V SO/Wa 8/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - asesor WSA Joanna Gierak – Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. R. i J. R. o wymierzenie grzywny Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa za nieprzekazanie skarg na decyzje Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych; postanawia: 1. wymierzyć Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa grzywnę w wysokości 200 (dwieście) zł; 2. zasądzić na rzecz skarżących – E. R. i J. R. od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 1 kwietnia 2008 r., uzupełnionym na -wezwanie Przewodniczącego Wydziału- w dniu 7 kwietnia 2008 r., E. i J. R. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o ukaranie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa grzywną w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze z zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."). Uzasadniając wniosek wskazali, że w dniu 30 stycznia 2008 r. za pośrednictwem Prezesa ARiMR złożyli do Sądu dwie skargi na decyzje tego organu z [...] grudnia 2007 r. W dniu 11 marca 2008 r. uzyskali informację, że skargi zostały przesłane do Sądu, jednakże do dnia dzisiejszego do Sądu nie wpłynęły. Dlatego, jak stwierdzili, interwencja w sprawie jest zasadna i konieczna. W dniu 14 kwietnia 2008 r. odpis wniosku skarżących o ukaranie grzywną został przekazany przez Sąd do Prezesa ARiMR celem zajęcia stanowiska przez ten organ. W piśmie procesowym z 25 kwietnia 2008 r. (data wpływu do Sądu), pełnomocnik Prezesa ARiMR wskazał, że odpowiedzi na skargi złożone przez ww. osoby na decyzje z [...] grudnia 2007 r. zostały przygotowane i skierowane do wysłania, jednak z powodu chaosu organizacyjnego nie zostały faktycznie wysłane. Pełnomocnik wskazał też, że aby nie dopuścić do jakiegokolwiek dalszego opóźnienia, osobiście zajął się doręczeniem Sądowi akt. Przeprosił również skarżących – E. i J. R., za zaistniałe opóźnienie, zapewniając jednocześnie, iż nie było ono wynikiem celowego działania. Postanowieniem z 11 czerwca 2008 r. sygn. akt V SO/Wa 4/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie z wniosku o wymierzenie grzywny. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że z akt sprawy o sygn. V SA/Wa 1166/08 i V SA/Wa 1167/08 wynika, iż Prezes ARiMR przekazał do Sądu skargi E. R. i J. R. z [...] stycznia 2008 r. na decyzje tego organu z [...] grudnia 2007 r. Na tej podstawie Sąd przyjął, iż postępowanie o wymierzenie grzywny stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Postanowieniem z 2 września 2008 r. sygn. akt II GZ 171/08, wydanym po rozpoznaniu zażalenia E. R. i J. R. na ww. postanowienie WSA z 11 czerwca 2008 r., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. NSA stwierdził, że Sąd I instancji niesłusznie uznał wniosek skarżących o ukaranie grzywną za bezprzedmiotowy, gdyż samo przekazanie akt sądowi I instancji nie uzasadnia umorzenia postępowania w tym przedmiocie. Przy ponownej ocenie wniosku NSA zalecił rozważenie, czy w okolicznościach tej konkretnej sprawy istniały podstawy do nałożenia na organ grzywny z uwagi na naruszenie terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć trzeba, iż stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem, rozpoznając ponownie wniosek skarżących o wymierzenie organowi grzywny, Sąd I instancji obowiązany był kierować się stanowiskiem NSA przedstawionym w postanowieniu z 2 września 2008 r. o sygn. jw. Następnie zauważyć należy, iż zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 55 § 1 p.p.s.a.). W uzasadnieniu wydanego w sprawie postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. przemawia za przyjęciem, że grzywna ma charakter mieszany, dyscyplinująco - restrykcyjny. NSA wskazał też, że zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. NSA zaznaczył także, że "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skargi E. R. i J. R. z [...] stycznia 2008 r. na decyzje Prezesa ARiMR z [...] grudnia 2007 r. wraz z aktami sprawy zostały przekazane przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z naruszeniem 30-dniowego terminu. Akta spraw wraz z tymi skargami zostały bowiem złożone w Sądzie dopiero w dniu 25 kwietnia 2008 r., gdy tymczasem termin do ich przekazania upływał z dniem 29 lutego 2008 r. Nie budzi również wątpliwości, że do dnia wniesienia wniosku o wymierzenie Prezesowi ARiMR grzywny, Prezes nie przekazał Sądowi skargi wraz z aktami spraw. Uczynił to dopiero po 8 dniach od otrzymania z Sądu odpisu wniosku skarżących w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., celem ustosunkowania się do niego (odpis wniosku doręczono organowi 17 kwietnia, skargi złożono 25 kwietnia). Należy przy tym wskazać, że z pisma procesowego pełnomocnika organu wniesionego w dniu 25 kwietnia 2008 r. wynika, iż skargi E. i J. R. nie zostały przekazane do Sądu w terminie, z uwagi na "chaos organizacyjny". Jednocześnie z pisma tego wynika, iż odpowiedzi na skargi zostały przygotowane i skierowane do wysłania, natomiast (z przyczyn "techniczno-organizacyjnych") do tego wysłania nie doszło. Mając na uwadze powyższe, Sąd analizując sprawę uznał, iż wniosek skarżących zasługuje na uwzględnienie. Skargi zostały przekazane do Sądu z uchybieniem 30-dniowego terminu, nadto – ich przekazanie nie nastąpiło niezwłocznie po uzyskaniu wiadomości przez organ o istniejącym opóźnieniu. Z wyjaśnień pełnomocnika organu nie wynika zaś, aby przyczyną uchybienia terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. była ważna -usprawiedliwiająca tą sytuację- okoliczność (tj. inna niż zaniedbanie pracownika organu, czy zła organizacja pracy w urzędzie). Przy czym oceniając sprawę Sąd miał także na względzie, iż skargi wraz z aktami spraw zostały przekazane, zanim Sąd orzekł w sprawie wymierzenia grzywny. W konsekwencji Sąd uznał, iż okoliczności sprawy, w tym okres zwłoki, uzasadniają wymierzenie Prezesowi ARiMR grzywny, w kwocie wskazanej w sentencji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 i art. 154 § 6 oraz art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 i 2 postanowienia.