy w dniu 7 września 2006 r. – pismo nr ...
Gmina Miasto D. pismem z ... maja 2006 r. nr ... skierowanym do Funduszu, a następnie pismem z ... lipca 2006 r. nr ... skierowanym do Prezesa Zarządu Funduszu, zwróciła się o odstąpienie od zwrotu dotacji ze środków Funduszu w kwocie ... zł rekompensującej utracone dochody z tytułu ustawowych zwolnień zakładów pracy chronionej, otrzymanej w 2005 r. Wskazała, iż wniosek, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia został nadany drogą pocztową 27 marca 2006 r., podczas gdy terminem do złożenia wniosku był 25 marca 2006 r., który przypadał w sobotę. Powołując treść art. 57 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., Strona zaznaczyła, iż w rozważanej sytuacji ww. przepisu nie można interpretować na niekorzyść Gminy, w szczególności dlatego, że przedmiotowa dotacja stanowi rekompensatę utraconych przez Gminę dochodów.
Wobec negatywnego stanowiska Funduszu wyrażonego w piśmie z ... lipca 2006 r. nr ..., Gmina Miasto D. wystąpiła z wnioskiem datowanym 25 sierpnia 2006 r. nr ... o odstąpienie od zwrotu ww. dotacji do Ministra Pracy i Polityki Społecznej, który pismem z ... września 2006 r. nr ... przekazał wniosek zgodnie z właściwością Prezesowi Zarządu Funduszu.
Decyzją z ...września 2006 r., Prezes Zarządu Funduszu, działając na podstawie art. 105 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad obliczania i trybu przekazywania gminom dotacji celowej ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 166, poz. 1616, ze zm.), umorzył postępowanie w sprawie odstąpienia od żądania zwrotu zadłużenia Gminy z tytułu nieterminowego złożenia wniosku o przekazanie kwoty rekompensującej utracone dochody ze względu na jego bezprzedmiotowość.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż Gmina Miasto D. złożyła wniosek, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 sierpnia 2003 r., w dniu 27 marca 2006 r. (data stempla pocztowego), a więc z uchybieniem terminu przewidzianego na "25 marca roku następującego po roku podatkowym". W związku z powyższym, pismem z 28 kwietnia 2006 r. Fundusz poinformował Stronę o konieczności zwrotu kwoty rekompensaty otrzymanej w 2005 r. wraz z odsetkami w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych.
W ocenie organu, mając na względzie, iż Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje "instytucji odstąpienia od zwrotu należności", należało podjąć decyzję o bezprzedmiotowości postępowania, co skutkowało umorzeniem postępowania w tej sprawie.
W związku z odwołaniem Strony, decyzją z ... lutego 2007 r. nr ... Minister Pracy i Polityki Społecznej, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 45 ust. 3a oraz art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z ... września 2006 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 66 ww. ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r., do spraw związanych z obliczaniem i trybem przekazywania gminom dotacji celowej ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Następnie zaznaczył, iż terminy do złożenia wniosku o wypłatę rekompensat z tytułu utraconych dochodów określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 sierpnia 2003 r. są terminami prekluzyjnymi o charakterze materialnoprawnym i nie ma do nich zastosowania art. 58 § 1 k.p.a. regulujący instytucję przywrócenia terminu. Niezłożenie w terminie wniosku skutkuje wygaśnięciem prawa do rekompensaty i taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Ustosunkowując się do argumentacji odwołania Minister wskazał, iż zgodnie z treścią art. 57 § 4 k.p.a., jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. W obowiązującym stanie prawnym dniami ustawowo wolnymi od pracy nie są dodatkowe dni wolne od pracy – soboty. Stanowisko to - jak zaznaczył organ - jest zgodne z poglądem wyrażanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie wskazano, że sobota nie jest dniem uznanym za wolny od pracy w rozumieniu art. 115 Kodeksu cywilnego w związku z art. 165 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Wniosek taki nie wynika z żadnej ustawy, w tym z przyjętej w Kodeksie pracy zasady pięciodniowego tygodnia pracy. Konieczność zrównania sobót z dniami ustawowo wolnymi od pracy w drodze wykładni art. 57 § 4 k.p.a., bez stosownej zmiany tego przepisu przez ustawodawcę, nie wynika także z Konstytucji RP.
Pismem z ... listopada 2007 r. nr ... Gmina Miasto D., działając na podstawie art. 52 § 4 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wezwała Fundusz do usunięcia naruszenia prawa i wypłaty kwoty ... zł tytułem rekompensaty dochodów utraconych z tytułu zwolnień zakładów pracy chronionej z podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego oraz podatku od czynności cywilnoprawnych.
W uzasadnieniu Strona zaznaczyła, iż Fundusz w 2005 r. przekazał Gminie dotację celową w wysokości ... zł tytułem kwoty rekompensującej dochody utracone z tytułu zwolnień przewidzianych postanowieniami art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Gmina Miasto D., zgodnie z postanowieniami § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad obliczania i trybu przekazywania gminom dotacji celowej ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, złożyła ... lipca 2005 r. wniosek wraz z przewidywanymi skutkami zwolnień, a ... marca 2006 r. wniosek wraz z wykazem określającym roczne skutki zwolnień wskazując kwotę dotacji rekompensującą utracone dochody na ... zł. Zdaniem Gminy, przy uwzględnieniu kwoty dotacji przekazanej w 2005 r., do przekazania pozostała kwota....
Strona wskazała, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem Funduszu, że wniosek z 27 marca 2006 r. został złożony z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego na dzień "25 marca roku następującego po roku podatkowym", który w 2006 r. przypadał w sobotę. Jak bowiem wynika z orzecznictwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sobota w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a. jest dniem wolnym od pracy. Zatem - w ocenie Strony - wniosek został złożony w terminie i żądana kwota winna zostać wypłacona.
W odpowiedzi na ww. wezwanie, w piśmie z 5 grudnia 2007 r. skierowanym do Gminy Fundusz zauważył, iż przedmiotowa sprawa została ostatecznie i prawomocnie zakończona decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z ... lutego 2007 r. nr ... Strona nie skorzystała z prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w trybie art. 52 § 1 p.p.s.a. Wobec powyższego zastosowanie trybu przewidzianego w art. 52 § 4 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. nie znajduje uzasadnienia w niniejszej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 grudnia 2007 r. Gmina Miasto D. zarzuciła Prezesowi Zarządu Funduszu bezczynność w zakresie zaniechania wypłaty kwoty ... zł tytułem rekompensaty dochodów utraconych z tytułu zwolnień zakładów pracy chronionej z podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego oraz podatku od czynności cywilnoprawnych wnosząc o zobowiązanie Prezesa Zarządu Funduszu do wypłaty na rzecz Gminy Miasta D. ww. kwoty.
Skarżąca oparła skargę na zarzucie naruszenia przez organ postanowień art. 57 § 4 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż wniosek z 27 marca 2006 r. o przyznanie kwoty rekompensującej dochody utracone z tytułu zwolnień za 2005 r. został złożony z uchybieniem terminu.
W ocenie Skarżącej, biorąc pod uwagę treść art. 57 § 4 k.p.a., wniosek został złożony w terminie bowiem sobota w rozumieniu ww. przepisu jest dniem wolnym od pracy. Stanowisko to - w ocenie Gminy - potwierdza ewoluująca w roku 2006, choć stabilna wykładnia art. 57 § 4 k.p.a. wskazująca na włączenie soboty jako dnia wolnego od pracy. Gmina dokonując czynności działała w przekonaniu co do zasadności swego postępowania, opierając się na ustabilizowanym poglądzie prawnym.
Zdaniem Skarżącej, zaniechanie przekazania ww. kwoty, do której Gmina jest uprawniona, jest niezasadne, co stanowi podstawę do wniesienia niniejszej skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podkreślając, iż sprawa wypłaty przedmiotowej rekompensaty została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z ... lutego 2007 r., która - mimo zawartego w niej prawidłowego pouczenia - nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu zgodnie z wnioskiem zawartym w odpowiedzi na skargę.
Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu, stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), podlega zgodność zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.), dalej: p.p.s.a., zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i prawa procesowego. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów administracji w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 § 2 p.p.s.a. Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest więc dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy ww. przepisów zaskarżanie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności.
Sąd zważył, iż bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i przypadku, gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji, jeżeli w odniesieniu do danego aktu istnieje możliwość uruchomienia toku instancji.
Skarga na bezczynność stanowi środek służący przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania organów administracji publicznej. Jest również ważnym elementem zapewniającym prawidłową wykładnię przepisów prawa administracyjnego materialnego, określających formy działania organów administracji publicznej (v. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).
Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu jurysdykcyjnym określają przepisy art. 35 k.p.a. i ich przekroczenie oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi Rzecznik Praw Obywatelskich lub prokurator, przy czym § 2 tego przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia nakazuje rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zgodnie zaś z § 3 wskazanego przepisu, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjętej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.
W świetle powyższych postanowień, w odniesieniu do skarg na bezczynność polegającą na niewydaniu w terminie decyzji oraz postanowień, od których służy zażalenie, skarżący obowiązany jest przed wniesieniem skargi wyczerpać środek prawny przewidziany w art. 37 k.p.a., tzn. wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. W przypadku bezczynności ministra oraz samorządowego kolegium odwoławczego nie ma zastosowania art. 37 k.p.a., w stosunku bowiem do takiego organu nie ma bowiem organu wyższego stopnia. W tej sytuacji, przed wniesieniem skargi należy wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a. Natomiast w odniesieniu do skarg na bezczynność organu w zakresie postanowień, od których nie przysługuje zażalenie oraz aktów i czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., w stosunku do których - w zasadzie - nie przysługują sformalizowane środki zaskarżenia, skarżący winien się zwrócić do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku braku reakcji ze strony organu warunkuje to możliwość wniesienia skargi na bezczynność.
Dokonując analizy i oceny okoliczności sprawy niniejszej z perspektywy wskazanych powyżej przepisów prawa, Sąd w składzie orzekającym doszedł do przekonania, że skarga Gminy Miasta D. na bezczynność Prezesa Zarządu Funduszu w zakresie zaniechania wypłaty kwoty ... zł tytułem rekompensaty dochodów utraconych z tytułu zwolnień zakładów pracy chronionej z podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego oraz podatku od czynności prawnych na postawie art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych jest niedopuszczalna, co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Sąd zważył, iż kwestię rekompensowania gminom dochodów utraconych na skutek zastosowania ustawowych zwolnień, o których mowa w art. 31 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w wysokości utraconych dochodów (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.), reguluje art. 47 ust. 2 tej ustawy oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad obliczania i trybu przekazywania gminom dotacji celowej ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. nr 166, poz. 1616), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 47 ust. 7 cyt. ustawy. Zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez Skarżącą wniosku z 27 marca 2006 r., przekazywanie gminom kwoty rekompensującej dochody utracone z tytułu zwolnień następuje na podstawie ich wniosków składanych do Prezesa Zarządu Funduszu za pośrednictwem właściwych miejscowo oddziałów Funduszu, w terminach:
1) do dnia 31 lipca roku podatkowego - wykazując przewidywane roczne skutki zwolnień, wynikające z decyzji, dokonanych czynności cywilnoprawnych w formie aktów notarialnych oraz deklaracji i informacji podatkowych na dany rok podatkowy, według stanu na dzień 30 czerwca roku podatkowego, za który sporządzany jest wniosek;
2) do dnia 25 marca roku następującego po roku podatkowym - wykazując faktyczne roczne skutki zwolnień, wynikające z decyzji, dokonanych czynności cywilnoprawnych w formie aktów notarialnych oraz deklaracji i informacji podatkowych na dany rok podatkowy, według stanu na dzień 31 grudnia roku podatkowego, za który sporządzany jest wniosek.
Po przeprowadzeniu stosownej weryfikacji formalnej i rachunkowej ww. wniosków, Prezes Zarządu Funduszu przekazuje gminom kwoty rekompensujące dochody utracone z tytułu zwolnień w terminach określonych w § 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Gmina, która złoży wniosek w terminie określonym w § 3 ust. 1 pkt 1, a nie złoży wniosku w terminie określonym w § 3 ust. 1 pkt 2, zwraca otrzymaną kwotę rekompensującą dochody utracone z tytułu zwolnień wraz z odsetkami w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych na rachunek Funduszu w terminie do dnia 31 maja roku następującego po roku podatkowym. W przypadku niedokonania zwrotu otrzymanej przez gminę kwoty rekompensującej dochody utracone z tytułu zwolnień, Prezes Zarządu Funduszu wezwie do zwrotu tej kwoty (§ 5 ust. 1).
Jak wynika z akt administracyjnych, Prezes Zarządu Funduszu w 2005 r. przekazał Gminie Miastu D. kwotę ... zł rekompensującą dochody z tytułu zwolnień na podstawie wniosku Skarżącej z 26 lipca 2005 r. złożonego w trybie § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Następnie, uznawszy, iż wniosek Skarżącej z 27 marca 2006 r. został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w złożony w § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, na podstawie § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia wezwał Skarżącą do zwrotu otrzymanej przez Gminę w 2005 r. kwoty rekompensującej dochody utracone z tytułu zwolnień (...). Wobec wystąpienia przez Skarżącą do Prezesa Zarządu Funduszu (...), a następnie do Ministra Pracy i Polityki Społecznej (...) z wnioskiem o odstąpienie od żądania zwrotu dotacji otrzymanej w roku 2005 w kwocie ... zł, Prezes Zarządu Funduszu, działając na podstawie art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, decyzją z ... września 2006 r. umorzył postępowanie w sprawie odstąpienia od żądania zwrotu zadłużenia Gminy Miasto D. z tytułu nieterminowego złożenia wniosku o przekazanie kwoty rekompensującej utracone dochody ze względu na jego bezprzedmiotowość. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z ... lutego 2007 r. Następnie, wobec braku zwrotu przez Gminę nienależnej rekompensaty, pismem z .. maja 2007 r. nr ... Fundusz ponownie wezwał Skarżącą do zwrotu ww. kwoty wraz z odsetkami w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych.
W świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych i prawnych, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącej, iż Prezes Zarządu Funduszu pozostaje w bezczynności na skutek zaniechania wypłaty pozostałej kwoty (... zł) rekompensującej dochody utracone z tytułu ustawowych zwolnień zakładów pracy chronionej z podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego oraz podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie § 4 pkt 2 rozporządzenia. Podkreślenia wymaga, iż wypłata stosownej kwoty dotacji zgodnie z § 4 pkt 2 rozporządzenia na podstawie wniosku złożonego w trybie § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia następuje wyłącznie w przypadku niespornego wypełnienia przez Wnioskodawcę przesłanek zawartych we wskazanych powyżej przepisach § 3 rozporządzenia. Tymczasem, w sprawie niniejszej, jak już wskazano powyżej, Prezes Zarządu Funduszu, zakwestionował terminowość złożenia przez Skarżącą wniosku z 27 marca 2006 r., co skutkowało wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku Skarżącej o odstąpienie od żądania zwrotu dotacji otrzymanej przez Gminę w 2005 r. Orzeczenie to zostało następnie utrzymane w mocy przez organ odwoławczy decyzją ostateczną z ... lutego 2007 r. Podkreślić należy, iż z faktem wydania decyzji posiadającej przymiot ostateczności (art. 16 k.p.a.), wiążą się określone następstwa procesowe. Zasada ogólna trwałości decyzji ostatecznych ma bowiem podstawowe znaczenie dla stabilizacji, opartych na decyzji, skutków prawnych. Ostateczność decyzji oznacza, że decyzja taka nie może zostać zakwestionowana za pomocą zwykłych środków zaskarżenia. Przyjmuje się, że decyzja ostateczna jest prawidłowa, a wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego (nawet w przypadku jej wadliwości, niezależnie od rodzaju wad i przyczyn ich powstania) może nastąpić wyłącznie w jednym z trybów nadzwyczajnych lub w wyniku wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z twierdzeniem organu, które nota bene nie zostało zakwestionowane przez Skarżącą, pomimo prawidłowego pouczenia o trybie i terminie złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z ... lutego 2007 r. nie została zaskarżona przez Gminę Miasto D. do WSA. W tej sytuacji ewentualne wzruszenie decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z ... lutego 2007 r. mogłoby zostać przeprowadzone wyłącznie w oparciu o przepisy regulujące tryb i zasady: wznowienia postępowania, uchylenia, zmiany oraz stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej przy wypełnieniu przesłanek ustawowych zawartych odpowiednio w rozdziale 12 i 13 k.p.a.
Mając na względzie powyższe, podzielić należy stanowisko Prezesa Zarządu Funduszu zawarte w odpowiedzi na skargę, iż zastosowanie przez Skarżącą trybu przewidzianego w art. 52 § 4 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. nie znajduje uzasadnienia w sprawie niniejszej. Skoro bowiem Minister Pracy i Polityki Społecznej wydając decyzję z ... lutego 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Zarządu Funduszu z ... września 2006 r. uznał za zasadne stanowisko organu I instancji odnośnie braku podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu części dotacji celowej wypłaconej Gminie w 2005 r., Skarżąca nie może domagać się w zastosowanym trybie usunięcia bezczynności organu polegającej - w jej ocenie - na zaniechaniu wypłaty pozostałej kwoty dotacji wyliczonej przez Gminę we wniosku z 27 marca 2006 r. Organ nie pozostaje w bezczynności wobec Skarżącej. Przeciwnie, na skutek złożenia przez Skarżącą wniosku wydał decyzję rozstrzygając w ten sposób sprawę wypłaty przedmiotowej rekompensaty, a więc sprawę, w zakresie której Gmina Miasto D. wnosi skargę na bezczynność. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje argumentacja przytoczona przez Skarżącą zarówno w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa skierowanym do Funduszu 7 listopada 2007 r., jak i w skardze do Sądu. W jednym i w drugim przypadku Skarżąca kwestionuje zasadność stanowiska Funduszu w zakresie oceny terminowości złożenia wniosku z 27 marca 2006 r. w trybie § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia w zw. z art. 57 § 4 k.p.a. Formułowanie zarzutu tej treści w skardze na bezczynność organu we wskazanym zakresie stanowi potwierdzenie tego, iż przedmiotem skargi jest ta sama sprawa (dotycząca przekazania Skarżącej dotacji celowej ze środków Funduszu na zrekompensowanie utraconych przez Gminę dochodów na skutek ustawowych zwolnień), która była przedmiotem ww. ostatecznego rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
W tym miejscu Sąd zaznacza, iż zgodność z prawem decyzji z ... lutego 2007 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z ... września 2006 r., jak również zasadność przyjętego przez organy orzekające stanowiska odnośnie uchybienia przez Gminę terminowi do złożenia wniosku z 27 marca 2006 r., nie może być przedmiotem oceny Sądu w rozpatrywanej sprawie. Zakres niniejszego postępowania sądowego wyznacza wyłącznie zarzut bezczynności organu w zakresie wskazanym w skardze.
Na marginesie już tylko Sąd zauważa, iż wobec zastosowania w sprawach dotyczących zasad obliczania i trybu przekazywania gminom przedmiotowej dotacji celowej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych), skarżący obowiązany jest przed wniesieniem skargi na bezczynność organu wyczerpać środek prawny przewidziany w art. 37 k.p.a., tzn. wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie.
W konkluzji Sąd stwierdza, iż w świetle przedstawionej powyżej argumentacji, należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż wobec rozstrzygnięcia kwestii przekazania dotacji celowej na zrekompensowanie dochodów utraconych przez Gminę Miasto D. z tytułu zwolnień zakładów pracy chronionej z podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego oraz podatku od czynności cywilnoprawnych na postawie art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych decyzją ostateczną Ministra Pracy i Polityki Społecznej z ... lutego 2007 r., skarga na bezczynność Funduszu we wskazanym zakresie wniesiona na podstawie art. 52 § 4 p.p.s.a. jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło