V SO/Wa 9/16

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. "W. i P. P. na W. i M." w likwidacji w O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym złożonego przed wpłynięciem skargi na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez odmowę zwolnienia od kosztów sądowych F. "W. i P. P. na W. i M." w likwidacji w O., dalej jako "F." lub "Strona" wystąpiła – na urzędowym formularzu PPPr – z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sadowych. W uzasadnieniu wniosku F. wskazała, że nie dysponuje żadnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na zapłatę wpisu sądowego. F. przed ogłoszeniem likwidacji zaprzestała regulować swoje zobowiązania z tytułu wynagrodzeń za pracę i bieżących kosztów działalności. Jedyny majątek Strony stanowi lokal użytkowy o powierzchni 184 m.kw. wraz z wyposażeniem. Strona podejmuje działania w celu sprzedaży lokalu oraz wyposażenia. Wykazała, że w dniu 25 maja 2016 r. w jej kasie znajdowały się środki pieniężne w kwocie 307,27 zł, dochody wyniosły 3.711 zł, a wydatki 32.566,90 zł. F. uzyskuje dochody jedynie ze sprzedaży pojedynczych składników wyposażenia i wykorzystuje je na pokrycie bieżących zobowiązań związanych z prowadzonym postępowaniem likwidacyjnym. Strona jest zadłużona względem pracowników, banków, kontrahentów oraz instytucji publicznych. Posiadany lokal o wartości około 850.000 zł nie został sprzedany w uwagi na brak nabywców. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że Strona posiada środki trwałe o wartości 148.355,82 zł, wykazała również przeterminowany kredyt (174.940,75 zł), ujemny kapitał własny (162.471,21 zł). Ostatni rok obrotowy zakończyła stratą w wysokości 382.915,73 zł. Ponieważ złożone oświadczenia okazały się niewystarczające dla oceny możliwości majątkowych F., na podstawie zarządzenia z 28 czerwca 2016 r. Stronę wezwano do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. Wezwanie zostało doręczone w dniu 4 lipca 2016 r. F.nie odpowiedziała na wezwanie. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie, wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: p.p.s.a. Na podstawie art. 245 § 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie F. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych, gdy jednostka taka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku Fundacji złożonym na urzędowym formularzu PPPr było niewystarczające do oceny, czy Strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych. Dlatego też niezbędne okazało się jej wezwanie do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę sytuacji majątkowej. Strona nie dopełniła ciążącego obowiązku wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Nie przedstawiła bowiem informacji oraz dokumentów, o które została wezwana na podstawie art. 255 p.p.s.a. Uznać więc należy, iż F.nie wykazała, że ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w odniesieniu do jej osoby wystąpiła, a tym samym przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie jest zasadne. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11). Czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10). Wskazać dodatkowo należy na stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym, sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 774/13; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.