VI SA/Wa 10/18
WyrokWSA w Warszawie2018-04-17
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Joanna Kruszewska - Grońska, Agnieszka Łąpieś – Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie odpłatnego przewozu osób samochodem osobowym, który nie spełnia wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego, stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, skutkujące nałożeniem kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie odpłatnego przewozu osób samochodem osobowym bez wymaganej licencji stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Ponadto, pojazd nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego, co również stanowiło naruszenie. W związku z tym, organy prawidłowo nałożyły karę pieniężną na skarżącego.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca M. P. wykonywał przewóz osób samochodem osobowym, za który pobrał opłatę, nie posiadając wymaganej licencji na transport drogowy osób ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Pojazd nie był oznakowany jako taxi i nie posiadał kasy fiskalnej. Kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli. Organ I instancji nałożył karę pieniężną, którą utrzymał w mocy Główny Inspektor Transportu Drogowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wykazania zarobkowego charakteru przewozu oraz wadliwość protokołu kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska - Grońska Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę
W dniu [...] marca 2017 r. w W. na ul. [...] [...], około godziny [...], przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował Pan M. P.. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca przewoził pasażerów z ul. [...] [...] na ul. [...] [...] w W. Pasażer zamówił usługę przewozu, drogą telefoniczną dzwoniąc pod numer telefonu [...] do firmy "[...] ", na
ul. [...] [...] w W.. Na wskazane w zamówieniu miejsce podjechał ww. pojazd i kierowca rozpoczął realizację zamówionej usługi przewozu. Po jej zakończeniu została uiszczona opłata gotówką w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych), nie został wydany paragon.
Kierowca okazał do kontroli dowód osobisty [...] wydany przez Prezydenta m. [...], prawo jazdy nr [...], dowód rejestracyjny pojazdu i ubezpieczenie OC. Samochód nie był zarejestrowany na kierującego. Pojazd zgodnie z zapisem w dowodzie rejestracyjnym był własnością Pana D. R..
Kierowca nie posiadał w pojeździe i nie okazał do kontroli drogowej licencji na wykonywanie transportu drogowego osób ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. W pojeździe nie stwierdzono zainstalowanej kasy fiskalnej, pojazd nie był również oznakowany zgodnie z wymaganiami dla pojazdów taxi. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] z dnia [...] marca 2017 r.
Pismem z dnia [...] maja 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu pouczając ją równocześnie o prawie do wypowiedzenia się do zebranych materiałów i dowodów oraz prawie zgłaszania żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia.
Jednocześnie, pismem z dnia [...] maja 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wystąpił do Urzędu Miasta [...] o informację, czy Pan M. P. na dzień kontroli, tj. [...].03.2017 r. posiadał:
- licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób,
- licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym,
- licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem przeznaczonym do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
- licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.
oraz dodatkowo udzielenie informacji, kiedy przedmiotowy pojazd został zgłoszony do którejkolwiek ze wskazanych powyżej licencji.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji (dalej: organ I instancji) decyzji administracyjnej z dnia [...] lipca 2017 r. o nr [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości [...] złotych, tj. 2 x [...] złotych, ograniczoną do wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych), zgodnie z art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym zaskarżyła ją w całości i wniosła o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania organu pierwszej instancji w całości.
Wydanej decyzji pełnomocnik strony zarzucił naruszenie:
1) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 30, poz. 168, z późn. zm., dalej "k.p.a.") poprzez jego niezastosowanie polegające na niezastosowaniu się do zasady prawdy obiektywnej oraz tzw. słusznego interesu obywateli,
2) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na niekompletnym zebraniu oraz rozpatrzeniu materiału dowodowego w sprawie poprzez min. pominięcie konieczności ustalenia powodów braku podpisu skarżącego pod protokołem kontroli, pominięcie ustalenia czy skarżący otrzymał jakiekolwiek wynagrodzenie za rzekomo wykonaną usługę przewozu,
3) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego w sprawie,
w szczególności protokołu kontroli oraz protokołu przesłuchania świadka,
4) art. 79 w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie udziału
w przesłuchaniu świadka,
5) art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej: u.t.d.) poprzez jego niezastosowanie,
6) art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d. w zw. z art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżący wykonywał działalność gospodarczą,
7) art. 74 ustawy u.t.d. poprzez brak odnotowania w protokole kontroli przyczyn odmówienia przez skarżącego złożenia podpisu pod protokołem.
8) art. 73 ust. 1 pkt 4 u.t.d. poprzez przyjęcie, że policjant posiada uprawnienia wskazane w zaskarżonym przepisie.
Podniesiono, że ustalenia organu I instancji są nieprawidłowe z uwagi na niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ocenie pełnomocnika skarżącego organ I instancji powinien ustalić przede wszystkim, czy w sprawie czynności dokonane przez skarżącego stanowiły zarobkowy przewóz drogowy osób wykonywany pojazdem, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.t.d., a także czy strona jest przedsiębiorcą. Strona skarżąca zarzuca, iż organ I instancji nieprawidłowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w sprawie. Pominął ustalenie powodów braku podpisu skarżącego pod protokołem kontroli oraz czy skarżący otrzymał wynagrodzenie. Podnosi, że w przedmiotowej sprawie strona nie prowadziła działalności gospodarczej i nie pobrała opłaty za przejazd.
W ocenie strony skarżącej protokół kontrolny zawiera istotne braki formalne w postaci braku podpisu skarżącego pod protokołem kontroli oraz wskazania przyczyny odmowy. Taki dokument stanowi istotny materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, dlatego też jego treść nie może zawierać żadnych wątpliwości, co do rzeczywistych faktycznych okoliczności sprawy. Według pełnomocnika strony zaniedbano dopełnienia niezbędnych formalności i wymogów wynikających z k.p.a. odnośnie protokołu i tym samym protokół ten nie może stanowić podstawy dla ustalenia w zakresie okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Co więcej, w ocenie pełnomocnika strony "o wydaniu decyzji o nałożeniu kary pieniężnej nie decydują jedynie ustalenia poczynione w protokole kontroli, gdyż one jedynie pozwalają organowi przyjąć stan faktyczny, zastany za moment dokonania tejże kontroli".
Ponadto pełnomocnik strony wskazał, że art. 3 ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą w niezarobkowym przewozie drogowym osób. Zdaniem pełnomocnika strony kontrolowany samochód jest przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób wraz kierowcą, co powoduje, że taki samochód nie podlega uregulowaniom ustawy, chyba że zostanie wykazane, iż kontrolowany przewóz jest przewozem zarobkowym.
Ponadto, zarzucono, iż organ I instancji nie poinformował skarżącego o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka i tym samym uniemożliwił mu zadawanie pytań świadkowi. Na koniec podnosi również, że policjant nie miał uprawnień do przesłuchania w charakterze świadka. Tym samym pełnomocnik strony zarzuca organom I instancji nieuprawnione wydanie decyzji.
Decyzją z dnia [...] października 2017r. [...] Główny Inspektora Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a i ust. 5, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. poz. 1907 ze zm.) oraz lp. 1.1 i lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych), utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości w mocy.
W ocenie organu odwoławczego w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób.
Organ wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej M. P. wykonywał przewóz osób. W trakcie kontroli został przesłuchany pasażer Ł. B., który korzystał z usługi przewozu wykonywanej przez skarżącego. Skarżący przewoził pasażera z ul. [...] [...] na ul. [...][...] (okolice PKP W. [...]) w W.. Pasażer przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że usługę przewozu osób zamówił przez telefon, dzwoniąc na numer [...] do firmy "[...] ". Za zrealizowany kurs pasażer uiścił w gotówce opłatę w kwocie [...] zł nie otrzymując paragonu. O kwocie za wykonany kurs dowiedział się po przyjeździe na ul. [...]. Na pytanie przesłuchującego dotyczące znajdowania się w pojeździe kasy fiskalnej lub podobnego urządzenia rejestrującego pasażer zeznał, że w pojeździe nie stwierdził takich urządzeń.
Sam fakt zapłaty za przejazd świadczy jednoznacznie o tym, że przewóz wykonany dnia [...] marca 2017 r. przez M.P. miał charakter odpłatny. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że pasażer zeznawał pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Te informacje potwierdzają, że w przedmiotowej sprawie miało miejsce zrealizowanie odpłatnej usługi przewozu osób. W tym zakresie zarzuty strony skarżącej są bezzasadne. Ponadto, nie zostały spełnione wymogi z art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym w kontekście pojazdu przeznaczonego do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.
Organ podkreślił, że obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. W pełni bowiem zachowuje aktualność prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r. II GSK 670/08, CBOSA). Tym samym nie doszło do naruszenia art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d. w zw. z art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w dniu kontroli skarżący nie posiadał uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Podczas przeprowadzonej kontroli skarżący nie okazał licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Także z informacji przekazanych organowi I instancji w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. przez Urząd Miasta [...] wynika, że w dniu kontroli skarżący nie posiadał żadnych uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że strona wykonywała zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Dlatego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.
W ocenie organu odwoławczego przewóz wykonywany przez stronę skarżącą w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym M. P. wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli oraz z dowodu rejestracyjnego, którego kserokopia znajduje się w zgromadzonym materiale dowodowym. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał.
Ponadto przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przez rozpoczęciem przewozu. Dlatego organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.10 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Protokół kontroli drogowej nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. został podpisany przez osobę przeprowadzającą kontrolę. Natomiast z braku podpisu osoby poddawanej kontroli można wysnuć wniosek odnośnie przyczyn braku podpisu protokołu kontrolnego, a mianowicie osoba kontrolowana nie wyraziła takiej woli. Zgodnie z art. 74 § 2 ustawy o transporcie drogowym, brak podpisania protokołu ze strony osoby kontrolowanej nie stanowi przesłanki nieważności tego protokołu, jak
i nie podważa ustaleń w nim zawartych. Dodatkowo, należy wskazać, że prawidłowo sporządzona notatka urzędowa, również stanowi dowód w postępowaniu administracyjnym. W celu weryfikacji niepodpisanego protokołu kontroli drogowej, do akt sprawy dodano przesłuchanie przewożonego pasażera, Ł. B., który potwierdził swoimi zeznaniami okoliczności związane z wykonywanym przewozem drogowym w dniu kontroli. Ponadto, podczas przedmiotowej kontroli sporządzono dokumentację fotograficzną (m.in. dowodu rejestracyjnego oraz kontrolowanego pojazdu).
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza wykonanie przez skarżącego usługi, której świadczenie wymaga posiadania licencji uprawniającej do wykonywania przewozu osób.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w toku postępowania zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 79 w zw. z art. 81 k.p.a. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli. Organ I instancji prawidłowo dokonał jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Odwoływanie się skarżącego do naruszenia w toku postępowania 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 79 w zw. z art. 81 k.p.a., art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 u.t.d., art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d. w zw. z art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, art. 74 ustawy u.t.d., art. 73 ust. 1 pkt 4 u.t.d. jest niezasadne.
Pismem z dnia [...] listopada 2017r. M.P. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję, organowi zarzucił naruszenie:
1.art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy,
2. art. 11 k.p.a.
3. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji,
4. art. 1, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez:
a. brak wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie oraz dowolną a nie swobodną ocenę dowodów polegającą na uznaniu, iż protokół kontroli bez podpisu kontrolowanego oraz wskazanej przyczyny braku podpisu, nic zawierający żadnego opisu przebiegu kontroli (a jedynie rzekome naruszenia)- znajdujący się w aktach spraw), stanowi wiarygodny dowód potwierdzający stan faktyczny zaistniały podczas kontroli,
b. niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego z rażącym naruszeniem przepisów prawa;
5. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Ł.B. w sytuacji gdy dowód ten stanowił podstawę ustaleń faktycznych decyzji;
6. naruszenie art. 74 u.t.d. w zw. z art. 68 § 1 k.p.a. poprzez brak odnotowania
w protokole kontroli przyczyn odmówienia przez skarżącego złożenia podpisu pod załącznikiem do protokołu kontroli oraz brak jakiegokolwiek opisu kto, kiedy, gdzie
i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby;
7. naruszenie art. 79 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt. 4 u.t.d. poprzez uniemożliwienie stronie udziału w przesłuchaniu świadka;
8. naruszenie art. art. 73 ust. 1 pkt 5 u.t.d. w zw. z art. 86 k.p.a. w zw: z art. 6 k.p.a,
i 8 k.p.a. poprzez przesłuchanie skarżącego w charakterze świadka a nie strony,
w sytuacji gdy nie zostały spełnione ku temu przesłanki.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu administracji zwrotu kosztów postępowania
w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzutu podnosząc na wstępie, że w pierwszej kolejności ustalić należy czy chodzi o zarobkowy przewóz osób,
a więc transport drogowy osób, a dopiero gdy to potwierdzą, postępują zgodnie
z zasadami kontroli transportu drogowego tj. działalności gospodarczej polegającej na przewozie osób pojazdami samochodowymi. Tylko uzasadnione przekonanie,
że w konkretnym przypadku zachodzi zarobkowy przewóz drogowy osób wykonywany pojazdem, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.t.d,, uzasadnia podjęcie przez służby Inspekcji Transportu Drogowego (lub innych podmiotów uprawnionych do wykonywania czynności kontrolne) czynności kontrolnych.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ administracji, pomimo ciążącego na nim ciężaru dowodowego, nie wykazał z uwagi na rozbieżny w sprawie materiał dowodowy, ze czynności dokonane przez skarżącego stanowiły odpłatny (zarobkowy) przewóz drogowy osób. Należy podkreślić, iż organ przeprowadził
w sposób niezgodny z procedurą administracyjną przesłuchanie świadka oraz strony tym samym niezasadne jest dokonywanie przez organ ustaleń faktycznych na podstawie niewłaściwie przeprowadzonych dowodów.
Ponadto zgodnie z art art. 74 pkt. 2 u.t.d, protokół podpisują inspektor
i kontrolowany Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego kontrolujący odnotowuje w protokole kontroli i podaje jej przyczynę. Informacja o odmowie złożenia podpisu przez kontrolowanego powinna zostać umieszczona w protokole
z podaniem przyczyny odmowy złożenia takiego podpisu. Tylko prawidłowo sporządzony protokół - tj. sporządzony zgodnie z wymogami art. 68 k.p.a., może stanowić podstawę do dokonania ustaleń faktycznych w sprawie. W ocenie skarżącego w stanie faktycznym niniejszej sprawy należy wskazać, że protokół nic zawiera dokładnego opisu przebiegu kontroli, brak w nim danych świadków, którzy rzekomo byli obecni w trakcie kontroli a także nie została w nim wskazana przyczyna odmowy jego podpisania podana przez M.P.. Tym samym przedmiotowy protokół zawiera bardzo istotne braki dyskwalifikujące go jako dowód w sprawie na podstawie którego mają być oparte ustalenia faktyczne.
Ponadto notatka urzędowa sporządzona przez policjanta nie stanowi załącznika do protokołu oraz nic może stanowić dowodu w sprawie. W materiale dowodowym sprawy brak jest jakiegokolwiek potwierdzenia, że informacje zawarte
w ww. dokumencie dotyczą kontroli przeprowadzonej wobec M.P.. Dokument ten jest podpisany jedynie przez funkcjonariusza policji tym samym został on sporządzony jednostronnie.
Ponadto zdaniem organu organ nie był uprawniony do dokonywania przesłuchania kontrolowanego na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W takim wypadku przesłuchanie strony mogło nastąpić na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2017 poz. 1369, ze zm.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna.
Zgodnie z art. 5b ust. 1 ww. ustawy o transporcie drogowym, podjęcie
i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką
- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym stanowi, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
W myśl art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym, dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Stosownie do treści art. 18 ust. 5 ww. ustawy, przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:
1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru;
2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń
z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówko wy ch i przedsiębiorców świadczących takie usługi;
3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 i 2 ww. ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie, a suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy zgodnie z ust. 6 ww. przepisu.
Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł (słownie: osiem tysięcy złotych) - co określa lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym,.
Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a,
z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł (słownie: osiem tysięcy złotych) - zgodnie z lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem Sądu ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny pozwalał na uznanie przez organ, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że
w dniu kontroli drogowej M. P. wykonywał przewóz osób. W trakcie kontroli został przesłuchany pasażer Ł.B., który korzystał z usługi przewozu wykonywanej przez skarżącego. Skarżący przewoził pasażera z ul. [...] [...] na ul. [...] [...] (okolice PKP W. [...]) w W.. Pasażer przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że usługę przewozu osób zamówił przez telefon, dzwoniąc na numer [...] do firmy "[...] ". Za zrealizowany kurs pasażer uiścił w gotówce opłatę w kwocie [...] zł nie otrzymując paragonu. O kwocie za wykonany kurs dowiedział się po przyjeździe na ul. [...]. Na pytanie przesłuchującego dotyczące znajdowania się w pojeździe kasy fiskalnej lub podobnego urządzenia rejestrującego pasażer zeznał, że w pojeździe nie stwierdził takich urządzeń.
Sam fakt zapłaty za przejazd świadczy jednoznacznie o tym, że przewóz wykonany dnia [...] marca 2017 r. przez M.P. miał charakter odpłatny.
Powyższe ustalone zostało na podstawie protokołu kontroli, przesłuchania świadków oraz notatki urzędowej sporządzonej przez kontrolującego policjanta, która wbrew twierdzeniu strony skarżącej również może stanowić dowód w sprawie.
Zdaniem Sądu w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do zakwestionowania notatki, sporządzonej przez funkcjonariusza policji, opatrzonej ta samą datą co data kontroli. Podkreślić należy, że mając na uwadze specyfikę kontroli drogowej określone czynności należy podjąć niezwłocznie i zabezpieczyć dowody.
Protokół kontroli drogowej nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. został podpisany przez osobę przeprowadzającą kontrolę. Zgodnie z art. 74 § 2 ustawy
o transporcie drogowym, brak podpisania protokołu ze strony osoby kontrolowanej nie stanowi przesłanki nieważności tego protokołu, jak i nie podważa ustaleń w nim zawartych.
Wskazane ustalenia potwierdzają, że strona wykonywała zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Dlatego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Ponadto przewóz wykonywany przez stronę skarżącą w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym M.P. wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli oraz z dowodu rejestracyjnego, którego kserokopia znajduje się
w zgromadzonym materiale dowodowym. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał.
Przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przez rozpoczęciem przewozu. Dlatego organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną
w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.10 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego przewóz wykonywany przez skarżącego był transportem drogowym w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, wykonywanym bez wymaganej licencji, odpłatnie. Jednocześnie przewóz nie miał charakteru przewozu okazjonalnego, ponieważ nie spełniał wymogów przewozu okazjonalnego. Gdyby skarżący wykonywał przewóz okazjonalny zgodnie z warunkami określonymi w art. 18 ust. a ustawy o transporcie drogowym, nie byłoby podstaw do nałożenia kary za jego wykonanie. Zatem wykonywanym przewozem skarżący dopuścił się dwóch naruszeń, ponieważ naruszył zarówno przepis art. 5b ust. 1 i 2 wymienionej ustawy zakazujący wykonywania transportu drogowego samochodem osobowym bez wymaganej licencji, jak i art. 18 ust. 4a ww. ustawy nie spełniając warunków wykonywania przewozu okazjonalnego.
W ocenie Sądu organy nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W toku postepowania wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadzono dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 79 w zw. z art. 81 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd dizałając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarge oddalił
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło